Είναι η πόλη που δεν φεύγει ποτέ από μέσα μου. Εκεί βρίσκονται οι μνήμες μου, δεμένες με ήχους και με φως. Οι πρώτες εικόνες που με διαμόρφωσαν, οι πρώτες μουσικές που άκουσα, οι πρώτες συγκινήσεις που έμαθα να αναγνωρίζω. Tα Ιωάννινα είναι μια πόλη που δεν αποκαλύπτει εύκολα την ψυχή της. Σε κερδίζει με την ατμόσφαιρά της, την ομίχλη της λίμνης, το βάρος της ιστορίας και τη σχέση της με την παράδοση και την τέχνη.
Η περιήγηση ξεκινά πάντα από τη λίμνη Παμβώτιδα. Εκεί όπου το φως αλλάζει συνέχεια και η πόλη καθρεφτίζεται στο νερό σαν ένας ζωντανός πίνακας. Οι περίπατοι στην παραλίμνια διαδρομή είναι για μένα ένας τρόπος να επιστρέφω στον εαυτό μου. Στον χώρο του Ναυτικού Ομίλου, σε κάθε εποχή του χρόνου, η θέα προς τη λίμνη έχει κάτι μαγικό: μια αίσθηση γαλήνης και διαρκούς μεταμόρφωσης που σε κάνει να σταματάς για λίγο και να παρατηρείς. Και απέναντι, το νησί, ένας μικρός κόσμος με ιστορία, μοναστήρια, στενά σοκάκια και μια ησυχία που μοιάζει να κρατά τον χρόνο ακίνητο.
Ανεβαίνοντας προς το Κάστρο, νιώθεις το βάθος των αιώνων. Τα τείχη, τα λιθόστρωτα, τα παλιά σπίτια, το Ιτς Καλέ, χώροι όπου η ιστορία της πόλης παραμένει ζωντανή. Εκεί βρίσκονται και σημαντικοί χώροι πολιτισμού, αλλά και η ιδιαίτερη ενέργεια μιας πόλης που υπήρξε πάντα σταυροδρόμι ανθρώπων και πολιτισμών. Στην καρδιά της πόλης, η παλιά αγορά και τα στενά γύρω από το κέντρο κρύβουν τη λαϊκή ψυχή των Ιωαννίνων. Το Ρολόι αποτελεί ένα από τα πιο διαχρονικά σημεία συνάντησης, ένα σημείο αναφοράς για τους κατοίκους, όπου δίνονται ραντεβού εδώ και γενιές. Ακριβώς πίσω του, μια σειρά από σκαλιά οδηγεί στα Λιθαρίτσια, έναν όμορφο χώρο πρασίνου με υπέροχη θέα προς τη λίμνη, ιδανικό για μια μικρή στάση ηρεμίας μέσα στην καθημερινότητα.
Λίγο πιο κάτω, η Καλλάρη είναι ένας από τους πιο ζωντανούς δρόμους των Ιωαννίνων, γεμάτος μικρά μαγαζιά που προσφέρουν καφέ, φαγητό και στιγμές ξεκούρασης σε επισκέπτες και κατοίκους. Και προς τη λίμνη, η οδός Γαριβάλδη με τα πολλά τσιπουράδικα κρατά ζωντανή την κοινωνική πλευρά της πόλης, εκεί όπου η παρέα, η κουβέντα και η θέα στο νερό γίνονται μέρος μιας αυθεντικής γιαννιώτικης εμπειρίας. Για μένα, όμως, τα Ιωάννινα είναι πάνω απ’ όλα μουσική. Είναι ο ήχος της Ηπείρου, το πολυφωνικό τραγούδι, το κλαρίνο που αντηχεί στα βουνά, οι μελωδίες που κουβαλούν μνήμες αιώνων. Σε κάθε γιορτή, σε κάθε πανηγύρι, σε κάθε συνάντηση ανθρώπων, η μουσική εδώ είναι τρόπος ύπαρξης.
