Μέσα σε μόλις δύο ώρες πτήσης από την Αθήνα προς τη Μπολόνια και μια σύντομη, ευχάριστη διαδρομή με το αυτοκίνητο, βρέθηκα στην ειδυλλιακή πόλη της Ίμολα, στην ενδοχώρα της Εμίλια Ρομάνια. Μια πόλη με μεσαιωνική αρχιτεκτονική σε αποχρώσεις σκουριάς, γης και σαφράν, με την αναπάντεχη παρουσία ενός επιβλητικού κάστρου στο κέντρο, λιθόστρωτα δρομάκια, καμάρες και άπλετο πράσινο. Ο λόγος της επίσκεψης ήταν το ετήσιο φεστιβάλ Baccanale, γιατί εδώ η γαστρονομία είναι σοβαρή υπόθεση και αφορμή για γιορτή.
Το Baccanale, που πήρε το όνομά του από τον θεό Βάκχο, τον δικό μας Διόνυσο, υπάρχει για να αναδείξει όσα ήδη χαρακτηρίζουν την πόλη και την ευρύτερη περιοχή. Πρώτες ύλες υψηλής ποιότητας και έντονου χαρακτήρα, κουζίνες από την παράδοση, τη μαγειρική τέχνη και την τεχνική, καθώς και μια καθημερινή, ζωντανή σχέση με το φαγητό, που αποτυπώνεται στο πιάτο και χαρίζει απόλαυση στον ουρανίσκο. Η γαστρονομική εμπειρία στην Ίμολα είναι συναρπαστική. Κρασιά από τους λόφους των Colli d’Imola. Φρέσκα, χειροποίητα ζυμαρικά πλούσια σε αυγό, με πραγματική υφή. Αλλαντικά και προσούτο μακράς ωρίμασης, με γευστικό βάθος, τόσο φρέσκα ώστε τα καρυκεύματα να παραμένουν ζωντανά και η υφή τους απαλή και φίνα. Ελαιόλαδο, μέλι, φρούτα, ακόμη και κρεμώδεις πατάτες, προϊόντα που καλλιεργούνται εδώ επί αιώνες και ανήκουν στον τόπο. Καθόλου τυχαίο δεν είναι ότι, το 2025 η Εμίλια Ρομάνια κατέκτησε τη δεύτερη θέση παγκοσμίως στη λίστα TasteAtlas με τις εκατό καλύτερες γαστρονομικές περιοχές του πλανήτη.
Το Baccanale δημιουργήθηκε για να δώσει χώρο σε αυτό το γαστρονομικό σύμπαν. Παρόν στο φθινόπωρο της Ίμολα, εδώ και σχεδόν σαράντα χρόνια, λειτουργεί περισσότερο ως πολιτιστική και γαστρονομική πλατφόρμα παρά ως ένα μεμονωμένο γεγονός. Κάθε χρόνο, τέσσερα θεματικά Σαββατοκύριακα φέρνουν κοντά παραγωγούς, σεφ, τον πολιτισμό και το κοινό, με επισκέπτες από όλη την Ιταλία και το εξωτερικό. Το 2025, με περισσότερες από εκατό εκδηλώσεις, δεκάδες συμμετέχοντα εστιατόρια και ισχυρό πολιτιστικό και οικονομικό αποτύπωμα, το φεστιβάλ επιβεβαίωσε τον ρόλο του ως σταθερός μοχλός της ταυτότητας της πόλης. Το φετινό θέμα του Baccanale ήταν τα μπαχαρικά ως συνδετικός κρίκος ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν, στους εμπορικούς δρόμους και τις κουζίνες. Στα πιάτα που σερβίρονταν σε συμμετέχοντα γαστρονομικά σημεία σε όλη την πόλη, τα μπαχαρικά εμφανίζονταν με ακρίβεια, σε διάλογο με τοπικές και νέες συνταγές, αλλαντικά, ζυμαρικά, γλυκά και κρασιά. Κάπου ανάμεσα στις δοκιμές, τις ζωηρές συζητήσεις, τις ομιλίες, τις παρουσιάσεις, τις διαδραστικές δράσεις και τα κοινά τραπέζια, η Ίμολα αποκαλύφθηκε και ως προορισμός.
