Ανακαλύψτε τους σπάνιους θησαυρούς της Βολιβίας 

Το ίδιο εντυπωσιακή είναι και η γεωγραφία της χώρας με τις Άνδεις να δεσπόζουν στο δυτικό τμήμα της, εκτεινόμενες σε δύο παράλληλες οροσειρές γεμάτες χιονισμένες κορυφές, ανάμεσα στις οποίες απλώνεται το άγονο και ανεμοδαρμένο υψίπεδο του Αλτιπλάνο. Πιο χαμηλά, οι καταπράσινες κοιλάδες και οι πεδινές περιοχές δίνουν τη θέση τους στα πυκνά τροπικά δάση του Αμαζονίου, ή σε απέραντες εκτάσεις ξηρής σαβάνας -και αυτές οι ακραίες εναλλαγές τοπίων συναρπάζουν, αλλά ταυτόχρονα δοκιμάζουν τις αντοχές των ταξιδιωτών. Μέσα σε αυτό το ποικιλόμορφο φυσικό σκηνικό ευδοκιμεί μια εντυπωσιακή πανίδα και χλωρίδα -από κόνδορες των Άνδεων έως ροζ δελφίνια του γλυκού νερού. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Εθνικό Πάρκο Αμπορό, το οποίο φιλοξενεί πάνω από 830 είδη πουλιών, περισσότερα από όσα καταγράφονται συνολικά στις ΗΠΑ και τον Καναδά. Η σχετική υπανάπτυξη της χώρας έχει λειτουργήσει, σε κάποιο βαθμό, ως ασπίδα προστασίας του περιβάλλοντος και έτσι κάποιες περιοχές έχουν διατηρηθεί σχεδόν ανέπαφες.

Η Βολιβία έχει πληθυσμό περίπου 12,7 εκατομμύρια κατοίκους συγκεντρωμένους κυρίως σε λίγες πόλεις που ιδρύθηκαν την αποικιακή περίοδο. Κάποιες από αυτές, όπως το Ποτοσί και η Σούκρε, υπήρξαν άλλοτε σημαντικά αστικά κέντρα της αμερικανικής ηπείρου, αλλά σήμερα μοιάζουν να ζουν στη σκιά του ένδοξου παρελθόντος τους. Άλλες, όπως η Λα Πας και η Σάντα Κρους, γνώρισαν ραγδαία ανάπτυξη και έχουν εξελιχθεί σε δυναμικά εμπορικά και οικονομικά κέντρα. 

Η Βολιβία είναι μία από τις λιγότερο επισκέψιμες χώρες της Νότιας Αμερικής και για πολλούς εξακολουθεί να συνδέεται με την κοκαΐνη και την πολιτική αστάθεια -κάποιες χώρες μάλιστα όπως η Αμερική και η Αυστραλία, έχουν σε ισχύ ταξιδιωτικές οδηγίες που συστήνουν αυξημένη προσοχή, λόγω πολιτικών διαδηλώσεων, απεργιών, αποκλεισμών δρόμων και κινδύνων εγκληματικότητας.
Εάν το αποφασίσετε να πάτε, πάντως, το γεγονός ότι παραμένει ένας από τους πιο οικονομικούς προορισμούς και βρίσκεται ακόμη εκτός των κύριων τουριστικών ροών σημαίνει ότι θα γνωρίσετε έναν προορισμό χωρίς την πίεση του υπερτουρισμού, απολαμβάνοντας αυθεντικές εμπειρίες και ανακαλύπτοντας πολλούς φυσικούς και πολιτιστικούς θησαυρούς μεγάλης αξίας.

Καθώς μοιάζουν αμέτρητοι, στις παρακάτω προτάσεις αναγκαστικά θα περιοριστούμε σε μερικά σπουδαία αξιοθέατα που μπορείτε να γνωρίσετε με αφετηρία την πρωτεύουσα Λα Παζ, όπως είναι η λίμνη Τιτικάκα και ο αρχαιολογικός χώρος του μυστηριακού πολιτισμού της Τιαχουανάκο και στη συνέχεια με έδρα το Ουγιούνι, από όπου θα επισκεφθείτε τα σχεδόν εξωγήινα τοπία της νοτιοδυτικής Βολιβίας: τις Αλυκές Ουγιούνι και το Εθνικό Πάρκο Αβαρόα με την έρημο Σιλολί και τις χρωματιστές λίμνες Κολοράδα και Βέρντε.  

