Η εμπειρία που προσφέρει ένας προορισμός αποτελεί σήμερα ένα από τα πιο ισχυρά στοιχεία της ταυτότητάς του στη διεθνή τουριστική αγορά. Στο πλαίσιο αυτό, το πάνελ με τίτλο «Η εμπειρία σε ένα παγκόσμιο τουριστικό brand» εξέτασε πώς η Ελλάδα και ειδικότερα η Κρήτη διαμορφώνουν μια πρόταση φιλοξενίας που μπορεί να σταθεί με αξιώσεις στον διεθνή ανταγωνισμό.
Στη συζήτηση συμμετείχαν άνθρωποι που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της στρατηγικής για τον ελληνικό τουρισμό, τόσο σε επίπεδο πολιτικής όσο και στον σχεδιασμό και τη λειτουργία μεγάλων ξενοδοχειακών ομίλων. Μέσα από την εμπειρία τους, αναδείχθηκαν ζητήματα όπως η ποιότητα της εμπειρίας του επισκέπτη, η διαμόρφωση ισχυρών τουριστικών brands, η σύνδεση του προορισμού με τη διεθνή αγορά και ο ρόλος των επενδύσεων και της καινοτομίας στη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας.
Στο πάνελ συμμετείχαν ο Ανδρέας Φιορεντίνος, Γενικός Γραμματέας του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού, ο Ηλίας Κικίλιας, Γενικός Διευθυντής του ΙΝΣΕΤΕ, ο Ανδρέας Μεταξάς, Διευθύνων Σύμβουλος της Metaxa Hospitality Group, ο Γιώργος Σπανός, Αντιπρόεδρος και CEO της Domes Resorts, και ο Ηλίας Κοκοτός, Director of Business Development της Elounda Collection Hotels & Resorts. Τη συζήτηση συντόνισε ο Principal της Travelworks κ. Κώστας Παναγάκης.
Ανδρέας Φιορεντίνος: Ο στρατηγικός σχεδιασμός του ΕΟΤ αφορά σε περισσότερους τουρίστες όλο τον χρόνο
Ο ελληνικός οργανισμός τουρισμού έχει επωμιστεί το έργο της εξωστρέφειας για τον ελληνικό τουρισμό, ανέφερε στην παρέμβασή του ο Γενικός Γραμματέας του ΕΟΤ, Ανδρέας Φιορεντίνος. Όπως είπε, ο ΕΟΤ είναι ο εθνικός destination management organization και μέσα από 17 γραφεία στο εξωτερικό, που διαθέτουμε, επικοινωνούμε το brand Ελλάδα σε όλα τα μήκη του κόσμου. Ο στρατηγικός μας σχεδιασμός σήμερα περιλαμβάνει να υπάρχουν περισσότεροι τουρίστες σε περισσότερους προορισμούς στη χώρα, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
«Οι Ευρωπαίοι, όπως και εμείς, προγραμματίζουν τις διακοπές τους όταν κλείνουν τα σχολεία. Οι οικογένειες ταξιδεύουν κυρίως εκείνη την περίοδο. Έτσι έχουμε αυτή την καμπή, όπου οι περισσότερες αφίξεις συγκεντρώνονται στους μήνες αιχμής του καλοκαιριού. Αν, όμως, καταφέρουμε να διαφοροποιήσουμε το τουριστικό προϊόν, κάτι που θεωρώ ότι σιγά σιγά πετυχαίνουμε, θα μπορέσουμε να έχουμε τουρισμό τουλάχιστον για δέκα μήνες τον χρόνο. Η Κρήτη, μιας και βρισκόμαστε εδώ, ενδείκνυται για ένα τέτοιο εγχείρημα. Υπάρχει η απαραίτητη υποδομή, εκσυγχρονίζονται οι δημόσιες υποδομές, ενώ είναι πολύ σημαντική και η συμβολή της ιδιωτικής πρωτοβουλίας. Και εμείς, ως Ελληνικός Οργανισμός Τουρισμού, μέσα από συνέργειες που αναπτύσσουμε με αεροπορικές εταιρείες, με διάφορους οργανισμούς και με μεγάλους tour operators, προσπαθούμε να ενισχύσουμε αυτή την τάση, δηλαδή να επισκέπτονται οι ταξιδιώτες την Ελλάδα πέρα από τους μήνες του καλοκαιριού. Πώς μπορεί να επιτευχθεί αυτό; Στόχος είναι να δημιουργήσουμε ένα ανθεκτικό τουριστικό προϊόν. Ένα ανθεκτικό τουριστικό προϊόν σημαίνει περισσότερες επενδύσεις, όπως αυτές που σχεδιάζει ο κ. Μεταξάς ή υλοποιεί η Grecotel. Στοχεύουμε, λοιπόν, και στην ανάπτυξη ειδικών μορφών τουρισμού, οι οποίες μπορούν να ενισχύσουν το ήδη υπάρχον προϊόν».