Εδώ ζει ακόμη η παράδοση των τεχνιτών, των αργυροχόων, των μικρών εργαστηρίων. Είναι μια πόλη που δημιούργησε πολιτισμό μέσα από την καθημερινότητα. Μέσα στο περιαστικό δάσος, στο Θέατρο του Φρόντζου, η θέα προς την πόλη και τη λίμνη είναι εντυπωσιακή. Πρόκειται για έναν χώρο όπου το φυσικό τοπίο συναντά την τέχνη, φιλοξενώντας συναυλίες και πολιτιστικές εκδηλώσεις που αποκτούν μια ξεχωριστή ατμόσφαιρα. Και λίγο έξω από την πόλη, το τοπίο ανοίγει. Ζαγόρι, Πίνδος, πέτρινα γεφύρια, φαράγγια και χωριά που μοιάζουν να έχουν γεννηθεί μέσα από τη γη. Αυτή η φύση είναι κομμάτι της ταυτότητας του τόπου και, για μένα, πηγή έμπνευσης και εσωτερικής γαλήνης.
Υπάρχουν σημεία στα οποία επιστρέφω: ένας ήσυχος περίπατος στη λίμνη νωρίς το πρωί, ένας καφές στο κέντρο τις κρύες μέρες του χειμώνα, μια βραδινή βόλτα όταν η ομίχλη πέφτει και η πόλη γίνεται σχεδόν μυστηριακή. Αυτές οι μικρές στιγμές είναι που συνθέτουν την αληθινή σχέση με τον τόπο. Τα Γιάννενα είναι μια εμπειρία που τη νιώθεις με όλες σου τις αισθήσεις. Αν τους δώσεις χρόνο, θα σου αποκαλύψουν την αυθεντική ομορφιά τους.
Ζώντας πλέον μόνιμα στα Γιάννενα, έχω την ευκαιρία να βρίσκομαι καθημερινά μέσα στον ρυθμό και την ατμόσφαιρα της πόλης. Να αντλώ έμπνευση από τη γαλήνη της λίμνης, από το φως που αλλάζει με τις εποχές, από τη λιτότητα και την εσωτερικότητα του τοπίου. Η καθημερινή επαφή με τον τόπο λειτουργεί σαν μια διαρκής επιστροφή στις ρίζες, μια σταθερή επαφή με ό,τι κρατά τη μουσική αληθινή. Η επιστροφή μου σε αυτή την πόλη ήταν για μένα μια προσωπική επιλογή. Μπορεί επαγγελματικά να αποτέλεσε ένα ρίσκο, όμως το περιβάλλον, η ηρεμία και η ποιότητα ζωής που προσφέρει ο τόπος αυτός ήταν καθοριστικά. Ήταν σημαντικό για μένα να μεγαλώσουν τα παιδιά μου μέσα σε αυτό το τοπίο, κοντά στη φύση, σε έναν χώρο όπου οι ανθρώπινες σχέσεις έχουν ακόμη ουσία.
Επιστρέφοντας, είχα την ευκαιρία να δημιουργήσω έναν νέο κύκλο σχέσεων μέσα από τη διδασκαλία της μουσικής και του τραγουδιού, δουλεύοντας με νέους ανθρώπους και μοιραζόμενος μαζί τους τη γνώση και την αγάπη για την τέχνη. Ταυτόχρονα, ένιωσα την ανάγκη να σκύψω με μεγαλύτερο ενδιαφέρον πάνω στη μουσική της Ηπείρου, έναν μουσικό κόσμο στον οποίο αισθάνομαι ότι οφείλω πολλά, αφού αυτή η ιδιαίτερη παράδοση είναι εκείνη που με διαμόρφωσε και μου άνοιξε τον δρόμο για να επικοινωνήσω με το κοινό.
Γιατί, τελικά, ο καθένας μας είναι πάνω από όλα άνθρωπος και μετά επαγγελματίας. Και ίσως το πιο σημαντικό είναι να μη ζούμε μόνο για να δουλεύουμε, αλλά να προσπαθούμε να ζούμε πιο ανθρώπινα, πιο κοντά στη φύση και σε όσα έχουν πραγματική αξία.
Ο Δημήτρης Υφαντής είναι συνθέτης, στιχουργός, μουσικός, ερμηνευτής και δάσκαλος.
Διαβάστε ακόμα:
Ιωάννινα: Δραστηριότητες για εναλλακτικό τουρισμό όλο τον χρόνο