Λα Παζ-Ελ Άλτο: δύο πόλεις στην…κορυφή του κόσμου 

Η Λα Παζ είναι μια εντυπωσιακή πόλη για πολλούς λόγους. Χτισμένη μέσα σε μια βαθιά κοιλάδα περιβάλλεται από βουνά με εντυπωσιακά χρώματα και ποικίλες γεωμορφές που δημιουργούν την αίσθηση ότι το τοπίο έχει «σχεδιαστεί» με ιδιαίτερη φροντίδα. Το φυσικό ανάγλυφο καθορίζει τον χαρακτήρα της πρωτεύουσας της Βολιβίας που βρίσκεται σε μέσο υψόμετρο περίπου 3.640 μ., με τις γειτονιές της κτισμένες σε εντελώς διαφορετικά επίπεδα. Πάνω από τη Λα Παζ απλώνεται η πόλη Ελ Άλτο, με περίπου ένα εκατομμύριο κατοίκους, που αποτελεί ενιαίο αστικό σύμπλεγμα μαζί της. Θεωρείται μια από τις ψηλότερες μητροπολιτικές περιοχές στον κόσμο και βρίσκεται στα 4.100 μέτρα.
Αυτή ακριβώς η έντονη υψομετρική διαφοροποίηση οδήγησε στην ανάπτυξη ενός μοναδικού συστήματος αστικών μεταφορών: ένα εκτεταμένο δίκτυο εναέριων τελεφερίκ διευκολύνοντας την καθημερινή μετακίνηση κατοίκων και επισκεπτών. 

Η Λα Παζ είναι μια πόλη που δεν περνά ποτέ απαρατήρητη, ένα εκρηκτικό μίγμα από πεζούς που κινούνται βιαστικά, μίνι βαν που κορνάρουν ασταμάτητα, πορείες, πλανόδιους πωλητές και αυτοσχέδιες αγορές. Οι καλοσχεδιασμένοι δρόμοι του αποικιακού ιστορικού κέντρου διατηρούν πάντως το τακτικό, γεωμετρικό πλέγμα που χάραξαν οι ιδρυτές της πόλης, σύμφωνα με τους ισπανικούς νόμους που ρύθμιζαν την ίδρυση οικισμών στις Ινδίες. Στο επίκεντρο δεσπόζει η Plaza Murillo, όπου βρίσκονται τόσο το Προεδρικό Μέγαρο όσο και το κτίριο του Κοινοβουλίου, το Palacio Legislativo. 

Ο καλύτερα διατηρημένος αποικιακός δρόμος της πόλης, η Calle Jaén, φιλοξενεί τέσσερα μικρά, αλλά ιδιαίτερα ενδιαφέροντα μουσεία. Το Costumbrista ξεχωρίζει για τα έργα τέχνης, τις φωτογραφίες και τα εντυπωσιακά κεραμικά διοράματα που απεικονίζουν σκηνές της παλιάς Λα Παζ -από το τελετουργικό μάσημα φύλλων κόκας, μέχρι τις γιορτές του Αγίου Ιωάννη και τον απαγχονισμό του Πέδρο Ντομίνγκο Μουρίγιο, ήρωα της ανεξαρτησίας της Βολιβίας, το 1810. Λίγα βήματα πιο πέρα, το Μουσείο Πολύτιμων Μετάλλων -γνωστό και ως Μουσείο Χρυσού- παρουσιάζει εξαιρετικά δείγματα προκολομβιανής αργυροχρυσοχοΐας, με ιδιαίτερη έμφαση στον πολιτισμό του Τιαχουανάκο. Το μικρό Μουσείο Litoral αφηγείται, μέσα από ιστορικούς χάρτες, τη συναισθηματικά φορτισμένη διεκδίκηση της Βολιβίας για την απώλεια της πρόσβασης στον Ειρηνικό, ενώ η Casa de Murillo, το σπίτι του ηγέτη της επανάστασης του 1809, φιλοξενεί συλλογές αποικιακής τέχνης και αντικείμενα της παλιάς βολιβιανής αριστοκρατίας. 

Από την «Αγορά των Μαγισσών» στο φημισμένο Gustu 

Η πιο ασυνήθιστη αγορά της Λα Παζ είναι η «Αγορά των Μαγισσών» (Mercado de las Brujas) που απλώνεται μέσα σε μια ζωντανή περιοχή γεμάτη τουριστικά καταστήματα χειροτεχνημάτων. Όσα πωλούνται εδώ δεν έχουν σχέση με τη μαγεία όπως παρουσιάζεται στις ταινίες τρόμου· πρόκειται κυρίως για βότανα, λαϊκά γιατροσόφια και τελετουργικά αντικείμενα, μαζί με ορισμένα πιο ανορθόδοξα υλικά που εξευμενίζουν τα πνεύματα του κόσμου των Αϊμάρα. Στην αγορά κυκλοφορούν και οι γιατίρις, οι ιερείς-θεραπευτές των Αϊμάρα, με ρόλο βαθιά πνευματικό και συμβουλευτικό. Δεν προβλέπουν το μέλλον με τη δυτική έννοια, ούτε είναι τουριστική ατραξιόν, αλλά ασκούν μαντικές και θεραπευτικές πρακτικές με στόχο την αποκατάσταση της ισορροπίας ανάμεσα στον άνθρωπο, την κοινότητα και τη φύση. Μελετώντας φύλλα κόκας διακρίνουν εάν μια επιλογή είναι ευνοϊκή, ή αν απαιτείται τελετουργική προσφορά προς τη Μητέρα Γη.

