Κάθε γειτονιά της Βαρκελώνης λειτουργεί σαν ξεχωριστό κεφάλαιο και οι πλατείες της μοιάζουν με μικρές σκηνές καθημερινής ζωής. Με την ανάδειξή της σε Παγκόσμια Πρωτεύουσα Αρχιτεκτονικής από την UNESCO και τη Διεθνή Ένωση Αρχιτεκτόνων, η πόλη αποκτά έναν ακόμη ρόλο: εκείνον του ανοιχτού φόρουμ όπου η αρχιτεκτονική, ο πολιτισμός και η αστική εμπειρία συναντώνται και συνομιλούν.
Για σχεδόν δέκα μήνες, από τον Φεβρουάριο έως τον Δεκέμβριο, το αστικό τοπίο της Βαρκελώνης προσκαλεί σε μια πιο πολυφωνική ανάγνωση της πόλης. Περισσότερες από 1.500 εκδηλώσεις, όπως εκθέσεις, αρχιτεκτονικές διαδρομές, συζητήσεις, εργαστήρια και συνέδρια, ξεδιπλώνονται και στις δέκα διοικητικές περιφέρειες, μετατρέποντας τη Βαρκελώνη σε μια διαρκή σκηνή πολιτιστικού διαλόγου.
Η σχέση της Βαρκελώνης με την αρχιτεκτονική είναι εμβληματική, με την κληρονομιά του Αντόνι Γκαουντί να λειτουργεί εδώ και δεκαετίες ως παγκόσμιο σημείο αναφοράς. Το φετινό αφήγημα, όμως, διευρύνει το κάδρο και στρέφεται στη σύγχρονη πόλη. Εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο η Βαρκελώνη εξελίσσεται και ανταποκρίνεται στις σημερινές προκλήσεις, από την κλιματική αλλαγή και την πίεση του υπερτουρισμού έως το ζήτημα της κατοικίας, αναδεικνύοντας την αρχιτεκτονική ως εργαλείο κοινωνικής συνοχής.
Συμβολικά, στην αρχή της χρονιάς, εμβληματικά μνημεία φωτίστηκαν ταυτόχρονα με μπλε χρώμα, από την Casa Milà και το Park Güell έως την Casa Batlló και τη Σαγράδα Φαμίλια, η οποία συνεχίζει να δεσπόζει στο αστικό τοπίο ως ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα μνημεία παγκοσμίως. Η εικόνα αυτή λειτούργησε σαν προοίμιο μιας χρονιάς που δεν περιορίζεται στη βιτρίνα της πόλης, αλλά επεκτείνεται στο καθημερινό της σώμα.
Η αποκέντρωση ως ταξιδιωτική εμπειρία
Κεντρικός άξονας του προγράμματος είναι η μετατόπιση του ενδιαφέροντος προς τις γειτονιές της ευρύτερης μητροπολιτικής περιοχής. Η Βαρκελώνη προτείνει μια εμπειρία που δεν εξαντλείται στη Ράμπλα και στα καρτ ποστάλ της Μεσογείου, αλλά απλώνεται σε περιοχές όπως το Nou Barris, η Marina ή η Vallvidrera. Μέσα από το Open Barri, μια σειρά καθοδηγούμενων αρχιτεκτονικών περιπάτων, η πόλη παρουσιάζεται από μια πιο ισότιμη και προσβάσιμη οπτική, με επισκέψεις, συζητήσεις και εργαστήρια που αποκαλύπτουν λιγότερο προβεβλημένες όψεις της.
Παράλληλα, δράσεις σε συνεργασία με σχολεία, πολιτιστικούς φορείς και επαγγελματικούς οργανισμούς δείχνουν πώς η αρχιτεκτονική δεν είναι μόνο υπόθεση ειδικών, αλλά μέρος μιας ευρύτερης κοινωνικής συζήτησης. Το πρόγραμμα «Η Πόλη που Θέλουμε» δίνει μάλιστα τον λόγο σε παιδιά και εφήβους, οι οποίοι επανασχεδιάζουν τις γειτονιές τους, φέρνοντας στο προσκήνιο θέματα όπως οι πράσινοι χώροι και η προσβασιμότητα.
Σημείο κορύφωσης της χρονιάς αποτελεί η φιλοξενία του Παγκόσμιου Συνεδρίου Αρχιτεκτόνων της UIA, που επιστρέφει στη Βαρκελώνη με θεματικό άξονα «Γίγνεσθαι: Αρχιτεκτονικές για έναν πλανήτη σε μετάβαση». Η πόλη, που έχει ήδη φιλοξενήσει τον θεσμό στο παρελθόν, επανατοποθετείται στο κέντρο της διεθνούς συζήτησης για το πώς ο σχεδιασμός των πόλεων μπορεί να απαντήσει στις παγκόσμιες προκλήσεις.
Το πρόγραμμα αποκτά υλική διάσταση μέσα από τον διεθνή διαγωνισμό «10 Τυφλοί Τοίχοι», που μετατρέπει εκτεθειμένες πλευρικές όψεις κτιρίων σε νέα αστικά τοπόσημα και κάθετους βιοκλιματικούς κήπους. Η αρχιτεκτονική παύει να είναι εικόνα και γίνεται παρέμβαση στο ίδιο το σώμα της πόλης. Όσοι επιλέξουν φέτος τη Βαρκελώνη δεν θα συναντήσουν μόνο τα εμβληματικά της μνημεία, αλλά μια πόλη σε διαδικασία επαναπροσδιορισμού, όπου η αρχιτεκτονική λειτουργεί ως εργαλείο κατανόησης του παρόντος της. Το ταξίδι μετατρέπεται σε διαφορετική ανάγνωση του αστικού τοπίου, σε περιπλάνηση μέσα από γειτονιές, ιδέες και μετασχηματισμούς που αποκαλύπτουν τη σύγχρονη ταυτότητά της.
Διαβάστε ακόμα:
H Sagrada Familia, η αγορά Boqueria, τα ταξί: Τα πιο κοινά τουριστικά λάθη στη Βαρκελώνη
Eixample: Η γειτονιά- αρχιτεκτονικό θαύμα στην καρδιά της Βαρκελώνης
5 προτάσεις για να ανακαλύψετε την πολιτιστική ταυτότητα της Βαρκελώνης
