Μου ζητήθηκε να γράψω για έναν αγαπημένο μου τόπο και αποφάσισα μονομιάς να επιλέξω το Καστελλόριζο (και θα καταλάβετε γιατί), ωστόσο δυσκολεύτηκα αρκετά στην αρχή και ένιωσα ότι δεν θα τα καταφέρω. Γιατί; Γιατί ξεκινούσα να γράφω και οι προτάσεις μου έβγαιναν τεράστιες, δεν χωρούσαν τις σκέψεις μου. Γιατί δεν ήξερα τι να πρωτογράψω. Πραγματικά πελάγωσα. Αλλά κάποια στιγμή έπρεπε να το τελειώσω. Οπότε αποφάσισα να προσπαθήσω να περιορίσω το πάθος μου και τις αμέτρητες εικόνες που μου έρχονταν στο μυαλό γι’ αυτό το μικρό πίξελ του χάρτη, που το αγαπώ τόσο πολύ, σε προτάσεις που να απαντούν στην ερώτηση: γιατί να το επισκεφτείτε; Και θα με δικαιώσετε όταν το επισκεφτείτε, είμαι σίγουρη ότι θα νιώσετε το ίδιο.

34

Αρχικά θα ήθελα να σας πω ότι πρώτη φορά το επισκέφτηκα τον Ιούνιο του 2017 για 5 ημέρες, όταν πήγα για να κάνω έρευνα και να μαζέψω πληροφορίες για τη ζωή της Δέσποινας Αχλαδιώτη, της Κυράς της Ρω, και να τις μεταφέρω στον συγγραφέα Γιάννη Σκαραγκά, που ζούσε στη Ζυρίχη. Με αφορμή τη Δέσποινα Αχλαδιώτη ήθελε να γράψει ένα κείμενο που να γεφυρώνει τις διάχυτες συγκρούσεις γύρω από το τι αποτελεί ταυτότητα, να διαψεύδει ανούσια στερεότυπα που είχαν ενισχυθεί στο εξωτερικό σε βάρος της χώρας εκείνη την εποχή, λόγω της οικονομικής κρίσης που βιώναμε, αλλά κυρίως να επιβεβαιώνει τη δύναμη της πνευματικότητας, την οποία μπορεί να εκφράσει αυτή η χώρα: μια άλλη ανάγνωση, ανθρωπιστική και ευαίσθητη, της ιστορίας και του ανθρώπινου χαρακτήρα.

Τότε δεν υπήρχαν πολλές πληροφορίες για τη ζωή της, παρά μόνο ότι έζησε μόνη της για 42 χρόνια στη Ρω, ύψωνε καθημερινά την Ελληνική σημαία και κάποια στιγμή την τίμησε το Ελληνικό κράτος. Έτσι κατέβηκα στο νησί, έμαθα όλη την ιστορία της ζωής της, όπως κι άλλες ενδιαφέρουσες ανθρώπινες ιστορίες, έθιμα, παραδόσεις κ.λπ., από συγγενείς κι άλλους κατοίκους, που όλοι μου φέρθηκαν πολύ γενναιόδωρα και μου χάρισαν τον χρόνο τους και τις σκέψεις τους. Πάντα θα ευχαριστώ γι’ αυτή την πρώτη μου επαφή την οικογένεια Αχλαδιώτη και ιδιαιτέρως τον αγαπημένο μου Γιώργο, τον ανιψιό της, που με βοήθησε πολύ, αλλά και τον Νίκο Μαγιάφη και όλη την οικογένειά του, όπως και την οικογένεια Κοκάλα, την κυρά Μαρία τη Λαζαράκη, τον Σταύρο Χούλη «Η Παναγιά μαζί μας», τον Πανταζή Χούλη και πολλούς άλλους.