Στη Λα Παζ μην παραλείψετε να κλείσετε τραπέζι στο Gustu, ένα από τα πιο γνωστά και επιδραστικά εστιατόρια της Βολιβίας, με διεθνή αναγνώριση. Η φήμη του δεν βασίζεται μόνο στην υψηλού επιπέδου γαστρονομία, αλλά σε μια συνολική φιλοσοφία που επαναπροσδιορίζει τη βολιβιανή κουζίνα με τον συνδυασμό τοπικών πρώτων υλών και  σύγχρονων τεχνικών. Δημιουργήθηκε από τον Δανό επιχειρηματία και σεφ Claus Meyer, γνωστό και ως συνιδρυτή του παγκοσμίως φημισμένου εστιατορίου Noma στο Κοπεγχάγη, το οποίο έχει αναδειχθεί πολλές φορές πρώτο στη λίστα των 50 Best Restaurants. Είναι ο εμπνευστής του κινήματος της Νέας Σκανδιναβικής Κουζίνας και συνιδρυτής του Nordic Food Lab. Έχει παρουσιάσει πλήθος τηλεοπτικών εκπομπών αφιερωμένων στη δανέζικη και τη διεθνή κουζίνα και είναι συγγραφέας 35 βιβλίων μαγειρικής. Σύμφωνα με τη φιλοσοφία του, που συνοψίζεται στο σλόγκαν «Ας βοηθήσουμε ο ένας τον άλλο», το Gustu έχει κοινωνική και πολιτιστική αποστολή. Κάθε υλικό που χρησιμοποιείται προέρχεται αποκλειστικά από τη Βολιβία, επιλεγμένο με σεβασμό στην ταυτότητα, την ιστορία και τη βιοποικιλότητα του τόπου.

Η ομάδα του εστιατορίου συνεργάζεται με αγρότες, κοινότητες Αϊμάρα και Κέτσουα και άλλους παραγωγούς, δημιουργώντας ένα δίκτυο αμοιβαίας στήριξης και συνδυάζει τη σύγχρονη γαστρονομία με τα παραδοσιακά προϊόντα. Στο επίκεντρο βρίσκονται υλικά όπως παλιές ποικιλίες πατάτας, δημητριακά των Άνδεων, άγρια βότανα, φυτά και προϊόντα που σπάνια συναντά κανείς εκτός Βολιβίας. Παράλληλα, υλοποιούνται προγράμματα  για την εκπαίδευση νέων σεφ, τη βελτίωση της ποιότητας του βολιβιανού street food και άλλες δράσεις.  

Η Κοιλάδα του Φεγγαριού 

Σε μικρή απόσταση από το κέντρο της Λα Παζ, η Valle de la Luna μοιάζει με σκηνικό επιστημονικής φαντασίας. Η περιοχή είναι απομεινάρι ενός λόφου φτιαγμένου κυρίως από αργιλώδη και ψαμμιτικά ιζήματα: με τον χρόνο, ο άνεμος και οι εποχικές βροχές εξαφάνισαν τα πιο μαλακά στρώματα, αφήνοντας πίσω τους ψηλές, λεπτές κολόνες και αυλακώσεις που θυμίζουν σταλαγμίτες. Το αποτέλεσμα είναι ένα τοπίο με αποχρώσεις μπεζ, κόκκινου και μωβ που αλλάζει δραματικά ανάλογα με το φως και δικαιολογεί απόλυτα το όνομα Κοιλάδα της Σελήνης.

Η περιήγηση γίνεται αποκλειστικά πεζή μέσω ενός δικτύου καλά διαμορφωμένων μονοπατιών ανάμεσα σε μυτερούς φυσικούς «πύργους», στενά περάσματα και βράχια-γλυπτά. Υπάρχουν δύο βασικές κυκλικές διαδρομές, μία σύντομη και μία μεγαλύτερη, με συνολική διάρκεια από 30 έως 60 λεπτά, ανάλογα με τον ρυθμό και τις στάσεις για φωτογραφίες. Τα μονοπάτια είναι σχετικά εύκολα, χωρίς ιδιαίτερες υψομετρικές δυσκολίες και τα σημεία θέας αποκαλύπτουν το εντυπωσιακό τοπίο που έρχεται σε έντονη αντίθεση με τις πράσινες νότιες συνοικίες της Λα Παζ.

