Μαδαγασκάρη, το πανέμορφο νησί των λεμούριων και των μπαομπάμπ

Η χώρα των λεμούριων και των μπαομπάμπ

Σύμβολα του νησιού είναι τα πανύψηλα μπαομπάμπ και οι λεμούριοι που προστατεύονται στα εθνικά πάρκα και τα φυσικά καταφύγια. Για όσους δεν τους γνωρίζετε, οι λεμούριοι είναι ενδημικά πρωτεύοντα της χώρας, συγγενικά μεν αλλά διαφορετικά από τους πιθήκους. Στη Μαδαγασκάρη ζουν τουλάχιστον 110 είδη και υποείδη τους, κυρίως στα τροπικά δάση της ανατολικής ακτής, στα φυλλοβόλα της δυτικής πλευράς και στα λεγόμενα «ακανθώδη δάση» του νότου που αποτελούν ένα οικοσύστημα μοναδικό στον κόσμο με τοπία σχεδόν εξωγήινα. Όσο για τα αλλόκοτα μπαομπάμπ, ανάλογα με το είδος τους φτάνουν σε ύψος από 5 έως 30 μέτρα, ενώ η διάμετρος του κορμού τους μπορεί να ξεπεράσει τα 10–15 μέτρα. Το χαρακτηριστικό γνώρισμα του εμβληματικού δέντρου είναι ο διογκωμένος κορμός ο οποίος λειτουργεί ως φυσική δεξαμενή αποθήκευσης νερού που μπορεί να φθάσει έως και τα 100.000 λίτρα, επιτρέποντάς του να επιβιώνει σε ακραίες συνθήκες ξηρασίας.

Το μπαομπάμπ δεν είναι μόνο αξιοθέατο της Μαδαγασκάρης, έχει και πρακτική αξία αφού ο ξυλώδης σε σχήμα πεπονιού καρπός του είναι εξαιρετικά θρεπτικός, με πολύ υψηλή περιεκτικότητα σε βιταμίνη C και ασβέστιο. Σύμφωνα με προφορικές μαρτυρίες, μάλιστα, οι ντόπιοι τον χρησιμοποιούν εδώ και χιλιετίες στη διατροφή τους, αλλά και για θεραπευτικούς σκοπούς. Στη λεγόμενη «Λεωφόρο των Μπαομπάμπ», κοντά στην πόλη Morondava στη δυτική Μαδαγασκάρη, υψώνονται μερικά από τα πιο εντυπωσιακά δείγματα των παράξενων αυτών δέντρων, ορισμένα από τα οποία θεωρείται ότι έχουν ηλικία 800–1000 ετών. Τα τεράστια κλαδιά τους φυτρώνουν στην κορυφή των κορμών, δημιουργώντας σιλουέτες που οι ντόπιοι παρομοιάζουν με «ρίζες στραμμένες προς τον ουρανό». Η περιοχή αποτελεί προστατευόμενο φυσικό μνημείο της περιφέρειας Menabe και συχνά οι επισκέπτες φθάνουν εκεί (προκαλώντας μάλιστα και συμφόρηση) από το γειτονικό εθνικό πάρκο Bemaraha κυρίως στο ηλιοβασίλεμα: τότε το φως βάφει το τοπίο σε βαθιά πορτοκαλί χρώματα και οι σκιές των δέντρων απλώνονται στο έδαφος δημιουργώντας ένα κινηματογραφικό σκηνικό.

Το ταξίδι ξεκινά από το Nosy Be έναν τροπικό παράδεισο

Το ταξίδι σας μπορεί να αρχίσει με τον καλύτερο τρόπο από το παραδεισένιο ηφαιστειακό Nosy Be, που βρίσκεται στο κανάλι της Μοζαμβίκης και το όνομά του στη γλώσσα των ντόπιων σημαίνει Μεγάλο Νησί. Με έκταση περίπου 320 τ. χλμ. είναι ιδανικό σημείο εκκίνησης για τις κρουαζιέρες στα γύρω παραδεισένια αρχιπελάγη και την εξερεύνηση της δυτικής ακτογραμμής της Μαδαγασκάρης. Στο Nosy Be δεν θα πάτε μόνο για τις παραλίες του. Έχει πυκνά δάση και ηφαιστειακές λίμνες, διαθέτει μεγάλη βιοποικιλότητα και είναι προορισμός ιδανικό για διάφορα σπορ -από καταδύσεις, snorkeling και kitesurf, μέχρι ιππασία. Οι λάτρεις του trekking απολαμβάνουν τα μονοπάτια μέσα στην πλούσια φύση και ιδιαίτερα την ανάβαση στο Mont Passot, την ψηλότερη κορυφή του νησιού, από όπου η 360 μοιρών θέα προς τους ηφαιστειακούς κρατήρες και τις λίμνες κόβει την ανάσα.

