10 εμπειρίες στη Grande Place, μία από τις θεαματικότερες πλατείες της Ευρώπης

Hôtel de Ville

Αναμφίβολα το πετράδι στο χρυσό στέμμα της Grand Place, το Δημαρχείο των Βρυξελλών αποτελεί την απόλυτη έκφραση του γοτθικού ρυθμού. Το επιβλητικό κτήριο που δεσπόζει στην πλατεία, ολοκληρώθηκε σε διαφορετικά στάδια, ξεκινώντας από το 1402, με το σχέδιο του Jacob van Thienen να ολοκληρώνεται το 1405, αποτελώντας σήμερα την αριστερή πτέρυγα του κτηρίου. Το 1444 προστέθηκε η δεξιά πτέρυγα για να ανταγωνιστεί την πόλη του Leuven για τον τίτλο της πρωτεύουσας του Δουκάτου της Βραβάντης. Ο διάσημος πύργος του Hôtel de Ville, το πιο αναγνωρίσιμο σύμβολο της πόλης, ανεγέρθηκε πέντε χρόνια μετά και στεφανώνεται από το ύψους 5 μέτρων επιχρυσωμένο άγαλμα του Αρχάγγελου Μιχαήλ, που προστατεύει την πόλη του από ύψος 96 μέτρων.

Ο πύργος μαζί τα εξωτερικά τείχη ήταν και τα μόνα μέρη που επέζησαν κατά τον βομβαρδισμό της πόλης από τα στρατεύματα του Λουδοβίκου ΙΔ΄ το 1695, με την αναστήλωση να ολοκληρώνεται το 1712. Παρατηρώντας προσεκτικότερα, αφενός θα διαπιστώσετε πως το κτήριο δεν είναι συμμετρικό, καθώς ο πύργος δεν βρίσκεται στο κέντρο, εξαιτίας των διαφόρων σταδίων κατασκευής και στον περιορισμό από τα δρομάκια και τα μέγαρα που περιβάλλουν το Δημαρχείο, αφετέρου θα θαυμάσετε τα 300 περίπου αγάλματα Δουκών και Δουκισσών, αγίων, αλληγορικών μορφών και ευγενών που μαζί με τα γκαργκόιλ στολίζουν τις αμέτρητες κόγχες της πρόσοψης. Σε καμία περίπτωση μην μείνετε στο εξωτερικό, η εσωτερική μεγαλοπρέπεια θαμπώνει όσο εντυπωσιάζει η όψη του Δημαρχείου.

Η Μνημειώδης Σκάλα-Escalier d’Ηonneur, οδηγεί σε μια σειρά από λαμπερές αίθουσες που ζωντανεύουν έξι αιώνες ιστορίας: Στην Maximilian, τη μεγάλη τραπεζαρία περιβάλλουν ιστορικές ταπισερί, εξαίρετα δείγματα υφαντουργίας του 16ου, 17ου και 18ου αιώνα, ενώ η Αναγεννησιακή αποπνέει δραματική ένταση και πολυτέλεια με τα περίτεχνα ξυλόγλυπτα και τα πορφυρά χρώματα. Κι ενώ στη Γοτθική Αίθουσα-Salle Gothique που χρησιμοποιείται για τις επίσημες δεξιώσεις θα θαυμάσετε τα οικόσημα των παλιών συντεχνιών, στη Galerie Grangé δεσπόζουν τα πορτρέτα των ηγεμόνων που κυβέρνησαν το Δουκάτο της Βραβάντης και οι μαρμάρινες προτομές βασιλέων. Η νεογοτθική Αίθουσα Γάμων -αλλοτινή αίθουσα δικαστηρίου- θα σας αφήσει άφωνους, αλλά αναμφίβολα αποκορύφωμα πολυτέλειας αποτελεί η Αίθουσα του Συμβουλίου με την πλούσια διακόσμηση που πλαισιώνει την εντυπωσιακή οροφογραφία.