Μετέφερα λοιπόν στον Γιάννη τις πληροφορίες κι εκείνος μέσα σε έναν μήνα έγραψε αυτό το λογοτεχνικό διαμάντι, «Η Κυρά της Ρω», που είναι μεν μυθοπλασία, αλλά όλα τα ιστορικά στοιχεία του νησιού και της ζωής της είναι πραγματικά. Το θεωρώ μεγάλο δώρο στη ζωή μου και στην καριέρα μου αυτό το έργο. Τον Σεπτέμβριο του 2017 κυκλοφόρησε η ομώνυμη νουβέλα από τις εκδόσεις Κριτική (έχει κάνει ήδη 4 εκδόσεις) και έχει μεταφραστεί και εκδοθεί και στα αγγλικά, “The Lady of Ro”, από τις εκδόσεις Ostracon. Ο θεατρικός μονόλογος έκανε πρεμιέρα τον Οκτώβριο του 2017 και έως σήμερα έχει παρουσιαστεί σε διαφορετικές παραστάσεις, και εκτός Ελλάδας, στην Κύπρο, στις ΗΠΑ, στην Αυστραλία και στη Γερμανία. Είναι το πρώτο ελληνικό έργο που έλαβε επίσημη πρόσκληση από το διάσημο Center for the Art of Performance του UCLA στο Λος Άντζελες, όπου και παρουσιάστηκε με μεγάλη επιτυχία το 2020. Βέβαια, θέλω να ξεχωρίσω τις παραστάσεις που έχω δώσει στο Καστελλόριζο και ιδιαίτερα την παράσταση τον Σεπτέμβριο του 2020, σε σκηνοθεσία Σταύρου Λίτινα, με αφορμή τις εορταστικές εκδηλώσεις της απελευθέρωσης του νησιού και την επίσκεψη της Προέδρου της Δημοκρατίας, όπου ο Δήμος Μεγίστης μου απένειμε φόρο τιμής για την προσφορά μου στο νησί. Αντίστοιχα, εκείνη την ημέρα κυκλοφόρησαν επίσημα και τα τραγούδια μου, τα οποία τα δώρισα για τον σκοπό καλλιτεχνικών δράσεων στο νησί, μέσω του φεστιβάλ γρίφων. Είναι το «Καστελλόριζό μου» και το «Ερημοπούλι», σε στίχους Γ. Σκαραγκά και ερμηνεία της Βιολέτας Ίκαρη, που είχα συνθέσει για την παράσταση.

Μπορείτε να τα ακούσετε εδώ και να δείτε τα βίντεο κλιπ που είναι γεμάτα από Καστελλόριζο: Το Καστελλόριζό μου, & Ερημοπούλι.

Τόσο αγάπησα το νησί που, όταν είχα τη μεγάλη τιμή να είμαι η πρώτη Ελληνίδα ομιλήτρια του UCLA Regents’ Lecture, μετά από πρόσκληση του UCLA Stavros Niarchos Foundation Center for the Study of Hellenic Culture, τον Ιανουάριο του 2020 στο Λος Άντζελες, η διάλεξη που έδωσα είχε τίτλο “My Own Private Kastellorizo”. Μια ομιλία αφιερωμένη στη μνήμη της Αχλαδιώτη και στην πολύπαθη ιστορία του Καστελλόριζου.

Από την πρώτη στιγμή που αντίκρυσα το Καστελλόριζο, μπαίνοντας με το καράβι στο λιμάνι-αγκαλιά του, το ερωτεύτηκα. Έγινε ο τόπος της καρδιάς μου. Το σκέφτομαι και το επισκέπτομαι συνέχεια, όποτε έχω χρόνο. Φανταστείτε, είναι μόνο 9 τετραγωνικά χιλιόμετρα, κι όμως έχω πάει 15 φορές μέχρι σήμερα και δεν το έχω δει ολόκληρο! Το έχω επισκεφτεί όλες τις εποχές του χρόνου και κάθε φορά με εκπλήσσει. Κάθε φορά κάτι καινούργιο ανακαλύπτω.

