Χριστούγεννα στην Αρμενία και υποδοχή του νέου έτους. Έτσι, όσοι θέλετε να γνωρίσετε αυτή την ξεχωριστή χώρα, έχετε όλο τον χρόνο να προγραμματίσετε το ταξίδι σας για τις 6 Ιανουαρίου. Σκαρφαλωμένη στον Νότιο Καύκασο, ανάμεσα σε Ευρώπη και Ασία, η Αρμενία προσφέρει αυθεντικές εμπειρίες και κουβαλά ιστορία πολλών αιώνων.
Καταπληκτική φύση, μοναστήρια σμιλεμένα σε απόκρημνους βράχους, εμβληματικοί ναοί, θαυμαστά φυσικά μνημεία, το περίφημο Αραράτ, πόλεις-spa, μεγάλη οινική παράδοση, ορεινά χωριά που θυμίζουν άλλες εποχές, αλλά και μια πρωτεύουσα ζωντανή, νεανική και απρόσμενα κοσμοπολίτικη, συνθέτουν το παζλ αυτής της τόσο ξεχωριστής χώρας, που ήταν και το πρώτο χριστιανικό έθνος του κόσμου. Κεντρικό γεγονός της ιστορικής μνήμης και της ταυτότητάς της, που καμία γενιά δεν ξεχνά, είναι η γενοκτονία περίπου 1–1,5 εκατομμυρίου Αρμενίων από τους Οθωμανούς που ξεκίνησε το 1915.
Αυτό που εγώ τουλάχιστον δεν γνώριζα είναι ότι η Πρωτοχρονιά στην Αρμενία προηγείται των Χριστουγέννων που γιορτάζονται στις 6 Ιανουαρίου, μαζί με τα Φώτα. Η εξήγηση που δίνει η Αρμενική εκκλησία είναι ότι η ακριβής ημερομηνία της γέννησης του Χριστού δεν έχει ιστορικά εξακριβωθεί και δεν αναφέρεται στα Ευαγγέλια. Μέχρι τον 4ο αιώνα όλες οι χριστιανικές εκκλησίες τη γιόρταζαν στις 6 Ιανουαρίου και, σύμφωνα με ρωμαιοκαθολικές πηγές, η ημερομηνία μεταφέρθηκε στις 25 Δεκεμβρίου προκειμένου να αντικαταστήσει μια παγανιστική γιορτή αφιερωμένη στη γέννηση του Ήλιου. Καθώς πολλοί χριστιανοί συνέχισαν να συμμετέχουν σ’ αυτήν, η εκκλησιαστική ηγεσία όρισε την 25η Δεκεμβρίου ως επίσημη γιορτή των Χριστουγέννων και τη 6η Ιανουαρίου για τα Θεοφάνια.
Η Αρμενία, ωστόσο, δεν επηρεάστηκε από αυτή την αλλαγή, καθώς δεν υπήρχαν αντίστοιχες παγανιστικές πρακτικές και επειδή η Αρμενική Εκκλησία δεν υπαγόταν στη ρωμαιοκαθολική. Έτσι, παραμένοντας πιστοί στις παραδόσεις των προγόνων τους, οι Αρμένιοι συνεχίζουν να γιορτάζουν τα Χριστούγεννα στις 6 Ιανουαρίου. Κεντρικό ρόλο στους εορτασμούς κατέχει ο Καθεδρικός Ναός του Ετσμιατζίν, το πνευματικό κέντρο της Αρμενικής Αποστολικής Εκκλησίας. Στο Γερεβάν, ξεχωρίζει ο καθεδρικός ναός του Αγίου Γρηγορίου του Φωτιστή, ο μεγαλύτερος της χώρας. Κεντρικός είναι και ο ρόλος της εκκλησίας του Αγίου Σαρκίς, έδρας της Αραρατικής Επισκοπής.