Maison du Roi

Maison du Roi στα γαλλικά -Broodhuis στα ολλανδικά, όπως και να το πείτε, ο «Οίκος του Βασιλιά» συναγωνίζεται το Δημαρχείο στην απέναντι πλευρά της πλατείας με τη δική του νεογοτθική σιλουέτα, τόσο λεπτεπίλεπτη που θυμίζει τις αραχνούφαντες βελγικές δαντέλες. Εδώ, στεγάζεται το Μουσείο της Πόλης των Βρυξελλών, αλλά αναμφίβολα το πιο σημαντικό έργο των συλλογών του είναι το ίδιο το κτήριο -εξάλλου η πλούσια ιστορία του αντικατοπτρίζει τη μοναδική κληρονομιά της πόλης. Κι αν τίποτα από τη μορφή του δεν θυμίζει το μεσαιωνικό, ξύλινο κτήριο της αγοράς άρτου -«Οίκος του Ψωμιού»- που έστεκε στο σημείο αυτό μέχρι τον 15ο αιώνα, οπότε ο Δούκας της Βραβάντης αποφάσισε να το αντικαταστήσει, η αντιπαλότητα των δύο κτηρίων είναι πραγματική. Το νέο, επιβλητικό οικοδόμημα θα έστεκε ως σύμβολο της ισχύος του Δούκα, ακριβώς απέναντι από εκείνο που συμβόλιζε την ανεξαρτησία της πόλης στην άλλη πλευρά της Grande Place.

Το γαλλικό του όνομα, Maison du Roi, το οφείλει στον Κάρολο Ε΄, Αυτοκράτορα της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, στον οποίο κάποτε -ως κυβερνήτη ενός τόσο μεγάλου μέρους του πλανήτη- ανήκε και ο Οίκος του Ψωμιού, ενώ τη σημερινή του μορφή, σε ανακατασκευή του 19ου αιώνα. Το ιστορικό αφήγημα εδώ δεν περιορίζεται μόνο στο Broodhuis, καθώς στο εσωτερικό του, το Μουσείο της Πόλης των Βρυξελλών προσφέρει μια ολοκληρωμένη επισκόπηση της εξέλιξης της πόλης, με έμφαση στις τέχνες, την αστικοποίηση και την αρχιτεκτονική. Και εδώ θα θαυμάσετε εκπληκτικής λεπτομέρειας ταπισερί, σαν αυτά που τον 17ου -18ου αιώνα παρήγγελναν αυτοκράτορες, βασιλείς και Πάπες για τα ανάκτορά τους, αναδεικνύοντας τις Βρυξέλλες σε κυρίαρχο κέντρο υφαντουργίας της Ευρώπης, αλλά και μια εντυπωσιακή συλλογή 350 κεραμικών της ίδιας περιόδου.

Ξεχωρίζουν ακόμη τα οχτώ αυθεντικά αγάλματα προφητών που κοσμούσαν το αρχικό κτήριο του Hôtel de Ville, όπως και ο πρώτος ανεμοδείκτης – άγαλμα του Αρχάγγελου Μιχαήλ που τοποθετήθηκε το 1455 στην κορυφή του Πύργου του Δημαρχείου. Τη παράσταση όμως κλέβει η μικρή, αξιαγάπητη μασκότ των Βρυξελλών, το αυθεντικό αγαλματάκι Manneken Pis, που στεγάζεται εδώ για λόγους ασφαλείας, μετά από επανειλημμένες κλοπές του.

