«Πρόσεχε μην ξεγελαστείς από τη θαλασσινή αυτή ηρεμία και τα πολύχρωμά της πουλιά και ψάρια, η θάλασσα λέει αλήθεια μόνο όταν είναι φουρτουνιασμένη», γράφει ο Ιρανός ποιητής Ziya Movahed στο ποίημά του «Θαλασσινή προειδοποίηση». Τι είδους προειδοποίηση συνάδει με την εποχή μας; Για την πραγματικότητα που εκτυλίσσεται γύρω μας και ενίοτε καλύπτεται ή εκλείπουν οι λέξεις εκείνες που θα αφηγηθούν την όποια τρικυμιώδη κατάσταση. Επίκειται επαγρύπνηση και αυτή μπορεί να επιτευχθεί με όποιον τρόπο, σημαντική είναι –κάθε φορά– η προσέγγιση.
Με όχημα τη διερευνητική του ματιά και με εργαλείο την κινηματογραφική του γλώσσα, ο βραβευμένος σκηνοθέτης Αλέξης Αλεξίου συνθέτει μια «θάλασσα από γυαλί» στην οποία παραθέτει τον άνθρωπο και το θαλασσινό στοιχείο για να θέσει επί τάπητος φαινόμενα τα οποία ταλανίζουν την κοινωνία: την ενδοοικογενειακή βία και την καταπίεση, με φόντο το τοπίο της ελληνικής επαρχίας.
Αντλώντας έμπνευση από ταινίες όπως «Θέλμα & Λουίζ» και «Ο Ταχυδρόμος χτυπάει πάντα δυο φορές», η νεο-νουάρ ταινία με στοιχεία road movie, «Θάλασσα από γυαλί», αφηγείται μια βαθιά ανθρώπινη ιστορία γύρω από δύο γυναίκες που οδηγούνται σε μια απροσδόκητη συμμαχία. Αυτό που τις συνδέει και ταυτόχρονα πικραίνει τις ζωές τους, είναι η αγριότητα και οι περιορισμοί που έχουν υποστεί από το οικογενειακό τους περιβάλλον. Κοινός τους στόχος είναι «η ανάγκη να αποδεσμευτούν και να βρουν ξανά τον εαυτό τους» όπως είχε υπογραμμίσει ο Αλεξίου στο «Variety» για την τρίτη του ταινία μεγάλου μήκους, η οποία κάνει παγκόσμια πρεμιέρα την Κυριακή 16 Αυγούστου 2026 στο πλέον ιστορικό φεστιβάλ της Μεγάλης Βρετανίας, το Φεστιβάλ Εδιμβούργου.
Σε σενάριο της Επίκουρης Καθηγήτριας στο Τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ (ΕΚΠΑ) Αφροδίτης Νικολαΐδου, και του σκηνοθέτη Αλέξη Αλεξίου, η ταινία καταγράφει την καθημερινότητα της 65χρονης Βαγγελιώς η οποία μένει στο σπίτι για να φροντίσει τον κατάκοιτο σύζυγό της, με μόνη της διέξοδο το ξεφύλλισμα παλιών ταξιδιωτικών οδηγών. Μετά τον θάνατο του συζύγου της πηγαίνει διακοπές σε ένα μέρος έξω από τη Χαλκίδα και εκεί παρεμβαίνει για να προστατεύσει την 23χρονη Βίκυ όταν εναντίον της στρέφεται ο αλκοολικός πατέρας της.
Πώς αντιμετωπίζεται η βία σε μία μικρή παραθαλάσσια πόλη και πώς η κοινωνία διαμορφώνεται έπειτα; Σαφώς, οι επιπτώσεις είναι καταστροφικές, όπως τα κύματα της φουρτουνιασμένης θάλασσας. Ο τίτλος της ταινίας εμπεριέχει την πολλαπλότητα των αληθειών και η απουσία καθολικής υποκειμενικότητας στην τέχνη μάς επιτρέπει να καταγράψουμε τη δική μας ματιά: η λεία επιφάνεια της θάλασσας ως η αντανάκλαση των προσώπων, το γυαλί ως η ευθραυστότητα της ανθρώπινης ύπαρξης και το ράγισμά της από οποιαδήποτε ταραχή και συμπεριφορά.