Βόλτα στην ιερή λίμνη Τιτικάκα 

Περίπου 4 ώρες θα χρειαστείτε για να πάτε από τη Λα Παζ στη λίμνη Τιτικάκα που βρίσκεται στα σύνορα της Βολιβίας και του Περού, σε υψόμετρο 3.812 μ. Για τους αρχαίους πολιτισμούς των Άνδεων και κυρίως για τους Ίνκας δεν ήταν απλώς μια λίμνη, αλλά ο ίδιος ο τόπος της κοσμικής γέννησης. Σύμφωνα με τη μυθολογία τους από τα νερά της αναδύθηκαν ο Μάνκο Κάπακ και η Μάμα Όκγιο, οι θεϊκοί πρόγονοι που στάλθηκαν από τον θεό Ήλιο για να ιδρύσουν το βασίλειο των Ίνκας και να μεταφέρουν τον πολιτισμό στους ανθρώπους. Θεωρούνταν ιερή πύλη ανάμεσα στον κόσμο των θεών και των ανθρώπων, και μέχρι σήμερα διατηρεί έναν έντονο συμβολικό χαρακτήρα για τους λαούς της περιοχής. 

Στην κοσμοαντίληψη των Ίνκας, ο Ήλιος (Inti) και η Σελήνη (Mama Killa) ήταν συμπληρωματικές θεότητες, όχι αντίθετες. Έτσι στο βολιβιανό τμήμα της λίμνης ξεχωρίζουν τα δύο νησιά, του Ηλίου και του Φεγγαριού.

Το πρώτο υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα ιερά κέντρα των Ίνκας, διάσπαρτο με αρχαιολογικά κατάλοιπα, τελετουργικές κλίμακες και ναούς αφιερωμένους στον Ήλιο. Στο βόρειο άκρο δεσπόζει ο Ιερός Βράχος, σημείο λατρείας και προσκυνήματος, ενώ το εκτεταμένο δίκτυο μονοπατιών, αναβαθμίδων και άλλων κατασκευών μαρτυρά τη σημασία του ως τόπου τελετών και προσφορών.

Το Νησί του Φεγγαριού, αποτελεί έναν από τους πιο αινιγματικούς και λιγότερο πολυσύχναστους ιερούς τόπους του πολιτισμού των Ίνκας και συνδέεται άρρηκτα με τη λατρεία της Σελήνης, της θηλυκής θεότητας που προστάτευε τη γονιμότητα και τις γυναίκες. Στο νησί κυριαρχούν τα ερείπια του Iñak Uyu, που οι Ισπανοί χρονικογράφοι περιέγραψαν ως «Ναό των Παρθένων του Ήλιου» (Acllas). Εκεί μάθαιναν την τέχνη της ύφανσης ιερών υφασμάτων, την παρασκευή τελετουργικών προσφορών και τη συμμετοχή σε θρησκευτικές τελετές. Παρά την ονομασία τους, οι Acllas δεν συνδέονταν αποκλειστικά με τον Ήλιο, αλλά ενσάρκωναν τη συμπληρωματική σχέση Ήλιου και Σελήνης.

Τα δύο νησιά της Τιτικάκα είναι επισκέψιμα και εξακολουθούν να εκπέμπουν μια αίσθηση ιερότητας που την ενισχύει το επιβλητικό φυσικό τοπίο και μια σχεδόν απόκοσμη γαλήνη.  

Γύρω από τη λίμνη -και κυρίως στο περουβιανό της τμήμα- διαβιούν κοινότητες που διατηρούν παραδόσεις με ρίζες που φθάνουν σε βάθος χιλιετιών, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα τους Ούρου. Πρόκειται για έναν από τους αρχαιότερους λαούς των Άνδεων με παρουσία στην περιοχή της Τιτικάκα και των γύρω υγροτόπων τουλάχιστον 3.000 χρόνια πριν -δηλαδή προγενέστερη των Ίνκας. Σύμφωνα με την παράδοση, οι Ούρου θεωρούσαν τους εαυτούς τους «λαό του νερού» και όχι της γης, κάτι που εξηγεί και τον μοναδικό τρόπο ζωής τους.

Τα περίφημα πλωτά νησιά τους, που φθάνουν έως και τα 120, είναι κατασκευασμένα εξ ολοκλήρου από καλάμι τότορα, το οποίο φυτρώνει άφθονο στα ρηχά νερά. Πάνω σε πυκνά στρώματα δεμένων καλαμιών κτίζονται σπίτια και αποθήκες. Με παρόμοια  δεμάτια κατασκευάζουν και τα μικρά τους σκάφη γνωστά ως balsas de totora. Επειδή το κάτω στρώμα των πλωτών νησιών σαπίζει με τον χρόνο, χρειάζονται διαρκή συντήρηση και ανακατασκευή, μια διαδικασία που αποτελεί μέρος της καθημερινής ζωής και της συλλογικής ταυτότητας των Ούρου.  