Να γιατί το αγάπησα τόσο πολύ και γιατί να το επισκεφτείς:

Το γιατί, θα το αντιληφθείς όταν το καράβι στρίβει να μπει μέσα στο λιμάνι. Ξαφνικά, μπροστά σου εμφανίζεται κάτι που μοιάζει περισσότερο με θεατρικό σκηνικό παρά με πραγματικότητα. Τα νεοκλασικά σπίτια είναι βαμμένα με τα πιο χαρούμενα χρώματα που έχεις δει ποτέ. Το φως πέφτει πάνω τους μαλακό, κάνει τα χρώματα να λάμπουν, τα νερά να καθρεφτίζουν τον ουρανό. Κοιτάς γύρω σου και καταλαβαίνεις πως έχεις μπει σε έναν μικρό κόσμο, όμορφο, ήσυχο, κλειστό σαν αγκαλιά. Το τεράστιο καράβι πλησιάζει την προβλήτα με έναν μαγικό τρόπο και κλείνει όλο το πλάτος της αγκαλιάς του λιμανιού, σχεδόν ακουμπώντας τα σπίτια από τη μία μεριά στην άλλη, και για λίγο δε θες να κατέβεις, μόνο να σταθείς στο κατάστρωμα, να σφραγίσεις μέσα σου, με τα μάτια σου, αυτή τη μοναδική στιγμή για πάντα.

Πριν ακόμη πατήσεις στο νησί, νιώθεις ότι το Καστελλόριζο σε αποδέχεται, χωρίς ερωτήσεις, χωρίς προσδοκίες, απλά με τον τρόπο που μόνο εκείνα τα μέρη ξέρουν να σε κάνουν να νιώσεις: σαν να είχες πάντα έναν λόγο να επιστρέψεις. Βρίσκεσαι στο ανατολικότερο άκρο της Ελλάδας και της Ευρώπης, ένα πραγματικό σύνορο ηπείρων και πολιτισμών. Κατεβαίνοντας από το καράβι, μέχρι να φτάσεις στο κατάλυμά σου, έχεις κιόλας γνωρίσει αρκετούς από τους φιλόξενους κατοίκους και μαγαζάτορες, που σε καλωσορίζουν σαν να σε περίμεναν πάντα και που σίγουρα θα σε κατατοπίσουν προς το πού να κινηθείς και θα σου λύσουν κάθε απορία. Αυτοκίνητα δεν υπάρχουν, θα φτάσεις στο δωμάτιό σου με τα πόδια, αφού οι αποστάσεις είναι πολύ μικρές, αλλά σίγουρα πριν θα κοντοσταθείς να πιεις έναν καφέ για να δεις το καράβι με πόση ακρίβεια θα βγει από το λιμάνι και θα φύγει. Και κάθε φορά που θα έρχεται το καράβι και θα φεύγει, θα θες να κάνεις το ίδιο.

Όλα τα καταλύματα είναι σε παραδοσιακά κτήρια και πραγματικά θα νιώσεις ότι ζεις σε ένα δικό σου σπίτι. Είναι στην πλειοψηφία τους καινούργια, ανακαινισμένα, καθαρά και καλόγουστα, με φιλόξενους ιδιοκτήτες. Ξεχωριστή θέση έχει πάντα το ξενοδοχείο Megisti, λόγω προνομιακής τοποθεσίας (στο βορειοδυτικό άκρο του λιμανιού, στη θέση «Πέρα Μεριά», ακριβώς πάνω στη θάλασσα). Είναι και το μοναδικό κτήριο διαφορετικής αρχιτεκτονικής, καθώς ήταν το πρώτο ξενοδοχείο που ανεγέρθηκε από τον ΕΟΤ το 1970. Η οικογένεια Γερονικόλα, που ακόμα το διευθύνει, προσφέρει πάντα με ευγένεια κάθε δυνατή άνεση. Λατρεύω τα μπαλκόνια του, απ’ όπου έχεις την καλύτερη θέαση του νησιού όλες τις μαγικές ώρες του 24ώρου.

