Δεν ξέρω τι με τραβάει περισσότερο στις πρώτες μέρες του χρόνου. Ίσως να είναι ο χρόνος που φεύγει ή ο καινούργιος που έρχεται. Ίσως να είναι αυτή η γλυκιά μελαγχολία που φέρνει μαζί της η ανασκόπηση -όχι ο απολογισμός, μα η ανάγκη να μετρήσεις όσα έζησες. Ίσως πάλι να είναι το παιδί μέσα μου, που αρνείται να ξεχάσει τη μαγεία που ένιωθε κοιτώντας τα βεγγαλικά να ξεσπούν στον ουρανό, κρατώντας σημειώσεις στο ημερολόγιο για ό,τι φορούσε, για ό,τι γεύτηκε, σαν να ήθελε να αποθηκεύσει για πάντα τις στιγμές.
Μια νέα αρχή δεν είναι ποτέ απλά ένα ημερολόγιο που αλλάζει σελίδα. Είναι η αφορμή να σταθείς λίγο πριν το «εμπρός» και να κοιτάξεις πίσω: τους ανθρώπους που περπάτησαν μαζί σου, τα μέρη που σου μίλησαν, τις λέξεις που ακούστηκαν. Είναι η στιγμή που επιτρέπεις στον νου και την καρδιά να ξαναδούν, να ξανανιώσουν όλα όσα τους άγγιξαν.
Για μένα, κάθε Πρωτοχρονιά γράφει τη δική της ιστορία. Άλλοτε σε ξύλινα σπίτια, με μυρωδιές από σοκολάτα και τραγανές κρέπες που τόσο λατρεύω, ανάμεσα σε φίλους και χάρτες πεζοπορίας. Άλλοτε σε πόλεις φωτισμένες, στο Παρίσι των ονείρων και της τέχνης, με έναν καφέ στο χέρι και έναν έρωτα στο άλλο. Κάποιες φορές σε σκηνές, στη μέση της φύσης, τυλιγμένη από ήχους της λίμνης να με ξυπνούν και τα πουλιά να γεμίζουν τον ουρανό με το φως της ανατολής. Άλλες με βρίσκουν στο πιο βαθύ καταφύγιο. Τότε που ήμουν ακόμη παιδί, όταν ξυπνούσα με ανυπομονησία, όταν πίστευα πως ο Άγιος Βασίλης διάβασε ό,τι του έγραψα, όταν το τζάκι φώτιζε το βλέμμα μου και η χαρά μου δεν χωρούσε.
Γι’ αυτό, όταν ο παλιός χρόνος μετρά αντίστροφα για να υποδεχθεί τον νέο, βρίσκω αφορμή να ανατρέξω στις αναμνήσεις μου. Μέσα σε αυτές ανακαλύπτω ξανά κομμάτια μου, ξεχασμένα σαν πεταμένα ρούχα κάτω από το κρεβάτι.
Κι αν μπορούσα να ευχηθώ κάτι, θα ήταν αυτή η πρώτη μέρα, όπου κι αν σε βρει -σε πόλη, σε βουνό, σε σκηνή ή μπροστά στη ζεστασιά του τζακιού- να κουβαλά μέσα της λίγο από την αθωότητα που ένιωθες όταν ήσουν παιδί. Γιατί εκεί κρύβεται πάντα το πιο αληθινό νόημα των γιορτών: στην παιδικότητά μας.
4 «παράθυρα» των πρωτοχρονιάτικων αναμνήσεών μου
Παράθυρο 1ο: Το δικό μας καταφύγιο- Στην Οίτη για πεζοπορία με την παρέα
Η πρώτη μέρα του χρόνου έχει μια άλλη γεύση, όταν ξυπνάς σε ένα ξύλινο σπίτι μέσα στο βουνό. Εκεί μάς βρίσκει το πρώτο ξυπνητήρι του 25’ να ηχεί πεισματικά, όσο εμείς, αγκαλιασμένοι με κουβέρτες, ξυπνάμε πιο ήρεμα από κάθε άλλη φορά. Το τζάκι κρατά ακόμη λίγη ζεστασιά από τη νύχτα. Τα περιτυλίγματα των δώρων βρίσκονται σκορπισμένα εδώ κι εκεί, ενώ η μουσική που βγαίνει από τα ηχεία σημαίνει την αρχή της μέρας. Το σπίτι ζωντανεύει γρήγορα και γεμίζει αρώματα απ’ τα πρωινά που ψήνονται στην κουζίνα. Κάποιος ετοιμάζει κρέπες, άλλος έχει αναλάβει τον ζεστό καφέ κι άλλος στύβει πορτοκάλια για πρωινό. Το τραπέζι είναι έτοιμο και το πρώτο «μαζί» του χρόνου.
