Το φαντασμαγορικό σιντριβάνι, η μαγευτική νυχτερινή εικόνα του οποίου ταξίδεψε σε όλο τον κόσμο μέσα από την κάμερα του Φεντερίκο Φελίνι, ταυτίστηκε με τον όρο «dolce vita» και σφράγισε τη μνήμη του κοινού δίπλα στην πληθωρική Αννίτα Έκμπεργκ, είναι απαραίτητη στάση για κάθε επισκέπτη της Αιώνιας Πόλης.
Πρόκειται πιθανώς για το διασημότερο σιντριβάνι στον κόσμο και αναμφίβολα ένα από τα θεαματικότερα αξιοθέατα όχι μόνο της Ρώμης, αλλά και ολόκληρης της Ιταλίας. Η αίσθηση δέους που προκαλεί στον ανυποψίαστο επισκέπτη, ο οποίος για πρώτη φορά το προσεγγίζει ακολουθώντας τον παφλασμό των νερών, καθώς αντηχεί στα σοκάκια που το περιβάλλουν, είναι κάτι που θυμάται για πάντα.
Αυτή βέβαια είναι η ιδανική συνθήκη, αφού τα πλήθη που πασχίζουν για μια καλή θέση για φωτογραφία μπροστά στο υποβλητικό σκηνικό της Fontana di Trevi δημιουργούν πλέον τέτοιο συνωστισμό, ώστε στερούν από την εμπειρία μεγάλο μέρος της γοητείας και της μαγείας που αποπνέει. Αν μάλιστα λάβει κανείς υπόψη και τους δεκάδες μικροπωλητές που πολιορκούν το μνημείο, η εικόνα του τουριστικού πανηγυριού τείνει να επισκιάζει τη μεγαλοπρέπεια της μπαρόκ γλυπτικής σύνθεσης. Στο πλαίσιο μιας διαρκώς διευρυμένης προσπάθειας προστασίας της λαμπερής πολιτιστικής κληρονομιάς της Ρώμης, οι Δημοτικές Αρχές της πόλης συμπεριέλαβαν πλέον και τη Fontana di Trevi στα δημοφιλή αξιοθέατα για τα οποία θα ισχύει χρέωση εισιτηρίου εισόδου 2 ευρώ. Πρόκειται για μια συμβολική αλλά καθοριστική απόφαση, η οποία εντάσσεται στο πλαίσιο μιας ευρύτερης προσπάθειας με διπλό στόχο: αφενός τη διαχείριση του πλήθους που προσεγγίζει το μνημείο και αφετέρου τη χρηματοδότηση της συντήρησής του.
Η συμπερίληψη του εκθαμβωτικού σιντριβανιού στους έξι ιστορικούς χώρους και μουσεία, τα οποία υπάγονται στην αναθεωρημένη τιμολογιακή δομή που εισήγαγαν οι δημοτικές αρχές, έρχεται παράλληλα με την κυκλοφορία της κάρτας Roma MIC, αξίας 5 ευρώ, η οποία παρέχει πρόσβαση σε πολλά αστικά μουσεία, συμπεριλαμβανομένων του Ναπολεόντειου Μουσείου και του Μουσείου Αρχαίων Γλυπτών Giovanni Barracco. Καθώς οι κάτοικοι της Ρώμης εξαιρούνται και από τις δύο χρεώσεις, οι δημοτικοί αξιωματούχοι της ιταλικής πρωτεύουσας αναφέρουν ότι το σχέδιο αποσκοπεί στην επίτευξη ισορροπίας μεταξύ της ενθάρρυνσης των ντόπιων να ασχοληθούν με τα μουσεία τους και της προστασίας του ιστορικού κέντρου που βρίσκεται υπό συνεχή πίεση. Ο ίδιος δε ο δήμαρχος Roberto Gualtieri δήλωσε στο Reuters ότι «Δύο ευρώ δεν είναι πολλά», υποστηρίζοντας ότι το μέτρο θα πρέπει να βοηθήσει στη μείωση του συνωστισμού των επισκεπτών που κατακλύζει συστηματικά τον χώρο.
