Η Σύρος συγκαταλέγεται σταθερά στους πιο δημοφιλείς πασχαλινούς προορισμούς. Η Χώρα της ξεχωρίζει για την αρχιτεκτονική και την ατμόσφαιρά της, το καθολικό και το ορθόδοξο Πάσχα γιορτάζονται μαζί, οι παραλίες φέρουν την ηρεμία της άνοιξης και η Άνω Σύρα ταξιδεύει στο μακρινό παρελθόν του νησιού.
Όπως σε κάθε σημείο της χώρας, έτσι και στη Σύρο οι προετοιμασίες για την Ανάσταση και την Κυριακή του Πάσχα ξεκινούν από τη Μεγάλη Εβδομάδα. Τα αλεύρια βγαίνουν από τα ντουλάπια, η μαστίχα και το μαχλέπι σπάζονται στο γουδί, τα αμύγδαλα καβουρντίζονται και σιγά σιγά τα τσουρέκια παίρνουν τη μορφή τους, οι κατσαρόλες βράζουν με νερό και ξύδι για να υποδεχθούν τη βαφή και τα αυγά, το αρνί ή το κατσίκι διαλέγεται και καπαρώνεται και οι νοικοκυρές και οι νοικοκύρηδες φροντίζουν να μη λείπει τίποτα από το πασχαλινό τραπέζι.
Το νησί είναι γνωστό για την καθολική του κοινότητα και, ενώ στο παρελθόν ο εορτασμός του Πάσχα γινόταν ξεχωριστά: σήμερα ορθόδοξοι και καθολικοί γιορτάζουν ταυτόχρονα. Οι δύο θρησκευτικές παραδόσεις συνυπάρχουν και συνδιαμορφώνουν μια πασχαλινή εμπειρία, που δίνει στο νησί έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα.
Οι εορτασμοί ξεκινούν από το Σάββατο του Λαζάρου, όταν παιδιά της πόλης και μέλη του Λυκείου των Ελληνίδων βγαίνουν στους δρόμους της Ερμούπολης κρατώντας ομοιώματα του Λαζάρου, δηλαδή ξύλινες κατασκευές σε σχήμα σταυρού, ντυμένες με λευκό ύφασμα, και τραγουδούν τα «κάλαντα του Λαζάρου». Τη Μεγάλη Τρίτη το απόγευμα, οι πιστοί συγκεντρώνονται στην εκκλησία του Αγίου Νικολάου στα Βαπόρια για το «τροπάριο της Κασσιανής», το οποίο ψάλλεται από τη χορωδία της εκκλησίας σε κατανυκτική ατμόσφαιρα. Πλήθος κόσμου συγκεντρώνεται εντός και εκτός του ναού, γι’ αυτό καλό είναι να πάτε από νωρίς. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Άγιος Νικόλαος είναι από τις πιο όμορφες εκκλησίες του νησιού και όχι μόνο, μάλιστα το τέμπλo του είναι φτιαγμένο από τον Τηνιακό γλύπτη Γεώργιο Βιτάλη και η εικόνα του Αγίου Νικολάου είναι αργυρωμένη στη Μόσχα το 1852.
Τη Μεγάλη Πέμπτη το πρωί, οι καθολικοί τηρούν το έθιμο του «Νιπτήρα», κατά το οποίο, στην εκκλησία του Σαν Τζώρτζη, ο αρχιεπίσκοπος πλένει τα πόδια δώδεκα πιστών, ως αναπαράσταση της πράξης του Ιησού προς τους δώδεκα αποστόλους. Το ίδιο έθιμο τηρείται και σε άλλες καθολικές εκκλησίες, συνήθως σε διαφορετική ώρα, όπου ο ιερέας πλένει τα πόδια σε παιδιά, τα οποία φορούν λευκά χιτώνια.