Το μεγαλύτερο και πιο πυκνοκατοικημένο νησί μετά το Nosy Be είναι το Nosy Komba, γνωστό και ως «Νησί των λεμούριων» που ζουν εκεί προστατευμένοι. Με πεζοπορία ή ορειβασία, θα απολαύσετε την άγρια φύση του και τις ερημικές παραλίες με τα τιρκουάζ νερά. Στα νότια του νησιού αυτού βρίσκεται το πανέμορφο Nosy Tanikely, ένας από τους σημαντικότερους καταδυτικούς προορισμούς της περιοχής χάρη στους βυθούς του με τα πολύχρωμα κοράλλια, τις θαλάσσιες χελώνες, τα τροπικά ψάρια και τα δελφίνια. Για τη διατήρηση του οικοσυστήματός του, μάλιστα, το 2010 κηρύχθηκε εθνικό θαλάσσιο πάρκο και προστατευόμενη περιοχή.

Η πρωτεύουσα Αntanarivo

Επόμενος σταθμό και βάση για τις εξερευνήσεις σας θα είναι η Αntanarivo, ή Τana, όπως την αποκαλούν οι ντόπιοι, μια πόλη που συμπυκνώνει την ιστορία και τη σύγχρονη ταυτότητα της χώρας και έχει ιδιαίτερα φιλόξενους κατοίκους. Βρίσκεται στο κεντρικό οροπέδιο του νησιού, σε υψόμετρο περίπου 1.280 μέτρων, και ιδρύθηκε τον 17ο αιώνα από τον βασιλιά Αντριανιάκα. Το όνομά της σημαίνει «Πόλη των Χιλίων», αναφορά στους στρατιώτες που την προστάτευαν. Ένα από τα βασικά αξιοθέατα της πρωτεύουσας της Μαδαγασκάρης και ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά της σύμβολα είναι ο ιερός λόφος Ambohimanga: έχει εγγραφεί στη λίστα Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO και εκεί υπήρξε η βασιλική κατοικία, που ήταν παράλληλα πνευματικό και πολιτικό κέντρο του βασιλείου των Μερίνα. Στην κορυφή του διατηρείται το ξύλινο παλάτι με τις τελετουργικές αυλές και τους ιερούς χώρους ταφής.

Την αποικιακή αρχιτεκτονική της Antanarivo θα τη θαυμάσετε κάνοντας έναν περίπατο στην Haute Ville, την παλιά πόλη, όπου διατηρούνται αριστοκρατικές κατοικίες, εκκλησίες του 19ου αιώνα, ιστορικά κτίρια της βασιλικής περιόδου, μικρά μουσεία, παλιά σχολεία των ιεραποστόλων που ήρθαν στο νησί γύρω στο 1820 και έμειναν περίπου για έναν αιώνα, μαζί με γκαλερί και εργαστήρια χειροτεχνίας. Περπατώντας προς το σύγχρονο κομμάτι της πόλης η εικόνα αλλάζει δίνοντας τη θέση της σε δρόμους γεμάτους ζωή και αγορές, όπως η Analakely με πάγκους γεμάτους μπαχαρικά, υφάσματα και street food.

