Αν η Ίμπιζα είναι το ξέφρενο πάρτι, τότε η γειτονική Φορμεντέρα είναι η επόμενη ημέρα του (χωρίς το hangover). Στη Φορμεντέρα χτυπά ο ήρεμος, αυθεντικός παλμός των Βαλεαρίδων. Δεν είναι υπερβολή: το νησί μπορεί να θεωρηθεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα βιώσιμου τουρισμού και ήπιας ανάπτυξης στη Μεσόγειο. Το λέμε αυτό γιατί οι απόπειρες να αλλάξει χαρακτήρα και να μπει δυναμικά στον τουριστικό χάρτη ήταν πολλές, ακόμη και ως outsider προορισμός.
Η Φορμεντέρα βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από την Ίμπιζα. Η σχέση των δύο νησιών μοιάζει αντιφατική. Μοιράζονται το ίδιο φως, τους ίδιους ανέμους, ανήκουν στο ίδιο νησιωτικό σύμπλεγμα των Βαλεαρίδων. Όμως, αυτή η μικρή λωρίδα γης μοιάζει να ανήκει σε διαφορετικό χρόνο. Εκεί όπου η γειτονική μεγαλόνησος αφιερώθηκε στον ρυθμό της νύχτας και στον ήχο των πτήσεων τσάρτερ που μεταφέρουν τουρίστες για clubbing, η Φορμεντέρα μοιάζει με αφιέρωση στη γαλήνη και, κυρίως, στη συνειδητή απλότητα.
Στη Φορμεντέρα, η απουσία αεροδρομίου δεν αποτελεί αντιτουριστικό καπρίτσιο αλλά ουσιαστικό στοιχείο της φιλοσοφίας του νησιού. Η πρόσβαση γίνεται αποκλειστικά από τη θάλασσα και ξεκινά από το κύριο λιμάνι της πόλης της Ίμπιζα, το Port d’Eivissa, δίπλα στην ιστορική Dalt Vila. Το ταξίδι Ίμπιζα-Φορμεντέρα διαρκεί περίπου 30 έως 45 λεπτά με τα γρήγορα σκάφη και έως μία ώρα με τα συμβατικά, καταλήγοντας στο λιμάνι της La Savina. Αυτή η σύντομη θαλάσσια μετάβαση λειτουργεί σαν φυσικό πέρασμα από την ένταση στην ηρεμία, καθώς η αίσθηση απλότητας και γαλήνης που αποπνέει το νησί αρχίζει να διαμορφώνει τη διάθεση των επισκεπτών ήδη πριν από την αποβίβαση.
Η Φορμεντέρα αποτελεί σήμερα ένα από τα πιο επιτυχημένα παραδείγματα ήπιας και βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης στη Μεσόγειο. Οι περίπου 12.000 μόνιμοι κάτοικοι ζουν σε ένα περιβάλλον που δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία της φύσης. Η χαμηλή δόμηση, η προστασία των ακτών, η ενίσχυση της ποδηλασίας και οι αυστηροί περιβαλλοντικοί κανόνες διαμορφώνουν ένα μοντέλο που δίνει προτεραιότητα στην ποιότητα και όχι στην ποσότητα.
Για τη Φορμεντέρα, όπως ίσως συνέβη στην Ίμπιζα ή με τις δικές μας Κυκλάδες και Δωδεκάνησα, καθοριστική στη διάδοση της ύπαρξής της ως επίγειου παραδείσου υπήρξε η επίδραση του κινήματος των hippies τις δεκαετίες του ’60 και του ’70. Τα κινήματα της αμφισβήτησης εκείνης της περιόδου αποθέωσαν τα τότε παρθένα νησιά της Μεσογείου, τα οποία προσέφεραν έναν τόπο ελευθερίας, μακριά από κοινωνικές συμβάσεις και αστικά όρια. Οι Pink Floyd, στην ακμή της καλλιτεχνικής τους έμπνευσης, αναφέρεται ότι πέρασαν χρόνο στη Formentera, βλέποντάς την ως καταφύγιο ανωνυμίας. Το ίδιο λέγεται ότι συνέβη και με καλλιτέχνες όπως ο Bob Dylan, η Joni Mitchell και το συγκρότημα King Crimson. Σύγχρονοι καλλιτέχνες, μοντέλα και αστέρες του κινηματογράφου επισκέπτονται διακριτικά το νησί. Περισσότερο από τα ίδια τα ονόματα, αυτό που παραμένει ακόμη ενεργό στη Φορμεντέρα είναι το πνεύμα ανεπιτήδευτης αυθεντικότητας που εξακολουθεί να χαρακτηρίζει τον τόπο.