Ο «Δρόμος του Θανάτου», μια extreme οδηγική εμπειρία 

Πριν αφήσετε πίσω σας την πρωτεύουσα αξίζει να βιώσετε μια ακόμη σπάνια εμπειρία που προσφέρει η Βολιβία. Κάντε μια οργανωμένη ποδηλατική εκδρομή με οχήματα 4Χ4 ή μικρά βαν και ακολουθήστε μια από τις πιο θεαματικές και διαβόητες καθόδους του πλανήτη. Ο αποκαλούμενος «Δρόμος του Θανάτου» κατηφορίζει απότομα από το ψυχρό, άγονο υψίπεδο των Άνδεων στα 4.600 μ. προς το καταπράσινο δάσος νεφών των Γιούνγκας, με τελικό προορισμό τον οικισμό Γιολόσα, στα περίπου 1.350 μέτρα. Η συνολική απόσταση φτάνει τα 80 χιλιόμετρα και η διαδρομή διαρκεί κατά μέσο όρο 4–5 ώρες.

Ο δρόμος είναι χωμάτινος, με πέτρες και απότομα πρανή, χαραγμένος σύρριζα στους ιλιγγιώδεις γκρεμούς. Στα πρώτα χιλιόμετρα το τοπίο καλύπτεται από πυκνή ομίχλη και χαμηλά σύννεφα, όσο όμως η κατάβαση συνεχίζεται, η ατμόσφαιρα καθαρίζει, η βλάστηση πυκνώνει και η ζούγκλα κυριαρχεί. Κατά μήκος της διαδρομής, καταρράκτες ξεχύνονται από τα βράχια και συχνά διασταυρώνονται με τον δρόμο, δημιουργώντας ένα σκηνικό άγριας ομορφιάς. Στη διαδρομή οι διοργανωτές κάνουν στάσεις για ξεκούραση και παρατήρηση του τοπίου και στο τέλος της κατάβασης, στη Γιολόσα, σερβίρουν γεύμα δίπλα σε ένα ποτάμι που σχηματίζει και μια φυσική πισίνα μέσα στη ζούγκλα.

Η ιστορία του δρόμου εξηγεί το όνομά του. Κατασκευάστηκε τη δεκαετία του 1930, μεταξύ άλλων και με τη συμμετοχή Παραγουανών αιχμαλώτων του Πολέμου του Τσάκο, για να συνδέσει τη Λα Παζ με την πόλη Κορόικο και τις εύφορες περιοχές των Γιούνγκας. Για δεκαετίες αποτέλεσε τη μοναδική οδική σύνδεση της πρωτεύουσας με τις τροπικές κοιλάδες, με ελάχιστα προστατευτικά, μικρό πλάτος και πολλές κατολισθήσεις. Τα ατυχήματα ήταν συχνά και θανατηφόρα, γεγονός που του χάρισε το ζοφερό του προσωνύμιο. Το 2006, με την ολοκλήρωση ενός νέου, ασφαλτοστρωμένου και σαφώς ασφαλέστερου δρόμου, η παλιά διαδρομή εγκαταλείφθηκε και έγινε ένας από τους πιο εμβληματικούς προορισμούς περιπέτειας της Νότιας Αμερικής.

Info

Η εκδρομή ποδηλασίας γίνεται με οργανωμένα πρακτορεία από τη Λα Παζ. Παρέχουν σύγχρονα ποδήλατα βουνού, έμπειρο οδηγό και πλήρη εξοπλισμό ασφαλείας. Υπάρχει όχημα συνοδείας για τεχνική υποστήριξη και μεταφορά σε περίπτωση ανάγκης.

Επισκεφθείτε τον μυστηριώδη αρχαιολογικό χώρο του Τιαχουανάκο

Το Τιαχουανάκο βρίσκεται σε απόσταση περίπου 75 χιλιομέτρων από τη Λα Παζ, προς τα δυτικά–νοτιοδυτικά, στο απέραντο οροπέδιο του Αλτιπλάνο. Στη γλώσσα των ιθαγενών Αϊμάρα το όνομά του σημαίνει «Κατοικία των Θεών», ένας χαρακτηρισμός που αποδίδει εύγλωττα τη σημασία και το μυστήριο που περιβάλλει αυτόν τον αρχαίο τόπο. 

Σε υψόμετρο περίπου 3.870 μέτρων, μέσα στο αυστηρό τοπίο των βολιβιανών Άνδεων, απλώνονται τα μεγαλιθικά ερείπια μιας πόλης που εντυπωσίασε βαθιά τους Ισπανούς χρονικογράφους του 16ου αιώνα, οι οποίοι την περιέγραψαν ως ένα πρωτόγνωρο και θαυμαστό θέαμα. Η Τιαχουανάκο οικοδομήθηκε στην προκολομβιανή εποχή από έναν ιδιαίτερα ανεπτυγμένο πολιτισμό, ο οποίος άκμασε περίπου από τον 5ο έως τον 11ο αιώνα μ.Χ. Όταν οι Ίνκας έφτασαν στην περιοχή, βρήκαν την πόλη ήδη εγκαταλειμμένη: Η παρακμή της παραμένει ένα από τα πιο πολυσυζητημένα θέματα της αρχαιολογίας των Άνδεων και φαίνεται να οφείλεται σε έναν συνδυασμό περιβαλλοντικών, οικονομικών και κοινωνικών παραγόντων, παρά σε κάποια ξαφνική καταστροφή, ή εισβολή. Ο βασικότερος λόγος που προβάλλουν οι ερευνητές είναι η κλιματική αλλαγή και η παρατεταμένη ξηρασία που έπληξε το οροπέδιο του Αλτιπλάνο γύρω στο 1000–1200 μ.Χ.