Ηλίας Κικίλιας: Η Κρήτη συγκεντρώνει περίπου το 20% έως 22% των τουριστικών εισπράξεων της χώρας
«Η Κρήτη είναι ένα brand από μόνη της. Δηλαδή, οι Γερμανοί, οι Άγγλοι, οι Γάλλοι δεν λένε «πάω στην Ελλάδα». Λένε «πάω στην Κρήτη». Αυτό από μόνο του δείχνει ότι πρόκειται για ένα από τα ισχυρότερα τουριστικά brands. Η Κρήτη συγκεντρώνει περίπου το 20% έως 22% των τουριστικών εισπράξεων της χώρας, ενώ αντίστοιχη είναι και η συμμετοχή της στις διανυκτερεύσεις. Οι βασικές αγορές, όπως είπαμε, παραμένουν πολύ ισχυρές. Πέρυσι, η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία αντιπροσώπευαν το 54% των εσόδων. Μόνο η Κρήτη απορροφά περίπου το 28% των Γερμανών και των Γάλλων που ταξιδεύουν στην Ελλάδα.
Η βραχυχρόνια μίσθωση συνεχίζει να μεγαλώνει. Τον Αύγουστο του 2025 καταγράψαμε σχεδόν 170.000 διαθέσιμες κλίνες σε περίπου 36.000 καταλύματα. Παράλληλα, η ποιοτική εικόνα του προορισμού παραμένει ισχυρή, με πολύ υψηλούς δείκτες ικανοποίησης. Από την άλλη πλευρά, τα έσοδα μειώθηκαν τόσο το 2024 όσο και το 2025. Υπάρχει, λοιπόν, μια αντίφαση. Από τη μία πλευρά έχουμε ένα premium brand, από την άλλη η οικονομική του απόδοση είναι χαμηλότερη. Ενδεχομένως, δηλαδή, η Κρήτη να πουλά πιο φθηνά απ’ όσο πραγματικά αξίζει. Το «ήλιος και θάλασσα» είναι και θα παραμείνει βασικός πυλώνας, όχι μόνο για τον τουρισμό της Κρήτης αλλά συνολικά για τον ελληνικό τουρισμό. Είναι ένα βασικό προϊόν για τη χώρα μας. Ωστόσο, αυτή η ανισορροπία μεταξύ αφίξεων και εισπράξεων δείχνει ότι, παρόλο που η Κρήτη αποτελεί ένα premium brand, η οικονομική της απόδοση παραμένει χαμηλότερη από την πραγματική της αξία.
