Το Βρότσλαβ είναι μια ζωντανή μητρόπολη περίπου 350 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Βαρσοβίας. Μια πόλη που συνδυάζει διαφορετικές παραδόσεις, πολιτισμούς και θρησκείες. Αν και βρίσκεται σε συνεχή ανάπτυξη, διαθέτει έναν πιο χαλαρό χαρακτήρα από εκείνον της πολωνικής πρωτεύουσας.
Τα αρχαιολογικά ευρήματα υποδεικνύουν ανθρώπινη παρουσία στην περιοχή ήδη από την Εποχή του Λίθου, πριν από αρκετές χιλιάδες χρόνια, ωστόσο το Βρότσλαβ διαμορφώθηκε ως οργανωμένος οικισμός τον 10ο αιώνα, σε κομβικό σημείο, στο σταυροδρόμι της εμπορικής οδού του κεχριμπαριού που συνέδεε τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία με τη Βαλτική Θάλασσα και της εμπορικής οδού που συνέδεε τη Μαύρη Θάλασσα με τη δυτική Ευρώπη. Σήμερα, συγκαταλέγεται στις πόλεις με τους μεγαλύτερους αλευρόμυλους της Πολωνίας, ισχυρή δραστηριότητα στη βιομηχανία ηλεκτρονικών και επεξεργασίας δεδομένων, χυτήρια, εργοστάσια βαρέων μηχανημάτων, κλωστοϋφαντουργικές μονάδες, εγκαταστάσεις παραγωγής χαλκού και εγκαταστάσεις επεξεργασίας τροφίμων.
Αποτελεί σημαντικό συγκοινωνιακό κόμβο, με διεθνείς σιδηροδρομικές συνδέσεις, και, παρά το σύγχρονο προφίλ της, διατηρεί ζωντανή τη σχέση της με την ιστορία, γοητεύοντας με την αρχιτεκτονική και τα μουσεία της.
Τη διασχίζει ο ποταμός Όντερ, τον οποίο γεφυρώνουν περισσότερες από 100 γέφυρες και περιβάλλουν 12 νησιά. Κύρια ατραξιόν αποτελεί η Παλιά Πόλη, την οποία κυκλώνει ο ποταμός μαζί με ένα κανάλι, σχηματίζοντας μια φυσική τάφρο γύρω της. Εδώ, σε αυτό το τμήμα της πόλης, θα ξοδέψετε τον περισσότερο χρόνο σας, περπατώντας στα μεσαιωνικά στενά και τις πλατείες, χαζεύοντας τα πολύχρωμα κτίρια της Πλατείας της Αγοράς, καθώς και το σύγχρονο σιντριβάνι-γλυπτό που δεσπόζει στο κέντρο της, αλλά και το εντυπωσιακό γοτθικό και αναγεννησιακό κτήριο του Παλιού Δημαρχείου, με τη χρωματιστή στέγη, τους δύο επιβλητικούς πύργους και την εντυπωσιακή πρόσοψη στην πίσω πλευρά της πλατείας. Ένα από τα χαρακτηριστικά στοιχεία του Παλιού Δημαρχείου είναι το ψηλό αστρονομικό ρολόι, κατασκευασμένο από ξύλο αγριόπευκου, που χρονολογείται από το 1580.
Άκρως εντυπωσιακό είναι και το κτήριο της πλατείας γνωστό ως «Το Σπίτι των Επτά Εκλεκτόρων», το οποίο χτίστηκε τον 13ο αιώνα, ωστόσο την πρόσοψη που βλέπουμε σήμερα την απέκτησε τον 17ο. Οι όμορφες μπαρόκ τοιχογραφίες απεικονίζουν τον αυτοκράτορα Λεοπόλδο Α΄, ιδρυτή της Ιησουιτικής Ακαδημίας Λεοπολδίνων στο Βρότσλαβ, και τους επτά εκλέκτορες που είχαν το δικαίωμα να εκλέγουν τον αυτοκράτορα. Στο πλάι της Πλατείας της Αγοράς, το βλέμμα τραβά το «Φαρμακείο», ένα επίσης πανέμορφο κτήριο. Ακριβώς δίπλα στην Αγορά, εξίσου γοητευτική αλλά κάπως μικρότερη, βρίσκεται και η Πλατεία Αλατιού, η οποία περιτριγυρίζεται από καφέ και εστιατόρια, ιδανικά για χαλαρές στάσεις παρατηρώντας τον κόσμο που περνά.