Δεν υπάρχει βιασύνη στο νησί για τίποτα και αυτό είναι λύτρωση. Στα 200-500 μέτρα το πολύ που θα χρειαστεί να περπατήσεις μέχρι το δωμάτιό σου, κάθε φορά μπορεί να χρειαστείς και 1-2 ώρες να φτάσεις, γιατί κάπου θα κοντοσταθείς και θα πιάσεις την κουβέντα με κάποιους κατοίκους. Εγώ, από την πρώτη στιγμή που τους γνώρισα, ήταν σαν να ήμασταν φίλοι χρόνια. Θα πίνεις καφέ, θα τρως σε ένα εστιατόριο στο λιμάνι, πλάι στη θάλασσα, και σίγουρα κάποια στιγμή θα εμφανιστεί μια caretta-caretta. Εσύ αμέσως θα θες να τη φωτογραφίσεις, εκείνη σύντομα θα σηκώσει το κεφάλι της, θα σου κλείσει το μάτι και να είσαι σίγουρος ότι πολύ σύντομα θα κολυμπήσεις και δίπλα της. Είναι τόσο μακριά απ’ όλα, που τελικά βρίσκεις τον εαυτό σου, εκεί νιώθεις τι σημαίνει η «άκρη του κόσμου» και δεν φοβάσαι καθόλου. Ακόμα κι αν πας μόνος, δεν θα νιώσεις ποτέ μόνος. Το νησί είναι γαλήνιο χωρίς να είναι βαρετό. Δεν υπάρχει καλύτερο μέρος για να γεμίσεις μπαταρίες. Θα μάθεις να ζεις χωρίς ρολόι, χωρίς πρόγραμμα, χωρίς άγχος.

Εκεί θα δεις την ωραιότερη ανατολή. Κάθε πρωί το λιμάνι λάμπει σαν να σε καλημερίζει το ίδιο το φως. Ένα βαθύ πορτοκαλί χρώμα βγαίνει από την Τουρκία, κι όλοι οι νυχτερινοί μαύροι όγκοι του τοπίου αρχίζουν σιγά σιγά, σαν από θέατρο σκιών, να μεταμορφώνονται σε έναν ζωηρό, πολύχρωμο παράδεισο. Αξίζει να μην κοιμηθείς ένα βράδυ για να ζήσεις την ανατολή. Και είναι πολύ πιθανό να συμβεί αυτό, γιατί κάποιο βράδυ δεν θα καταλάβεις πώς πέρασε η ώρα συζητώντας σε ένα από τα χαλαρά μπαράκια του νησιού, όπου θα έχεις γνωρίσει ανθρώπους με «δυνατές ιστορίες» που θα θυμάσαι για καιρό. Εκεί γνώρισα κάποιους που πήγαν ως επισκέπτες κι έμειναν για πάντα. Όχι μόνο Έλληνες, αλλά και Ιταλούς, Άγγλους, Αυστραλούς κ.ά.

Θα βουτήξεις σε νερά τόσο καθαρά που δεν θα θέλεις να βγεις. Θα βουτήξεις εκεί, στο λιμάνι, σαν να έχεις μπροστά σου μία τεράστια πισίνα και θα ανέβεις από μία από τις πολλές σκάλες που έχει σε διάφορα σημεία, γύρω γύρω στο «κορδόνι». Μία μικρή βάρκα μπορεί να σε πάει σε όρμους που δεν ήξερες ότι υπάρχουν, γύρω γύρω από το νησί, αλλά και γύρω από τη Ρω. Προτείνω να πας με βάρκα και στον Αη Γιώργη (το νησάκι), που έχει και μία ταβέρνα του Τ. Μαγιάφη με νόστιμα μεζεδάκια, και μπορείς να περάσεις εκεί όλη τη μέρα. Ακόμα και με τα πόδια στο Μανδράκι, που είναι κι η μοναδική μικρή βραχώδης παραλία. Δεν συμπαθώ ιδιαίτερα την άμμο και δεν συμπαθώ το νερό της πισίνας. Οπότε για μένα είναι ιδανικό μέρος το Καστελλόριζο για μπάνιο, καθώς είναι μία απέραντη, καθαρή θαλασσινή πισίνα. Το φαγητό είναι παντού μαγειρεμένο με αγάπη και τα ολόφρεσκα ψάρια «σπαρταράνε». Σε όποιο εστιατόριο και να φας θα μείνεις πολύ ευχαριστημένος. Μοναδικές τοπικές παραδοσιακές συνταγές, που δεν θα βρεις πουθενά αλλού στην Ελλάδα, θα γευτείς στο εστιατόριο «Τα Πλατάνια», στην περιοχή Χωράφια, όπου οι τρεις γυναίκες που μαγειρεύουν εκεί με μεράκι (η Κατίνα, η Μαρίτσα και η Μαρία), κι έχουν βραβευτεί γι’ αυτό, θα σου πουν και πολλές ιστορίες του νησιού, «μαγειρικές» και όχι μόνο.