Η Κρήτη μπορεί να αρχίσει να προσφέρει πιο ολοκληρωμένες εμπειρίες, αξιοποιώντας την αυθεντικότητα και την ταυτότητα που τη χαρακτηρίζουν, σε όλη τη διάρκεια του έτους. Ένας δεύτερος σημαντικός στόχος θα μπορούσε να είναι η γεωγραφική εξισορρόπηση του τουρισμού. Τα εσωτερικά τμήματα του νησιού δεν είναι περιφερειακές ζώνες δεύτερης ταχύτητας. Αντίθετα, αποτελούν ένα στρατηγικό απόθεμα, μια ενδοχώρα που μπορεί να αναπτυχθεί με ήπιο τρόπο, με καθαρούς κανόνες και με σεβασμό στον χαρακτήρα κάθε περιοχής. Η επιτυχία ενός προορισμού δεν εξαρτάται μόνο από το πόσοι επισκέπτες έρχονται, αλλά και από το πόσο καλά ο ίδιος ο προορισμός διαχειρίζεται τα όριά του».
Ανδρέας Μεταξάς: Έχει μεγάλη σημασία ο τόπος που μας έχει αγκαλιάσει
«Το Cape Tholos είναι ένα μεγάλο project. Αφορά περίπου 1.200 στρέμματα, με συντελεστή δόμησης 4,5%, που είναι ο μικρότερος που υπάρχει. Αυτό αντιστοιχεί περίπου σε 50.000 τετραγωνικά μέτρα δόμησης. Για εμάς, σε όλο αυτό το εγχείρημα, εκτός από το περιβάλλον, έχει πολύ μεγάλη σημασία και ο ίδιος ο τόπος, ο οποίος μας έχει αγκαλιάσει, και θέλω να τους ευχαριστήσω και δημόσια. Ο «ήλιος και η θάλασσα», για να μπορέσει να εμπλουτιστεί ως τουριστικό προϊόν, θεωρώ ότι έχει έναν βασικό δρόμο. Ο πρωτογενής τομέας, κατά τη γνώμη μου, έχει χάσει τον δρόμο του. Αυτό φαίνεται ξεκάθαρα από την εγκατάλειψη μεγάλου μέρους της ενδοχώρας.
Από τη σκοπιά της τουριστικής πλευράς, βλέπω ότι ο μόνος τρόπος να εμπλουτίσω το προϊόν μου είναι να ασχοληθώ με αυτόν τον τομέα. Και μπορώ να το κάνω, ακριβώς επειδή η ύπαιθρος βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό σε εγκατάλειψη. Όταν αρχίσαμε να εξηγούμε ότι δεν θα πειράζουμε το χώμα, κάτι που αποτελεί βασική αρχή της αναγεννητικής γεωργίας, στην αρχή τους φάνηκε περίεργο. Η ουσία της αναγεννητικής γεωργίας είναι ακριβώς αυτή. Δεν πειράζεις το χώμα.
Πέρα από το γεγονός ότι έτσι δημιουργείς ένα φυτό και αργότερα τον καρπό του, ο οποίος θυμίζει εκείνον που υπήρχε παλιά, εκείνον που θυμούνται όσοι έχουν ζήσει τις παλιές μυρωδιές των φαγητών μας, υπάρχει και ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο. Υπάρχει αντιστροφή των αερίων και συνολική βελτίωση του οικοσυστήματος. Πέρυσι το οροπέδιο πλημμύρισε, εκτός από τα δικά μας 40 στρέμματα. Εκεί το χώμα ήταν ανέγγιχτο και μπόρεσε να απορροφήσει αμέσως όλο το νερό. Αν, δηλαδή, ολόκληρο το οροπέδιο καλλιεργούνταν με τις αρχές της αναγεννητικής γεωργίας, το νερό που πέφτει δεν θα προκαλούσε πλημμύρες. Θα κατέληγε στον υδροφόρο ορίζοντα. Πήγαμε επίσης στην Αγγλία, σε ένα συνέδριο για την αναγεννητική γεωργία, το οποίο συνδυαζόταν με την έννοια της αναγεννητικής φιλοξενίας. Αν αυτά τα δύο συνδεθούν πραγματικά μεταξύ τους, τότε δημιουργείται μια ουσιαστική σύνδεση. Αυτή τη στιγμή, κατά τη γνώμη μας, αυτή η σύνδεση με τον πρωτογενή τομέα δεν υπάρχει ακόμη. Πιστεύω ότι ο τουρισμός, και ιδιαίτερα οι ξενοδόχοι, έχουμε μεγάλη ανθεκτικότητα. Ακόμη και μέσα σε δύσκολες διεθνείς συνθήκες, ο τουρισμός συνεχίζει να λειτουργεί. Εμπιστεύομαι τα στοιχεία και τις στατιστικές και ελπίζω να μην μας διαψεύσουν».