Η γαστρονομική σκηνή της πρωτεύουσας είναι από τις πιο ενδιαφέρουσες της Αφρικής, συνδυάζοντας γαλλικές τεχνικές με εξαιρετικά τοπικά υλικά -λαχανικά, φρούτα και κρέατα από την εύφορη ενδοχώρα. Βασικό προϊόν του νησιού, εκτός από τη βανίλια, είναι το ρύζι η συγκομιδή του οποίου γίνεται δύο φορές το χρόνο, και θα το δοκιμάσετε σε δεκάδες παραλλαγές αφού συνοδεύει σχεδόν κάθε γεύμα. Στο τραπέζι κυριαρχούν επίσης τα φρέσκα θαλασσινά, τα τροπικά φρούτα και διάφορες συνταγές με έντονα αρώματα βανίλιας και μπαχαρικών. Ανάμεσα στα πιο χαρακτηριστικά ντόπια πιάτα ξεχωρίζουν το Zebu Romazava, ένα αργομαγειρεμένο στιφάδο με βοδινό ζεμπού και αρωματικά χόρτα, το Ravitoto που είναι χοιρινό με λιωμένα φύλλα μανιόκας και οι πικάντικες συνταγές με ψάρι ή χέλι.

Η Haute Ville συγκεντρώνει μερικά από τα καλύτερα εστιατόρια της Μαδαγασκάρης, ωστόσο δεν λείπουν και από άλλους προορισμούς, όπως το Nosy Be, το Mahajanga και οι παράκτιοι οικισμοί της δυτικής ακτής.

Επίσκεψη σε πάρκα, καταφύγια και χωριά κοντά στην πόλη

Στην καρδιά της Antanarivo και στα περίχωρά της η παρθένα φύση είναι πανταχού παρούσα, κάτι που θα διαπιστώσετε από την πρώτη στιγμή αρκεί να επισκεφθείτε το ιδιωτικό καταφύγιο λεμούριων Imerintsiatosika στην είσοδο της πρωτεύουσας. Δημιουργήθηκε το 2001με στόχο την προστασία και επανένταξη των ζώων στο φυσικό τους περιβάλλον. Άλλο ένα πάρκο που απέχει μόλις 15 λεπτά από το κέντρο της πόλης είναι το Tsimbazaza. Γύρω από την πρωτεύουσα απλώνονται αρχαίοι οικισμοί που διατηρούν την παραδοσιακή αρχιτεκτονική του κεντρικού οροπεδίου. Πολλοί από αυτούς ήταν οχυρωμένες εγκαταστάσεις των Μερίνα, που ίδρυσαν το ισχυρό βασίλειο της Μαδαγασκάρης τον 18ο–19ο αιώνα, και είναι γνωστοί ως rova. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν το Ambohitrabiby, το Αbohimanga, το Ambohimandrana και το Ilafy, που είναι κτισμένα επάνω σε λόφους με πανοραμική θέα.

Περιήγηση στο δάσος Perinet

Μία από τις πιο εύκολα προσβάσιμες ζούγκλες της Μαδαγασκάρης είναι το Perinet, τμήμα του εθνικού πάρκου Andasibe–Mantadia, περίπου 140 χιλιόμετρα ανατολικά της Antanarivo. Το Perinet φημίζεται για την εξαιρετική βιοποικιλότητά του και φιλοξενεί δεκάδες ενδημικά και απειλούμενα είδη, ανάμεσα στα οποία τουλάχιστον 11 είδη λεμούριων. Εδώ, μάλιστα, ζουν οι indri, οι μεγαλύτεροι λεμούριοι της Μαδαγασκάρης, που φτάνουν σε ύψος σχεδόν το ένα μέτρο και διακρίνονται για τη χαρακτηριστική μαύρη και λευκή γούνα τους. Τα καλέσματά τους με μακρόσυρτες, σχεδόν μελωδικές κραυγές, αντηχούν στη ζούγκλα και θεωρούνται από τους πιο εντυπωσιακούς φυσικούς ήχους που μπορεί να ακούσει κανείς στο νησί.