Περιήγηση στην πρωτεύουσα
Το Γερεβάν είναι μία από τις παλαιότερες συνεχόμενα κατοικημένες πόλεις του κόσμου. Η ιστορία της ξεκινά το 782 π.Χ., χρονολογία που αναφέρεται σε σφηνοειδή επιγραφή η οποία βρέθηκε στο φρούριο του Ερεμπούνι. Κατείχε ήδη από την αρχαιότητα στρατηγική θέση στον Νότιο Καύκασο, ελέγχοντας κρίσιμες διαδρομές μεταξύ Μεσοποταμίας και ορεινών περασμάτων της περιοχής, κι έτσι τη διεκδίκησε σειρά κατακτητών ανά τους αιώνες. Τον 1920 ανακηρύχθηκε πρωτεύουσα της Σοβιετικής Αρμενίας και μετά την ανεξαρτησία της χώρας το 1991, εξελίχθηκε σε πολιτικό, οικονομικό και πολιτιστικό κέντρο. Σήμερα είναι μια πόλη ολοζώντανη και νεανική.
Το σύγχρονο πολεοδομικό σχέδιο του Γερεβάν, που συνδυάζει ευρωπαϊκά στοιχεία με την αρμενική αρχιτεκτονική παράδοση, οφείλεται στον διακεκριμένο αρχιτέκτονα Αλεξάντερ Ταμανιάν. Από το 1920 και μετά ο σχεδιασμός του έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη μεταμόρφωσή της σε σύγχρονη πρωτεύουσα με σαφή ταυτότητα. Κεντρικός άξονας υπήρξε η ακτινωτή και κυκλική οργάνωση της πόλης, με πλατείες, λεωφόρους και μνημειακά κτίρια, που δίνει μια αίσθηση αρμονίας και ανοιχτού δημόσιου χώρου. Σημαντικό στοιχείο αποτέλεσε η χρήση του τοπικού ροζ και κίτρινου ηφαιστειακού τόφφου, χαρακτηριστικού της περιοχής, η οποία προσέδωσε στο Γερεβάν το ιδιαίτερο χρώμα και την ενιαία αισθητική της. Παρότι το αρχικό σχέδιο δεν υλοποιήθηκε πλήρως, επηρέασε καθοριστικά την πολεοδομική της εξέλιξη για δεκαετίες και οι μεταγενέστερες παρεμβάσεις προσαρμόστηκαν σε μεγάλο βαθμό στο όραμα του Ταμανιάν.
Ξεκινήστε την περιήγησή σας από την Πλατεία της Δημοκρατίας, την καρδιά του Γερεβάν, που την περιβάλλουν επιβλητικά νεοκλασικά κτίρια με εντυπωσιακά διακοσμητικά στοιχεία. Η πλατεία δεν είναι μόνο διοικητικό κέντρο, αλλά και σημείο συνάντησης -ιδιαίτερα τις βραδινές ώρες που τα φωτισμένα σιντριβάνια δημιουργούν μια μοναδική ατμόσφαιρα. Συνεχίστε τον περίπατό σας προς το Θέατρο Όπερας και Μπαλέτου, περνώντας από την οδό Αμποβιάν, έναν από τους παλαιότερους και πιο ζωντανούς δρόμους της πόλης. Το θέατρο, εμβληματικό δείγμα αρχιτεκτονικής των αρχών του 20ού αιώνα, αποτελεί πολιτιστικό σημείο αναφοράς και χώρο σημαντικών καλλιτεχνικών εκδηλώσεων. Από εκεί με σύντομο περπάτημα θα φτάσετε στο συγκρότημα Cascade, ένα μνημειακό σύνολο με σκάλες, κήπους και μια υπαίθρια έκθεση σύγχρονης τέχνης. Ολοκληρώστε τη διαδρομή σας στο Πάρκο Νίκης, όπου δεσπόζει το άγαλμα της Μητέρας Αρμενίας. Η πόλη έχει επίσης πολλούς χώρους πράσινου, όπως οι κήποι Μπογκοσιάν, το πάρκο των Ερωτευμένων, τοEnglish Park και άλλα.