Άνθρωπος και θάλασσα δεν «διαβάζονται» ευθύς, το βάθος και των δύο απαιτεί χρόνο και υπομονή για να εξερευνηθεί και η διάθεσή τους μεταβάλλεται ανάλογα με την όποια περιρρέουσα ατμόσφαιρα και τα λοιπά γεγονότα. Γι’ αυτό και η τρικυμία που επέρχεται ανάμεσα στους ανθρώπους ίσως είναι απρόβλεπτη, όπως η θάλασσα· η τρικυμιώδης της κατάσταση αντανακλά τον ψυχισμό του ανθρώπου. Εάν δε, ο ψυχισμός ενός ανθρώπου μπορεί να παρομοιαστεί με ένα τοπίο, τότε τα περιστατικά βίας το καταστρέφουν, εμποδίζοντάς το να ανθίσει ξανά.
Περί τοπίου ο λόγος και η σκυτάλη περνά στην ελληνική επαρχία όπου διαδραματίζεται η υπόθεση. Τα γυρίσματα της «θάλασσας από γυαλί» πραγματοποιήθηκαν σε περιοχές της Εύβοιας: το Λευκαντί, το Βασιλικό, η Νέα Λάμψακος, το Μαρμάρι, η παραλία Άγιος Νικόλαος, η Χαλκίδα και τα περίχωρά της, όπως αναφέρει στο Travel ο σκηνοθέτης Αλέξης Αλεξίου, σημειώνοντας πως γυρίσματα έγιναν, επίσης, στη Βουλγαρία. Συγκεκριμένα, στη λίμνη Belmeken και τα Nu Boyana Film Studios στη Σόφια. Όσο για την ιδέα της ταινίας, πρωτοπαρουσιάστηκε στο 1ο Evia Film Project (2022), την πράσινη πρωτοβουλία του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.
Σημειωτέον ότι η «Θάλασσα από γυαλί» –η οποία αποτελεί την πρώτη ελληνική παραγωγή που έχει μιξαριστεί με την τεχνολογία DOLBY ATMOS– θα κάνει πρεμιέρα στην Ελλάδα το προσεχές φθινόπωρο σε διανομή της Weird Wave. Πρωταγωνιστούν η Ευαγγελία Ανδρεαδάκη («Smac», «Μικρά Αγγλία») και η Χριστιάνα Ματέλσκα Τόκα στο κινηματογραφικό της ντεμπούτο, πλαισιωμένες από τους Μιχάλη Ιατρόπουλο («Φτηνά Τσιγάρα», «Δεκαπενταύγουστος», «Digger»), Νίκο Γεωργάκη («Λευτέρης Δημακόπουλος», «Απόντες»), Θάνο Τοκάκη («Ευτυχία», «Tokakis or What’s My Name»), Δημήτρη Τζουμάκη («Τετάρτη 04:45»), Άγγελο Σκασίλα, Γιώργο Βουρδαμή, Σπύρο Σουρβίνο και Αφροδίτη Σόβολου. Στη διεύθυνση φωτογραφίας ο Σίμος Σαρκετζής GSC («Μικρά Αγγλία», «Πίσω από τις Θημωνιές»), στον σχεδιασμό ήχου ο Χρίστος Κυριακούλλης, τα σκηνικά υπογράφει η Δήμητρα Σουρλαντζή, τα κοστούμια η Άλκηστις Μάμαλη, τη μουσική ο Λευτέρης Μουμτζής, το μοντάζ οι Μάριος Κλεφτάκης και Λάμπης Χαραλαμπίδης GFE.
