Η ικανότητα του Λονδίνου να κρατά καλά φυλαγμένα τα μυστικά του είναι πραγματικά εντυπωσιακή κι αντίστοιχα, ο ενθουσιασμός που προκαλεί κάθε σχετική ανακάλυψη στους επισκέπτες, απερίγραπτος. Μπορεί να περπατάς στη σκιά των θεαματικών ουρανοξυστών του City, θαυμάζοντας τα φουτουριστικά σχέδια και τις αστραφτερές επιφάνειές τους και ξαφνικά να δεις μπροστά σου μια πέτρινη εκκλησία με περίτεχνο μπαρόκ πύργο -μία από τις 52 που είχε σχεδιάσει ο Sir Christopher Wren.
Μπορεί να ψάχνεις στους πάγκους της φημισμένης αγοράς Portobello Road Market και λοξοδρομώντας λίγα μέτρα να βρεθείς στα ήσυχα πεζοδρόμια του Ladbroke Grove, νομίζοντας πως διακτινίστηκες σε άλλη πόλη. Την ίδια αίσθηση έχεις στρίβοντας από την πολύβουη αγορά του Spitalfields στα δρομάκια όπου ζούσαν οι Ουγενότοι υφαντές του μεταξιού, ή κατηφορίζοντας από την Trafalgar Square -επίσημο κέντρο της πόλης- στους αναζωογονητικούς, παρόχθιους Victoria Embankment Gardens.
Αρκετά κοντά στους τελευταίους, ένα αυθεντικό μεσαιωνικό κομμάτι της βρετανικής πρωτεύουσας «τηλεμεταφέρει» όποιον ανυποψίαστο ή με διάθεση εξερεύνησης, στρίψει από τη γεμάτη κίνηση εμπορική οδό Fleet St -πάλαι ποτέ εκδοτικό κέντρο του βρετανικού τύπου-, στην ιστορική περιοχή Temple. Ανάμεσα στους επιβλητικούς γοτθικούς πύργους των Βασιλικών Δικαστηρίων και τον Τάμεση, με γαλήνιους κήπους που εναλλάσσονται με πεζοδρομημένες αυλές, με κρυμμένα περάσματα ανάμεσα σε θολωτές στοές και εντυπωσιακά κτίσματα από κόκκινο τούβλο, μοιάζει απίστευτο ότι βρίσκεσαι μόλις λίγα μέτρα από την αδιάκοπη κίνηση του Covent Garden και τις φωτεινές μαρκίζες των θεάτρων της Theatreland. Βυθισμένη στην ιστορία και το μύθο, αποπνέοντας κομψότητα, αστική μεγαλοπρέπεια και αναπάντεχη ηρεμία, η περιοχή του Temple σε καλεί να σταθείς, να αφουγκραστείς, να διεισδύσεις σε μια άλλη εποχή, να γοητευτείς από τον τρόπο που μια διαρκώς εξελισσόμενη μητρόπολη φυλά άθικτες κάποιες σελίδες της ιστορίας της.
Η όψη της περιοχής αλλάζει κάθε εποχή επιδεικνύοντας τα ωραιότερα στοιχεία της. Το φθινόπωρο, χαλιά φύλλων σε χρυσαφένιες και καφετί αποχρώσεις απλώνονται κάτω από ψηλά δέντρα των οποίων οι φυλλωσιές εναρμονίζονται χρωματικά με τις προσόψεις των κτηρίων από κόκκινο τούβλο. Τη δε άνοιξη, το Temple θυμίζει μυρωμένο ροδώνα όπου δεν χορταίνεις να περπατάς ή να ξαποσταίνεις στα παγκάκια του, ενώ κάθε χρόνο δεν λείπει η επίσημη διοργάνωση πικ νικ με bbq, μουσική και διασκέδαση για κάθε ηλικία. Ανεξαρτήτως εποχής πάντως, κορυφαίο αξιοθέατο και μοναδική εμπειρία αποτελεί η επίσκεψη στο μεσαιωνικό ναό Temple, που δίνει στην περιοχή το όνομά της.