Γιατί η Ίμολα είναι κορυφαίος γαστρονομικός προορισμός
Η γαστρονομία της Ίμολα έχει συνέχεια στον χρόνο. Ήδη από τη Ρωμαϊκή Εποχή, τα εύφορα εδάφη της περιοχής στήριζαν την καλλιέργεια σιτηρών και ρυζιού. Στα τέλη του δέκατου ένατου αιώνα, η περιοχή έγινε γνωστή για το βερίκοκο Reale d’Imola, ενώ την ίδια περίοδο αναπτύχθηκαν οπωρώνες και η λαχανοκομία. Καθ’ όλη τη διάρκεια του εικοστού αιώνα και στα μεταπολεμικά χρόνια, το σιτάρι, τα αλλαντικά ωρίμασης, οι πατάτες, οι τρούφες και τα τυριά διαμόρφωσαν τη βάση της τοπικής παραγωγής.
Το κρασί έχει μεσαιωνικές ρίζες στην περιοχή, όπως και το ελαιόλαδο, το οποίο περιορίστηκε κατά τον ψυχρότερο δέκατο όγδοο αιώνα και επανήλθε δυναμικά τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Σήμερα, η ζώνη Colli d’Imola DOC, που αναγνωρίστηκε επίσημα το 1997, συγκεντρώνει δεκάδες μικρά και μεσαία οινοποιεία, άμεσα συνδεδεμένα με τη γη τους, αρκετά από τα οποία δέχονται επισκέπτες και οργανώνουν γευσιγνωσίες. Σε ολόκληρη την ευρύτερη περιοχή της Ίμολα λειτουργούν πενήντα τέσσερα οινοποιεία, από τα οποία τα είκοσι έξι προσφέρουν απευθείας πωλήσεις και οργανωμένες εμπειρίες οινοτουρισμού.
Η παραγωγή εκτείνεται πέρα από το κρασί. Από τα αλλαντικά της CLAI, ενός από τους σημαντικότερους αγροτικούς συνεταιρισμούς της Ιταλίας, που ειδικεύεται στην παραγωγή αλλαντικών από το αγρόκτημα στο τραπέζι, κυρίως σαλαμιών, καθώς και φρέσκου βοείου και χοιρινού κρέατος, μέχρι τα αυγά και τα σύγχρονα παράγωγά τους της Eurovo, το μέλι, το ελαιόλαδο, τα φρούτα και τα κάστανα. Τα ζυμαρικά garganelli, η αλμυρή μπριός ricciola, η torta degli sposi, το scalogno IGP, καθώς και οι ποικιλίες Albana, Sangiovese και Trebbiano αποτελούν ζωντανά στοιχεία της σημερινής κουζίνας.
3 ημέρες στο Baccanale, όπως τις έζησα
Επισκεπτόμενη το τέταρτο και τελευταίο Σαββατοκύριακο, έζησα τα σημαντικότερα στιγμιότυπα του Baccanale μέσα σε τρεις γεμάτες και απολαυστικές ημέρες, αρκετές για να φανεί πόσα μπορεί να χωρέσει ένα μόνο Σαββατοκύριακο σε αυτή τη πολυσυλλεκτική πόλη.
Η πρώτη ημέρα ξεκίνησε με γεύμα στη Hostaria 900, όπου ο ιδιοκτήτης Orazio Galanti συνθέτει ένα μενού συνδεδεμένο με την τοπική παράδοση. Μεγαλωμένος μέσα στην κουζίνα, παρακολουθώντας τη μητέρα του να μαγειρεύει, ο Galanti σχεδιάζει καθημερινά τα πιάτα με βάση τα πιο φρέσκα υλικά, όπως οι τρούφες που κάλυπταν γενναιόδωρα το ριζότο μας, μαζί με άφθονο φρέσκο κρόκο αυγού. Πλούσιες μερίδες, οικεία υλικά, ένας μεγάλος πίνακας του Βάκχου στον τοίχο της σάλας και ένα πιστό κοινό συνθέτουν μια ζεστή ατμόσφαιρα.
Το απόγευμα παρακολούθησα μια ομιλία του Baccanale σε συνεργασία με τη Bonomelli, αφιερωμένη στην τέχνη της ευεξίας μέσα από τα αφεψήματα, με τη Francesca Baccilieri να μας ξεναγεί στον κόσμο των βοτάνων, των μπαχαρικών και της αισθητηριακής έρευνας. Το δείπνο ακολούθησε στην Osteria dei Miracoli. Εκεί δοκίμασα το πρώτο αυθεντικό μου πιάτο ραγού, με πλούσια γεύση, συνοδευμένο από Sangiovese και αφράτα, τραγανά «μαξιλαράκια» ζύμης με ξινή, κρεμώδη σάλτσα τυριού, τοπική σπεσιαλιτέ. Όλα αυτά ενώ ο ιδιοκτήτης, στο διπλανό τραπέζι, έπαιζε χαρτιά με φίλους, όλοι φορώντας ένα χιουμοριστικό μπλουζάκι που είχε σχεδιάσει ο ίδιος και έγραφε «È regolare», δηλαδή «τακτικός πελάτης».
