Η ικανότητα και η δύναμη της τέχνης να προσδιορίζει τον τρόπο με τον οποίο ταξιδεύουμε είναι δεδομένη και αδιαμφισβήτητη. Ένα μουσείο, μια γκαλερί, μια νέα έκθεση ή ένα πολιτιστικό γεγονός -φεστιβάλ, συναυλία, παράσταση- αποτελούν συχνά το έναυσμα για μια σύντομη εξόρμηση, μας παρακινούν για ένα διαφορετικό city break ή long weekend, γίνονται λόγος επιλογής ενός προορισμού ή αφορμή επιστροφής σε αυτόν και εν τέλει μπορούν να αναβαθμίσουν ταξιδιωτικές στιγμές σε αξέχαστες πολιτιστικές εμπειρίες, με βάθος, έμπνευση και νόημα.
Καθώς κάθε νέα χρονιά εγκαινιάζει μια καινούργια σεζόν εκθέσεων που διαμορφώνουν το διεθνές τρέχον καλλιτεχνικό τοπίο, κάποιες, αναδρομικές ή μη, επανεξετάζουν κι επαναφέρουν στην επικαιρότητα το έργο σπουδαίων μορφών της τέχνης, άλλες μας συστήνουν πολλά υποσχόμενους δημιουργούς, ενώ πολλές συνδυάζουν την ιστορία με τις σύγχρονες τάσεις, με απροσδόκητο τρόπο. Μέσα σε αυτό το εύρος, ανάμεσα σε ιστορικές επανερμηνείες και φιλόδοξες νέες παρουσιάσεις, αναδύεται και ο χάρτης των πιο συναρπαστικών εκθέσεων της χρονιάς που μόλις ξεκίνησε. Κι αν οι φιλότεχνοι περιμένουν τις σημαντικές εκθέσεις τέχνης του 2026 με ανυπομονησία, για όλους μας μπορούν να αποτελέσουν ένα από τα κριτήρια επιλογής του που θα ταξιδέψουμε, ή να ορίσουν μια νέα διαδρομή στον ταξιδιωτικό μας χάρτη.
Κάποιες από τις υψηλού ενδιαφέροντος εκθέσεις της προηγούμενης χρονιάς -όπως η αφιερωμένη στον γλύπτη Ron Mueck στην Art Gallery of New South Wales του Σίδνεϊ, η «Surrealism: Expanding from the Visual Arts to Advertising , Fashion and Interior Design» στο Nakanoshima Museum of Art στην Οσάκα, η «Theatre Picasso» στην Tate Modern του Λονδίνου- μας προσφέρουν μια τελευταία ευκαιρία επίσκεψης, καθώς συνεχίζονται και φέτος. Όσες πάντως φέρνει μαζί του το πρώτο εξάμηνο του 2026, από την Ευρώπη μέχρι την Αμερική και την Ασία, υπόσχονται εικόνες και συγκινήσεις που θα ανακαλούμε ολόκληρη τη χρονιά.
Χειμώνας 2026
«Over, under and in between» -Fondazione Prada, Μιλάνο -29/1 έως 9/11/26
Στην πρωτεύουσα του ιταλικού βορά την καλλιτεχνική σεζόν ανοίγει μια μεγάλη ατομική έκθεση της Mona Hatoum, μια τριμερής εξερεύνηση της ευθραυστότητας, της αβεβαιότητας και της χωρικής αστάθειας. Η καλλιτέχνης δημιούργησε τρία installations ειδικά για το διάσημο πολιτιστικό ίδρυμα που πρόκειται να μεταμορφώσουν τον χώρο Cisterna, αποτυπώνοντας τους προβληματισμούς της καλλιτέχνιδος για την ταραχώδη εποχή μας και η επισφαλή φύση της ύπαρξής μας.
