Η συζήτηση στο συνέδριο Greece Talks του Travel.gr, που βρίσκεται σε εξέλιξη σήμερα, Παρασκευή 13 Μαρτίου, στράφηκε σε ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα για το μέλλον της χώρας.
Στη σχέση ανάμεσα στον τουρισμό, την οικονομική ανάπτυξη και τις νέες ευκαιρίες που διαμορφώνονται για την ελληνική οικονομία σε μια περίοδο μεγάλων γεωπολιτικών, ενεργειακών και οικονομικών μεταβολών. Σε μια εποχή κατά την οποία οι διεθνείς ισορροπίες μετακινούνται, τα επιτόκια επανακαθορίζουν το τοπίο των επενδύσεων και οι αγορές δοκιμάζουν τις αντοχές τους, ο τουρισμός εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους πιο ισχυρούς πυλώνες της ελληνικής οικονομίας και ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία εξωστρέφειας της χώρας. Κυβέρνηση, τραπεζικός τομέας και επιχειρηματική κοινότητα συναντήθηκαν στο ίδιο τραπέζι, επιχειρώντας να αναδείξουν τις προοπτικές που δημιουργεί ο τουρισμός ως κινητήριος δύναμη της ανάπτυξης, αλλά και να εξετάσουν τις προκλήσεις που αναδύονται μέσα σε ένα διεθνές περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας.
Στο πάνελ με τίτλο «Τουρισμός, ανάπτυξη και η νέα μεγάλη ευκαιρία» συμμετείχαν ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης, ο Chief Executive Officer της Τράπεζας Eurobank Α.Ε. Φωκίων Καραβίας και ο CEO της εταιρείας Πλαστικά Κρήτης Μιχάλης Λεμπιδάκης. Τη συζήτηση συντόνισε ο δημοσιογράφος Αντώνης Σρόιτερ.
Κυριάκος Πιερρακάκης: Το αεροδρόμιο του Ηρακλείου μπορεί να γίνει ένα νέο «Ελληνικό»
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης εκτίμησε ότι η φετινή χρονιά θα είναι πολύ καλή για τον τουρισμό, σημειώνοντας ότι τα έσοδα από τον τουρισμό στην Κρήτη έχουν αυξηθεί σημαντικά. Όπως είπε, η Κρήτη προσφέρει περίπου το 20% των συνολικών τουριστικών εσόδων της χώρας, ενώ η συμβολή της στο ΑΕΠ φτάνει το 5%.
Αναφέρθηκε στα μεγάλα έργα που προχωρούν στο νησί, όπως ο ΒΟΑΚ και το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλλι, επισημαίνοντας ότι υπάρχουν ακόμη πολλά που μπορούν να γίνουν για την περαιτέρω ενίσχυση της Κρήτης. Στο ίδιο πλαίσιο, στάθηκε και στη συζήτηση για την αξιοποίηση της έκτασης του παλιού αεροδρομίου «Καζαντζάκης», έκτασης 2.000 στρεμμάτων, εκφράζοντας την άποψη ότι μπορεί να εξελιχθεί σε ένα «νέο Ελληνικό». Όπως σημείωσε, όταν η χώρα έμπαινε στην κρίση οι εξαγωγές αντιστοιχούσαν περίπου στο 20%, ενώ σήμερα ξεπερνούν το 40%, με στόχο να φτάσουν τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 51%. Κατέληξε λέγοντας ότι το αναπτυξιακό μοντέλο δεν αλλάζει μέσα σε τέσσερα ή πέντε χρόνια, αλλά η αλλαγή αυτή βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη και θα συνεχιστεί.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης υποστήριξε ότι έργα που επί χρόνια καθυστερούσαν πλέον υλοποιούνται, φέρνοντας ως παραδείγματα το μετρό Θεσσαλονίκης, που εγκαινίασε ο πρωθυπουργός, αλλά και τον ΒΟΑΚ και το αεροδρόμιο στο Καστέλλι, τα οποία βρίσκονται σε εξέλιξη. Αναφερόμενος στις αναπτυξιακές δυνατότητες της χώρας, σημείωσε ότι για την Ελλάδα η λεγόμενη «ασημένια οικονομία» συνιστά σημαντική προοπτική, προσθέτοντας ότι το υπουργείο Οικονομικών μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην αναπτυξιακή πορεία μέσα από κατάλληλα χρηματοδοτικά μοντέλα. Όπως είπε, η χώρα μπορεί να ακολουθήσει το παράδειγμα του Ελληνικού, όχι όμως με τους ίδιους αργούς χρόνους.