Τα συντεχνιακά μέγαρα

Ένας θρίαμβος του ιταλικού μπαρόκ ερμηνευμένο από Φλαμανδούς αρχιτέκτονες απλώνεται περιμετρικά της πλατείας, κάνοντάς την να αστράφτει όταν ο ήλιος κάνει τη χάρη στο βελγικό ουρανό και χαρίζοντάς της παραμυθένια γοητεία το βράδυ, καθώς φωτίζονται οι οίκοι των παλιών συντεχνιών. Το θέαμα από τα διαδοχικά μέγαρα -ανακατασκευασμένα και αυτά μετά τους βομβαρδισμούς του 1695- είναι μοναδικό, με κάθε πρόσοψη να συναγωνίζεται σε διακοσμητικό πλούτο και συμβολισμούς τη διπλανή της, δίνοντας μια εικόνα της ισχύος και του πλούτου που απέφεραν στην πόλη οι συντεχνίες της: κρεοπώλες, λιπαντές, επιπλοποιοί, βαρελάδες, τοξοποιοί, λεμβούχοι, έμποροι ψιλικών, ζυθοπώλες, βυρσοδέψες, μυλωνάδες, ξυλουργοί, αμαξοποιοί, οικοδόμοι, λιθοδόμοι, ράφτες, γλύπτες και ζωγράφοι, είναι υπεύθυνοι για την αρχιτεκτονική φαντασμαγορία που κληροδότησαν στις Βρυξέλλες.

Maison des Boulangers

Μπορεί ο «Οίκος του Ψωμιού» να αντικαταστάθηκε από εκείνον του βασιλιά, αλλά οι αρτοποιοί άφησαν μια εντυπωσιακή παρακαταθήκη στην Grand Place με το δικό τους συντεχνιακό μέγαρο. Ξεχωρίζει από τον ασυνήθιστο οκταγωνικό του θόλο, που στεφανώνεται από το αγέρωχο, επίχρυσο άγαλμα της Δόξας. Έξι φιγούρες από κάτω της, αναπαριστούν τα διάφορα στάδια παραγωγής ψωμιού, ενώ την είσοδο στο κτήριο επιβλέπει η προτομή του St Aubert, προστάτη των αρτοποιών. Εδώ στεγάζεται το δημοφιλές εστιατόριο Le Roy d’ Espagne -εξαιρετικό για μια μπίρα με πανοραμική θέα στη φαντασμαγορική πλατεία, αλλά και για να δείτε η μεσαιωνική ατμόσφαιρα που αναβιώνει στο εσωτερικό.

Le Renard

Στην ίδια, νοτιοανατολική πλευρά της πλατείας, το ιστορικό συντεχνιακό μέγαρο των εμπόρων ψιλικών, το πέμπτο στη σειρά μετά από εκείνο των αρτοποιών, μόνο το ταπεινό επάγγελμα δεν θυμίζει. Η συντεχνία ιδρύθηκε το 1382 και κάποιες από τις εμπορικές της δραστηριότητες απεικονίζονται στις ανάγλυφες παραστάσεις της πρόσοψης του εκθαμβωτικού μπαρόκ κτηρίου -προσέξτε τα putti που πωλούν γάντια και κορδόνια ενώ κάποια άλλα μετρούν υφάσματα. Όσο για τα πέντε επιβλητικά αγάλματα, το κεντρικό της Δικαιοσύνης πλαισιώνουν προσωποποιημένες οι τέσσερις γνωστές εκείνη την εποχή ήπειροι, στις οποίες έφταναν τα αγαθά που εμπορεύονταν τα μέλη της συντεχνίας. Κι αν το όνομα του κτηρίου -«Η Αλεπού» σας φαίνεται παράξενο, δεν έχετε παρά να εντοπίσετε το άγαλμα της μικρής αλεπούς που κάθεται πάνω από την επιγραφή «In den vos», «Στο σπίτι της αλεπούς».  