Γαστρονομία και διασκέδαση στο Γερεβάν
Τα τελευταία χρόνια το Γερεβάν έχει εξελιχθεί σε έναν ενδιαφέροντα γαστρονομικό και πολιτιστικό προορισμό, με ολοκαίνουργια εστιατόρια, μπαρ, pub και καφέ που ξεχωρίζουν για τα πρωτότυπα concept και τη σύγχρονη αισθητική τους. Οι χώροι αυτοί αποτελούν πλέον την «υπογραφή» της και συνδυάζουν το καλό φαγητό με τη ζωντανή μουσική. Ιδιαίτερα δημοφιλείς δρόμοι είναι η Παρπετσί, η Αράμ και η Πούσκιν. Εστιατόρια που ξεχωρίζουν εκεί είναι το Dolmama, που θεωρείται σημείο αναφοράς της νέας αρμενικής κουζίνας, το Ankyun, ένα μοντέρνο εστιατόριο με έμφαση στη fusion κουζίνα και το Wine Republic με ενημερωμένη λίστα αρμενικών κρασιών και χαλαρή, εκλεπτυσμένη ατμόσφαιρα.
Ένα από τα πιο γνωστά μπαρ της πόλης με έθνικ αισθητική, δυνατά κοκτέιλ και live μουσικές βραδιές είναι το Calumet Ethnic Lounge Bar. Ξεχωρίζουν επίσης το Epicure, γνωστό για τα κοκτέιλ του και ένα από εκείνα που καθιέρωσαν την Παρπετσί ως δρόμο νυχτερινής διασκέδασης και το Kami που παίζει funk, jazz και alternative μουσικές. Παράλληλα με τις σύγχρονες γαστρονομικές προτάσεις, υπάρχουν πολλά εστιατόρια όπου θα δοκιμάσετε παραδοσιακή αρμενική κουζίνα. Στα μενού θα βρείτε τοπικές σπεσιαλιτέ, όπως το αρμένικο μπάρμπεκιου (khorovats), τα ντολμαδάκια (tolma), η πλούσια και χορταστική harissa (ένας σιγοβρασμένος χυλός από σιτάρι και κρέας), καθώς και το γιορτινό ghapama με ρύζι και αποξηραμένα φρούτα. Πολύ χαρακτηριστικό είναι και το αρμενικό ψωμί -ένα είδος λεπτής πίτας που ονομάζεται λαβάς. Στα χωριά το ψωμί αυτό ψήνεται σε υπόσκαφο φούρνο που μοιάζει με ρηχό πηγάδι και ονομάζεται τονίρ. Η παράδοση παρασκευής, ψησίματος και χρήσης του λαβάς έχει ενταχθεί, μάλιστα, από την UNESCO στον Κατάλογο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας. Τέλος, μην παραλείψετε να απολαύσετε το φημισμένο Ararat Brandy που συνοδεύεται με σοκολάτα, ή ώριμα ροδάκινα.
Το «πιστοποιητικό γέννησης» της πόλης και οι σταυρόπετρες
Μια επίσκεψη στο Ιστορικό Μουσείο του Γερεβάν που ιδρύθηκε το 1931 αποκαλύπτει ένα από τα πιο εντυπωσιακά τεκμήρια της αρχαιότητας της πόλης: το λεγόμενο «πιστοποιητικό γέννησης», τη σφηνοειδή επιγραφή που αναφέρει την ίδρυσή της το 782 π.Χ. από τον βασιλιά Αργκιστί Α΄ του βασιλείου του Ουραρτού. Οι συλλογές του μουσείου περιλαμβάνουν περίπου 400.000 αντικείμενα που αφορούν όλο το φάσμα της αρμενικής ιστορίας, από την προϊστορία και την αρχαιότητα έως τη σύγχρονη εποχή.
Ταξίδι στις απαρχές της ιστορίας του Γερεβάν θα κάνετε και στο πάρκο Ερεμπούνι: o χώρος εκτείνεται στον λόφο όπου ιδρύθηκε το ομώνυμο φρούριο και περιλαμβάνει τμήματα των τειχών, αποθήκες, αυλές και λατρευτικούς χώρους. Στο μουσείο εκτίθενται ευρήματα από την περιοχή, όπως κεραμικά, εργαλεία, επιγραφές και αντικείμενα καθημερινής ζωής της ουραρτικής περιόδου. Στο Ιστορικό Μουσείο αλλά και σε μοναστήρια, αρχοντικά, δρόμους και πλατείες θα θαυμάσετε τις περίφημες σταυρόπετρες (khachkars). Υπάρχουν περίπου 40.000 στον κόσμο και η χώρα συγκεντρώνει τις περισσότερες -ειδικά στο νεκροταφείο Νορότους στη λίμνη Σεβάν όπου υπάρχουν περίπου 900.