Στην ηχητική παλέτα του νησιού θα καταλάβεις τι σημαίνει ηρεμία. Δεν υπάρχουν αυτοκίνητα να χαλάνε τη σιωπή. Μπορείς να πας με τα πόδια παντού και αυτό είναι λυτρωτικό. Θα θέλεις να περπατήσεις και να χαθείς στα σοκάκια που μοιάζουν να ανήκουν σε άλλον αιώνα. Ανάμεσα σε ανακαινισμένα σπίτια, όλα παραδοσιακά βέβαια, θα βλέπεις χαλάσματα που θα σου φανερώνουν τις πληγές των βομβαρδισμών του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου. Ονόματα ιδιοκτητών, γραμμένα με μπογιά στις πέτρες, που αναμένουν να επιστρέψουν οι ξενιτεμένοι Καστελλοριζιοί, να τις βάλουν πάλι στη θέση τους και να τους δώσουν ζωή. Θα δεις σε φωτογραφίες, που κοσμούν μαγαζιά, πώς ήταν το Καστελλόριζο στις αρχές του 20ού αιώνα, με 12.000-15.000 κατοίκους και το λιμάνι γεμάτο καράβια, με τα κατάρτια τους να ανταγωνίζονται τα ψηλά βράχια, τα σπίτια τέλεια τοποθετημένα στο τοπίο, χωρίς να περισσεύει χιλιοστό, και θα αναρωτηθείς πώς χωρούσε όλος αυτός ο κόσμος και πού πήγαν όλοι αυτοί, γιατί έφυγαν. Ο Λυκιακός Τάφος του 4ου αιώνα π.Χ., λαξευμένος στον βράχο, ένα μοναδικό δείγμα αρχαίας τέχνης, θα σε κάνει να σεβαστείς το πέρασμα του χρόνου και θα σε γεμίσει και με άλλες απορίες, που θα σε βάλουν σε περιπέτεια, να θέλεις να μάθεις την πλούσια ιστορία του νησιού από τους αρχαίους χρόνους. Έτσι, μετά από εκεί, θα θες να επισκεφτείς το «Παλαιόκαστρο», την αρχαία ακρόπολη με τις λαξευτές δεξαμενές, τα αρχαία πατητήρια, όπως και τα δεκάδες βυζαντινά ξωκλήσια. Θα παραξενευτείς που πολλά εκκλησάκια έχουν το όνομα του Αγίου Γεωργίου (του βουνού, του χωραφιού, του φτωχούλη, του πηγαδιού, του νησιού κ.ά.). Δεν θα σου δώσω την απάντηση, για να ρωτήσεις όταν έρθεις και να ακούσεις πολλές και ενδιαφέρουσες μυθικές ιστορίες. Αξίζει επίσης να επισκεφτείς το αρχαιολογικό μουσείο, που βρίσκεται στο κάστρο των Ιπποτών, αλλά και το λαογραφικό μουσείο, στο παλιό μουσουλμανικό τέμενος στην είσοδο του λιμανιού. Εκεί θα μάθεις όλη την ιστορία του νησιού μέχρι σήμερα. Θα δεις και μία πολύ συγκινητική ταινία, όπου θα μάθεις πώς άρχισαν να χάνονται τα κομμάτια του παζλ της πολύκοσμης εικόνας του νησιού.