Θα κατηφορίσετε όμως και προς το ποτάμι για μια χαλαρή βόλτα κατά μήκος της όχθης, κάτω από τη σκιά των δέντρων. Πρόκειται για μια όμορφη διαδρομή, όπου μπορείτε να δείτε παράλληλα δύο εποχές, τη μεσαιωνική και τη σύγχρονη, καθώς τμήμα της απέναντι πλευράς καλύπτεται από κτήρια νεότερης περιόδου. Απέναντι από την Παλιά Πόλη, το ποτάμι φιλοξενεί ένα μικρό σύμπλεγμα νησιών, τα οποία ενώνονται μεταξύ τους με γέφυρες. Σε ορισμένα από αυτά θα βρείτε κατοικίες, καφέ και εστιατόρια, ενώ σε κάποιο στεγάζεται και το Μουσείο Ψευδαισθήσεων, καθώς και μια ρωμαιοκαθολική ενοριακή εκκλησία. Περνώντας από νησάκι σε νησάκι, μπορείτε να βρεθείτε απέναντι, στο μεγαλύτερο από αυτά, γνωστό ως το «Νησί του Καθεδρικού», όπου θα βρείτε μία από τις παλαιότερες γειτονιές της πόλης.
Εδώ, θα δείτε το Παλάτι του Αρχιεπισκόπου και τον άκρως εντυπωσιακό Καθεδρικό Ναό του Βρότσλαβ. Ο Καθεδρικός Ναός, αφιερωμένος στον Άγιο Ιωάννη τον Βαπτιστή, χτίστηκε πάνω σε ερείπια παλαιότερων ναών στα τέλη του 13ου και στις αρχές του 14ου αιώνα. Πρόκειται για έναν γοτθικό ναό από κόκκινο τούβλο, με μια πολύ εντυπωσιακή είσοδο με περίτεχνο διάκοσμο. Δυστυχώς, καταστράφηκε κατά τις μάχες του 1945, ενώ ο ασημένιος βωμός του, του 1591, αποσυναρμολογήθηκε και κρύφτηκε προκειμένου να διασωθεί. Η ανακατασκευή του ολοκληρώθηκε το 1951, ωστόσο η τελευταία πινελιά μπήκε μόλις το 1990. Παραδίπλα, βρίσκεται το Μουσείο Αρχιεπισκοπής, το οποίο άνοιξε το 1903 και σήμερα στεγάζει περισσότερα από 6.000 αντικείμενα, μεταξύ των οποίων μια πλούσια και σπάνια συλλογή αρχαίων και γοτθικών έργων. Στην πίσω πλευρά του κτηρίου απλώνεται ένας όμορφος βοτανικός κήπος, δίπλα στον οποίο βρίσκεται και ένα Μουσείο Φυσικής Ιστορίας.