Από το εθνικό πάρκο Isalo στη Fianarantsoa και το καταφύγιο άγριας ζωής Anja

Για να εξερευνήσετε τις περιοχές της κεντρικής-νότιας Μαδαγασκάρης μπορείτε να πάρετε μια εσωτερική πτήση προς την Toliara και στη συνέχεια με οδήγηση 4-5 ωρών να φτάσετε στη Ranohira -τον οικισμό που αποτελεί την πύλη προς το θαυμαστό πάρκο Isalo. Εκεί, θα βρείτε καταλύματα και οδηγούς μαζί με τους οποίους θα κάνετε την περιήγηση. Το εθνικό αυτό πάρκο μοιάζει με χώρα των θαυμάτων καθώς απλώνεται σε ένα τοπίο σχεδόν εξωπραγματικό, με φαράγγια και ρέματα που διατρέχουν τους ορεινούς όγκους, και αχανείς πεδιάδες που εναλλάσσονται με εντυπωσιακούς ψαμμιτικούς σχηματισμούς, σμιλεμένους από τον άνεμο και το νερό επί εκατομμύρια χρόνια. Ο τόπος θεωρείται ιερός για τη φυλή Bara και οι χώροι ταφής τους σηματοδοτούνται με σωρούς με μικρές πέτρες τοποθετημένες σε ρωγμές των βράχων. Από τα πιο εντυπωσιακά σημεία του πάρκου είναι το φαράγγι Ναμαζάχα, μια καταπράσινη όαση με καταρράκτη και φυσική πισίνα όπου μπορείτε να βουτήξετε μετά την πεζοπορία.

Η συνέχεια του ταξιδιού στην περιοχή θα σας βρει στη Fianarantsoa, την ιστορική πρωτεύουσα της φυλής Μπετσιλέο. Κτίστηκε τον 19ο αιώνα πάνω στους λόφους του κεντρικού οροπεδίου του νότου και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα καθολικά κέντρα της χώρας. Η Άνω Πόλη διατηρεί τον παραδοσιακό της χαρακτήρα, με αρκετές παλιές συνοικίες που τις χαρακτηρίζουν στενά καλντερίμια, αποικιακά σπίτια και εκκλησίες που μαρτυρούν τη μακρόχρονη παρουσία των ιεραποστόλων. Η σύγχρονη Fianarantsoa είναι μια ζωντανή πανεπιστημιούπολη και εμπορικό κέντρο όπου φθάνουν πολλά προϊόντα από όλο το νότιο οροπέδιο. Η περιοχή φημίζεται επίσης για τους αμπελώνες της και την παραγωγή κρασιού και είναι από τις ελάχιστες οργανωμένες οινοπαραγωγικές ζώνες της Μαδαγασκάρης.

Περίπου 12 χιλιόμετρα έξω από την πόλη βρίσκεται το καταφύγιο άγριας ζωής Anja. Στο τοπίο κυριαρχούν γιγάντιοι γρανιτένιοι όγκοι ανάμεσα στους οποίους ζουν ελεύθερα οι λεμούριοι με τη δακτυλιοειδή ουρά, ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα είδη στο νησί. Αν και κάποτε αφθονούσαν, σήμερα θεωρούνται απειλούμενο είδος, γεγονός που κάνει αυτό το καταφύγιο σημαντικό παράδειγμα επιτυχημένης προστασίας της άγριας ζωής.

Περιήγηση στο κεντρικό οροπέδιο

Από τη Fianarantsoa, ακολουθώντας βόρεια κατεύθυνση θα κάνετε μια από τις ομορφότερες διαδρομές στο κεντρικό οροπέδιο περνώντας ανάμεσα από καταπράσινους ορυζώνες, λόφους, ηφαιστειακές λίμνες και θερμές πηγές. Πρώτος σταθμός σας θα είναι η Ambositra, εμπορικό κέντρο και πύλη προς τα χωριά της φυλής Zafimaniry που είναι γνωστή σε όλη τη Μαδαγασκάρη για την τέχνη της ξυλογλυπτικής. Οι τεχνίτες χρησιμοποιούν διαφορετικά είδη τοπικών ξύλων για να κατασκευάσουν ολόκληρα σπίτια, ή πόρτες και οικιακά αντικείμενα, χωρίς χρήση καρφιών ή άλλων μετάλλων. Τα γεωμετρικά μοτίβα που σκαλίζουν στις επιφάνειες είναι συμβολικά και δηλώνουν την ταυτότητα της οικογένειας, τη θέση της στην κοινότητα και τη σχέση της με τη φύση. Οι Zafimaniry μεταδίδουν τις γνώσεις τους γύρω από αυτή την τέχνη ,που συνδυάζει την αρχιτεκτονική, με τις τελετουργίες και την καθημερινότητά τους, από γενιά σε γενιά και η ζωντανή αυτή παράδοση έχει αναγνωριστεί από την UNESCO ως άυλη πολιτιστική κληρονομιά της ανθρωπότητας.