Le Cygne

Τρία χρόνια μετά τους ισοπεδωτικούς βομβαρδισμούς του 1695, το «Σπίτι του Κύκνου» που λειτουργούσε από τον 15ο αιώνα ως πανδοχείο, ξαναχτίστηκε όπως φανερώνει η ημερομηνία που αναγράφεται με χρυσά γράμματα στον δεύτερο όροφο, για να στεγάσει τη συντεχνία των κρεοπωλών. Εκείνοι χρηματοδότησαν την ανακαίνιση του ανώτερου τμήματος με το αέτωμα, τη σοφίτα και τα αγάλματα του Κρεοπωλείου, της Αφθονίας και της Γεωργίας, χάρη στα έσοδα που τους απέφερε η πώληση του μαλλιού των ζώων. Στο μέγαρο δίνει το όνομά του ένας καμαρωτός κύκνος -μέρος της εξαιρετικά πλούσιας διακόσμησης-, αλλά αυτό που το κάνει να ξεχωρίζει περαιτέρω, είναι η ιστορική κληρονομιά του ως σταυροδρόμι επαναστατικών ιδεών που σημάδεψε την παγκόσμια πολιτική ιστορία: το 1848 οι Καρλ Μαρξ και Φρίντριχ Ένγκελς επέλεξαν το La Maison du Cygne ως το σκηνικό διατύπωσης του διάσημου Κομμουνιστικού Μανιφέστο τους, ενώ στο ίδιο μέγαρο έλαβε χώρα το πρώτο συνέδριο του Βελγικού Εργατικού Κόμματος.

Maison des Brasseurs 

Δίπλα ακριβώς και αριστερά του Κύκνου, ένας χρυσός έφιππος ανδριάντας μας κάνει πάλι να σηκώσουμε το βλέμμα ψηλά. Ανήκει στον Κυβερνήτη της Ολλανδίας Κάρολο Αλέξανδρο της Λωρραίνης και στεφανώνει το αποκαλούμενο «Χρυσό Δέντρο», το μέγαρο που στην πορεία του χρόνου στέγασε τις συντεχνίες των βυρσοδεψών, των ταπητουργών και τελικά των ζυθοποιών. Ξεχωρίζει για τη μνημειώδη, ισορροπημένη πρόσοψη σε κλασικιστικό μπαρόκ ρυθμό, με μια κολοσσιαία σειρά κορινθιακών ημικίονων και με ανάγλυφες παραστάσεις που σχετίζονται με τον τρύγο κα την παρασκευή μπύρας, ενώ ακόμη και σήμερα χρησιμοποιείται από τον Σύλλογο Ζυθοποιών Βελγίου. Στο μικρό Μουσείο Ζυθοποιίας που στεγάζεται εδώ, διατηρείται ζωντανή η πλούσια παράδοση της βελγικής μπίρας, την οποία οι επισκέπτες ανακαλύπτουν μέσα από μια συλλογή σκευών, δεξαμενών ζύμωσης, καζανιών και εξοπλισμού ζυθοποίησης που χρησιμοποιούνταν τον 18ο αιώνα.

Οι ιστορικές σοκολατερί

Στο βασίλειο της σοκολάτας το να προσπαθήσεις να προσπεράσεις τον πειρασμό ή να του αντισταθείς είναι μάταιο, αλλά τουλάχιστον κρατήστε την όρεξή σας για τους κορυφαίους, ιστορικούς οίκους σοκολάτας και τις αριστοτεχνικές δημιουργίες τους. Πάνω στην Grand Place, δύο είναι οι must στάσεις: στο μεν Neuhaus, του οποίου η ιστορία ξεκινά το 1857, δημιουργήθηκαν για πρώτη φορά τις περίφημες βελγικές πραλίνες, όταν το 1912 ο γιος του ιδρυτή είχε την ιδέα να προσθέσει γέμιση στα σοκολατάκια του. Η ποικιλία φαντάζει ατέλειωτη, οι γεύσεις είναι ευφάνταστες -από νουγκά, σμέουρο και καραμέλα βουτύρου, ως κρέμα cappuccino, cheesecake, gianduja και αμύγδαλο-μέλι- και αυτό που πρέπει να δοκιμάσετε οπωσδήποτε είναι τα βουτηγμένα στη σοκολάτα μίνι χωνάκια από βελγική βάφλα, με πλούσια γέμιση. Σχεδόν δίπλα, η Chocolaterie Mary μετρά 107 χρόνια ιστορίας, επιδεικνύοντας με περηφάνεια τον βελγικό βασιλικό θυρεό που της έχει αποδοθεί για την άριστη ποιότητα των χειροποίητων δημιουργιών της. Σας κλείνουν το μάτι μέσα σε μεγάλες γυάλες και ονειρεμένα κουτιά, με κάθε τρούφα, πραλίνα ή πλάκα σοκολάτας να περικλείει το πάθος και την τέχνη που δίδαξε στους επόμενους η Mary Delluc.

