Στην Πιερία θα θαυμάσετε πολιτιστικούς θησαυρούς, όπως το σπουδαίο αρχαιολογικό πάρκο του Δίου και το κάστρο του Πλαταμώνα, θα επισκεφθείτε ιστορικές μονές αλλά και οινοποιεία.
Το Δίον
Η πιο ιερή πόλη των αρχαίων Μακεδόνων είναι ένα σπουδαίο και πολύ εντυπωσιακό αρχαιολογικό πάρκο που ξεχωρίζει σε όλη την Ελλάδα. Την ύπαρξή της αναφέρει για πρώτη φορά ο Θουκυδίδης και ήταν κτισμένη σε στρατηγική θέση ελέγχοντας το πέρασμα Μακεδονίας-Θεσσαλίας. Ο βασιλιάς Αρχέλαος των Μακεδόνων καθιέρωσε εκεί την τέλεση αγώνων προς τιμή του Δία και των μουσών και στο ιερό του Δία θυσίασε ο Μέγας Αλέξανδρος πριν ξεκινήσει την εκστρατεία του προς την Ασία. Όταν κατέλυσαν το μακεδονικό βασίλειο, οι Ρωμαίοι έφτιαξαν εκεί μια από τις πρώτες τους αποικίες όπου εγκαταστάθηκαν και πολλοί βετεράνοι των πολέμων. Εξίσου σημαντικός ήταν ο ρόλος της πόλης και στην εποχή του Ιουστινιανού. Η τελευταία αναφορά σχετικά με αυτήν χρονολογείται στον 10ο αιώνα.
Το αρχαιολογικό πάρκο αποτελείται από την οχυρωμένη πόλη, τα αρχαία ιερά, ελληνιστικά και ρωμαϊκά θέατρα, πλακοστρωμένοι δρόμοι, θέρμες με πισίνες, ωδείο, ρωμαϊκά σπίτια, επαύλεις και παλαιοχριστιανικές βασιλικές. Ξεκίνησαν να έρχονται στο φως από το 1928. Με αλλεπάλληλες ανασκαφές τα επόμενα χρόνια οι αρχαιολόγοι αποκάλυψαν ένα μεγάλο μέρος του Δίου -και συνεχίζουν να ερευνούν.
Μια από τις σπουδαίες ανακαλύψεις του πρόσφατου παρελθόντος είναι ο ρωμαϊκός ναός του Διός Υψίστου, που ήρθε στο φως το 2006 – ένα λαμπρό οικοδόμημα με στοές και υπέροχη διακόσμηση. Ανακαλύφθηκε σχεδόν ακέραιο το ολόσωμο άγαλμα του Δία πλαισιωμένο από μαρμάρινους αετούς.
Περνώντας ένα μικρό ξύλινο γεφύρι κάτω από το οποίο ρέει ο ποταμός Βαφύρας, θα φτάσετε στο ιερό της ανατολίτικης θεάς Ίσιδας Λοχίας με τα κτίρια και τα αγάλματα να αναδύονται μέσα από την υγρή βλάστηση. Ένα μικρότερο ιερό της Αφροδίτης Υπολυμπιδίας ανακαλύφθηκε βόρεια του κεντρικού τεμένους. Πολύ κοντά βρίσκεται το δίδυμο ιερό της Δήμητρας με διαρκή χρήση ως τον 4ο αιώνα μ.Χ.
Πολύ εντυπωσιακή είναι η κεντρική οδός της πόλης που εκτείνεται από βορρά προς νότο και αποτυπώνει την πολεδομική της διάταξη, με τους κάθετους δρόμους να σχηματίζουν τα οικοδομικά τετράγωνα. Εδώ ανακαλύφθηκαν τείχη, ωδείο, το υδραγωγείο, επαύλεις και οικίες, δημόσια λουτρά. Περπατώντας θα βρεθείτε μπροστά σε ένα από τα σημαντικότερα κτιριακά συγκροτήματα του Δίου, την Έπαυλη του Διονύσου που χρονολογήθηκε στο 200 μ.Χ. Το κεντρικό κτίσμα των 100 τ.μ. ήταν η αίθουσα συμποσίου και το δάπεδό της καλυπτόταν με ένα υψηλότατης τέχνης ψηφιδωτό που απεικονίζει σκηνές από τον Διονυσιακό κύκλο. Θα το θαυμάσετε στο μουσείο του Δίου, μαζί με άλλα ευρήματα από τον χώρο. Οι «μεγάλες θέρμες», τα εντυπωσιακά δημόσια λουτρά, κτίστηκαν και αυτά το 200 μ.Χ. για να γίνουν επίκεντρο της δημόσιας ζωής.