Γιώργος Σπανός: Θα κάνουμε ξενοδοχείο 12μηνου προορισμού στη Νότια Πορτογαλία
Ο Αντιπρόεδρος και CEO της Domes Resorts, Γιώργος Σπανός, ανακοίνωσε το δεύτερο ξενοδοχείο στη Νότια Πορτογαλία, που θα είναι 12μηνος προορισμός. Το ξενοδοχείο θα έχει τρία γήπεδα ποδοσφαίρου πολύ κοντά στο Grand Prix και θα ξεκινήσει το 2027. Αυτή τη στιγμή, η εταιρεία έχει 10 ξενοδοχεία με τη Mariott με την οποία υπήρξε συνεργασία και σε προτάσεις συμβολαίων σε Κέρκυρα και Τενερίφη.
Ο Γιώργος Σπανός δήλωσε μεταξύ άλλων: «Πιστεύω ότι με τον ΒΟΑΚ και με το νέο αεροδρόμιο η Κρήτη θα γνωρίσει μια πραγματική κοσμογονία. Είμαι βέβαιος γι’ αυτό, έχοντας και την εμπειρία από άλλους προορισμούς, όπως η Τενερίφη και η Νότια Πορτογαλία. Η Τενερίφη έχει περίπου το ένα τρίτο της έκτασης της Κρήτης, ενώ ο πληθυσμός της φτάνει περίπου το ένα εκατομμύριο. Από αυτόν τον πληθυσμό, περίπου το 20% είναι Ευρωπαίοι, κυρίως Ισπανοί αλλά και άλλοι, οι οποίοι έχουν μετεγκατασταθεί εκεί. Άρα, λόγω της ανάπτυξης, των συνθηκών και του κλίματος, υπήρξε σημαντική μετακίνηση πληθυσμού προς το νησί. Αν συγκρίνουμε την Τενερίφη με την Κρήτη ως προς την πυκνότητα ανά τετραγωνική επιφάνεια, είναι περίπου πέντε φορές μεγαλύτερη. Η Νότια Πορτογαλία αποτελεί επίσης ένα ενδιαφέρον παράδειγμα. Πρόκειται για έναν προορισμό σχεδόν δεκάμηνης τουριστικής περιόδου, κοντά σε αυτό που ίσως δούμε και στην Κρήτη. Εκεί η έκταση είναι περίπου στο 60% της Κρήτης και ο πληθυσμός γύρω στο μισό εκατομμύριο. Και σε αυτή την περίπτωση περίπου το 20% του πληθυσμού αποτελείται από ανθρώπους που έχουν μετεγκατασταθεί στην Πορτογαλία. Η αναλογία αφίξεων ανά τετραγωνική επιφάνεια είναι περίπου τρεις φορές μεγαλύτερη.
Πιστεύω ότι το μεγαλύτερο μέρος αυτής της ανάπτυξης θα αφορά τη δευτερεύουσα κατοικία. Οι άνθρωποι που αγοράζουν ένα σπίτι σε έναν προορισμό είναι εκείνοι που επιστρέφουν περισσότερες φορές, ενισχύουν την τοπική οικονομία και συμβάλλουν στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου. Βλέπω ότι κάτι αντίστοιχο μπορεί να συμβεί και στην Κρήτη συνολικά. Θεωρώ ότι το νησί θα κινηθεί προς μια δωδεκάμηνη τουριστική δραστηριότητα. Οι πόλεις θα αποκτήσουν περισσότερο τουρισμό όλο τον χρόνο, το προϊόν θα αναβαθμιστεί σημαντικά και θα αλλάξει και το μείγμα των επισκεπτών. Οι επενδυτές φαίνεται ότι το περιμένουν αυτό. Επενδύουν ήδη σε αυτή την προοπτική και πιστεύω ότι τελικά θα συμβεί».