Καθαγιασμένος στις 10 Φεβρουαρίου του 1185 από τον πατριάρχη της Ιερουσαλήμ και πιθανόν παρουσία του βασιλιά Ερρίκου Β΄, και εμπνευσμένος από την Εκκλησία του Παναγίου Τάφου στην Ιερουσαλήμ, ο ναός είναι από τους παλαιότερους του Λονδίνου, σίγουρα από τους ωραιότερους και πλουσιότερους σε ιστορία. Το μοναδικό για τα λονδρέζικα δεδομένα, κυκλικό σχέδιό του μαρτυρά πως χτίστηκε από τους Ναΐτες Ιππότες, το τάγμα των σταυροφόρων μοναχών που ιδρύθηκε για να προστατεύει τους προσκυνητές στο δρόμο τους προς και από την Ιερουσαλήμ τον 12ο αιώνα.
Σε αυτή ακριβώς την περιοχή οι Ναΐτες είχαν χτίσει πέρα από τον ναό, δύο αίθουσες, μοναστήρια και οικιακά κτήρια, που οδηγούσαν κατευθείαν στον ποταμό Τάμεση. Πριν επισκεφθείτε την Temple Church (ανοιχτή μόνο καθημερινές 10:00-16:00) αφιερώστε λίγο χρόνο παρατηρώντας τη στιβαρή, πέτρινη μεσαιωνική δομή της και θα διαπιστώσετε ότι το κυκλικό μέρος είναι ουσιαστικά ένα τμήμα του ναού. Κι αυτό γιατί το 1240 προστέθηκε το Ιερό, ως αίθουσα με ένα φαρδύ κεντρικό κλίτος και ίδιου ύψους πλευρικά κλίτη, που προορίζονταν για ταφικό μνημείο του Ερρίκου Γ΄. Τίποτα δε μαρτυρά τις σοβαρές ζημιές που υπέστη ο ναός από βομβαρδισμούς κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πολέμο, αφού αποκαταστάθηκε πλήρως στην αρχική του μορφή. Αν πάλι σας φαίνεται οικείος, είναι πιθανότατα χάρη στον Dan Brown και την αναφορά του ναού στο διάσημο bestseller του, «Κώδικας Da Vinci».
Μπαίνοντας στο θεαματικό εσωτερικό, μια υπερφυσική αίσθηση κατακλύζει τον επισκέπτη. Από τα διαδοχικά γοτθικά σταυροθόλια και τις ψηλόλιγνες κολώνες ως τη μελί απόχρωση που παίρνουν οι τοίχοι καθώς τα πολύχρωμα βιτρό παράθυρα διαχέουν το φως, όλα φαίνεται να υπογραμμίζουν τα οκτακόσια χρόνια ιστορίας που ξεδιπλώνονται γύρω μας: από τον 12ο αιώνα και τους Σταυροφόρους, στις αναταραχές της Μεταρρύθμισης, και ως το παρόν και τη διοργάνωση των περίφημων κονσέρτων εκκλησιαστικής μουσικής, που θεωρούνται από τα κορυφαία του Λονδίνου χάρη στην άριστη ακουστική του ναού.
Αναμφίβολα, η προσοχή όλων στρέφεται στα 10 ταφικά μνημεία των Ναϊτών Ιπποτών, με τις διαφορετικές αποτυπωμένες σε πέτρα μορφές που χρονολογούνται στον 13ο και τον 14ο αιώνα. Ακολουθήστε τη σκάλα που οδηγεί στο ανώτερο επίπεδο και θα έχετε μια εκπληκτική εικόνα του τρόπου που κοσμούν το κυκλικό μέρος του ναού, αλλά και συναρπαστική θέα της δομής του Temple από ψηλά. Εξίσου όμως εντυπωσιάζει και μια μικρή έκθεση αφιερωμένη σε μια μεγάλη στιγμή στην ιστορία εδραίωσης των βασικών ανθρώπινων δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου στην Ευρώπη: ακριβώς εδώ, στο Temple πραγματοποιήθηκαν σημαντικές διαβουλεύσεις ανάμεσα στον βασιλιά Ιωάννη και τους βαρόνους πριν από την υπογραφή της Magna Carta.