Με τη φύση να ξέρουμε πως περιμένει, φοράμε μπουφάν, σακίδια και φεύγουμε με πυξίδα την εξερεύνηση, ξεκινώντας την πρώτη πεζοπορία του χρόνου. Με αφετηρία το καταφύγιο της Οίτης, ακολουθούμε ένα καλά σηματοδοτημένο μονοπάτι διάρκειας περίπου 1-1,5 ώρας. Τα βήματά μας αφήνουν ίχνη στο βρεγμένο χώμα και κάθε ανάσα καθαρίζει το μέσα μας από ό,τι περίσσεψε. Στην κορυφή Πυργάκι, στα 1.575 μέτρα, η θέα είναι απέραντη. Οι κορυφογραμμές των Βαρδουσίων, της Γκιώνας και του Παρνασσού απλώνονται γύρω μας. Καθόμαστε εκεί να παρατηρήσουμε τα βουνά να σχίζουν τα σύννεφα και να συγκροτούν μια εικόνα πέρα από τον ανθρώπινο νου.
Το σούρουπο θα μας βρει στο μονοπάτι της επιστροφής, με το δικό μας «καταφύγιο» να μοιάζει σαν το ασφαλές μας λιμάνι. Σπιτικό κρασί, πίτσα στον ξυλόφουρνο, ένα επιτραπέζιο ανοιγμένο στο τραπεζάκι, κι η μέρα έκλεισε όπως άνοιξε: με ζεστασιά.
Παράθυρο 2: Παρίσι, η πόλη που ζει για την τέχνη και τα αγαπημένα «κλισέ»
Ίσως να είναι κλισέ. Ίσως. Αλλά κάποια κλισέ υπάρχουν γιατί απλά «λειτουργούν». Κι το Παρίσι είναι ένα από αυτά που πάντοτε θα έχει θέση στη δική μου ρομαντική εκδοχή.
Ξημέρωμα Πρωτοχρονιάς, με μακρύ παλτό, γαλάζιο πλεκτό κασκόλ να ζεσταίνει τον λαιμό, δύο χέρια που κρατιούνται και μια πόλη που μοιάζει δίχως αρχή και τέλος. Θα βγούμε από νωρίς στους δρόμους της. Η μυρωδιά των φρεσκοψημένων γαλλικών λιχουδιών από τη συνοικιακή boulangerie θα καθορίσει το πρωινό μας. Με ζεστό καφέ στο χέρι, θα περπατήσουμε. Το Παρίσι θέλει περπάτημα – μοιάζει σαν να φτιάχτηκε για αυτόν τον σκοπό. Θα περάσουμε κάτω από την Αψίδα του Θριάμβου, πλάι στον Σηκουάνα που κυλά σχίζοντας την πόλη, θα ανέβουμε στην ταράτσα του Tour Montparnasse να απολαύσουμε τη θέα προς όλο το Παρίσι και ύστερα το βράδυ θα μας βρει στη Μονμάρτρη, που κάπως τόσο όμορφα μας ταίριαξε. Εκεί, ανάμεσα στις σκιές των καλλιτεχνών που ακουμπούν στα λιθόστρωτα, θα καθίσουμε κρατώντας στο χέρι πασπαλισμένη με άχνη ζάχαρη κρέπα, στα σκαλοπάτια της Sacré-Cœur Basilica.
Θα ψάξουμε και θα βρούμε το κατάλληλο σημείο να αφήσουμε το λουκέτο μας και να γίνουμε κι εμείς κλισέ. Να κλειδώσουμε εκείνη την Πρωτοχρονιά, αλλά και τη στιγμή. Γιατί εκεί, στην πόλη της υπερβολής, νιώθεις τους παλμούς να χτυπούν πιο δυνατά και όλα να αλλάζουν νόημα όταν τα ζεις πραγματικά. Κι με τα φώτα του Άιφελ να φωτίζουν τη γαλλική πρωτεύουσα, όπου η ιστορία και η τέχνη συμβιώνουν για αιώνες, φυλώ με το πιο ιδιαίτερο περιτύλιγμα, για πάντα, αυτή την «πρώτη μέρα».
Παράθυρο 3ο: Λίμνη Κερκίνη, τυλιγμένοι από τη φύση
Εδώ, η Πρωτοχρονιά δεν έχει βεγγαλικά, έχει ανατολή στη φύση με «φασαρία». Έχει ήχους από πουλιά και το φερμουάρ της σκηνής που ανοίγει. Η ανατολή πέφτει πάνω στη λίμνη και την κάνει να λάμπει. Το κρύο είναι αιχμηρό και σε ξυπνά με ρυθμό γρήγορο. Καθόμαστε σε μια φλις κουβέρτα, πίνουμε κάτι ζεστό και παρατηρούμε σιωπηλά την ομορφιά που μας περιβάλλει. Αυγά που ψήνονται, μυρωδιές που μπλέκονται με τις εικόνες και φωτογραφική μηχανή στο χέρι, για να φυλακίσω όσα μου τραβούν το βλέμμα.