Ηλίας Κοκοτός: Αισθάνομαι απογοήτευση που βρισκόμαστε το 2025 και συζητάμε για έργα τα οποία πρέπει να έχουν γίνει το 1995
«Είναι λάθος, κατά τη γνώμη μου, να λέμε όλοι ότι η Κρήτη είναι ένα μεγάλο ενιαίο τουριστικό προϊόν. Σήμερα μιλάμε για το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι. Θυμάμαι ότι είχα επισκεφθεί την Αττάλια το 2005 και τότε είχε ήδη ένα υπερσύγχρονο αεροδρόμιο, αντίστοιχο με αυτό που διαθέτει η Αθήνα στο «Ελευθέριος Βενιζέλος». Το αεροδρόμιο στο Καστέλι θα ανοίξει, αλλά μέχρι στιγμής δεν υπάρχει σαφής σχεδιασμός για το τι θα γίνει με το αεροδρόμιο «Νίκος Καζαντζάκης». Ακούστηκε σήμερα η σκέψη ότι θα μπορούσε να αξιοποιηθεί με έναν τρόπο παρόμοιο με το Ελληνικό. Είναι μια πρόταση, αλλά προσωπικά δεν είμαι ιδιαίτερα σύμφωνος, γιατί το Ελληνικό είναι μια πολύ ιδιαίτερη περίπτωση για την Αθήνα, που είναι πρωτεύουσα.
Μήπως, λοιπόν, το αεροδρόμιο «Νίκος Καζαντζάκης» θα μπορούσε να αξιοποιηθεί με έναν διαφορετικό τρόπο; Για παράδειγμα, θα μπορούσε να γίνει μια πίστα Formula 1. Αν διοργανώνονταν αγώνες Formula 1 τον Νοέμβριο ή τον Μάρτιο στην Κρήτη, θα αποτελούσαν, πρώτα απ’ όλα, μια τεράστια διαφήμιση για το νησί. Η εικόνα του Κρητικού Πελάγους και του ηλιοβασιλέματος θα μεταδιδόταν σε όλο τον πλανήτη. Το ερώτημα είναι αν πρέπει από τώρα να συζητηθεί το τι θα γίνει σε δύο χρόνια από σήμερα. Γιατί υπάρχει ο κίνδυνος να συμβεί ό,τι έγινε με το Ελληνικό και να περάσουν άλλα τριάντα χρόνια μέχρι να αξιοποιηθεί το αεροδρόμιο «Καζαντζάκης».
Το Elounda Mare, το 1982, ήταν το πρώτο ξενοδοχείο στον κόσμο που είχε δωμάτια με ιδιωτικές πισίνες. Θυμάμαι ότι τότε ήμουν πολύ μικρός και πολλοί έλεγαν τον πατέρα μου τρελό. Μάλιστα οι τράπεζες δεν ήθελαν να το χρηματοδοτήσουν, γι’ αυτό και οι πισίνες λειτουργούν με θαλασσινό νερό. Σήμερα, όμως, η ιδιωτική πισίνα θεωρείται σχεδόν δεδομένη. Εμείς συνεχίζουμε να επενδύουμε στα ξενοδοχεία μας. Και το κάνουμε γιατί, για παράδειγμα, στο Elounda Mare περίπου το 55% των πελατών είναι επαναλαμβανόμενοι. Θέλουμε, λοιπόν, κάθε φορά να τους προσφέρουμε κάτι καινούργιο. Προσπαθούμε πάντα να παραμένουμε επίκαιροι και να ακολουθούμε την εποχή».
Διαβάστε ακόμα:
