Το μέλλον των υποδομών της Κρήτης στο Greece Talks : Δήμας, Γερουλάνος, Μανουσάκης, Αρανίτης, Παναγιωτόπουλος και Μπενρουμπή στο συνέδριο του Travel.gr

Χρίστος Δήμας, Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών

«Έχει γίνει μια πάρα πολύ μεγάλη προσπάθεια, ειδικότερα για τον ΒΟΑΚ, το τελευταίο χρονικό διάστημα. Θα ξεκινήσω από την παραχώρηση που υπεγράφη στις 9 Μαΐου του 2025 και αφορά το τμήμα από τα Χανιά μέχρι το Ηράκλειο. Αυτή τη στιγμή έχουμε ολοκληρώσει μέτρα οδικής ασφάλειας στο τμήμα από τα Χανιά μέχρι το Κολυμπάρι και από το Ηράκλειο μέχρι τα Ελληνοπεράματα και νομίζω ότι έχουν συμβάλει καθοριστικά στη μείωση των τροχαίων ατυχημάτων. Παράλληλα, έχουμε ήδη ξεκινήσει τα εργοτάξια στις τρεις παρακάμψεις των πόλεων, τόσο στα Χανιά, στο Ρέθυμνο όσο και στο Ηράκλειο. Την περασμένη εβδομάδα δώσαμε εντολή για την υλοποίηση τριών ακόμη μέτρων οδικής ασφάλειας, ειδικότερα από τη Σούδα έως τη Γεωργιούπολη, από το Ρέθυμνο έως τον Γεροπόταμο και από τις Πετρές έως το Ατσιπόπουλο.

Ο ΒΟΑΚ είναι πράγματι η τελευταία εκκρεμότητα που έχει η ελληνική πολιτεία όσον αφορά την κατασκευή αυτοκινητοδρόμων. Και εγώ θα σας πω πρώτος ότι δεν είναι όλα τέλεια. Προφανώς προβλήματα υπάρχουν, τα οποία προσπαθούμε, σε συνεργασία με τον πρώτο και τον δεύτερο βαθμό τοπικής αυτοδιοίκησης, με τις εταιρείες και με όλους όσοι εμπλέκονται, να τα επιλύσουμε. Προσπαθούμε να βρούμε την καλύτερη δυνατή και πιο εφικτή λύση, ώστε να προχωρήσουμε πάντοτε εντός των χρονοδιαγραμμάτων. Η πολιτεία δημιουργεί υποδομές διαχρονικά, οι οποίες προφανώς πρέπει να εξυπηρετούν τις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας. Εμείς εγκαινιάσαμε πριν από περίπου έξι μήνες, λίγο παραπάνω, τον αυτοκινητόδρομο Πάτρα–Πύργος. Εκεί, ως Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, ανταποκριθήκαμε στο 95% των αιτημάτων που ήρθαν από τις τοπικές κοινωνίες, αξιοποιώντας μάλιστα και σχεδόν μισό δισεκατομμύριο από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Το ίδιο κάνουμε και στα έργα στα οποία έγινε αναφορά πιο πριν από τον κύριο Μπενρουμπή, για την υπερυψωμένη λεωφόρο ταχείας κυκλοφορίας. Το ίδιο λοιπόν κάνουμε και στον ΒΟΑΚ.