«David Lynch» -Pace Gallery, Βερολίνο -29/1 έως 22/3/26
Ο θάνατος του Lynch τον περασμένο Ιανουάριο δεν έχει μειώσει καθόλου το αίνιγμα που τον περιέβαλε. Καθώς ο σκηνοθέτης των Twin Peaks και Blue Velvet άφησε πίσω του ένα πλούσιο σύνολο ασυμβίβαστης εικαστικής τέχνης, η Pace Gallery θα παρουσιάσει αρκετά αδημοσίευτα έργα του, στο πλαίσιο της δεύτερης ατομικής του έκθεσης στη συγκεκριμένη γκαλερί, συνεχίζοντας μια ιδέα που ο Lynch ανέπτυσσε ενεργά τη χρονιά που πέθανε. Στα εκθέματα θα περιλαμβάνονται αδημοσίευτοι πίνακες μικτής τεχνικής, ακουαρέλες σε κορνίζες δημιουργημένες από τον ίδιο και μερικά από τα πρώτα του έργα, όπως ασπρόμαυρες φωτογραφίες στις οποίες κατέγραψε τις χαρακτηριστικές βιομηχανικές σκηνές του Βερολίνου.
«Edvard Munch -Portraits» -Kunstsilo, Kristiansand, Νορβηγία -5/2 έως 10/5/26
Αντίθετα με την ευρεία αντίληψη που θέλει τον δημιουργό του διάσημου έργου «Κραυγή» μια απομονωμένη και προβληματική προσωπικότητα, η συγκεκριμένη έκθεση – προσαρμογή εκείνης στην Εθνική Πινακοθήκη Πορτρέτων του Λονδίνου- αποδεικνύει ότι ο Μουνκ είχε έναν ευρύ κοινωνικό κύκλο οικογένειας, φίλων, διανοουμένων και συναδέλφων καλλιτεχνών, τους οποίους συχνά αποτύπωνε σε πορτρέτα. Οι προσωπογραφίες αυτές, αποτελώντας μια όχι τόσο προβεβλημένη πτυχή το έργου του, θα παρουσιαστούν πλάι σε λιγότερο γνωστά έργα του Νορβηγού ζωγράφου, κάποια εκ των οποίων εκτίθενται για πρώτη φορά στην πατρίδα του.
«Metamorphoses» -Rijksmuseum -Άμστερνταμ -6/2 έως 25/5/26
Η ιστορική αυτή έκθεση θα φέρει σε διάλογο κορυφαίους δασκάλους της ιστορίας της τέχνης – από τον Caravaggio μέχρι τον Magritte και από τον Rembrandt ως τον Bourgeois, καταρχήν στο Άμστερνταμ πριν ταξιδέψει τον Ιούνιο για τη Ρώμη. Τα 80 και πλέον έργα απεικονίζουν θέματα μεταμόρφωσης, τη ρευστότητα της ταυτότητας και τη σχέση μεταξύ της ανθρωπότητας και περιλαμβάνουν τη Δανάη του Tiziano, τον Νάρκισσο του Caranaggio, τις χαρακτηριστικές μορφές του Arcimboldo και τη σύγχρονη φωτογραφική ματιά των Ulay και Juul Kraijer.
«Persona: Photography and the Re‑Imagined Self» -Isabella Stewart Gardner Museum, Βοστώνη -19/2 έως 10/5/26
Με 80 έργα που εκτείνονται από τις αρχές του 20ού αιώνα έως σήμερα, η έκθεση «Persona: Photography and the Re-Imagined Self» εξερευνά τον συχνά απελευθερωτικό επαναπροσδιορισμό του εαυτού μας μέσω της φωτογραφίας. Οι δημιουργίες του φακού των καλλιτεχνών που παρουσιάζονται κυμαίνονται από παιχνιδιάρικες έως πολιτικές, από αντιπαραθετικές έως φιλόδοξες, και παίζουν με έννοιες όπως το φύλο, η ταυτότητα, τα στερεότυπα και η προσωπικότητα.