Τόνισε ακόμη ότι πλέον υπάρχουν οι μηχανισμοί και η τεχνογνωσία για να προχωρήσουν τέτοιου είδους παρεμβάσεις, επισημαίνοντας πως το σχέδιο για ένα «μικρό Ελληνικό» στον χώρο του παλιού αεροδρομίου μπορεί να κάνει τη διαφορά.
Φωκίων Καραβίας: Ο τραπεζικός τομέας είναι έτοιμος να χρηματοδοτήσει το τουριστικό προϊόν
«Η πιο κρίσιμη μεταβλητή που βλέπουμε ήδη τι δημιουργεί στην αγορά είναι οι τιμές των καυσίμων, τόσο του πετρελαίου όσο και του φυσικού αερίου. Νομίζω ότι η κυβέρνηση έχει ήδη πάρει κάποια μέτρα, τα οποία όλοι ομολογούν ότι κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση. Και είναι πολύ σημαντικό αυτό που είπατε, ότι θα υπάρξουν και νέα μέτρα, εφόσον η κατάσταση αυτή συνεχιστεί.
Υπάρχει σίγουρα μια ανησυχία όσον αφορά την εξέλιξη του τουριστικού ρεύματος. Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχουν νούμερα που να δικαιολογούν αυτή την ανησυχία. Προφανώς, όμως, όλα θα εξελιχθούν με βάση την πορεία της κρίσης. Τουλάχιστον αυτό που προβλέπει αυτή τη στιγμή η αγορά είναι ότι ενδεχομένως, εντός του 2026, θα έχουμε αυξήσεις επιτοκίων. Η αγορά προβλέπει ίσως και δύο αυξήσεις επιτοκίων, δηλαδή μια κίνηση από το 2% στο 2,5%. Άρα έχουμε ουσιαστικά μια πλήρη αντιστροφή τάσης.
Η εκτίμηση είναι ότι θα πάμε σε αυξήσεις επιτοκίων. Σίγουρα δεν θα έχουμε μειώσεις, αν και δεν νομίζω ότι υπήρχε ποτέ σοβαρή πιθανότητα για μειώσεις. Αυτή τη στιγμή, τουλάχιστον με βάση τις προβλέψεις της αγοράς, αναμένεται αύξηση των επιτοκίων εντός του 2026». Στη συνέχεια ο κ. Καραβίας σημείωσε: «Υπάρχουν πάντα, σε κάθε ενέργεια της νομισματικής πολιτικής, υπέρ και κατά. Οι τράπεζές μας αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε εξαιρετική κατάσταση. Μπορούν να υποστηρίξουν την πραγματική οικονομία και, φυσικά, όλους τους πελάτες μας.
Πιστεύω ότι μεσοπρόθεσμα η κρίση αυτή θα λειτουργήσει υπέρ της χώρας. Θα είναι υπέρ της χώρας γιατί, καταρχάς, η κυβέρνηση έχει πάρει όλα τα σωστά μέτρα. Επίσης, σε γεωπολιτικό επίπεδο, νομίζω ότι οι σχέσεις μας με τις χώρες του Κόλπου, τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την Ινδία θα ενισχυθούν, με θετικό οικονομικό αντίκτυπο από αυτή την πλευρά. Ήδη λαμβάνονται πρωτοβουλίες προς αυτή την κατεύθυνση. Έχουμε ξεκινήσει να λειτουργούμε γραφείο αντιπροσωπείας στη Βομβάη εδώ και λίγες εβδομάδες, ενώ έχουμε καταθέσει αίτηση για τη δημιουργία γραφείου αντιπροσωπείας στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα».
Στη συνέχεια δήλωσε χαρακτηριστικά: Αναφέρθηκε ο υπουργός στην αύξηση των επενδύσεων, που από το 11% του ΑΕΠ ελπίζουμε να φτάσουν φέτος στο 17% ή 18%. Εάν δούμε πού κατευθύνθηκαν τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης, διαπιστώνουμε ότι ικανοποιήθηκαν διάφοροι κλάδοι της οικονομίας. Το 40% των ποσών πήγε στην ενέργεια, το 22% στον τουρισμό και το 18% στη μεταποίηση. Επίσης, ο ρυθμός αύξησης της μεταποίησης τα τελευταία δέκα χρόνια είναι υψηλότερος από την αύξηση του ΑΕΠ. Περίπου 3% ετησίως, σε σχέση με 2,7% για το ΑΕΠ, κυρίως λόγω των επιδόσεων των τελευταίων ετών. Αναφέρθηκε επίσης ο υπουργός στην αύξηση των εξαγωγών και στον διπλασιασμό τους. Όλα αυτά δείχνουν ότι γίνεται σημαντική προσπάθεια και ότι σταδιακά το παραγωγικό μοντέλο της χώρας αλλάζει. Σίγουρα αυτό δεν μπορεί να γίνει από τη μία μέρα στην άλλη. Τώρα, η Κρήτη είναι, νομίζω, ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα όπου ο τουρισμός δεν συρρικνώνει τους άλλους τομείς της οικονομίας, αλλά μάλλον τους αναδεικνύει. Ο τουρισμός έχει περάσει από διάφορες φάσεις και έχει δοκιμαστεί μέσα από βαθιές κρίσεις. Επομένως, ο τραπεζικός τομέας γνωρίζει πώς να διαχειρίζεται τέτοιες καταστάσεις».