Οι σταυρόπετρες χρησιμοποιούνταν παραδοσιακά ως ταφικά μνημεία, αλλά όχι μόνο. Συμβολίζουν πολεμικές νίκες, τη σωτηρία της ψυχής, την προφύλαξη από το κακό, ή τη γιατρειά από ασθένειες. Η λάξευσή τους είναι εκπληκτική και πάντα φέρουν έναν σταυρό και από κάτω μία ροζέτα ή έναν ηλιακό δίσκο. Γύρω-γύρω η επιφάνεια της πέτρας στολίζεται με ανάγλυφα μοτίβα που αναπαριστούν λουλούδια και φυτά. Η παλαιότερη σταυρόπετρα που διασώζεται χρονολογείται το 879 μ.Χ. αλλά υπάρχουν αναφορές και για παλαιότερες. Η τέχνη αυτή, που έχει ενταχθεί από την UNESCO στον Κατάλογο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας, αναπτύχθηκε ιδιαιτέρως τον 9ο αιώνα, μετά την αποχώρηση των Αράβων από την Αρμενία και κορυφώθηκε μεταξύ 12ου – 14ου αιώνα, για να παρακμάσει αργότερα λόγω της επέλασης των Μογγόλων. Ξαναζωντάνεψε τον 16ο και τον 17ο αιώνα, όμως ποτέ δεν έφτασε στα προηγούμενα επίπεδα δεξιοτεχνίας.
Ο μοναδικός ειδωλολατρικός ναός της χώρας και η Συμφωνία των Λίθων
Περίπου 30 χλμ. από το Γερεβάν απέχει ο αναστηλωμένος ναός Γκαρνί, ένα από τα πιο εντυπωσιακά μνημεία της Αρμενίας και ο μοναδικός σωζόμενος ειδωλολατρικός ναός στον Καύκασο. Χρονολογείται στον 1ο αιώνα μ.Χ., είναι αφιερωμένο στον θεό του Ήλιου Μιχρ (Μίθρας) και δεσπόζει στην άκρη ενός βράχου με πανοραμική θέα στο φαράγγι του ποταμού Αζάτ και στα όρη Γκεγκάμ. Σε μικρή απόσταση βρίσκεται ένα σπάνιο δημιούργημα της φύσης, η περίφημη Συμφωνία των Λίθων. Πρόκειται για έναν σχηματισμό από εξαγωνικές και πολυγωνικές στήλες βασάλτη που χρονολογούνται πριν από χιλιάδες χρόνια. Καθώς η λάβα στερεοποιήθηκε, συρρικνώθηκε με τρόπο που οδήγησε στη δημιουργία αυτών των γεωμετρικά τέλειων σχημάτων. Οι κατακόρυφες στήλες, στοιχισμένες η μία δίπλα στην άλλη, θυμίζουν τους σωλήνες του Εκκλησιαστικού Οργάνου και μοιάζουν σαν να έχουν σμιλευτεί από κάποιον αόρατο καλλιτέχνη.
Επίσκεψη στο μοναστήρι Χορ Βιράπ και οινογνωσία στο Αρενί
Με αφετηρία το Γερεβάν αξίζει να κάνετε επίσκεψη στο ιστορικό μοναστήρι του Χορ Βιράπ, το όνομα του οποίου σημαίνει «βαθύ πηγάδι» ή «λάκκος», και προσφέρει καταπληκτική θέα προς το όρος Αραράτ. Το πρώτο εκκλησάκι κτίστηκε στο σημείο το 642 μ.Χ., ενώ το μοναστηριακό συγκρότημα πήρε τη σημερινή του μορφή κυρίως τον 17ο αιώνα. Η ιστορία του Χορ Βιράπ είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τον Άγιο Γρηγόριο τον Φωτιστή, ο οποίος, σύμφωνα με την παράδοση, φυλακίστηκε εκεί για περίπου 13 χρόνια σε έναν υπόγειο λάκκο. Η απελευθέρωσή του και η θαυματουργική θεραπεία του βασιλιά Τιριδάτη Γ΄ οδήγησαν το 301 μ.Χ. στην ανακήρυξη της Αρμενίας ως του πρώτου χριστιανικού κράτους στον κόσμο.