Η ταινία αποτελεί διεθνή συμπαραγωγή Ελλάδας, Βουλγαρίας, Κύπρου και Σερβίας. Την παραγωγή υπογράφει η TUGO TUGO PRODUCTIONS (Ελλάδα), σε συμπαραγωγή με τις PORTOKAL (Βουλγαρία) και BARK LIKE A CAT FILMS (Κύπρος), σε συνεργασία με τις FELONY FILM (Κύπρος), MARNI FILMS (Ελλάδα), JUNGLE FILMS (Ελλάδα) και CINNERENT (Σερβία). Η ταινία υλοποιήθηκε με την υποστήριξη του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου & Οπτικοακουστικών Μέσων (ΕΚΚΟΜΕΔ), της ΕΡΤ, του Eurimages, του Creative Europe, του Εθνικού Κέντρου Κινηματογράφου Βουλγαρίας, του Κέντρου Κινηματογράφου Σερβίας, του Γραφείου Ελλάδας του Ιδρύματος Rosa Luxemburg, καθώς και με χρηματοδότηση από το Υφυπουργείο Πολιτισμού της Κύπρου.
Αλέξης Αλεξίου και Φεστιβάλ Εδιμβούργου
Σπουδές στη φυσική και τον κινηματογράφο έχει κάνει ο Αλέξης Αλεξίου. Η πρώτη του ταινία μεγάλου μήκους, «Ιστορία 52», συμμετείχε στο διαγωνιστικό τμήμα του Φεστιβάλ του Ρότερνταμ και σε περισσότερα από 40 διεθνή φεστιβάλ, μεταξύ των οποίων το Τορόντο και το Sitges, όπου απέσπασε το Βραβείο Σεναρίου. Η δεύτερη ταινία του, «Τετάρτη 04:45», προβλήθηκε στο διαγωνιστικό της Tribeca και σε σημαντικά φεστιβάλ όπως το Karlovy Vary και το BFI London. Η ταινία τιμήθηκε με εννέα βραβεία της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου, ανάμεσά τους τα Καλύτερης Ταινίας και Σκηνοθεσίας, ενώ και οι δύο αυτές ταινίες αναδείχθηκαν καλύτερες ελληνικές ταινίες της χρονιάς από την Πανελλήνια Ένωση Κριτικών Κινηματογράφου. Το 2022 σκηνοθέτησε το μικρού μήκους «ντοκιμαντέρ επιστημονικής φαντασίας» Ιώτα Τελεία Ωμέγα (Ι.Ω), γυρισμένο εξ ολοκλήρου σε φιλμ 8mm, το οποίο παρουσιάστηκε στο διαγωνιστικό του Dok Leipzig.

Όσο για το φεστιβάλ του Εδιμβούργου όπου κάνει παγκόσμια πρεμιέρα η «Θάλασσα από γυαλί», αποτελεί το παλαιότερο «συνεχώς διεξαγόμενο» κινηματογραφικό φεστιβάλ της Ευρώπης. Ιδρύθηκε το 1947 από τον σπουδαίο John Grierson, ιδρυτή του βρετανικού ντοκιμαντέρ. Η παλαιότερη και η νεότερη γενιά του Βρετανικού κινηματογράφου αναδείχθηκε και συνδέθηκε με αυτό: Terence Davies, Ken Loach, Mike Leigh, Stephen Fears, Bill Forsyth, Shane Meadows, Danny Boyle κ.α. Όχι τυχαία, το θρυλικό Trainspotting επιστρέφει φέτος στο φεστιβάλ και στην πόλη που το γέννησε 30 χρόνια μετά για μια επετειακή προβολή παρουσία όλων των συντελεστών και ένα μοναδικό DJ set από τον ίδιο τον Irvine Welsh. Φέτος, το φεστιβάλ θα διαρκέσει από τις 13 έως τις 19 Αυγούστου.
Διαβάστε ακόμα:
«Απόλλων»: Το θερινό σινεμά στην Αιδηψό που μετρά δεκαετίες ζωής
Από την Ελλάδα έως το Μαρόκο και την Ισλανδία: Πού έγιναν τα γυρίσματα της «Οδύσσειας» του Νόλαν
Ταξίδι σε πόλεις του κόσμου με όχημα ένα παγκάκι για τον Καβάφη