Τη Σαντραπεία Αστική Σχολή (του 1903, η αρχιτεκτονική της οποίας βασίστηκε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και η πρόσοψή της αποτελεί αντίγραφό του), που είναι μέχρι και σήμερα το σχολείο του νησιού. Βρίσκεται δίπλα στον Μητροπολιτικό Ναό Κωνσταντίνου και Ελένης και συνδέεται με μία μοναδικής τέχνης βοτσαλωτή, ασπρόμαυρη αυλή. Αυτή η ιστορική εκκλησία, σύμφωνα με την παράδοση, χτίστηκε στην ίδια θέση όπου η Αγία Ελένη είχε χτίσει μια μικρή εκκλησία, όταν την έπιασε φουρτούνα πηγαίνοντας για τον Τίμιο Σταυρό στους Αγίους Τόπους. Είναι ένας ναός που κρύβει μυστικά και ιστορίες στην κρύπτη του. Η στέγη της εκκλησίας στηρίζεται σε δώδεκα μονολιθικούς γρανιτένιους κίονες, που μεταφέρθηκαν επάνω σε σχεδίες από τον ναό του Απόλλωνα στα Πάταρα της Λυκίας.

Στο μοναδικό στην Ελλάδα, και από τα ελάχιστα του κόσμου, Μουσείο Γρίφων θα ξαναγίνεις παιδί. Έχει μία πολύ πλούσια και σπάνια συλλογή χιλιάδων γρίφων και ο ιδιοκτήτης, εμπνευστής, γριφολόγος κι ο ίδιος, Πανταζής Χούλης, θα σε μαγέψει με τις ιστορίες του και την ξενάγησή του. Θα θες να αγοράσεις όλους τους νέους, πρωτότυπους γρίφους και τα παιχνίδια του Πανταζή και, αν σ’ αρέσει η πεζοπορία, θα του ζητήσεις οπωσδήποτε να σε οδηγήσει στα μοναδικά μονοπάτια και διαδρομές πεζοπορίας του νησιού, για τις οποίες έχει προσφέρει πολλά στην ανακάλυψη, τη διάσωση και την εξερεύνησή τους. Και όταν θα πάτε στο κάστρο, στην κορυφή, εκεί θα δεις την καλύτερη θέα του Αιγαίου. Αν έχεις δει την οσκαρική ταινία «Mediterraneo» του 1991, που γυρίστηκε στο Καστελλόριζο, θα ανακαλύπτεις συνεχώς «καρέ» της ταινίας μπροστά σου.

Τα λιγοστά μαγαζιά με διακοσμητικά, κοσμήματα, ρούχα, είδη τέχνης και δώρων έχουν όλα πολύ καλόγουστα κομμάτια και για όλα τα βαλάντια. Στο μοναδικό κοσμηματοπωλείο του Στέφανου Χατζηγεωργίου «Pearls Room Kastellorizo» θα σε μυήσουν στον ανεξερεύνητο κόσμο των μαργαριταριών και των διαμαντιών. Η καλλιέργεια μαργαριταριών ήταν ένας από αυτούς τους τομείς στους οποίους διακρίθηκαν οι Καστελλοριζιοί στην Αυστραλία. Εκεί θα βρεις τα πολυτιμότερα και αρτιότερα δείγματα αυστραλιανών μαργαριταριών Νοτίων Θαλασσών, κοσμήματα σχεδιασμένα και κατασκευασμένα από τους καλύτερους Έλληνες τεχνίτες χρυσοχόους. Μια που μιλάμε για τέχνη, το φυσικό ατελιέ του γλύπτη Αλέξανδρου Ζυγούρη, που δίνει μορφή στα βράχια του νησιού, είναι κάτι μοναδικό που πρέπει σίγουρα να επισκεφτείς. Και μακάρι να πετύχεις και τον ίδιο, να τον γνωρίσεις από κοντά.

Το καλοκαίρι εκεί κρατάει σχεδόν μέχρι τον χειμώνα. Και πολλά από αυτά που αναφέρω, κυρίως στα μαγαζιά, θα τα βρεις από τον Απρίλιο ως και τέλος Οκτωβρίου, που συνήθως γίνεται και το φεστιβάλ γρίφων Καστελλορίζου, το οποίο αξίζει να παρακολουθήσεις. Εκεί μπορεί να πετύχεις κι εμένα, που στηρίζω από τον πρώτο χρόνο το φεστιβάλ με καλλιτεχνικές δράσεις.