Το Καστέλλι είναι το πιο ωραίο αεροδρόμιο στην Ελλάδα, με διαφορά. Και το πιο σύγχρονο αεροδρόμιο στη χώρα. Είναι αυτή τη στιγμή στον αέρα ο διεθνής διαγωνισμός, ώστε να έχουμε τα πιο σύγχρονα συστήματα αεροναυτιλίας και στο συγκεκριμένο αεροδρόμιο. Θέλω δημόσια να ευχαριστήσω για μία ακόμη φορά τόσο τη Sky Express, την Aegean, την Terna, το αεροδρόμιο Βενιζέλος και τη Fraport, που κατευθείαν ανταποκρίθηκαν στην πρόσκληση που τους έκανα ώστε να χρηματοδοτήσουν αυτή τη δωρεά για το VCRS, το οποίο, καλώς εχόντων των πραγμάτων, υπογράφουμε την επόμενη εβδομάδα. Οι δύο πρώτες αποφάσεις που κλήθηκα να υπογράψω ως Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, όταν ανέλαβα πριν από έντεκα μήνες, ήταν να προχωρήσει η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας στον καθαρισμό των τουαλετών του αεροδρομίου Καζαντζάκης και η δεύτερη να δώσω έγκριση, ως Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, ώστε να μπορέσουμε να προχωρήσουμε στο να κουρέψουμε το γκαζόν στα περιφερειακά αεροδρόμια. Δεν μπορούν αυτά τα πράγματα να φτάνουν σε επίπεδο υπουργού. Είναι πραγματικά αστείο να φτάνουν σε επίπεδο Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών.

Μανούσος Μανουσάκης, Πρόεδρος και CEO του ΑΔΜΗΕ

«Ο αστερισμός των έργων που είναι το Καστέλλι, ο ΒΟΑΚ και η ηλεκτρική διασύνδεση νομίζω ότι βάζουν την Κρήτη στη σύγχρονη εποχή, ως το βαρύ πυροβολικό της μεγάλης βιομηχανίας της χώρας που είναι ο τουρισμός. Τα οφέλη του έργου για τον τουρισμό είναι προφανή ήδη από το 2021, όταν και ολοκληρώθηκε η διασύνδεση με την Πελοπόννησο. Από τον Μάιο του ’25, που λειτουργεί δοκιμαστικά, πλέον αυτό το θέμα έχει οριστικά λυθεί. Το δεύτερο θέμα αφορά την ποιότητα του αέρα. Περίπου 1,5 εκατομμύριο τόνοι CO₂ θα καίγονται λιγότερο μέσα στην επόμενη δεκαετία. Παράλληλα, θα αλλάξει και το real estate της περιοχής.

Μέσα στην επόμενη δεκαετία υπολογίζεται ότι θα γλιτώσουμε από τους λογαριασμούς γύρω στα 5 δισεκατομμύρια ευρώ. Άρα θα υπάρξει ένα συνολικό boost για την οικονομία της Ελλάδας γενικότερα. Δεν γίνεται να βρεθούμε σε χειρότερη συγκυρία από τη σημερινή για να καταλάβουμε τι σημαίνει να εξαρτάσαι από ορυκτά καύσιμα. Το να γίνουμε ένα πλήρως διασυνδεδεμένο σύστημα ως χώρα, το να έχουμε το μεγαλύτερο νησί μας διασυνδεδεμένο με το ηπειρωτικό σύστημα, το καθιστά σαφώς πιο ασφαλές σε όλα τα επίπεδα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την τοπική αλλά και για την εθνική οικονομία. (…) Πήραμε το πράσινο φως για να σηκώσουμε ένα δισεκατομμύριο ευρώ επιπλέον. Και είναι η πρώτη φορά που μου δίνεται δημόσια η ευκαιρία να ευχαριστήσω για την εμπιστοσύνη τον πρωθυπουργό, τον υπουργό Ενέργειας και τον υπουργό Οικονομικών, που ουσιαστικά δίνουν ψήφο εμπιστοσύνης στον ΑΔΜΗΕ. Για να πετύχουν τα έργα αυτά που έρχονται, πρέπει να ακολουθηθεί το ίδιο πετυχημένο μοντέλο συνεργασίας όλων των stakeholders που είχαμε για να πετύχουμε τη μεγάλη επιτυχία της διασύνδεσης Αττικής-Κρήτης. Εμείς καταφέραμε να διασυνδέσουμε την Κρήτη μέσα σε επτά χρόνια, κάτι που καθυστερούσε δεκαετίες, με δύο τρόπους με το ηπειρωτικό σύστημα. Η έκκληση από εδώ και πέρα είναι να βρίσκουμε αυτόν τον τρόπο συνεργασίας, ακόμη και σε δύσκολες γεωπολιτικά εποχές. Γιατί η διασύνδεση των νησιών που ακολουθεί, πέρα από τον οικονομικό αντίκτυπο που θα έχει, έχει και μεγάλη εθνική σημασία, όπως καταλαβαίνουμε, καθώς πρόκειται για τα νησιά του Βορείου Αιγαίου και των Δωδεκανήσων».