Η μέρα συνεχίζεται με ποδήλατο. Γλιστράμε δίπλα στη λίμνη, χαζεύουμε τους ψαράδες να επιστρέφουν από την πρωινή βαρκάδα τους, τα φλαμίνγκο που ξεχωρίζουν με το ροζ τους, τους νεροβούβαλους που βυθίζονται στα νερά της λίμνης και τα ταξιδιάρικα πουλιά που γεμίζουν με σχέδια τον ουρανό. Εδώ ξεχνιόμαστε στον ρυθμό της φύσης και στη μαγεία της φωτογραφίας. Δίχως πλάνο, εκείνη την Πρωτοχρονιά απολαμβάνουμε το παρόν.
Παράθυρο 4ο: Η Πρωτοχρονιά που θα επιστρέφω
Και ήταν εκείνη η νύχτα που δεν μας άφηνε σε ησυχία, και η αγωνία για το επόμενο πρωί, που τόσο λαχταρούσαμε να έρθει, μας κράταγε ξάγρυπνους, γεμάτους ανυπομονησία. Δεν μας πείραζε καθόλου το πρωινό ξύπνημα. Το περιμέναμε σαν να ήταν γιορτή. Ο αδερφός μου με ξυπνούσε πρώτος. Μαζί τρέχαμε στο σαλόνι, εκεί όπου είχαμε στολίσει το δέντρο με στολίδια που φτιάξαμε με τα χέρια μας, γελώντας και τσακώνοντας για το ποια θέση ήταν η καλύτερη για κάθε μπάλα. Το τζάκι αναμμένο, το ξύλο να τρίζει απαλά, και πάνω του ακόμη τα γράμματα που είχαμε αφήσει για τον Άγιο Βασίλη, με ζωγραφιές παιδικές και σκέψεις αθώες.
Τα δώρα ήταν εκεί. Και τα μάτια μας φωτεινά, έτοιμα να τα ανοίξουν με λαχτάρα. Λύναμε τις κορδέλες και σκίζαμε τα περιτυλίγματα σαν να ανοίγαμε τον κόσμο ολόκληρο. Παίζαμε για ώρες, χωρίς να μας αγγίζει ο χρόνος. Οι δείκτες του ρολογιού δεν είχαν σημασία. Υπήρχαμε μόνο εμείς, τα παιχνίδια, οι φωνές, τα γέλια. Έξω, το χιόνι μάς καλούσε. Φορέσαμε τις ολόσωμες στολές μας – εγώ με μια κόκκινη, ο αδερφός μου με μια μπλε. Η δική μου μού ήταν μεγάλη, με έκανε να μοιάζω μικρότερη, λίγο αστεία, αλλά τόσο ζεστή. Φτιάξαμε έναν κοντό χιονάνθρωπο με κλαδιά για χέρια και κουκουνάρια για κουμπιά.
Μπορεί να μη θυμάμαι τις λεπτομέρειες. Δεν ξέρω αν είχε στ’ αλήθεια χιονίσει εκείνη τη χρονιά. Δεν θυμάμαι πόσα δώρα ήταν ή ποιο μου άρεσε πιο πολύ. Αλλά θυμάμαι πώς ένιωθα. Και αυτό είναι που μετράει. Θυμάμαι το φως στα μάτια μου. Την αθωότητα που δεν ήθελε να φύγει.
Για τη δική μου ψυχή, πλασμένη από στιγμές σαν κι αυτή, τα Χριστούγεννα και η Πρωτοχρονιά θα σημαίνουν για πάντα ένα πράγμα: συναίσθημα. Εκείνο το βαθύ συναίσθημα που δεν χωρά σε λέξεις, αλλά κουρνιάζει μέσα σου και σε κάνει να θυμάσαι ποιος ήσουν. Ποιος είσαι. Κι αν μπορούσα να ταξιδέψω πίσω στον χρόνο, αν μου δινόταν έστω για λίγο μια μαγική πρωτοχρονιάτικη χρονοκάψουλα, θα γύριζα σ’ εκείνη τη μέρα. Σ’ εκείνο το πρωινό. Να με ξαναζήσω όπως τότε, όπως όταν ήμουν παιδί.
Καθένας από εμάς ζει τις γιορτές διαφορετικά. Άλλοι σε ταξίδια, άλλοι σε ζεστές γωνιές του σπιτιού, άλλοι στην καρδιά του έρωτα ή της φύσης. Δεν έχει σημασία ποιο θα είναι το δικό σου «παράθυρο» αυτή την Πρωτοχρονιά. Σημασία έχει αν είναι αυτό που θες εσύ· και αν είναι, δεν μπορεί να είναι ποτέ λάθος.
Διαβάστε ακόμα:
Last minute Χριστούγεννα κοντά στην Αθήνα -7 γραφικοί προορισμοί
48 ώρες στα Τρίκαλα -Στην αρχοντική πόλη της Ιστορίας, της ψυχαγωγίας και των γεύσεων
Long weekend στο Μέτσοβο – Οι καλύτερες διευθύνσεις για μια αναζωογονητική απόδραση