Σίγουρα μπορείς να κάνεις μπάνιο στη θάλασσα σχεδόν όλο τον χρόνο. Και σίγουρα θα πας να κολυμπήσεις στης ασύλληπτης ομορφιάς Γαλάζια Σπηλιά, «την Τρύπα του Παραστά». Είναι μια πύλη σε έναν κόσμο από καθαρό φως, το σπανιότερο στολίδι του νησιού, ένα φυσικό φαινόμενο που μοιάζει με αποκάλυψη. Η βάρκα μπαίνει δειλά στη στενή είσοδο, το σκοτάδι σε αγκαλιάζει και ξαφνικά… ο κόσμος λούζεται στο πιο απίθανο γαλαζοπράσινο φωτεινό υπερθέαμα. Σαν να έχεις βουτήξει μέσα στο ίδιο το φως του Αιγαίου. Αν είσαι τυχερός, θα συναντήσεις και φώκιες που φωλιάζουν εκεί και παίρνουν τον χρόνο τους στη μικρή παραλία που υπάρχει στο βάθος αυτού του τεράστιου, μοναδικού στη Μεσόγειο, μνημείου της φύσης. Θα βρεις πολλούς που μπορούν να σε κάνουν θαλάσσιες βόλτες και να ανακαλύψεις μοναδικά τοπία γύρω γύρω από το νησί, όπως το Γαλλικό λιμάνι, τις πλάκες κ.ά., αλλά και να σε πάνε στη Ρω, στη Στρογγύλη, στο Ψωμί, στην Ψωραδιά. Βόλτες που αξίζει να κάνεις. Ο Νεκτάριος Καραβέλατζης είναι ο αγαπημένος μου, γιατί κάθε φορά, ακόμα και για τα πιο ασήμαντα φαινομενικά σημεία και βράχια, έχει να μου πει απίθανες ιστορίες.

Όσο για τη Ρω, είναι τόσα πολλά αυτά που θα ήθελα να γράψω. Δεν θα το κάνω τώρα, μόνο θα σας πω: οπωσδήποτε να την επισκεφθείτε, μοναδική εμπειρία. Μην φύγετε από το Καστελλόριζο αν δεν πάτε στη Ρω. Κι όταν πάτε, θα σας μιλήσει το τοπίο και θα σας τα πει όλα. Παρακαλώ, ανάψτε ένα κεράκι κι από μένα για την κυρά Δέσποινα στον Αη Γιώργη και το θυμιατό στο μνήμα της. Σίγουρα εκεί θα βρείτε και τις εικονίτσες που αφήνω κάθε φορά που πάω.

Το Καστελλόριζο έχει τεράστια, άγρια, βραχώδη, κοκκινωπά βουνά που φαντάζουν ιδανικά τοπία αναρρίχησης, που ελπίζω κι εύχομαι κάποια στιγμή να τα αξιοποιήσουν για τέτοιες δραστηριότητες. Όμως η αγριότητα του τοπίου δεν σε τρομάζει, σου δημιουργεί μία απέραντη ηρεμία. Οι φίλοι μου γελάνε που το λέω “Grand Canyon με θάλασσα”. Κάθε φορά που το αεροπλάνο προσγειώνεται στον μικρό αεροδιάδρομο στην κορυφή του νησιού, αυτό σκέφτομαι. Έχω πάει στο Grand Canyon και το δέος για το μεγαλείο της φύσης που ένιωσα εκεί, το ένιωσα κι εδώ. Το νησί είναι μικρό, αλλά η αίσθηση που αφήνει είναι τεράστια. Μαγικά σημεία τα ψηλότερα μέρη του νησιού προς το αεροδρόμιο, αλλά και το Παλαιόκαστρο, για να αγναντέψεις το μοναδικό ηλιοβασίλεμα και τον ήλιο που χάνεται πίσω από τη Ρω. Εδώ δεν χρειάζεσαι φίλτρο, κάθε φωτογραφία βγαίνει τέλεια και όπου κοιτούν τα μάτια σου θες να το φωτογραφίσεις. Μία τελευταία συμβουλή πριν πάτε στο Καστελλόριζο: αδειάστε μνήμη κινητού και εαυτού. Φεύγοντας, θα έχουν και τα δύο γεμίσει.