Λεμπιδάκης: Σκέφτομαι μια Κρήτη του ενός εκατομμυρίου κατοίκων
Ο κ. Λεμπιδάκης σημείωσε χαρακτηριστικά: «Η βαριά βιομηχανία της Κρήτης είναι η βιομηχανία πλαστικών. Υπάρχουν τέσσερις πολύ σημαντικές επιχειρήσεις, στις οποίες αντιστοιχεί περίπου το 25% των εξαγωγών του νησιού. Παράλληλα, το 14% της παγκόσμιας παραγωγής πολυμερών, αλλά και των πρώτων υλών που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή τους, όπως το LPG, η ναφθά, το αέριο κ.λπ., παράγεται στον Περσικό Κόλπο. Αυτό που συμβαίνει σήμερα έχει οδηγήσει στο κλείσιμο των στενών του Ορμούζ. Δεν περνούν πλέον πρώτες ύλες από εκεί, ενώ φορτία που βρίσκονταν ήδη πάνω στα πλοία παραμένουν δεσμευμένα.
Ως αποτέλεσμα, θα δούμε μειωμένη διαθεσιμότητα. Εκείνη που πιθανότατα θα ωφεληθεί είναι η Αμερική, η οποία, με την υπερβάλλουσα παραγωγή που διαθέτει, θα κληθεί πλέον να τροφοδοτήσει την Ευρώπη, την Κίνα και άλλες περιοχές. Ήδη βλέπουμε αυξήσεις τιμών στις πρώτες ύλες μας, της τάξης του 40% μέσα σε δέκα ημέρες, ενώ αναμένεται τις επόμενες εβδομάδες να αυξηθούν ακόμη περισσότερο. Είναι αυτονόητο ότι, προς το παρόν, αρκετές επιχειρήσεις διαθέτουν αποθέματα. Σύντομα, όμως, το αυξημένο κόστος θα χρειαστεί να μετακυλιστεί. Έτσι θα δούμε αυξήσεις στις τιμές όλων των εφοδίων και των προϊόντων που αποτελούν παράγωγα του πετρελαίου».
Στη συνέχεια, ανέφερε χαρακτηριστικά: Αυτά που γίνονται σήμερα είναι πάρα πολύ σημαντικά. Ο ΒΟΑΚ, το νέο αεροδρόμιο. Έχω μια σκέψη. Να μην τη χαρακτηρίσω όραμα, αλλά μια προοπτική. Την Κρήτη του ενός εκατομμυρίου κατοίκων. Όταν σε 15 χρόνια η Ελλάδα θα είναι 7,5 εκατομμύρια, η Κρήτη να μην είναι πια 650.000, αλλά να φτάσει το 1.000.000. Πώς θα μπορούσε να γίνει αυτό; Προσελκύοντας Ευρωπαίους συνταξιούχους να διαμένουν εδώ τη χειμερινή περίοδο και το καλοκαίρι να νοικιάζουν τα καταλύματά τους σε τουρίστες. Γιατί να μην έχουμε έναν πληθυσμό αντίστοιχο με εκείνον της Κύπρου, η οποία έχει λίγο μεγαλύτερη έκταση από εμάς; Για να γίνει αυτό, υπάρχουν ορισμένα πράγματα που πρέπει να προχωρήσουν συμπληρωματικά προς όσα ήδη σχεδιάζονται. Να βελτιωθεί ο νότιος άξονας. Να μη γίνει όπως ο βόρειος. Να υλοποιηθούν όλες οι κάθετες συνδέσεις. Να δοθούν λύσεις στο πρόβλημα του νερού. Το ζήτημα είναι πώς το αξιοποιούμε σωστά και πώς το μεταφέρουμε εκεί όπου χρειάζεται, για την ύδρευση και την άρδευση. Υπάρχει επίσης το θέμα της διαχείρισης των απορριμμάτων. Η ανακύκλωση είναι εξαιρετικά σημαντική και εμείς, ως επιχείρηση, ανακυκλώνουμε σήμερα όλα τα αγροτικά πλαστικά».