Χρήστος Παναγιωτόπουλος -CEO, TERNA S.A.

«Τα γεωτεχνικά έργα είναι η μεγαλύτερη δυσκολία. Μιλάμε αυτή τη στιγμή για το μεγαλύτερο οδικό έργο που κατασκευάζεται στην Ευρώπη και για ένα από τα πιο σύνθετα και ιδιαίτερα δύσκολα έργα. Γιατί ουσιαστικά πρέπει να ξέρετε ότι περιλαμβάνει ό,τι μπορεί να υπάρξει σε ένα έργο οδοποιίας: γέφυρες, σήραγγες, δύσκολες σήραγγες με τεράστιες γεωλογικές δυσκολίες. Ενώ φοβόμασταν πάρα πολύ τις αντιδράσεις, τελικά σήμερα όλοι είναι πάρα πολύ ευχαριστημένοι και υπάρχει όχι μόνο μείωση των ατυχημάτων αλλά και αποδοχή από τον κόσμο. Η ΤΕRNA είναι πάντοτε ικανή να προβεί σε όποιες κινήσεις χρειάζονται, ώστε σε όλα τα μεγάλα έργα να βρίσκεται εκεί που πρέπει να βρίσκεται. Αυτή τη στιγμή δυσκολίες υπάρχουν σε όλα τα τεχνικά έργα. Γι’ αυτό είμαστε εδώ.

Σε σχέση με την ερώτηση για το πώς βλέπουμε να προχωρούν τα έργα στο Καστέλλι το επόμενο διάστημα και αν θα είμαστε on track στα χρονοδιαγράμματα, αυτή τη στιγμή που μιλάμε θεωρούμε ότι το έργο έχει προχωρήσει χωρίς καθυστερήσεις. Βρισκόμαστε κοντά στο 70% της προόδου των εργασιών. Έχει λυθεί και το ζήτημα που αναφέρθηκε προηγουμένως από τον Υπουργό, το θέμα με τις ραδιοσυχνότητες και τα ραδιοβοηθήματα. Εμείς προχωράμε, ως οντότητα παραχώρησης, ως ΔΑΙΚ, δηλαδή ο Διεθνής Αερολιμένας Ηρακλείου Κρήτης, τη διαδικασία του διαγωνισμού ώστε να προκύψει ο ανάδοχος που θα εγκαταστήσει τα ραδιοβοηθήματα. Πρόκειται για μια διαδικασία που προχωρά πολύ καλά. Αυτή τη στιγμή, το μεγαλύτερο βάρος από την πλευρά μας πέφτει στη δίδυμη σήραγγα. Η σήραγγα αυτή προέκυψε ουσιαστικά στη φάση εκτέλεσης του έργου, λόγω αρχαιολογικών ευρημάτων. Έχει ήδη εγκριθεί, έχει ξεκινήσει πριν από μερικούς μήνες και προχωρά, παρά τις δυσκολίες, με πολύ καλούς ρυθμούς. Δουλεύουν πέντε συνεργεία διάνοιξης. Μιλάμε για μια πολύ μεγάλη σήραγγα, περίπου τρία χιλιόμετρα και κάτι, και η προσπάθειά μας είναι να ολοκληρωθεί εγκαίρως. (…) Όπως ανέφερε και ο Πρωθυπουργός, η κατασκευή του αεροδρομίου ολοκληρώνεται το 2027, σύμφωνα με την αρχική μας υποχρέωση. Θεωρώ ότι το 2027 θα προλάβουμε και τη σεζόν. Μιλάω για την ολοκλήρωση του αεροδρομίου ως έργο. Η λειτουργία του αεροδρομίου, σύμφωνα και με πρόσφατες δηλώσεις του Πρωθυπουργού, εκτιμάται ότι θα ξεκινήσει το 2028. Σε αυτή την περίοδο, ο αγώνας δρόμου που γίνεται από εμάς αφορά κυρίως την ολοκλήρωση της δίδυμης σήραγγας».