Στο διπλανό νησί, στα ανατολικά, βρίσκονται το «Περίπτερο των Τεσσάρων Θόλων», μουσείο μοντέρνας τέχνης με έργα κορυφαίων Πολωνών καλλιτεχνών του 20ού και 21ου αιώνα, ο Ζωολογικός Κήπος, αλλά και το «Σιντριβάνι Πολυμέσων». Το σιντριβάνι παρουσιάζει εντυπωσιακές παραστάσεις με φώτα και νερό που εκτοξεύεται από περισσότερους από 300 πίδακες, οι οποίοι «χορεύουν» υπό τους ήχους κλασικής, κινηματογραφικής και ηλεκτρονικής μουσικής, ωστόσο λειτουργεί μόνο κατά τη διάρκεια της θερινής περιόδου. Μάλιστα, μπροστά από το σιντριβάνι δεσπόζει το ιδιαίτερα επιβλητικό κτήριο της «Αίθουσας των Εκατονταετηρίδων», που αποτελεί ορόσημο στην ιστορία της αρχιτεκτονικής από οπλισμένο σκυρόδεμα και ανεγέρθηκε μεταξύ 1911 και 1913 από τον αρχιτέκτονα Max Berg, ως πολυχρηστικό κτήριο, ενώ σήμερα αποτελεί Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO. Επιστρέφοντας στο «κύριο» κομμάτι της πόλης, θα περπατήσετε και μέχρι τον Προμαχώνα Sakwowy, μια παλιά αμυντική κατασκευή που αποτελούσε μέρος των πρώην οχυρώσεων του Βρότσλαβ. Ο προμαχώνας χτίστηκε μεταξύ 1555 και 1557 και στο εσωτερικό του υπάρχουν υπόγειες σήραγγες και διάδρομοι που χρησιμοποιούνταν για επικοινωνία και αποθήκευση πυρομαχικών. Ακριβώς πίσω του βρίσκεται ο μικρός, κατάφυτος Λόφος των Παρτιζάνων, δημοφιλές σημείο για περπάτημα και χαλάρωση.
Από τα πιο όμορφα αξιοθέατα της πόλης είναι το Ορατόριο Marianum και η αίθουσα Aula Leopoldina του Μουσείο Πανεπιστημίου του Βρότσλαβ. Η πληθωρική άκρως εντυπωσιακή διακόσμησή τους θα σας αφήσει άφωνους. Δεν είναι μόνο οι χρυσές σκαλιστές κορνίζες, τα αγάλματα και οι στολισμένες στιβαρές κολώνες αλλά και ο ζωγραφικός διάκοσμος ιδίως στην οροφή που θα σας κάνει να περπατάτε με το κεφάλι ψηλά. Εδώ πραγματοποιούνται οι πιο σημαντικές ακαδημαϊκές τελετές. Χτίστηκαν μεταξύ 1728 και 1732 ως μέρος ενός μεγαλύτερου συγκροτήματος πανεπιστημιακών κτιρίων. Το όνομα της αίθουσας «Aula Leopoldina» τιμά τον Αυτοκράτορα Λεοπόλδο Α΄, ο οποίος ίδρυσε το Πανεπιστήμιο του Βρότσλαβ το 1702.
Η εσωτερική διακόσμηση δημιουργήθηκε από τον Χριστόφορο Τάους, μαθητή του διάσημου Ιταλού αρχιτέκτονα και ζωγράφου Αντρέα Πότσα. Επίσης, αξίζει να ανεβείτε στον Πύργο των Μαθηματικών για να απολαύσετε υπέροχη θέα στην πόλη και να επισκεφθείτε, στο ίδιο συγκρότημα, την Εκκλησία του Παναγίου Ονόματος του Ιησού, τη μπαρόκ-ροκοκό εκκλησία του Πανεπιστημίου του Βρότσλαβ, η οποία συγκαταλέγεται στις πιο όμορφες της πόλης και χτίστηκε από τους Ιησουίτες τη δεκαετία του 1690, στη θέση του πρώην κάστρου των Πιαστ. Το εντυπωσιακό εσωτερικό της, βαμμένο ώστε να αποδίδει την αίσθηση λευκού μαρμάρου, είναι γεμάτο με περίτεχνα διακοσμητικά και κοσμημένο με ενδιαφέρουσες τοιχογραφίες.
Στην άλλη άκρη της πόλης, πλάι στον ποταμό, σε ένα ιδιαίτερα εντυπωσιακό κτήριο, καλυμμένο με κισσό, στεγάζεται το Εθνικό Μουσείο του Βρότσλαβ, που φιλοξενεί έναν πραγματικό θησαυρό έργων τέχνης από διαφορετικές εποχές. Θα βρείτε μεσαιωνικά γλυπτά, σαρκοφάγους του 14ου αιώνα από την εκκλησία των Αγίων Βικεντίου και Ιακώβου, συλλογές ζωγραφικής, κεραμικών, ασημικών και επίπλων της Σιλεσίας από τον 16ο έως τον 19ο αιώνα, μεταξύ άλλων.