Το αρχαιολογικό μουσείο Δίου
Το μικρό μουσείο είναι διαμορφωμένο σε τρία επίπεδα και από τα εκθέματα ξεχωρίζει το περίφημο ψηφιδωτό πάτωμα από την Έπαυλη του Διονύσου που ανασκάφηκε το 2002 και ειδική ομάδα συντηρητών το μετέφερε εκεί σε 116 κομμάτια. Θα θαυμάσετε επίσης σημαντικά ευρήματα από τα ιερά του Διός Υψίστου, της Ίσιδας και της Δήμητρας και εκπληκτικές συλλογές γλυπτών των ελληνιστικών και των ρωμαϊκών χρόνων – όπως αγάλματα, ανάγλυφα, επιτύμβιες στήλες, αρχιτεκτονικά μέλη κ.α. Ένα σπάνιο έκθεμα είναι η ύδραυλις (ή ύδραυλος), ένα πνευστό-κρουστό- υδραυλικό μουσικό όργανο, που χρονολογήθηκε στον 1ο αιώνα και παιζόταν με δύο άτομα.
Τηλέφωνο επικοινωνίας: 23510 532060
Το κάστρο του Πλαταμώνα
Το καλοδιατηρημένο κάστρο του Πλαταμώνα είναι από τα πιο εντυπωσιακά της ηπειρωτικής Ελλάδας. Το σημείο όπου υψώνεται, στο πέρασμα από τη Θεσσαλία προς τη Μακεδονία, ήταν στρατηγικής σημασίας και πρόσφερε προστασία από στεριά και θάλασσα. Σύμφωνα με τις πηγές, στο σημείο αυτό βρισκόταν η αρχαία Ηράκλεια η οποία συνέχισε να υπάρχει ως τους βυζαντινούς χρόνους. Το όνομα Πλαταμώνας αναφέρεται για πρώτη φορά το 1198 και είναι πιθανό ότι από τον 10ο αι. προϋπήρχε βυζαντινό κάστρο. Στη διάρκεια της ιστορίας πέρασαν από εκεί τα στρατεύματα του Θεόδωρου Κομνηνού Α’, και του Μανουήλ Κομνηνού, έγινε μέρος του Δεσποτάτου της Ηπείρου, χρησίμευσε ως φυλακή των Φράγκων επί αυτοκράτορα Μιχαήλ Η΄ τον Παλαιολόγου.
Τους επόμενους αιώνες, λόγω της στρατηγικής του θέσης ο ένας μετά τον άλλο οι κυρίαρχοι της περιοχής, Τούρκοι και Ενετοί, συνέχισαν να το διεκδικούν, να το συντηρούν και να το ενισχύουν αφήνοντας το δικό τους αποτύπωμα. Καταλήφθηκε για λίγο από τους Έλληνες στα προεπαναστατικά χρόνια και τελικά οι Τούρκοι το εγκατέλειψαν. Το 1941 οι Γερμανοί βομβάρδισαν το κάστρο στη διάρκεια μαχών με νεοζηλανδικά στρατεύματα. Η μορφή του είναι χαρακτηριστική της μεσαιωνικής εποχής. Έχει εξωτερικό περίβολο κι έναν δεύτερο που ορίζει την ακρόπολη την οποία ενισχύει ο κεντρικός πύργος. Είναι οκταγωνικός, υψώνεται στα 20 μέτρα και θα σας θυμίσει τον αντίστοιχο της Μεθώνης στη Μεσσηνία, ή ακόμη και τον Λευκό Πύργο της Θεσσαλονίκης.