Αναστάσιος Αρανίτης, Διευθύνων Σύμβουλος, AKTOR ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ & AKTOR ΣΥΜΜΕΤΟΧΕΣ

«Αυτό που είναι σίγουρο είναι ότι τα επόμενα πέντε χρόνια η Κρήτη θα έχει αλλάξει σελίδα σε επίπεδο υποδομών. Είναι πραγματικά τιμή για την AKTOR που συμμετέχει και στα τρία αυτά μεγάλα έργα οδικών υποδομών. Να ξεκινήσω από το δημόσιο έργο, το Χερσόνησος-Άγιος Νικόλαος, στο οποίο το μεγαλύτερο τμήμα, μέσα στο καλοκαίρι, δηλαδή τα 10 από τα 14 χιλιόμετρα, θα παραδοθούν σε κυκλοφορία. Το δεύτερο μεγάλο και σημαντικό έργο, το ΣΔΙΤ, είναι πραγματικά ένα σύνθετο τεχνικά έργο. Η Κρήτη είναι ένα δύσκολο μέρος γεωτεχνικά και γεωλογικά και αντιμετωπίζονται πολλά και σοβαρά γεωτεχνικά προβλήματα. Είμαστε δύο από τις μεγαλύτερες εταιρείες, η TERNA και η AKTOR, που το έχουμε αναλάβει από κοινού και το εκπονούμε, το εκτελούμε. Το έργο προχωρά με ικανοποιητικούς ρυθμούς και εντός χρονοδιαγράμματος. Πολύ σύντομα θα είμαστε σε θέση να παραδώσουμε και εκεί ένα πολύ μεγάλο κομμάτι σε κυκλοφορία.

Πάμε τώρα στο μεγάλο και εμβληματικό έργο της παραχώρησης. Σε αυτό το έργο εισήλθαμε πριν από μερικούς μήνες με 36% στην παραχώρηση και 30% στην κατασκευή. Πιστεύω ότι είναι ευχής έργον το γεγονός ότι συμμετέχουν τρεις από τις μεγαλύτερες κατασκευαστικές εταιρείες στην Ελλάδα. Η εμπειρία μας από την πράξη, από όλο τον ΒΟΑΚ που κατασκευάζουμε, δείχνει ότι τόσο σε επίπεδο απαλλοτριώσεων όσο και σε επίπεδο αρχαιολογίας υπάρχουν ζητήματα που πρέπει να τα δούμε και να τα αντιμετωπίσουμε από την αρχή. Εμείς ήδη βρισκόμαστε στη φάση εκπόνησης σημαντικών μελετών για το μεγαλύτερο μέρος του έργου. Πολύ σύντομα θα είμαστε σε θέση να το παρουσιάσουμε και στο Υπουργείο Υποδομών. Έχουμε ήδη ξεκινήσει και δουλεύουμε εντατικά και θεωρώ ότι πολύ σύντομα θα δούμε και άλλα εργοτάξια σε όλο το μήκος Κίσσαμος-Χανιά-Ηράκλειο. Σε σχέση με το ερώτημα αν οι δυσκολίες που αντιμετωπίζονται στη χάραξη θα επηρεάσουν το χρονοδιάγραμμα, η απάντηση είναι ότι δεν θα το επηρεάσουν. Εμείς ήδη διαπραγματευόμαστε κάποιες εναλλακτικές, μικρές, όχι σημαντικές, προτάσεις. Εναλλακτικές που στόχο έχουν όχι μόνο να μην επηρεάσουν αρνητικά το χρονοδιάγραμμα, αλλά να το επηρεάσουν ακόμη και προς το καλύτερο».