Πολύ κοντά στο Εθνικό Μουσείο και μέσα σε όμορφους κήπους βρίσκεται και το Πανόραμα του Ρακλάβιτσε, όπου μπορείτε να δείτε ένα μοναδικό έργο του 19ου αιώνα, έναν μνημειώδη πίνακα ζωγραφικής διαστάσεων 15×114 μέτρων, που περιβάλλει τον θεατή από όλες τις πλευρές. Με τη βοήθεια ειδικών ζωγραφικών τεχνικών, κατάλληλου φωτισμού και ενός ειδικά διαμορφωμένου μονοπατιού, είναι σαν να είστε μέρος του πίνακα και να συμμετέχετε σε ένα ιστορικό γεγονός. Ο πίνακας απεικονίζει τη Μάχη του Ρακλάβιτσε, μία από τις σημαντικότερες συγκρούσεις της Εξέγερσης του Κοσιούσκο. Ο εμπνευστής του έργου, ο ζωγράφος Jan Styka, ήθελε να γιορτάσει την 100ή επέτειο της εξέγερσης με αυτόν τον τρόπο και να αποτίνει φόρο τιμής στους ήρωες που αγωνίστηκαν για την ελευθερία της Πολωνίας.
Αν θέλετε να μάθετε περισσότερα για την ιστορία της πόλης, θα χρειαστεί να βγείτε εκτός του κέντρου της για να επισκεφθείτε το Κέντρο Ιστορίας Zajezdnia, το οποίο στεγάζεται στις εγκαταστάσεις πρώην αμαξοστασίου λεωφορείων. Το κτήριο, μάλιστα, έχει ιστορική σημασία, καθώς εδώ οργανώθηκαν οι μεγαλύτερες διαμαρτυρίες το 1980, σε υποστήριξη απεργών εργατών. Η κύρια έκθεση έχει τίτλο «Βρότσλαβ 1945-2016» και εξετάζει τα στάδια της αναγέννησης του Βρότσλαβ μετά την καταστροφή του από τον πόλεμο και τις νέες πολιτικές συνθήκες που κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν οι κάτοικοι. Η έκθεση αποτελείται από χιλιάδες φωτογραφίες, ταινίες, παρουσιάσεις πολυμέσων, καθώς και πρωτότυπα εκθέματα.
Τέλος, στις περιπλανήσεις σας στα στενά και στους δρόμους του Βρότσλαβ, έχετε τον νου σας για τους «Νάνους». Διάσπαρτα στην πόλη υπάρχουν μικροσκοπικά χάλκινα αγάλματα νάνων, τα οποία αποτελούν μέρος μιας συλλογής που ξεπερνά τις 500 φιγούρες, με τον αριθμό να αυξάνεται κάθε χρόνο. Περίεργες, αστείες ή ακόμη και τρομακτικές, αυτές οι φιγούρες αποτελούν αναφορά στην αντιστασιακή ομάδα «Orange Alternative», που αγωνιζόταν τη δεκαετία του 1980 εναντίον του κομμουνιστικού καθεστώτος και χρησιμοποιούσε τον χλευασμό ως όπλο, ζωγραφίζοντας νάνους στους τοίχους της πόλης. Ο πρώτος νάνος, σε μορφή αγάλματος, τοποθετήθηκε στους δρόμους του Βρότσλαβ μόλις το 2003.
Διαβάστε ακόμα:
Βαρσοβία: 72 ώρες στην αναγεννημένη πρωτεύουσα της Πολωνίας
Φθινοπωρινό ταξίδι στο Γκντανσκ, τον ειδυλλιακό προορισμό της Πολωνίας
Βαρσοβία – Κρακοβία – Άουσβιτς: Ένα ξεχωριστό ταξίδι στην Πολωνία