«Tracey Emin: A Second Life» -Tate Modern, Λονδίνο -27/2 έως 31/8/26
Μια ακόμη σημαντική έκθεση για την εμβληματική Πινακοθήκη Μοντέρνας Τέχνης του Λονδίνου, ένα συνολικό αφιέρωμα στην -Dame πλέον και παντοτινή επαναστάτρια της ζωγραφικής- Tracey Emin. Περισσότερα από 90 έργα – μεταξύ των οποίων το «My bed» που απέσπασε το βραβείο Turner- εξερευνούν 40 χρόνια ευρείας πρακτικής σε γλυπτική, σχέδιο, ζωγραφική, βίντεο και υφάσματα, συχνά σοκάροντας με την ασυμβίβαστη ειλικρίνειά τους.
Άνοιξη 2026
«Matisses’s Jazz: Rythms in Color» -Art Instiude of Chicago, Σικάγο -7/3 έως 1/6/26
Μπορεί τα κομμένα χαρτιά να μην φαίνονται τόσο ευγενές υλικό καλλιτεχνικής έκφρασης όσο το χρώμα, το μολύβι ή το μελάνι, αλλά μετά από μια οδυνηρή επέμβαση που στέρησε από τον μεγάλο Γάλλο καλλιτέχνη τη δυνατότητα χειρισμού του πινέλου, εκείνος στράφηκε στα κολάζ χαρτοκοπτικής ως μέσο έκφρασης. Με αυτό τον τρόπο «ζωγραφικής με ψαλίδι», όπως ο ίδιος τον αποκαλούσε, δημιουργήθηκαν 20 έργα, εμπνευσμένα από τα παριζιάνικα music halls, τα ταξίδια του στην Ταϊτή, καθώς κι από λαϊκά παραμύθια, τον κόσμο του τσίρκου και τη μυθολογία, τα οποία αναπαράχθηκαν σε στένσιλ σχηματίζοντας ένα βιβλίο. Αυτή είναι και η πρώτη φορά παρουσίασής του από το 1948 οπότε το απέκτησε το Ινστιτούτο Τέχνης του Σικάγο.
«Rothko a Firenze» -Palazzo Strozzi, Φλωρεντία -14/3 έως 23/8/26
Σε μια από πιο αναμενόμενες εκθέσεις της φετινής χρονιάς, τα βαθιά συναισθηματικά έργα του Αμερικανού Mark Rothko συνδιαλέγονται με την καλλιτεχνική κληρονομιά της γενέτειρας της Αναγέννησης. Όλα δείχνουν ότι η ρετροσπεκτίβα αυτή θ’αποδειχθεί συναρπαστική, όχι μόνο λόγω των περισσότερων από 70 έργων από τα MoMA, The MET, Tate και Κέντρο Πομπιντού -μεταξύ των οποίων και τα εμβληματικά πεδία χρώματος- που θα διατρέχουν όλη την πορεία του από το 1930, αλλά και λόγω της βαθιάς αγάπης του καλλιτέχνη για τη Φλωρεντία, μια σχέση που ξεκίνησε από την πρώτη του επίσκεψη το 1950.
«Matisse: 1941-1954» -Grand Palais, Παρίσι -24/3 έως 26/7/26
Εστιάζοντας αυτή τη φορά στα έργα της τελευταίας περιόδου του Ματίς, μια συνεργασία του Grand Palais με το Κέντρο Πομπιντού μας δίνει την ευκαιρία να θαυμάσουμε περισσότερα από 230 από αυτά τα καλλιτεχνήματα, που δημιουργήθηκαν μεταξύ 1941 και 1954. Μεταξύ των σημαντικότερων εκθεμάτων, περιλαμβάνονται μνημειώδη πάνελ, σχέδια με πινέλο και μελάνι και μερικά από τα πιο εξαιρετικά έργα του σε γκουάς: La Tristesse du roi, Zulma, La Danseuse créole, και Nus bleus. Στόχος της έκθεσης είναι να τονίσει ότι, παρά τις αλλαγές στην τελευταία περίοδο του έργου του Matisse, η ζωγραφική παρέμεινε «στην καρδιά της προσέγγισής του».