Η σχέση του ναού με το δίκαιο, τους νόμους και τις δικηγορικές λέσχες του Λονδίνου συνεχίζεται ως τις μέρες μας. Εδώ, εδρεύουν τα Middle και Inner Temple, δύο από τα τέσσερα Inns of Court της βρετανικής πρωτεύουσας, τα επαγγελματικά δικηγορικά σωματεία που επιβλέπουν την εκπαίδευση, την πρακτική άσκηση και την εισαγωγή στο επάγγελμα στο επάγγελμα όλων των δικηγόρων στην Αγγλία και την Ουαλία. Ο θεσμός μοιράζεται εξίσου μακραίωνη ιστορία με τον ναό Temple, και ειδικά τα Middle και Inner Temple είναι επιφορτισμένα με τη διαχείριση και τη συντήρησή του, καθώς μετά τη διάλυση του τάγματος των Ναϊτών Ιπποτών, τα κτίσματα που περιέβαλλαν το ναό μισθώθηκαν από το Στέμμα στα δικηγορικά σωματεία.
Μην εκπλαγείτε επομένως, αν καθώς ξαποσταίνετε στη γαλήνια πλατεία Church Court, δείτε barristers φορώντας τις παραδοσιακές περούκες να κατευθύνονται προς τα Βασιλικά Δικαστήρια μόλις απέναντι από την περιοχή του Temple. Και πριν αφήσετε πίσω σας το ναό, ρίξτε μια προσεκτικότερη ματιά στη στήλη με το χάλκινο ομοίωμα δύο Σταυροφόρων επάνω σε άλογο: η Knights Templar Column αποτελεί το σύμβολο του τάγματος, καταδεικνύει όμως και το σημείο κατάσβεσης της μεγάλης πυρκαγιάς που ξέσπασε στο Λονδίνο το 1666.
Παρότι η είσοδος στις λέσχες και τα γραφεία των δικηγόρων δεν επιτρέπεται, μπορείτε άνετα να περιπλανηθείτε ανάμεσα στα δύο Inns of Court, να θαυμάσετε την αρχιτεκτονική, να εντοπίσετε ιστορικές λεπτομέρειες στις προσόψεις τους, να παρατηρήσετε τα ονόματα των δικηγόρων που αναγράφονται στις εισόδους, ίσως ακόμη και να καθίσετε για γεύμα στο κομψό εστιατόριο Pegasus Bar & Restaurant μεταξύ Middle και Inner Temple. Κυρίως όμως να απολαύσετε τη σπάνια αίσθηση ότι ακόμη και στην καρδιά της πολύβουης βρετανικής πρωτεύουσας, υπάρχουν μυστικές, γαλήνιες οάσεις που κρύβουν συναρπαστικές εμπειρίες.
5 tips για να το ζήσετε στο έπακρο
Royal Courts of Justice: Μην παραλείψετε να ρίξετε μια ματιά στο τουλάχιστον εντυπωσιακό κτήριο των Βασιλικών Δικαστηρίων. Σταθείτε στο απέναντι πεζοδρόμιο της οδού Strand και μετρήστε τους θεαματικούς πυργίσκους του επιβλητικού κτηρίου, που, αν και θυμίζει γοτθικό πύργο της Βικτωριανής εποχής, στεγάζει τα Ανώτερα Δικαστήρια της Αγγλίας και της Ουαλίας. Ή ακόμη καλύτερα, εκμεταλλευτείτε το γεγονός ότι η είσοδος είναι ελεύθερη και μπείτε για να δείτε το εσωτερικό με τα βιτρό που μοιάζουν να ανήκουν σε καθεδρικό, καθώς και την πρωτότυπη έκθεση με τις ιστορικές τηβέννους και τις περούκες δικηγόρων και δικαστών.