Επόμενος προορισμός σας θα είναι η ορεινή περιοχή Βαγιότς Ντζορ που θεωρείται η καρδιά της αρμενικής αμπελουργίας και συνδυάζει το εξαιρετικό φυσικό τοπίο με μια οινική παράδοση αιώνων. Κορυφαίο σημείο ενδιαφέροντος είναι το Σπήλαιο Areni-1, το οποίο έχει αναγνωριστεί διεθνώς ως το αρχαιότερο γνωστό οινοποιείο στον κόσμο, καθώς οι ανασκαφές έφεραν στο φως σχετικά ευρήματα με ηλικία 6.100 ετών -όπως έναν πλήρη πιεστήρα σταφυλιών, αγγεία αποθήκευσης κρασιού, δεξαμενές ζύμωσης, κουκούτσια σταφυλιών, αλλά και το αρχαιότερο δερμάτινο παπούτσι που έχει ανακαλυφθεί ποτέ, πολύ καλά διατηρημένο χάρη στο ξηρό και σταθερό μικροκλίμα.
Το χωριό Αρενί είναι γνωστό για τα παραδοσιακά και σύγχρονα οινοποιεία του. Εκεί θα δοκιμάσετε κρασιά που παράγονται από την ομώνυμη ενδημική ποικιλία, ένα μαύρο, αρωματικό και ελαφρώς γλυκό σταφύλι. Μπορείτε να περιηγηθείτε στους αμπελώνες, να γνωρίσετε τις παραδοσιακές τεχνικές οινοποίησης αλλά και τις σύγχρονες μεθόδους ζύμωσης και παλαίωσης. Οι περισσότερες επισκέψεις συνοδεύονται από γευσιγνωσίες, όπου τα κρασιά συνδυάζονται με τοπικά τυριά, αποξηραμένα φρούτα και παραδοσιακά εδέσματα.
Γενικότερα όσον αφορά το κρασί αξίζει να πούμε ότι η χώρα έχει μπει στον οινικό χάρτη δυναμικά καθώς η διαφορετικότητα των τοπίων, των υψομέτρων και των μικροκλιμάτων δημιουργεί ιδανικές συνθήκες για κρασιά με έντονο χαρακτήρα, αυθεντικότητα και εντυπωσιακή ποικιλία. Εκτός από το Αρενί, οινικές διαδρομές υπάρχουν στην κοιλάδα του Αραράτ, όπου το εύφορο έδαφος και η έντονη ηλιοφάνεια ευνοούν την παραγωγή λευκών και ερυθρών κρασιών και στην Αρμαβίρ που συνδυάζει παράδοση και σύγχρονες τεχνικές, με οινοποιεία που αξιοποιούν τόσο τοπικές όσο και διεθνείς ποικιλίες σταφυλιών. Στην ορεινή περιοχή του Αραγκατσότν οι αμπελώνες βρίσκονται σε μεγάλο υψόμετρο και δίνουν κρασιά με φρεσκάδα και οξύτητα, ιδανικά για απαιτητικούς οινόφιλους. Τέλος, τα αμπελοτόπια στο Ταβούς, με το πιο υγρό, καταπράσινο περιβάλλον, προσφέρουν πιο αρωματικούς και φρουτώδεις οίνους.
Στα wine bars του Γερεβάν μπορείτε να δοκιμάσετε κρασιά από όλες τις περιοχές της Αρμενίας. Ένα από τα πιο διάσημα είναι το In Vino που διαθέτει και πωλητήριο: βρίσκεται στην οδό Saryan και έχει χιλιάδες ετικέτες. Αξίζουν επίσης το Decant και το Urban Gastro & Wine bar. Στην πόλη λειτουργεί επίσης το Wine & Grapes Spa, το πρώτο που άνοιξε στην Αρμενία, όπου το κρασί και τα σταφύλια χρησιμοποιούνται σε θεραπείες χαλάρωσης και περιποίησης.