Κατά την περίοδο της ακμής της, η Τιαχουανάκο φημιζόταν για τα εντυπωσιακά επιτεύγματά της στην αρχιτεκτονική, τη μηχανική και την υδραυλική τεχνολογία, καθώς και για το υψηλό επίπεδο ιατρικής γνώσης και κοινωνικής οργάνωσης.

Σήμερα, στον χώρο -που έχει ανακηρυχθεί ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO- σώζονται μνημειακά αρχιτεκτονήματα από τεράστιους λαξευμένους ογκόλιθους και επιβλητικούς γρανιτένιους μονόλιθους με έντονο τελετουργικό και συμβολικό χαρακτήρα. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν η πυραμίδα Ακαπάνα, ο ναός Καλασασάγια και η περίφημη Πύλη του Ήλιου, ένα από τα πιο εμβληματικά σύμβολα του πολιτισμού της Τιαχουανάκο. Ιδιαίτερα εντυπωσιακά είναι και τα αστρονομικά επιτεύγματα του πολιτισμού αυτού, όπως η καθιέρωση ηλιακού και σεληνιακού ημερολογίου, ο ακριβής υπολογισμός της διάρκειας του έτους στις 365,24 ημέρες, καθώς και η παρατήρηση και καταγραφή σημαντικών αστερισμών, όπως ο Σταυρός του Νότου.

Θα γνωρίσετε σε βάθος αυτόν τον σπουδαίο πολιτισμό επισκεπτόμενοι το Μuseo Litico, ή Bennet, που πήρε το όνομά του από τον ομώνυμο Αμερικανό αρχαιολόγο. Το πιο εμβληματικό έκθεμα είναι ο Μονόλιθος Μπένετ, ένα άγαλμα ύψους περίπου 7,3 μέτρων, από τα μεγαλύτερα της προκολομβιανής Αμερικής. Εκτίθενται επίσης ανθρωπόμορφα αγάλματα θεοτήτων, τελετουργικές στήλες και ανάγλυφα, μαζί με αρχιτεκτονικά στοιχεία από ναούς και πλατείες. 

Αξίζει να πάτε και στο Αρχαιολογικό Μουσείο, που προσφέρει το απαραίτητο ιστορικό και πολιτισμικό πλαίσιο για την κατανόηση ενός από τους σπουδαιότερους προκολομβιανούς πολιτισμούς των Άνδεων. Στις αίθουσές του εκτίθενται κεραμικά αγγεία, εργαλεία, κοσμήματα, τελετουργικά αντικείμενα και ανάγλυφα, που αποκαλύπτουν πτυχές της καθημερινής ζωής, της θρησκείας και της κοινωνικής οργάνωσης της Τιαχουανάκο. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη συμβολική εικονογραφία με παραστάσεις θεοτήτων, ζώων και μυθικών μορφών που συνδέονται με τη λατρεία της φύσης και τον αστρονομικό κύκλο. Το μουσείο παρουσιάζει επίσης ευρήματα που τεκμηριώνουν το υψηλό επίπεδο τεχνολογικής και καλλιτεχνικής ανάπτυξης της πόλης -από την επεξεργασία της πέτρας και του μετάλλου έως τις τεχνικές που εφαρμόστηκαν στην κεραμική. 

Τα εξωγήινα τοπία των Αλυκών Ουγιούνι και του νησιού Ινκαγουάσι

Από τη Λα Παζ θα πάτε αεροπορικώς στο Ουγιούνι και από εκεί με 4×4 θα κάνετε μια εκδρομή μισής ημέρας στο Σαλάρ ντε Ουγιούνι, ένα τοπίο που θα σας αφήσει με ανοιχτό το στόμα! Είναι η μεγαλύτερη αλυκή του κόσμου και ένα από τα πιο αλλόκοτα μέρη που έχετε δει, το οποίο, σύμφωνα με τους τοπικούς θρύλους, γεννήθηκε από τα δάκρυα και το γάλα μιας θεϊκής οντότητας των βουνών. 
Γεωλογικά, αποτελεί το απομεινάρι μιας τεράστιας προϊστορικής λίμνης, της Λάγκο Τάουκα, που κάλυπτε το νότιο Αλτιπλάνο έως πριν από περίπου 12.000 χρόνια. Όταν τα νερά εξατμίστηκαν άφησαν πίσω τους παχιές στρώσεις αλατιού που φτάνουν σε βάθος έως και 120 μέτρα -αντέχοντας ακόμη και το βάρος οχημάτων.