Η δεύτερη ημέρα ήταν αφιερωμένη στην παραγωγή. Στην Eurovo, ο Emiliano Di Lullo εξήγησε πώς τα αυγά αποτελούν βασικό πυλώνα της τοπικής κουζίνας και πώς έχουν προκύψει πολλές σύγχρονες εφαρμογές τους. Στην Cantina Tre Monti, ένα οινοποιείο μέσα στην καταπράσινη ενδοχώρα της Ίμολα, ο David Navacchia μας οδήγησε στην κορυφή του λόφου, ανάμεσα στα αμπέλια, με υπέροχη θέα στην περιοχή, πριν μας προσφέρει μια ενδιαφέρουσα γευσιγνωσία βιολογικών κρασιών. Ανάμεσά τους ξεχώρισε το βραβευμένο κρασί αμφορέα, ένα πορτοκαλί κρασί από την ποικιλία Albana, με ζωντάνια και νεύρο που σχεδόν θυμίζει αφρώδες, καθώς και τα υπόλοιπα ερυθρά και λευκά που δημιουργεί μαζί με τον αδελφό του, τιμώντας τους γονείς τους και τη συνέχεια της οικογενειακής τους πορείας.
Στη Villa la Babina, ιστορική έπαυλη που στεγάζει τα γραφεία της CLAI, ένα μεγάλο τραπέζι στρώθηκε με προσούτα, σαλάμια και τυριά της παραγωγής τους, που με μία μόνο μπουκιά αποκάλυπταν τεχνική, παραδοσιακές συνταγές και ποιότητα πρώτης ύλης. Στη Vini Giovannini, ο Jacopo Giovannini και η Maddalena Beaulardi συνέδεσαν το κρασί με τη συνέχεια της οικογένειας και μίλησαν για τη δέσμευσή τους να τιμήσουν την ποικιλία Albana χωρίς χαρμάνια. Στο Frantoio Valsanterno, η Marika Zaganti έθεσε το ελαιόλαδο στο κέντρο της τοπικής κουλτούρας, προσφέροντάς μας δοκιμές και συνδυάζοντας ακόμη και βελούδινη μαύρη σοκολάτα με το λάδι τσίλι τους, ένα από τα παράγωγα προϊόντα τους, μαζί με καλλυντικά.
Ακολούθησε ένα δείπνο στην ατμοσφαιρική Osteria del Vicolo Nuovo, με πιο σύγχρονο ύφος, και το βράδυ έκλεισε με ένα ζωντανό Baccanale cocktail event με DJ, όπου έμπειροι bartenders μετέτρεψαν το τοπικό amaro σε δημιουργικά, πειραματικά ποτά. Εκεί είχα την ευκαιρία να μιλήσω με τον Bartender της Χρονιάς στην Ιταλία για το 2024 και το 2025, ο οποίος μου μίλησε για τον θαυμασμό του προς τη σκηνή των αθηναϊκών μπαρ και τις συχνές επισκέψεις του στην Αθήνα για εκδηλώσεις mixology.
Η τρίτη ημέρα ξεκίνησε γλυκά στην Pasticceria Sebastiano Caridi-Caffè Bacchilega, όπου ο βραβευμένος pastry chef υπογράφει μια εντυπωσιακή συλλογή από αλμυρά και γλυκά αρτοσκευάσματα, κέικ, μακαρόν και φίνα επιδόρπια. Ακόμη σκέφτομαι το αφράτο, τραγανό cornetto γεμισμένο με mortadella και αλμυρή κρέμα πατισερί. Ο πολιτισμός της Ίμολα έχει επίσης ισχυρή παρουσία, και η επίσκεψη στη Biblioteca Comunale di Imola, μαζί με άλλα σημεία ενδιαφέροντος, ανέδειξε την πολιτιστική της συνέχεια. Παράλληλα, είτε είστε φίλοι της Formula Uno είτε όχι, μια επίσκεψη στο Autodromo Enzo e Dino Ferrari, όπου διασχίσαμε ολόκληρη την πίστα, αποδείχθηκε συναρπαστική εμπειρία.