Οι πόλεις spa
Υπολογίζεται ότι στη χώρα υπάρχουν περισσότερες από 700 θερμές και ιαματικές πηγές, πολλές από τις οποίες αξιοποιούνται εδώ και αιώνες. Τα νερά αυτά, που αναβλύζουν από μεγάλα βάθη και είναι πλούσια σε μέταλλα, θεωρείται ότι συμβάλλουν στην ανακούφιση μυοσκελετικών, δερματολογικών και νευρολογικών παθήσεων. Το Τζερμούκ είναι διεθνώς γνωστό για τα μεταλλικά νερά του, τα οποία εμφιαλώνονται και εξάγονται. Η πόλη έχει αναπτύξει οργανωμένες υποδομές ευεξίας και φιλοξενεί σύγχρονα spa hotels που προσφέρουν λουτροθεραπεία, φυσιοθεραπείες και προγράμματα αποκατάστασης, μέσα σε ένα ορεινό περιβάλλον με καθαρό αέρα και πλούσια φύση. Ιδιαίτερη φήμη έχουν επίσης οι θερμές πηγές στο Χανκαβάν και στο Αρζνί, περιοχές που λειτουργούσαν ως κέντρα θεραπείας και παραθερισμού ήδη από τη σοβιετική περίοδο. Εκεί, οι ιαματικές αγωγές βασίζονται στη χρήση μεταλλικών νερών σε συνδυασμό με λουτρά και ήπια φυσικοθεραπεία, ενώ τα τελευταία χρόνια αρκετά συγκροτήματα έχουν αναβαθμιστεί, προσφέροντας υψηλού επιπέδου υπηρεσίες και εξατομικευμένη φροντίδα.
Παρότι απέχει περίπου 100 χλμ. από το Γερεβάν θα σας προτείναμε να μην παραλείψετε μια επίσκεψη στη Ντιλιτζάν, γνωστή και ως «αρμενική Ελβετία». Τα ιαματικά της νερά είναι γνωστά εδώ και αιώνες και έχουν συνδέσει την πόλη με την έννοια της αναζωογόνησης και της αποκατάστασης -υπήρξε μάλιστα αγαπημένος τόπος παραθερισμού της αριστοκρατίας και αργότερα της σοβιετικής ελίτ. Σήμερα, διατηρεί αυτή τη φήμη, αλλά παράλληλα έχει εξελιχθεί σε ένα ζωντανό πολιτιστικό κέντρο καθώς εκεί ζουν και εργάζονται πολλοί Αρμένιοι εικαστικοί, συνθέτες και κινηματογραφιστές. Ο οικισμός αποτελεί ένα καλοδιατηρημένο δείγμα παραδοσιακής αρμενικής αρχιτεκτονικής και η βόλτα στον κεντρικό δρόμο Σαραμπεριάν –την ιστορική παλιά αγορά– μοιάζει με ταξίδι στον χρόνο. Στα αναπαλαιωμένα πέτρινα σπίτια με τα ξύλινα μπαλκόνια στεγάζονται μουσεία, μικρά καταστήματα με χειροποίητα σουβενίρ, εργαστήρια τεχνιτών και παραδοσιακά καφενεία, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα αυθεντική. Γύρω από την πόλη απλώνεται το καταπράσινο Εθνικό Πάρκο Ντιλιτζάν, γεμάτο με δάση οξιάς και βελανιδιάς, ανάμεσα στα οποία υπάρχουν μονοπάτια και χώροι αναψυχής και ήπιων δραστηριοτήτων.
Σε μικρή απόσταση από την πόλη βρίσκονται μερικά από τα σημαντικότερα μοναστηριακά συγκροτήματα της βόρειας Αρμενίας, με πρώτο το Χαγαρτσίν, κτισμένο μέσα σε πυκνά δάση που χρονολογείται μεταξύ 10ου – 13ου αιώνα και υπήρξε σημαντικό πνευματικό και εκπαιδευτικό κέντρο του μεσαιωνικού αρμενικού κόσμου. Λίγο πιο μακριά βρίσκεται το Γκοσαβάνκ, ένα συγκρότημα του 12ου-13ου αιώνα, που συνδέεται άμεσα με τον λόγιο και νομομαθή Μχιτάρ Γκος, μίας από τις σημαντικότερες μορφές της ιστορίας της χώρας.