Η χαρακτηριστική πολυγωνική υφή της επιφάνειας δημιουργείται καθώς το αλάτι ξεραίνεται, συστέλλεται και ραγίζει. Η οδήγηση πάνω σε αυτή την απόλυτα επίπεδη, λευκή έκταση, με τις χιονισμένες Άνδεις να απλώνονται στον ορίζοντα μοιάζει με ταξίδι σε άλλο πλανήτη. 

Την ξηρή περίοδο η επιφάνεια του Σαλάρ αντανακλά το φως με τέτοια ένταση ώστε μοιάζει με παγωμένο πεδίο χιονιού, ενώ τη νύχτα φωτίζεται από το απόκοσμο λευκό φως της σελήνης που καθρεφτίζεται στο αλάτι. Αντίθετα, κατά την περίοδο των βροχών (Δεκέμβριος–Απρίλιος), ένα λεπτό στρώμα νερού μετατρέπει την αλυκή σε τεράστιο φυσικό καθρέφτη. Τότε ο ουρανός και τα γύρω βουνά αντανακλώνται τόσο τέλεια ώστε ο ορίζοντας εξαφανίζεται και οι κορυφές μοιάζουν να αιωρούνται στον αέρα.

Παρά τις ακραίες συνθήκες στα όρια του αλατοπεδίου επιβιώνουν ανθεκτικά οικοσυστήματα. Αποικίες κάκτων και άλλων σκληραγωγημένων φυτών, viscachas (μικρά τρωκτικά που θυμίζουν κουνέλια) και φλαμίνγκο που φωλιάζουν εδώ την εποχή των βροχών, συνθέτουν ένα απροσδόκητο μωσαϊκό ζωής. Στην ίδια περιοχή ζουν και απομονωμένες κοινότητες Αϊμάρα και Κέτσουα campesinos. 

Πέρα από το αλάτι, το Σαλάρ φιλοξενεί και τα μεγαλύτερα ανεκμεττάλευτα αποθέματα λιθίου στον κόσμο, γεγονός που το καθιστά κομβικό για τη σύγχρονη τεχνολογία, αλλά ταυτόχρονα εγείρει ανησυχίες για το μέλλον των εύθραυστων οικοσυστημάτων του. 

Σχεδόν στο κέντρο των αλυκών βρίσκεται το Ινκαγουάσι, που αποτελεί την κορυφή ενός αρχαίου ηφαιστείου. Όταν η περιοχή καλυπτόταν από την τεράστια προϊστορική λίμνη, το ηφαίστειο αυτό σχημάτιζε ένα πραγματικό νησί. Με την υποχώρηση και τελική εξάτμιση των νερών, η λίμνη μετατράπηκε στη σημερινή αλυκή, ενώ πάνω στον ηφαιστειακό βράχο διατηρήθηκαν απολιθωμένα κατάλοιπα από κοράλλια και φύκια, μάρτυρες του υδάτινου παρελθόντος της περιοχής. Η έκταση του Ινκαγουάσι φτάνει τα 246 στρέμματα και καθώς είναι ελαφρώς υπερυψωμένο προσφέρει πανοραμική θέα. Είναι διάσημο για τους γιγάντιους κάκτους που το καλύπτουν σχεδόν ολόκληρο. Ορισμένοι φτάνουν σε ύψος τα 10–12 μέτρα και υπολογίζεται ότι ξεπερνούν σε ηλικία τα 100 χρόνια, αναπτυσσόμενοι εξαιρετικά αργά σε αυτό το ακραίο περιβάλλον. Η αντίθεση των πράσινων, αγκαθωτών φυτών με τις κατάλευκες αλυκές δημιουργεί ένα από τα πιο εμβληματικά τοπία της Βολιβίας.

Στο νησί υπάρχουν διαμορφωμένα μονοπάτια καθώς και ένα μικρό εστιατόριο. Η επίσκεψη συνδυάζεται συχνά με στάσεις σε σημεία πολιτιστικού ενδιαφέροντος -όπως το Μουσείο με τις Μούμιες Τσαντάνι και Κοκέσα-, και με διαδρομές που αποκαλύπτουν το Σαλάρ από εντελώς απρόσμενες οπτικές γωνίες.