«Schiaparelli: Fashion Becomes Art» -Victoria & Albert Museum, Λονδίνο -28/3 έως 8/11/26
Η πρώτη έκθεση επί βρετανικού εδάφους εξ΄ ολοκλήρου αφιερωμένη στον οίκο μόδας Schiaparelli, δεν θα μπορούσε παρά να φιλοξενείται στο μεγαλύτερο μουσείο διακοσμητικών τεχνών στον κόσμο, καλύπτοντας έναν ολόκληρο αιώνα στυλ και κομψότητας. Η εξέλιξη του οίκου από το 1920 ως σήμερα, η Έλσα Σκιαπαρέλι ως πρωτοπόρος της μόδας του Μεσοπολέμου και η σχέση της με το Λονδίνο, αποτυπώνονται σε ενδύματα από τα αρχεία του οίκου, αξεσουάρ, κοσμήματα, ζωγραφικά έργα, φωτογραφίες, γλυπτά, έπιπλα και αρώματα, που εκτίθενται πλάι σε έργα συγχρόνων της, όπως ο Πάμπλο Πικάσο και ο Μαν Ρέι.
«Raphael: Sublime Poetry» -The Metropolitan Museum of Art, Νέα Υόρκη -29/3 έως 29/6/26
Ανάμεσα σε εκείνους που αξίζουν τον τίτλο ενός από τους μεγαλύτερους καλλιτέχνες όλων των εποχών, είναι αδύνατο να μην περιλάβει κανείς τον Raffaello Sanzio da Urbino, τον μεγάλο Ιταλό ζωγράφο και αρχιτέκτονα της Αναγέννησης. Θα το αποδείξει η πρώτη εκτεταμένη αναδρομική έκθεση για τον καλλιτέχνη στις ΗΠΑ, με πάνω από 200 σχέδια, πίνακες, ταπισερί και έργα διακοσμητικών τεχνών, που χρειάστηκαν επτά χρόνια για να συγκεντρωθούν από ιδιωτικές συλλογές και κορυφαία μουσεία. Ανάμεσά τους, η περίφημη «Alba Madonna», χαρακτηριστικό παράδειγμα της απαράμιλλης μαεστρίας του Ραφαήλ στην απόδοση της αρμονίας και της κλασικής ομορφιάς στον καμβά.
«Marcel Duchamp» -Museum of Modern Art, Νέα Υόρκη -12/4 έως 22/8/26
Γνωστός για τα επονομαζόμενα «Readymades», καθημερινά αντικείμενα που τροποποιούσε ώστε να παρουσιάζονται σαν γλυπτά έργα τέχνης, ο Marcel Duchamp, ίσως περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο καλλιτέχνη, αμφισβήτησε καθιερωμένες αντιλήψεις για το τι είναι η τέχνη σήμερα. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο, αυτή η έκθεση στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης σηματοδοτεί μια σημαντική στιγμή για τον Γαλλοαμερικανό καλλιτέχνη, όντας η πρώτη βορειοαμερικανική αναδρομική έκθεση του έργου του, εδώ και περισσότερα από 50 χρόνια. Ζωγραφική, γλυπτική, κινηματογράφος, σχέδιο και έντυπα παρουσιάζονται χρονολογικά, καλύπτοντας έξι δεκαετίες της καριέρας του Duchamp.
«Helen Frankenthaler» -Kunstmuseum Basel, Βασιλεία -18/4 έως 23/8/26
Το Μουσείο Καλών Τεχνών της Βασιλείας παρουσιάζει αυτήν την άνοιξη τη μεγαλύτερη ως τώρα ευρωπαϊκή έκθεση της Αμερικανίδας εκπροσώπου του αφηρημένου εξπρεσιονισμού. Για την Frankenthaler, που έγινε γνωστή για την επαναστατική τεχνική του soak-stain -εφάρμοζε αραιωμένο χρώμα σε καμβά χωρίς αστάρι, δημιουργώντας υδαρή, κυματιστά πεδία χρώματος-, είναι η πρώτη της ατομική έκθεση στην Ελβετία και μέσα από τους ευμεγέθεις καμβάδες της, ο θεατής θα έρθει σε επαφή με την έννοια της θηλυκότητας των μέσων του αιώνα, μαζί με πολλές άλλες πτυχές της ζωής της επιδραστικής καλλιτέχνιδας.