Τη Μεγάλη Παρασκευή το μεσημέρι, γύρω στις 13:00, όταν έχουν ολοκληρωθεί οι Αποκαθηλώσεις στις εκκλησίες, οι ιερείς συγκεντρώνονται στο νεκροταφείο του Αγίου Γεωργίου, όπου τελείται περιφορά του Επιταφίου στον χώρο του νεκροταφείου, παρουσία του μητροπολίτη και με τη συνοδεία της φιλαρμονικής, που ερμηνεύει πένθιμα εμβατήρια. Πρόκειται για ένα από τα πιο ιδιαίτερα και συγκινητικά έθιμα του νησιού. Το βράδυ της ίδιας ημέρας, κατά την περιφορά του Επιταφίου, οι εκκλησίες της Μητρόπολης, του Αγίου Νικολάου και της Κοιμήσεως της Θεοτόκου συγκεντρώνονται στην πλατεία Μιαούλη, γνωστή και ως «πλατεία Δημαρχείου», δημιουργώντας μια υποβλητική ατμόσφαιρα, με τους πιστούς να ακολουθούν με αναμμένα κεριά. Αν θέλετε να ζήσετε μια Ανάσταση με έντονη παρουσία βεγγαλικών, προτιμήστε την εκκλησία της Αναστάσεως στον λόφο της Ανάστασης, πάνω από την Ερμούπολη. Τέλος, την Κυριακή του Πάσχα το απόγευμα, στον Εσπερινό της Αγάπης, καίνε τον Ιούδα στο προαύλιο του Δεύτερου Δημοτικού Σχολείου, πίσω από την εκκλησία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου.
Όσον αφορά το φαγητό, εδώ θα βρείτε αρνί ή κατσικάκι στη σούβλα, κοκορέτσι και γαρδουμπάκια, όπως και στην ηπειρωτική Ελλάδα, καθώς και μαγειρίτσα την Ανάσταση. Ωστόσο, υπάρχουν και τοπικά εδέσματα, όπως το ψαθούρι, ένα πασχαλινό αρτοσκεύασμα που παρασκευάζεται τη Μεγάλη Εβδομάδα και διατίθεται στους φούρνους του νησιού την περίοδο της νηστείας, θυμίζοντας το εφτάζυμο. Επίσης, φτιάχνουν μια τυρόπιτα ταψιού με μυζήθρα, αυγά, μαστίχα, κανέλα και πορτοκάλι, χωρίς φύλλο, γνωστή ως «φραγκοτυρόπιτα», αλλά και μια γλυκιά τυρόπιτα με ζύμη που παραπέμπει σε τσουρέκι και παρόμοια γέμιση, που συνδέονται με την καθολική και κυκλαδίτικη παράδοση του νησιού.
Όσο είστε στο νησί, αξίζει να επισκεφθείτε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ερμούπολης, του οποίου η έκθεση περιλαμβάνει ευρήματα από την προϊστορική έως και τη βυζαντινή περίοδο. Το μουσείο στεγάζεται στο δημαρχιακό μέγαρο της Ερμούπολης, με ανεξάρτητη είσοδο, ένα από τα πιο εντυπωσιακά κτήρια της πόλης. Πολύ ενδιαφέρον είναι επίσης το Βιομηχανικό Μουσείο Ερμούπολης. Η Σύρος υπήρξε σημαντικό βιομηχανικό κέντρο τον 19ο και τον 20ό αιώνα, και αυτή τη διαδρομή φροντίζει να αναδείξει το μουσείο, το οποίο στεγάζεται σε διαφορετικά βιομηχανικά κτήρια της εποχής. Προφανώς, θα ανεβείτε και στην Άνω Σύρα, για να περιηγηθείτε στα μεσαιωνικά στενά της και να απολαύσετε την πανοραμική θέα.
Διαβάστε ακόμα:
Οι πολιτιστικές επιλογές στη Σύρο
Σαββατοκύριακο στην Ερμούπολη της Σύρου, την πιο αρχοντική Χώρα των Κυκλάδων