Το Εθνικό Πάρκο Αβαρόα και τα φυσικά του θαύματα 

Για να γνωρίσετε το περίφημο αυτό Εθνικό Πάρκο της Βολιβίας στο νοτιοδυτικό άκρο της, στο τμήμα του Αλτιπλάνο που συνορεύει με τη Χιλή, θα ξεκινήσετε και πάλι από το Ουγιούνι. Η πιο συνηθισμένη επιλογή είναι οι εκδρομές 2 ή 3 ημερών που περιλαμβάνουν μεταφορά με οδηγό, διαμονή σε απλά καταλύματα και βασικά γεύματα -και πιστέψτε μας η εμπειρία θα σας ανταμείψει με το παραπάνω.
Το Εθνικό Πάρκο Εδουάρδο Αβαρόα είναι μια προστατευόμενη περιοχή μοναδικής γεωλογικής και οικολογικής αξίας. Αποτελεί ένα από τα πιο εντυπωσιακά και ακραία φυσικά τοπία της Νότιας Αμερικής και απλώνεται σε μια τεράστια έκταση περίπου 7.150 τετραγωνικών χιλιομέτρων, σε υψόμετρα που ξεπερνούν συχνά τα 4.000 μ. Παρότι εχθρικό προς τα έμβια όντα, φιλοξενεί βικούνιες, λάμα, αλπάκα, αλεπούδες των Άνδεων και περισσότερα από τρία είδη φλαμίνγκο, αποδεικνύοντας την ικανότητα της ζωής να προσαρμόζεται ακόμη και στα πιο δύσκολα περιβάλλοντα.

Το τοπίο του Αβαρόα κυριαρχείται από ηφαιστειακές μορφές, πολύχρωμες λίμνες και ερήμους που θυμίζουν εξωγήινο πλανήτη. Από τα πιο εμβληματικά φυσικά αξιοθέατα είναι η Λαγκούνα Κολοράδα, μια ρηχή λίμνη με κόκκινα νερά που φιλοξενεί χιλιάδες φλαμίνγκο. Λίγο πιο πέρα, στους πρόποδες του ηφαιστείου Λικανκαμπούρ, η Λαγκούνα Βέρδε εντυπωσιάζει με τα δικά της νερά που αλλάζουν αποχρώσεις από σμαραγδί σε τιρκουάζ, ανάλογα με το φως και την εποχή.

Περίπου 7 χιλιόμετρα από τη λίμνη απέχει η μικρή έρημος Νταλί -όνομα που καθιερώθηκε από ταξιδιώτες και φωτογράφους, καθώς οι αλλόκοτοι βραχώδεις σχηματισμοί της θυμίζουν τα σουρεαλιστικά τοπία του Σαλβαδόρ Νταλί. Βρίσκεται σε υψόμετρο περίπου 4.600 μέτρων και χαρακτηρίζεται από επίπεδες εκτάσεις ηφαιστειακής τέφρας, άμμου και βράχων με ασύμμετρα σχήματα, σμιλεμένων από τον άνεμο και τις ακραίες θερμοκρασιακές μεταβολές. Εξίσου εντυπωσιακό είναι το γεωθερμικό πεδίο Σολ ντε Μανιάνα, όπου θερμοπίδακες, λασποπηγές και ατμίδες θείου αναδύονται από το έδαφος, αποκαλύπτοντας τη συνεχιζόμενη ηφαιστειακή δραστηριότητα της περιοχής.

Στο εσωτερικό του πάρκου απλώνεται και η περίφημη έρημος Σιλολί, ένα από τα πιο ακραία τοπία του Αλτιπλάνο. Η περιοχή θυμίζει σεληνιακό πεδίο καθώς είναι καλυμμένη με ηφαιστειακή τέφρα και χαλίκια ανάμεσα στα οποία ξεπροβάλλουν  μοναχικοί βράχοι. Οι δυνατοί άνεμοι και η ανελέητη ηλιακή ακτινοβολία σε συνδυασμό με τις απότομες πτώσεις της θερμοκρασίας τη νύχτα έχουν διαμορφώσει έναν τόπο τραχύ και αφιλόξενο, όπου υλικά από αρχαίες εκρήξεις και ροές λάβας έχουν μετατραπεί, με την πάροδο του χρόνου, σε αλλόκοτους σχηματισμούς που μοιάζουν με φυσικά γλυπτά. Το πιο γνωστό από αυτά είναι το «Πέτρινο Δέντρο», που έχει μετατραπεί σε εμβληματικό σύμβολο της Σιλολί. Καθώς τη διασχίζετε αξίζει να κάνετε μια στάση και να σταθείτε για λίγο ακίνητοι: το διαρκές φύσημα του ανέμου και οι συνεχείς εναλλαγές των χρωμάτων του τοπίου, από γκρι και ώχρα μέχρι κοκκινωπούς τόνους, δημιουργούν την αίσθηση ενός άχρονου κόσμου. 

Διαβάστε ακόμα:

Ταξίδι ζωής στην Κόστα Ρίκα: Εκεί όπου η ζωή κυλά με ρυθμό χαράς και αρμονίας

Ελ Σαλβαδόρ: Ταξίδι ζωής στη χώρα την ηφαιστείων

Grand Kanyon: Ταξίδι ζωής στο επιβλητικό φαράγγι της Βόρειας Αμερικής