Το φυσικό τοπίο είναι ο μεγάλος πρωταγωνιστής σε αυτό το νησί. Οι παραλίες της Φορμεντέρα συγκαταλέγονται συχνά στις ωραιότερες της Μεσογείου. Έχουν διάφανα νερά, λευκή άμμο και προστατευμένο φυσικό περιβάλλον. Η παραλία Ses Illetes απλώνεται πάνω σε μια στενή λωρίδα γης, δημιουργώντας την αίσθηση ότι κολυμπά κανείς ανάμεσα σε δύο αποχρώσεις του τιρκουάζ. Η ακτή Migjorn προσφέρει ηρεμία και χώρο ακόμη και στο αποκορύφωμα του καλοκαιριού, ενώ μικρότεροι βραχώδεις κολπίσκοι χαρίζουν διαφορετικές υφές στο θαλάσσιο τοπίο, πάντα κάτω από το εκτυφλωτικό φως των Βαλεαρίδων.
Στη Φορμεντέρα, η εμπειρία της θάλασσας συνδέεται άμεσα με τη γαστρονομία, καθώς οι πιο όμορφες παραλίες του νησιού συνοδεύονται από αυθεντικές γεύσεις της μεσογειακής κουζίνας. Στη Ses Illetes, το φρέσκο ψάρι, οι παέγιες θαλασσινών και τα τοπικά κρασιά σερβίρονται σχεδόν πάνω στο κύμα. Στη Migjorn, πιο ήρεμη και απλωμένη, μικρές οικογενειακές ταβέρνες προτείνουν παραδοσιακά πιάτα όπως το bullit de peix, παραδοσιακό πιάτο ψαριού των Βαλεαρίδων, καθώς και ψητά θαλασσινά με προϊόντα του νησιού. Ακόμη και σε απομονωμένους κολπίσκους, ένα χαλαρό chiringuito (οι παραθαλάσσιες καντίνες των ισπανικών ακτών) αρκεί για να μετατρέψει το μεσημεριανό μπάνιο σε τελετουργία καλοκαιρινής ανεμελιάς.
Ανάμεσα στα γαστρονομικά σημεία αναφοράς ξεχωρίζει το Juan y Andrea στην παραλία Ses Illetes, γνωστό για το ψάρι ημέρας και τη διαχρονική του κομψότητα, ενώ το Es Molí de Sal στην ίδια περιοχή της Illetes, σε έναν παλιό αλυκόμυλο δίπλα στη θάλασσα, συνδυάζει δημιουργική μεσογειακή κουζίνα με μία από τις ωραιότερες θέες στο ηλιοβασίλεμα. Στη Migjorn, το Ca Na Pepa στο χωριό Sant Ferran de ses Roques εκφράζει την πιο αυθεντική, γήινη πλευρά της τοπικής φιλοξενίας, την ώρα που το Blue Bar στην ίδια περιοχή της Migjorn διατηρεί τον μποέμ χαρακτήρα που συνδέεται με την ιστορία του νησιού και προσφέρεται για δείπνο κάτω από τον καλοκαιρινό ουρανό. Κοινός παρονομαστής σε όλα είναι η απλότητα, η ποιότητα της πρώτης ύλης και η αίσθηση ότι η γεύση αποτελεί φυσική συνέχεια του τοπίου.
Tο μικρό αυτό νησί αποδεικνύει ότι η ανάπτυξη μπορεί να συμβαδίζει χωρίς περιττές υποδομές και ότι η αυθεντικότητα που φέρνει η απλότητα δεν είναι μια σκονισμένη καρτ ποστάλ μιας νοσταλγικής εποχής. Ίσως γι’ αυτό όσοι το επισκέπτονται μία φορά νιώθουν ότι ανακάλυψαν κάτι που δύσκολα περιγράφεται και ακόμη πιο δύσκολα ξεχνιέται.
Διαβάστε ακόμα:
Tarragona, η συναρπαστική άγνωστη εναλλακτική της Βαρκελώνης
Siurana, Rupit, Frías: Ταξίδι σε 3 χωριά της Ισπανίας με κινηματογραφική ομορφιά