Το άγαλμα της καλοτυχίας

Δεν βρίσκεται ακριβώς πάνω στην Grand Place, ωστόσο σχεδόν όλοι οι επισκέπτες της πλατείας κάνουν μια στάση στο άγαλμα του Everard t’Serclaes. Αν όχι για να τιμήσουν τον επαναστάτη- ηγέτης μιας λαϊκής εξέγερσης εναντίον του Κόμη της Φλάνδρας, σίγουρα για να ακουμπήσουν τα άκρα του ελπίζοντας στην καλή τύχη που πιστεύεται ότι φέρνει. Ο ήρωας της πόλης που είχε μάλιστα εκλεγεί πέντε φορές δημοτικός σύμβουλος στις Βρυξέλλες του 14ου αιώνα, γνώρισε αιματηρό τέλος κατόπιν βασανιστηρίων, κέρδισε παρ΄ όλα αυτά αιώνια φήμη, και δη διεθνή, όπως θα διαπιστώσετε από τις ουρές τουριστών που περιμένουν να φωτογραφηθούν αγγίζοντας τα πόδια του. Κίνηση, που πέρα από καλοτυχία θεωρείται ότι εξασφαλίζει και την επιστροφή στη βελγική πρωτεύουσα.

Το ευωδιαστό Χαλί των Λουλουδιών

Θα έλεγε κανείς ότι μια τόσο μεγαλειώδης πλατεία δεν θα μπορούσε να γίνει εντυπωσιακότερη, όμως κάθε δεύτερη χρονιά η Grand Place αποδεικνύεται ονειρική, ένα σχεδόν κινηματογραφικό σκηνικό που συγκινεί ρομαντικούς και μη. Αφορμή η εκδήλωση Tapis de Fleurs, όταν για τέσσερις μέρες στην καρδιά του Αυγούστου ολόκληρη η πλατεία στρώνεται με εκατοντάδες χιλιάδες λουλούδια που σχηματίζουν φαντασμαγορικά σχέδια και σύνθετα μοτίβα. Ένα κυριολεκτικά ανθισμένο, ευωδιαστό χαλί 70×24 μέτρων, το οποίο στήνεται μέσα σε μόλις τέσσερις μέρες από 120 εθελοντές, και κατά καιρούς έχει πάρει τη μορφή έργων διάσημων ζωγράφων, έχει τιμήσει ευρωπαϊκές επετείους, έχει αναβιώσει παραδόσεις άλλων ηπείρων. Το ποιο σχέδιο θα μαγέψει τα πλήθη φέτος, αναμένεται να το διαπιστώσουμε στις 13 Αυγούστου.

Διαβάστε ακόμα:

Ταξίδι στις Βρυξέλλες: Στην πόλη του μπον βιβάν και του ιδιαίτερου χιούμορ

Ακολουθώντας τα καλλιτεχνικά γκράφιτι των Βρυξελλών: Κάναμε μια ξεχωριστή διαδρομή στη βελγική πρωτεύουσα

5 συναρπαστικά ανοιξιάτικα road trip στην Ευρώπη που ξεφεύγουν από τα συνηθισμένα