Το γεύμα στο βραβευμένο με δύο αστέρια Michelin Ristorante San Domenico, υπό την καθοδήγηση του chef Max Mascia και του head sommelier Francesco Cioria, ήταν η κορυφαία γαστρονομική στιγμή του ταξιδιού. Γέννημα θρέμμα της Ίμολα, ο Mascia μεγάλωσε μέσα στο εστιατόριο, που άνοιξε το 1970, και παραμένει προσηλωμένος στην ανάδειξη των τοπικών προϊόντων, μεταφράζοντας την παράδοση σε πιάτα με σύγχρονη ματιά, σε ένα εντυπωσιακό περιβάλλον.
Το απόγευμα συνεχίστηκε με επισκέψεις στο Palazzo Tozzoni, στο Museo San Domenico και με γευσιγνωσία στο οινοποιείο Monticino Rosso. Το τελευταίο μας βράδυ έκλεισε με πίτσα στο Quattroquinti, από τις πιο ενδιαφέρουσες που δοκιμάζει κανείς στην Ιταλία. Οι πέντε πίτσες που περάσαμε από το τραπέζι ξεχώρισαν για τη γεύση και την υφή τους, δύσκολα συγκρίσιμες με ό,τι συναντά κανείς σήμερα στην Αθήνα, πιθανότατα χάρη στη φρεσκάδα των υλικών και τις ισορροπημένες βάσεις προζυμιού. Το ταξίδι ολοκληρώθηκε με πρόποση για τρεις γεμάτες ημέρες γαστρονομικών εμπειριών, με κοκτέιλ υψηλού επιπέδου στο Semplice, το κομψό cocktail bar του Mascia, στην κεντρική πλατεία και σημείο αναφοράς της νυχτερινής ζωής της Ίμολα.
Πού να φάτε και να πιείτε στην Ίμολα
Εστιατόρια
Ristorante San Domenico
Ιστορικό σημείο αναφοράς της ιταλικής υψηλής γαστρονομίας με δύο αστέρια Michelin, βασισμένο στα προϊόντα της Εμίλια Ρομάνι. Μην παραλείψετε να εξερευνήσετε την εντυπωσιακή κάβα. Via Sacchi 1
Κλασική και φιλόξενη trattoria, με γενναιόδωρα πιάτα εποχικής κουζίνας και αυθεντική αίσθηση τοπικής φιλοξενίας. Viale Dante 20
Ζεστή, προσιτή μαγειρική, δεμένη με την παράδοση και την εποχή. Viale G.G. Zappi 6
Σύγχρονη ματιά στην τοπική κουζίνα, με ισορροπία ανάμεσα στη μνήμη και τη δημιουργία. Via Codronchi 6
Πιτσαρία προορισμός, γνωστή για τις ζύμες μακράς ωρίμασης και τα προσεκτικά επιλεγμένα υλικά. Δημιουργικές γεύσεις που μένουν αξέχαστες. Via Marsala 18
Bars
Κομψό wine και cocktail bar με καθαρή αισθητική, εξαιρετικά ποτά και κεντρικό ρόλο στη σύγχρονη κοινωνική ζωή της Ίμολα. Σερβίρονται tapas στο μπαρ και δείπνο στον εσωτερικό χώρο. Via Emilia 135
Καφέ την ημέρα, μπαρ το βράδυ, με τη δική του ντισκομπάλα, καλά κοκτέιλ και aperitivo. Via G Mazzini 28
Otello
Στον κεντρικό πεζόδρομο με τα λιθόστρωτα, ιδανικό σημείο για aperitivo νωρίς το απόγευμα και ελαφριά συνοδευτικά. Via Emilia 166
Οινοποιεία και παραγωγοί που επισκεφθήκαμε
Cantina Tre Monti
Via Lola 3, Imola
Website: tremonti.it
Vini Giovannini
Via Bergullo 12, Imola
Website: vinigiovannini.it
Fattoria Monticino Rosso
Via Bergullo 34, Imola
Website: fattoriamonticinorosso.it
Frantoio Valsanterno
Via Lola 290, Imola
Website: frantoiovalsanterno.it
CLAI – Spaccio Aziendale
Via Gambellara 62, Imola
Website: clai.it
Διαβάστε ακόμα:
Νάρνι: Η πόλη που μοιάζει βγαλμένη από μεσαιωνικό παραμύθι στην καρδιά της Ιταλίας
Ιταλία: 5 προορισμοί για δύο με κινηματογραφική ομορφιά
City break στη Ρώμη: Η εμπειρία της Αιώνιας Πόλης on a budget