Και κάτι πρακτικό, πώς πας στο Καστελλόριζο: η εύκολη πρόσβαση μέσω Ρόδου, μόλις τρεις ώρες ταξίδι συνολικά, με αεροπορική σύνδεση. Αν όμως προτιμάς το πλοίο κι έχεις χρόνο, θα κάνεις από τον Πειραιά σχεδόν 24 ώρες ταξίδι, αλλά θα κλείσεις καμπίνα και θα το δεις σαν κρουαζιέρα, θα δεις ένα σωρό νησιά στη διαδρομή, το πλοίο είναι τεράστιο, δεν θα νιώσεις κούνημα και θα ζήσεις και δύο αξέχαστες εμπειρίες. Η μία, να ακούσεις τη βαθιά κόρνα του καραβιού να χαιρετάει περνώντας από τη Ρω και να δεις τον φαντάρο από το ψηλότερο φυλάκιο να ανταποδίδει τον χαιρετισμό, κουνώντας μία τεράστια σημαία, όπως έκανε η κυρά Δέσποινα. Και η άλλη, η πρώτη εικόνα, αντικρίζοντας το Καστελλόριζο φτάνοντας στο λιμάνι, όπως το περιγράφω στην αρχή. Μπορείς να κάνεις και συνδυασμό, να πας στη Ρόδο με αεροπλάνο και να πάρεις από εκεί το καράβι, που κάνει 3-3,5 ώρες ως το Καστελλόριζο. Σίγουρα συνιστώ το καράβι για την πρώτη φορά που θα πας.

Όταν πια φύγεις, θα αφήσεις πίσω ένα κομμάτι από την καρδιά σου. Δεν θα το ξεπεράσεις εύκολα και ίσως να μην θες. Θα νιώσεις ότι το «λίγο» είναι τελικά το «αρκετό». Είναι το μέρος που σε κάνει να πεις «έτσι θέλω να είναι η ζωή». Γιατί το Καστελλόριζο δεν είναι μόνο ένα νησί, είναι ένα συναίσθημα που σε ακολουθεί παντού. Και αν δεν θα είσαι από αυτούς που από την πρώτη επίσκεψη θα μείνουν για πάντα, όταν φεύγεις θα υπόσχεσαι στον εαυτό σου να ξανάρθεις. Για μένα πια είναι ένας τόπος καρδιάς, επιστροφής κι αναφοράς.

*Η Φωτεινή Μπαξεβάνη είναι ηθοποιός, συνθέτις και σκηνοθέτις. Αυτή την περίοδο συμμετέχει στην τηλεόραση στις σειρές «Εκτός Σχεδίου» στην ΕΡΤ1 και ως γκεστ στο «Το σόι σου» στον Alpha. Το καλοκαίρι θα συνεχίσει την περιοδεία της με το έργο «Η Κυρά της Ρω» (9ος χρόνος παραστάσεων) και θα περιοδεύσει με την Κατερίνα Τσιρίδου στην «Μποέμισσα Ρεμπέτα», μία διαδραστική μουσική παράσταση με ζωντανή ορχήστρα και σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό, για τις κυρίες του ρεμπέτικου: Ρ. Εσκενάζυ, Σ. Χασκίλ, Μ. Νίνου, Σ. Μπέλλου.

Διαβάστε ακόμα:

Καστελόριζο: 5 τοπ πεζοπορικές διαδρομές στην πιο μακρινή γωνιά της Ελλάδας

Πέντε λόγοι που φέτος θα σας οδηγήσουν στο Καστελλόριζο

Διακοπές στο Καστελόριζο