«Zurbarán» -National Gallery, Λονδίνο -2/5 έως 23/8/26
Η πρώτη μεγάλη μονογραφική έκθεση στο Ηνωμένο Βασίλειο αφιερωμένη στον Φρανθίσκο ντε Θουρμπαράν ανοίγει στην Πτέρυγα Sainsbury της Εθνικής Πινακοθήκης, τιμώντας έναν από τους κορυφαίους ζωγράφους της Ισπανίας του 17ου αιώνα. Διαρθρωμένα σε επτά αίθουσες, 50 σχεδόν έργα -από εκπληκτικές απεικονίσεις αγίων σε φυσικό μέγεθος ως στοχαστικές νεκρές φύσεις- θα καλύψουν το χρονολογικό και εικονογραφικό εύρος της καριέρας του καλλιτέχνη, που έμεινε στην ιστορία της τέχνης για την αμεσότητα και τη βαθιά συναισθηματική δύναμη της ζωγραφικής του. Εξαιρετικά έργα από δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές θα προσφέρουν μια ολοκληρωμένη εξερεύνηση της καριέρας του Zurbarán, αναδεικνύοντας το μυστήριο και το όραμα που αναδύουν οι καμβάδες του.
«Marina Abramović: Transforming Energy» -Gallerie dell’Accademia, Βενετία -6/5 έως 19/10/26
Για πάνω από τέσσερις δεκαετίες, η Μαρίνα Αμπράμοβιτς έχει ξεπεράσει τα όρια του σώματος και του μυαλού της, καθιερώνοντας τον εαυτό της ως μία από τις βασικές πρωτοπόρους της σύγχρονης art performance. Τον Μάιο, θα γίνει η πρώτη εν ζωή καλλιτέχνης στην οποία η Gallerie dell’Accademia της Βενετίας αφιερώνει μια μεγάλη ατομική έκθεση. Συμπίπτοντας με τα 80ά γενέθλιά της, η «Transforming Energy» θα συγκεντρώσει νέα και παλαιότερα έργα παρουσιάζοντάς τα παράλληλα με κλασικούς πίνακες της μόνιμης συλλογής του μουσείου, με highlight την αντιπαραβολή του φωτογραφικού έργου της Αμπράμοβιτς, Pietà (1983), με την Pietà του Τιτσιάνο, που συμπληρώνει 450 χρόνια από τη δημιουργία της.
«Björk: Echolalia» -Εθνική Πινακοθήκη, Ισλανσδία -30/5 έως 19/9/26
Μια διαφορετική πλευρά του αιώνιου μουσικού αινίγματος Björk αποκαλύπτεται στο κοινό, καθώς θα εγκαινιάσει μια νέα έκθεση τέχνης στην Εθνική Πινακοθήκη της Ισλανδίας, που θα θυμίζει περισσότερο μια θεατρική εμπειρία. Τιτλοφορούμενη «Echolalia», η έκθεση απαρτίζεται από τρεις καθηλωτικές εγκαταστάσεις, η πρώτη από τις οποίες θα προσφέρει μια ματιά στο επερχόμενο άλμπουμ της καλλιτέχνιδας. Τα υπόλοιπα δύο έργα, Ancestress και Sorrowful Soil, είναι αφιερωμένα στη μητέρα της Björk και περιβαλλοντική ακτιβίστρια που απεβίωσε το 2018.
Διαβάστε ακόμα:
Κώστας Μπέζος: Ο ρεμπέτης-σκιτσογράφος που έζησε περιπλανώμενος σε όλη την Ελλάδα και όχι μόνο
Tate Modern, Λονδίνο: Επισκεφθήκαμε την έκθεση-ωδή στο έργο του Pablo Picasso
Λονδίνο: Επισκεφθήκαμε την έκθεση «Marie Antoinette Style» -To στιλ της βασίλισσας συνεχίζει να εμπνέει τη μόδα