Η Γκόρις και τα εντυπωσιακά γύρω μνημεία
Η Γκόρις απέχει περίπου τέσσερις ώρες από το Γερεβάν όμως αξίζει να πάτε καθώς αποτελεί την ιδανική πύλη για να γνωρίσει κανείς ένα από τα πιο εντυπωσιακά και λιγότερο προβεβλημένα αξιοθέατα της Αρμενίας. Η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της επαρχίας Συούνικ είναι κτισμένη στους πρόποδες των επιβλητικών βουνών Ζανγκεζούρ. Ξεχωρίζει για την παραδοσιακή της αρχιτεκτονική, με λιθόκτιστα σπίτια που παραπέμπουν σε μια άλλη εποχή και προσφέρεται για χαλαρούς περιπάτους, ιδιαίτερα γύρω από την κεντρική πλατεία με τα σιντριβάνια, όπου η καθημερινή ζωή κυλάει με ήρεμους ρυθμούς.
Στα 3 χλμ. από τη Γκόρις βρίσκεται το μυστηριώδες Καραχούντζ, ένα από τα πιο σημαντικά μεγαλιθικά μνημεία της χώρας. Αποτελείται από δεκάδες κάθετα τοποθετημένους λίθους, διατεταγμένους σε κυκλικό σχηματισμό, αρκετοί από τους οποίους φέρουν οπές. Πολλοί ερευνητές θεωρούν ότι είχαν τελετουργική ή αστρονομική χρήση, λειτουργώντας ως πρωτόγονο παρατηρητήριο -εξού και το προσωνύμιο «αρμενικό Στόουνχεντζ». Το όνομα Καραχούντζ προέρχεται από τις αρμενικές λέξεις «βράχος» και «ήχος», καθώς, σύμφωνα με την τοπική παράδοση, ο άνεμος που περνά μέσα από τις πέτρες δημιουργεί έναν χαρακτηριστικό συριγμό.
Η πεζοπορία στο ιστορικό Παλιό Χντζορέσκ αποτελεί μια από τις πιο καθηλωτικές εμπειρίες που προσφέρει η νότια Αρμενία. Χτισμένο στις απότομες πλαγιές ενός φαραγγιού συνδυάζει φυσικές και τεχνητές σπηλιές λαξευμένες στον βράχο, αποκαλύπτοντας έναν τρόπο ζωής απόλυτα προσαρμοσμένο στο τοπίο. Το Χντζορέσκ γνώρισε μεγάλη ακμή τον 17ο και τον 18ο αιώνα, όταν φιλοξενούσε περισσότερους από 8.000 κατοίκους, ενώ παρέμεινε μερικώς κατοικημένο έως το 1958. Την εποχή εκείνη διέθετε σπίτια, σχολεία, τυροκομεία, εκκλησίες και χώρους κοινωνικής συνάθροισης, στοιχείο που μαρτυρά μια οργανωμένη και ζωντανή κοινότητα.
Η πρώτη επαφή με την «πόλη των σπηλαίων» γίνεται συνήθως μέσω της εντυπωσιακής κρεμαστής γέφυρας που οδηγεί στην καρδιά του παλιού οικισμού. Από εκεί μπορείτε να περπατήσετε για να δείτε τις δύο πέτρινες εκκλησίες του χωριού, καθώς και αρκετές από τις περίπου 2.000 σπηλαιώδεις κατοικίες, πολλές από τις οποίες διατηρούνται σε εξαιρετική κατάσταση, με τα αρχικά τους έπιπλα ακόμη στη θέση τους. Η εμπειρία προσφέρει μια σπάνια ευκαιρία να γνωρίσει κανείς από κοντά έναν χαμένο κόσμο.
Διαβάστε ακόμα:
Πρωτοχρονιά σε 5 ευρωπαϊκές πρωτεύουσες – Λάμψη, μουσική και ατελείωτα πυροτεχνήματα
Γιορτινές εμπειρίες στο Βουκουρέστι, το «Παρίσι της Ανατολικής Ευρώπης»
Χριστούγεννα στο Βίλνιους: Αγορές, παραδοσιακές λιχουδιές και κάλαντα