Twinings: Στη νησίδα απέναντι από τα Βασιλικά Δικαστήρια θα δείτε και το όριο που υποδεικνύει το πέρασμα από το Westminster στο λεγόμενο Square Mile, ενώ στην άλλη πλευρά του δρόμου, βρίσκεστε σε ένα ακόμη σημείο όπου ξεκίνησε μια συναρπαστική ιστορία. Αυτή τη φορά πρόκειται για το παλαιότερο κατάστημα τσαγιού στο Λονδίνο, ηλικίας 320 ετών, στην ίδια διεύθυνση -216 Strand- και με το ίδιο λογότυπο από το 1706. Το μικροσκοπικό Twinings, στρυμωγμένο μεταξύ των γειτονικών κτηρίων, φέρει περήφανα το βασιλικό θυρεό της βασίλισσας Βικτώριας -που η ίδια απένειμε το 1837 ως αναγνώριση της εξαιρετικής ποιότητας των προϊόντων του-, είναι υπεύθυνο για την δημιουργία του διάσημου τσαγιού Earl Grey, κι εκτός από μια εντυπωσιακή ποικιλία των εκλεκτότερων τσαγιών και αφεψημάτων, αποτελεί ένα μικρό μουσείο της ιστορίας του αγαπημένου ροφήματος των Βρετανών, για το οποίο μπορείτε να παρακολουθήσετε και σχετικό masterclass.
Ye Olde Cock Tavern: Λίγα βήματα ανατολικότερα, η οδός Strand μετονομάζεται σε Fleet St και η φιγούρα ενός χρυσού κόκορα υποδεικνύει την επόμενη στάση σας: είναι η παραδοσιακή pub Ye Olde Cock Tavern, εν λειτουργία στο σημείο αυτό από το 1887 αλλά με ιστορία που ξεκινά το 1549 και με την ιδιαιτερότητα της pub με τη στενότερη πρόσοψη σε όλο το Λονδίνο. Θαμώνες της έχουν υπάρξει διάσημες προσωπικότητες όπως οι Charles Dickens, Alfred Tennyson, Samuel Pepys, και Dr Johnson, αλλά στις μέρες μας, στο ζεστό εσωτερικό με τη φιλική ατμόσφαιρα, θα βρείτε την κλασσική ποικιλία από μπύρα και μηλίτη, όπως επίσης ένα μενού με πλούσιες σαλάτες, χορταστικά burgers, παραδοσιακά fish n’ chips και γλυκές πουτίγκες.
Victoria Embankment: Προκειμένου να έχετε μια ολοκληρωμένη άποψη της περιοχής Temple, μη μείνετε μόνο στον περίπατο γύρω από το ναό και μεταξύ Inner και Middle Temple. Κατηφορίστε τα δρομάκια που οδηγούν στις όχθες του Τάμεση, στο λεγόμενο Victoria Embankment, και θα αποζημιωθείτε με τη θέα στον Oxo Tower και το συγκρότημα τεχνών Southbank Centre στην αντίπερα όχθη, ενώ θα έχετε την ευκαιρία να κρυφοκοιτάξετε και τα μεγαλοπρεπή κτήρια των δικηγορικών σωματείων από τη νότια πλευρά. Εντοπίστε το θεαματικό επιχειρηματικό μέγαρο Hamilton House κι έπειτα στρίψτε στη διάστικτη από εντυπωσιακά κτήρια Temple Avenue, για να συναντήσετε ξανά τη ζωντάνια και την ασίγαστη ενέργεια του κεντρικού Λονδίνου.
Διαβάστε ακόμα:
Columbia Road Market: Ζήσαμε την εμπειρία της θεαματικής υπαίθριας αγοράς του Λονδίνου
Το Dennis Severs’ House είναι το κρυφό διαμάντι του Ανατολικού Λονδίνου