Ξυλόγλυπτα αντικείμενα και εργαστήρια υπάρχουν στην Ambositra, ωστόσο αν θέλετε να συναντήσετε τους τεχνίτες την ώρα που δουλεύουν μπροστά στα σπίτια τους μπορείτε να πάτε στα ορεινά χωριά γύρω από την Antoetra, όπως το Ifasina και το Sakaivo. Καλό θα είναι να έχετε μαζί σας κάποιον τοπικό οδηγό γιατί θα χρειαστείτε όχημα 4Χ4 και μετά θα κάνετε πεζοπορία σε μονοπάτια. Τα χωριά αυτά δεν είναι ανεπτυγμένα και δεν διαθέτουν υποδομές -εξ ου και η εμπειρία σας θα είναι αυθεντική και όχι τουριστική ατραξιόν.

Αξίζει να εξερευνήσετε και τα περίχωρα της Ambositra. Σε μικρή απόσταση από την πόλη, βρίσκεται ο καταρράκτης Andriamamovoka, τόπος με τελετουργική σημασία για τις τοπικές κοινότητες, στον οποίο θα φτάσετε από μονοπάτι. Στην ευρύτερη περιοχή είναι επίσης το δάσος Antohoariana, σημαντικό φυσικό καταφύγιο με ενδημική βλάστηση, καθώς και το βασιλικό συγκρότημα του τελευταίου τοπικού ηγεμόνα Banalina. Το κοντινό βουνό Adety προσφέρει πανοραμική θέα στο οροπέδιο και αποτελεί αγαπημένο σημείο για σύντομες πεζοπορίες.

Συνεχίζοντας το ταξίδι σας θα καταλήξετε στην Antsirabe, σε υψόμετρο περίπου 1.500 μέτρων, που θεωρείται η πιο δροσερή πόλη του κεντρικού οροπεδίου. Στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα, όταν τη στόλιζαν οι αποικιακοί κήποι, ήταν γνωστή ως «πόλη των τριαντάφυλλων». Αναπτύχθηκε από Νορβηγούς ιεραποστόλους και Ευρωπαίους αποίκους ως θέρετρο ιαματικού τουρισμού εξ ου και το όνομά της στην τοπική γλώσσα σημαίνει «τόπος με πολύ αλάτι», μια αναφορά στα πλούσια μεταλλικά νερά της περιοχής.

Η Antsirabe διατηρεί τον αλλοτινό αποικιακό της χαρακτήρα με μεγάλες βίλες, παλιές λουτρικές εγκαταστάσεις και κήπους που θυμίζουν ευρωπαϊκή κωμόπολη. Στους δρόμους κυκλοφορούν τα χαρακτηριστικά πολύχρωμα pousse-pousse, τα τρίκυκλα ποδήλατα που αποτελούν βασικό μέσο μετακίνησης. Η πόλη αποτελεί και ένα σημαντικό κέντρο εμπορίου και επεξεργασίας πολύτιμων λίθων. Ζαφείρια, τουρμαλίνες, αμέθυστοι και γρανάτες γνωστοί για το βαθύ κόκκινο χρώμα τους, που εξορύσσονται κυρίως στη νότια Μαδαγασκάρη, φτάνουν εκεί για κοπή και στίλβωση που τους προσδίδει λάμψη. Γύρω από την αγορά και τις συνοικίες των τεχνιτών θα βρείτε μικρά εργαστήρια και δεκάδες μαγαζιά που πουλούν κοσμήματα σε συμφέρουσες τιμές.

Και ένα τελευταίο tip για όσους αποφασίσετε να ταξιδέψετε στο μαγευτικό νησί του Ινδικού: η ιδανική περίοδος είναι η ξηρή που διαρκεί από τον Μάιο έως το Οκτώβριο. Από τον Νοέμβριο έως τον Απρίλιο είναι η εποχή των βροχών και των κυκλώνων.

Διαβάστε ακόμα:

Avenue de Baobabs: Ο πιο εμβληματικός δρόμος της Μαδαγασκάρης

Ταξίδι στη Βοστώνη: Το συναρπαστικό «αδερφάκι» της Νέας Υόρκης

Εμπειρία ζωής: Επίσκεψη στο Yellowstone, το συναρπαστικό Εθνικό Πάρκο της Αμερικής