Η Μονή Αγίου Διονυσίου
Η Παλαιά Μονή που ίδρυσε ο Άγιος Διονύσιος ο εν Ολύμπω το 1542 βρίσκεται σε υψόμετρο 820 μ. μέσα στο φαράγγι του ποταμού Ενιπέα και απέχει 18 χλμ. από το Λιτόχωρο. Κοντά της υπάρχει το σπήλαιο όπου ασκήτεψε. Η μονή λεηλατήθηκε και κάηκε από τους Τούρκους καθώς αποτελούσε καταφύγιο αγωνιστών της Επανάστασης και το 1943 καταστράφηκε από τους Γερμανούς κατακτητές, που υποπτεύονταν ότι αποτελούσε άντρο ανταρτών. Σήμερα έχει μερικώς αναστηλωθεί και εκεί φυλάσσεται το λείψανο του αγίου που προσελκύει πολλούς προσκυνητές. Το μεγάλο συγκρότημα της Νέας Μονής Διονυσίου βρίσκεται έξω από το Λιτόχωρο και διαθέτει μουσείο με κειμήλια που διασώθηκαν από την Παλαιά.
Επισκέψιμα οινοποιεία
Στην Πιερία υπάρχουν αρκετά σημεία με αμπελουργικό ενδιαφέρον, όπως το Λιτόχωρο, ο Κολινδρός, η Ράχη και το Κίτρος. Στην περιοχή, έχει δώσει εξαιρετικά αποτελέσματα η Μαλαγουζιά και αυτό βοήθησε σημαντικά στην αναγνωρισιμότητα των οινοποιών. Καλά δείγματα κρασιών προέρχονται και από τις Ελληνικές ποικιλίες Ασύρτικο και Ξινόμαυρο και από τις διεθνείς Chardonnay, Sauvignon Blanc, Syrah και Cabernet Sauvignon.
Κτήμα Πιερία Ερατεινή, στον Κολινδρό Πιερίας. Iδρύθηκε το 2007 από τους οινολόγους Παύλο Αργυρόπουλο, Ανδρέα Πάντο και Στέλιο Πυρπίλη. Kαλλιεργούνται βιολογικά 150 στρέμματα, σε 400 μέτρα υψόμετρο, με τις λευκές ποικιλίες Ασύρτικο, Μαλαγουζιά και Chardonnay και τις ερυθρές Ξινόμαυρο, Syrah και Cabernet Sauvignon.
Κτήμα Κούρτης. Kαλλιεργούνται βιολογικά ποικιλίες Ασύρτικο, Βιδιανό, Αγιωργίτικο και Ξινόμαυρο και οι διεθνείς Trebbiano, Chardonnay, Syrah, Merlot, Cabernet Sauvignon. Η αμπελοκαλλιέργεια και η οινοποίηση έχουν πιστοποιηθεί ως βιολογικά.
Κτήμα Καρασίμου. Iδρύθηκε από το χημικό Θεόδωρο Καρασίμο ο οποίος μετά από πολλά έτη διαμονής στην Ελβετία επέστρεψε στην Πιερία για να δραστηριοποιηθεί οινικά φυτεύοντας τον πρώτο αμπελώνα, το 1995. Οι αμπελώνες του κτήματος έχουν βιολογική πιστοποίηση και φθάνουν τα 21 στρέμματα. Εκεί, καλλιεργούνται τα Chardonnay, Ugni Blanc, Cabernet Sauvignon, Merlot, Montepulciano και Sangiovese. Από το κτήμα κυκλοφορούν το λευκό «Gold Station» από Chardonnay και Ugni Blanc, το ροζέ «Rosé Wine». Το κτήμα είναι επισκέψιμο κατόπιν ραντεβού. Στην περιοχή της Πιερίας υπάρχουν και άλλα οινοποιεία, αρκετά από τα οποία είναι μικρά, οικογενειακά.
Διαβάστε ακόμα:
Άνω Μηλιά: Το μικρό χωριό της Πιερίας με τα μεγάλα μονοπάτια
Ελατοχώρι Πιερίας: Γραφικά μονοπάτια σε ινσταγκραμικούς καταρράκτες
Από τη Θεσσαλονίκη στον Όλυμπο: Ένα road trip στη φθινοπωρινή φύση και τη μυθική διάσταση του βουνού