Ντίνος Μπενρουμπή, Αντιπρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, METKA ATE

«Εμείς στην Κρήτη ήρθαμε πριν από δύο χρόνια ακριβώς, όχι με οδικό έργο, αλλά με ένα έργο ιδιωτικής πρωτοβουλίας, ένα μεγάλο ξενοδοχείο. Το «Ikos Kissamos» του ομίλου Sani. Τη Δευτέρα θα παραδώσουμε στον ιδιοκτήτη ένα τελειωμένο, πλήρες ξενοδοχείο, ακριβώς στην επέτειο των δύο ετών από τότε που υπογράψαμε τη σύμβαση. Στη συνέχεια μπήκαμε και είχαμε τη χαρά και την τιμή να συμμετάσχουμε ως κατασκευαστές με 30% στον ΒΟΑΚ, στην παραχώρηση, και ως επενδυτές με 24%. Η ΜΕΤΚΑ, μαζί με άλλον κοινοπράκτη, τον ΑΒΑΞ, έχουμε προχωρήσει πάρα πολύ σε ένα από τα μεγαλύτερα οδικά έργα που γίνονται αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα, το flyover στη Θεσσαλονίκη. Πρόκειται για ένα έργο που πλησιάζει τα 500 εκατομμύρια ευρώ. Ερχόμαστε τεχνικά με την προίκα έργων όπως το Άκτιο-Αμβρακία, το flyover και η παράκαμψη Χαλκίδας, μεγάλα οδικά έργα. Τεχνικά φιλοδοξούμε να σταθούμε επάξια μαζί με τις άλλες δύο εταιρείες με τις οποίες συνεργαζόμαστε αρμονικά στο συγκεκριμένο έργο και να ολοκληρώσουμε ένα δύσκολο έργο εκεί που πρέπει.

Ο νέος ΒΟΑΚ θα λύσει αυτό το ζήτημα. Και πλέον θα πάψουμε να ασχολούμαστε με το θέμα της οδικής ασφάλειας στον Βόρειο Άξονα της Κρήτης. Δεν είναι ότι δεν υπήρχε τίποτα και ξαφνικά συνδέθηκε. Όμως το γεγονός ότι κάποιος θα μπορεί με πλήρη ασφάλεια να πάει από τα Χανιά μέχρι τον Άγιο Νικόλαο, και ίσως μέχρι την Ιεράπετρα, νομίζω ότι θα αποτελέσει μια πολύ σημαντική αλλαγή».

Παύλος Γερουλάνος, Βουλευτής ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής και Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος

«Αυτό από το οποίο κρίνεται το πόσα βάζεις και πού κατευθύνονται τα χρήματα έχει να κάνει με το κατά πόσο μπορείς να στηρίξεις τον πληθυσμό σου, σε συνδυασμό με τα συγκριτικά σου πλεονεκτήματα. Θα ξεκινήσω από μια πάσα που μου έδωσε ο κύριος Πιερρακάκης. Στην Κρήτη. Ωραία. Πόσα πήρατε; Τέσσερα τοις εκατό. Τέσσερα τοις εκατό σε μια περιοχή η οποία κάθε χρόνο υποδέχεται μια Αττική. Κατανοητό; Μπορεί να είναι τέσσερα τοις εκατό του πληθυσμού. Όμως κάθε χρόνο η Κρήτη υποδέχεται μια ολόκληρη Αττική. Άρα τα χρήματα τα οποία πρέπει να πέσουν εδώ είναι παραπάνω από τέσσερα δισεκατομμύρια. Το ζητούμενο είναι να υπάρξει ένα σαφές σχέδιο για την ανάπτυξη της Κρήτης και για τη στήριξη του πληθυσμού της, το οποίο θα υπηρετούν και τα επιμέρους έργα και παρεμβάσεις. Ένα τέτοιο σχέδιο δεν μπορεί να διαμορφωθεί από μια κεντρική κυβέρνηση. Μπορεί να προκύψει μόνο από τις τοπικές αρχές. Το μεγάλο ζητούμενο είναι η Κρήτη να αποκτήσει ένα σχέδιο που θα διαμορφωθεί τοπικά, το οποίο θα στηρίξει τον τοπικό πληθυσμό και θα συμβάλει ουσιαστικά στην ανάπτυξη του νησιού».