Αυτό που θα πρέπει να γνωρίζει κάθε επισκέπτης της Αιώνιας Πόλης είναι ότι από τις 2 Φεβρουαρίου και στο εξής:
-Η Fontana di Trevi παραμένει ορατή από μακριά δωρεάν, με εισιτήριο να απαιτείται μόνο για πιο κοντινή πρόσβαση στο κάτω διάζωμα, δίπλα στο νερό.
-Η είσοδος θα παραμένει επίσης δωρεάν μετά τις 22:00 κάθε βράδυ, ενώ η χρέωση θα ισχύει καθημερινά από τις 09:00, εκτός Δευτέρας και Παρασκευής, οπότε θα ξεκινά στις 11:30 για λόγους συντήρησης.
-Το εισιτήριο ισχύει όχι μόνο για τους τουρίστες, αλλά και για τους Ιταλούς μη κατοίκους Ρώμης, όχι όμως για άτομα με αναπηρία και τον συνοδό τους. Από τη χρέωση εξαιρούνται και τα παιδιά κάτω των 6 ετών.
-Εκτός από την επί τόπου έκδοση εισιτηρίου, υπάρχει η δυνατότητα προέκδοσης μέσω της επίσημης ιστοσελίδας τουρισμού της Ρώμης.
-Το όριο που έχουν θέσει οι Αρχές είναι 400 επισκέπτες ταυτόχρονα στο κάτω διάζωμα, με μέγιστη παραμονή τα 30 λεπτά.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Δήμου, το τέλος της Fontana di Trevi αναμένεται να αποφέρει περίπου 6,5 εκατομμύρια ευρώ ετησίως, ποσό που προορίζεται για τη συντήρηση του σιντριβανιού, η οποία ξεκίνησε εντατικά πέρυσι. Το 2025, το φημισμένο σιντριβάνι του 18ου αιώνα υποβλήθηκε σε έργο καθαρισμού ύψους 300.000 ευρώ, στο πλαίσιο του οποίου το νερό στραγγίστηκε και το μνημείο αποκλείστηκε, καθώς οι ειδικοί αφαίρεσαν μούχλα και αποθέσεις ασβεστίου, ενώ ο αριθμός των επισκεπτών περιορίστηκε για να αποφευχθούν περαιτέρω ζημιές. Όσο για τα χιλιάδες κέρματα που παραδοσιακά ρίχνονται στο νερό, στο πλαίσιο του τελετουργικού που υποτίθεται ότι εξασφαλίζει την επιστροφή στη Ρώμη, επιβεβαιώνοντας τη διαχρονική φήμη και την έλξη που ασκεί σε επισκέπτες κάθε ηλικίας, θα συνεχίσουν να δωρίζονται σε φιλανθρωπικούς σκοπούς.
Πριν όμως ρίξετε το δικό σας, υπάρχουν πολλά γοητευτικά και παράξενα στοιχεία και μικρά μυστικά που θα κάνουν ακόμη πιο ενδιαφέρουσα και συναρπαστική την επόμενη βόλτα σας έως την εκθαμβωτική Fontana, δικαιολογώντας έτσι το αντίτιμο των 2 ευρώ.
Από πού προέρχεται το όνομά της
Την αποκαλούμε όλοι απλά Fontana -την ιταλική λέξη για το σιντριβάνι- λες κι η Ρώμη δεν είναι γεμάτη εντυπωσιακές κρήνες που στολίζουν πλατείες και μνημεία, αναγνωρίζοντας εμμέσως ότι αυτή είναι η εντυπωσιακότερη όλων. Το πλήρες όνομά της προέρχεται από το γεγονός ότι στην ομώνυμη πλατεία Piazza di Trevi καταλήγουν τρεις δρόμοι, «tre vie» στα ιταλικά, εξ ου και η ονομασία Κρήνη των Τριών Δρόμων. Σήμερα, οι άκρως τουριστικοί αυτοί δρόμοι σφύζουν από κίνηση ως αργά το βράδυ και είναι γεμάτοι, δυστυχώς -πλην ελαχίστων εξαιρέσεων-, μαγαζιά με όλων των ειδών τα σουβενίρ, πλανόδιους πωλητές και εστιατόρια που προσπαθούν υπερβολικά να φανούν παραδοσιακά. Πιο αυθεντικό χρώμα έχει η μικρή αγορά τροφίμων που στήνεται κάθε πρωί στην κοντινή Via del Lavatore, ενώ αξίζει μία επίσκεψη και στη μπαρόκ εκκλησία Santi Vincenzo e Anastasio, που βρίσκεται ακριβώς απέναντι.
Οι μορφές που απεικονίζονται και οι συμβολισμοί τους
Οι περισσότεροι πιστεύουν ότι η κεντρική μορφή της γλυπτικής σύνθεσης είναι ο θεός Ποσειδώνας. Στην πραγματικότητα απεικονίζεται ο Τιτάνας Ωκεανός, γιος του Ουρανού και της Γης, σύμφωνα με τη μυθολογία, που στέκει πάνω σε ένα τεράστιο όστρακο. Εκατέρωθεν της επιβλητικής μορφής του και ανάμεσα στις πανύψηλες κολώνες κορινθιακού ρυθμού, οι γυναικείες φιγούρες συμβολίζουν την Αφθονία αριστερά και την Υγεία δεξιά. Ωστόσο, οι πιο εντυπωσιακές και γεμάτες κίνηση μορφές είναι οι δύο Τρίτωνες που ξεπροβάλλουν ανάμεσα στα βράχια. Ο ένας προσπαθεί να δαμάσει ένα άγριο άλογο, ενώ ο δεύτερος συγκρατεί ένα ήρεμο άλογο, φυσώντας μέσα από ένα κοχύλι. Πρόκειται για έναν υπέροχο συμβολισμό των δύο όψεων της θάλασσας, πότε κυματώδους και αγριεμένης κι άλλοτε γαλήνιας και ήρεμης. Στο πάνω μέρος της σύνθεσης, συμμετρικά τοποθετημένα πάνω από τα αντίστοιχα κιονόκρανα, μικρότερα αγάλματα, έργα διαφορετικών καλλιτεχνών, συμβολίζουν την ευεργετική δύναμη του νερού στις τέσσερις εποχές. Σαν επιστέγασμα όλων, η παπική τιάρα του Κλήμη ΙΒ΄, που ανέθεσε την κατασκευή του μνημειώδους έργου, βρίσκεται στο ψηλότερο σημείο της κρήνης.
Η πηγή που τροφοδοτεί τη Fontana di Trevi
Παρατηρώντας κανείς ακόμη προσεκτικότερα τις παραστάσεις που απεικονίζονται στην κρήνη, θα διακρίνει μια σκηνή δεξιά στο υπερώο, όπου μια κοπέλα δείχνει μια πηγή. Πρόκειται για τον μύθο της νεαρής παρθένας που υπέδειξε την πηγή που τροφοδοτεί τη Fontana στους διψασμένους στρατιώτες του αυτοκράτορα Αυγούστου. Το υπόγειο υδραγωγείο Aqua Virgo (Nερό της Παρθένου) κατασκευάστηκε το 19 π.Χ. από τον Μάρκο Αγρίππα, επί αυτοκράτορα Αυγούστου, και τροφοδοτούσε με νερό την περιοχή του Campo Marzio. Μία ακόμη ανάγλυφη σκηνή στο πάνω μέρος της κρήνης απεικονίζει τον Μάρκο Αγρίππα να εγκρίνει τα σχέδια για την κατασκευή του υδραγωγείου, το οποίο, παρότι υπέστη καταστροφές από τους Γότθους τον 6ο αιώνα, αποκαταστάθηκε σταδιακά και συνέχισε να υδροδοτεί την κεντρική Ρώμη κατά τον Μεσαίωνα. Η Fontana di Trevi ανήκει στις «mostre d’acqua», τις μεγάλες κρήνες που αποτελούν μνημειακά τελικά σημεία υδραγωγείων.
Το κτήριο που περνά απαρατήρητο και το μουσείο
Είναι πραγματικά εντυπωσιακό το ότι η μνημειώδης σύνθεση με τις γεμάτες κίνηση μυθικές φιγούρες, τα άλογα και τους καταρράκτες που καταλήγουν στην ήρεμη λεκάνη της κρήνης, είναι ουσιαστικά προσαρτημένη στο Palazzo Poli του 17ου αιώνα. Για να χτιστεί η Fontana χρειάστηκε να κατεδαφιστεί το κεντρικό τμήμα του παλατιού και κατόπιν ο αρχιτέκτονας Luigi Vanvitelli να αναδιαμορφώσει την πρόσοψή του. Το κτήριο παραμένει σε χρήση και σ’ αυτό στεγάζεται σήμερα το Istituto Nazionale per la Grafica, καθώς και το ομώνυμο μουσείο, με μια ενδιαφέρουσα συλλογή χαλκογραφιών, κυρίως από τον 16ο αιώνα.
Ο αρχιτέκτονας και ο κουτσομπόλης γείτονας
Χρειάστηκαν 30 χρόνια από το 1732, όταν εγκρίθηκε το μπαρόκ σχέδιο του Ρωμαίου αρχιτέκτονα Nicola Salvi, ο οποίος δεν πρόλαβε να δει ολοκληρωμένο το λαμπερό και φιλόδοξο έργο του, μέχρις ότου αυτό ολοκληρώθηκε το 1762 από τον γλύπτη Pietro Bracci, του οποίου έργο είναι η γιγάντια μορφή του Ωκεανού και των Τριτώνων που τον πλαισιώνουν. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι ο Salvi δεν ήταν ο αρχικός νικητής του διαγωνισμού για το έργο, καθώς είχε χάσει από τον Alessandro Galilei. Οι Ρωμαίοι κάτοικοι, όμως, δυσανασχέτησαν με το γεγονός ότι θα αναλάμβανε το έργο ένας Φλωρεντινός αρχιτέκτονας κι έτσι τελικά επικράτησε το σχέδιο του Salvi. Το δομικό υλικό που χρησιμοποιήθηκε ήταν το ίδιο με αυτό από το οποίο χτίστηκε το Κολοσσαίο, δηλαδή τραβερτίνη από το Τίβολι, εξορυγμένη από τα λατομεία στους πρόποδες των Απεννίνων. Σ’ αυτό το πέτρωμα οφείλεται το γλυκό, μελί χρώμα που αποκτά το σιντριβάνι καθώς πέφτει το φως της μέρας. Όσο για το μάλλον παράξενο γλυπτό που μοιάζει με στρογγυλό αμφορέα και βρίσκεται στο δεξί μέρος της σύνθεσης, ονομάζεται «Asso di Coppe-Άσος Κούπα» και, σύμφωνα με έναν αστικό μύθο, τοποθετήθηκε εκεί από τον ίδιο τον Nicola Salvi προκειμένου να κρύψει τη θέα των έργων από έναν κουτσομπόλη κουρέα της παρακείμενης Via della Stamperia, που διαρκώς επέκρινε το σχέδιο και τον ίδιο τον αρχιτέκτονα.
Το κέρμα που θα εξασφαλίσει την επιστροφή σας στη Ρώμη
Το αρχικό έθιμο πρόσταζε να πιει κάποιος νερό από τη Fontana di Trevi για να εξασφαλίσει την επιστροφή του στην Αιώνια Πόλη, ωστόσο, αντικαταστάθηκε από το έθιμο του πετάγματος ενός νομίσματος στην κρήνη, και μάλιστα με την πλάτη γυρισμένη σ’ αυτήν. Χωρίς να είναι σαφές πότε ξεκίνησε η συγκεκριμένη παράδοση, αποδεικνύεται ιδιαίτερα κερδοφόρα, αφού δεν νοείται επίσκεψη στη Fontana χωρίς την ανάλογη, σχεδόν τελετουργική κίνηση. Υπολογίζεται ότι η αξία των κερμάτων φτάνει καθημερινά περίπου τα 3.000 ευρώ, τα οποία συλλέγονται αυθημερόν και κατατίθενται υπέρ της Καθολικής φιλανθρωπικής οργάνωσης Caritas.
Το πρόγραμμα ανακαίνισης
Μετά τον βαρύ χειμώνα του 2012, μέρη του πλαισίου της σύνθεσης παρουσίασαν σαθρότητα και ορισμένα μάλιστα αποκολλήθηκαν. Η ανάγκη για έργα αποκατάστασης του μνημείου κατέστη άμεση και έτσι, δύο χρόνια αργότερα, τον Ιούνιο του 2014, η Fontana όχι μόνο έκλεισε, αλλά καλύφθηκε ολόκληρη για τη διεξαγωγή των εργασιών ανακαίνισης. Το κοστοβόρο έργο των 2,2 εκατ. ευρώ ανέλαβε να χρηματοδοτήσει ο ιταλικός οίκος μόδας Fendi, που εδρεύει στη Ρώμη, με μια μικρή λιμνούλα να προστίθεται μπροστά από τις σκαλωσιές, ώστε να μη διακοπεί η παράδοση του πετάγματος νομισμάτων. Ύστερα από 17 μήνες, η Fontana αποκαλύφθηκε στο αρχικό της μεγαλείο και οι αδελφές Fendi γιόρτασαν τα 90 χρόνια του οίκου τους, τον Ιούνιο του 2016, με μια μεγαλοπρεπή επίδειξη μόδας, με σκηνικό τη μαγευτική Fontana κάτω από τον βραδινό ρωμαϊκό ουρανό. Τα μοντέλα δεν περπάτησαν απλά μπροστά στο σιντριβάνι, αλλά κυριολεκτικά πάνω στο νερό, σε μια ειδικά διαμορφωμένη πασαρέλα από πλέξιγκλας.
Gelato και pizza στη Fontana
Προσπεράστε τα αδιάφορα φαγάδικα της περιοχής και τις gelaterie με τα μέτριας γεύσης παγωτά και αναζητήστε δύο διευθύνσεις εγγυημένης ποιότητας. Σχεδόν πάνω στην πλατεία Piazza di Trevi, ο Antico Forno, εδώ και αρκετές δεκαετίες, κάνει πράξη το σύνθημά του «Δεν διαθέτουμε γρήγορο φαγητό τύπου fast food, αλλά ποιοτικό φαγητό όσο πιο γρήγορα μπορούμε». Κάτι ανάμεσα σε φούρνο και ντελικατέσεν, αποτελεί εξαιρετική επιλογή για ένα πεντανόστιμο σνακ στο χέρι: εδώ θα σας ετοιμάσουν υπέροχα σάντουιτς με ιταλικά αλλαντικά και τυριά που κόβονται μπροστά σας ή με απολαυστική χοιρινή porchetta, ενώ θα βρείτε επίσης φρεσκοψημένη πίτσα με το κομμάτι αλλά και παραδοσιακά μπισκότα, σε τιμές διαχρονικά λογικές, παρά τη δημοφιλία της περιοχής.
Όσο για ένα κορυφαίας ποιότητας γνήσιο gelato artigianale, λίγα μέτρα από το σιντριβάνι θα βρείτε μία από τις καλύτερες τζελατέριες της Ρώμης, την Il Gelato di San Crispino. Μην αναζητήσετε χρωματιστά, κρεμώδη βουνά παγωτού στολισμένα με φρούτα και γαρνιτούρες, εδώ το παγωτό φυλάσσεται σε μεταλλικά δοχεία που παραμένουν σφραγισμένα, ώστε να μην αλλοιώνεται η γεύση και η υφή από τον αέρα. Δοκιμάστε την κλασική τους γεύση Τζίντζερ-Κανέλα, το Μέλι, το πολύ ιταλικό Zabaione ή τη Σοκολάτα Valrhona και συνδυάστε με ένα εποχικό σορμπέ, όπως το υπέροχο Βερίκοκο, το Ροδάκινο ή το Δαμάσκηνο. Κι αν η μικροσκοπική τζελατέρια σας φαίνεται από κάπου γνωστή, είναι επειδή την έχετε πιθανόν δει στην ταινία «Eat Pray Love», με τη Τζούλια Ρόμπερτς να απολαμβάνει το παγωτό της στους δρόμους της Ρώμης.
Δωμάτιο με θέα
Τι πιο ρομαντικό από ένα δωμάτιο με θέα στη μαγευτικότερη κρήνη της Ιταλίας ή τι πιο βολικό από μια διαμονή σχεδόν στην καρδιά του ιστορικού κέντρου της Ρώμης; Υπάρχουν μερικά εξαιρετικά καταλύματα γύρω από το διάσημο σιντριβάνι, με αρκετά δωμάτια να το αγναντεύουν από τα παράθυρα ή τα μικρά μπαλκονάκια τους.
Ακριβώς απέναντι από τη Fontana, το Hotel Fontana είναι μια αξιόπιστη επιλογή τριών αστέρων, ενώ το λίγο πιο ακριβό Relais Fontana di Trevi βρίσκεται ελάχιστα βήματα πιο πέρα. Εξαιρετικά διαμερίσματα αποτελούν τα La Finestra su Fontana di Trevi και Trevi Ab Aeterno, με πλαϊνή θέα στην κρήνη και τον παφλασμό του νερού να σας κοιμίζει τα βράδια. Φροντίστε μόνο για έγκαιρη κράτηση, γιατί είναι πραγματικά περιζήτητα.
Η Fontana πρωταγωνίστρια σε ταινίες
Είναι δύσκολο για έναν σκηνοθέτη που γυρίζει ταινία στη Ρώμη να αντισταθεί στη γοητεία της θεαματικής Fontana di Trevi. Στη ρομαντική κομεντί του 1953 «Διακοπές στη Ρώμη», η πριγκίπισσα που υποδύεται η Audrey Hepburn ανακαλύπτει τις μικρές χαρές της ζωής, αγοράζει παπούτσια και κόβει τα μαλλιά της στους δρόμους γύρω από το σιντριβάνι, ενώ ένα χρόνο μετά, το «Πιστεύουμε στον έρωτα» μας έμαθε πώς να ρίχνουμε τα νομίσματα με την πλάτη γυρισμένη στη Fontana, καθώς ο Frank Sinatra τραγουδούσε το «Three Coins in the Fountain», όπως ήταν ο πρωτότυπος τίτλος της ταινίας.
Έπρεπε όμως να έρθουν στις κινηματογραφικές αίθουσες τα ασπρόμαυρα πλάνα του Federico Fellini το 1960 και η θρυλική σκηνή της ταινίας «La Dolce Vita», όπου ο Marcello Mastroianni, και μαζί του όλοι μας, παρακολουθεί μαγεμένος την εκρηκτική Anita Ekberg να βουτά ξημερώματα στα νερά της Fontana di Trevi, για να καθιερωθεί το ούτως ή άλλως εκθαμβωτικό σιντριβάνι ως το πιο λαμπερό και ονειρεμένο σκηνικό της Ρώμης.
Διαβάστε ακόμα:
Φεβρουάριος στη Ρώμη: 3 ιστορικά ξενοδοχεία με μοναδική ατμόσφαιρα στο κέντρο της
5 wine bars στη Ρώμη ιδανικά για τα χειμωνιάτικα βράδια
Οι γαστρονομικοί παράδεισοι της Ρώμης -7 κορυφαία ντελικατέσεν
