Καταφύγια: εκεί που κάποιος αισθάνεται προστατευμένος. Ίσως είναι το μοναδικό ανθρώπινο δημιούργημα που μπορεί να χωρέσει αβίαστα μέσα στη φύση. Κρυμμένα κοντά σε βουνοπλαγιές και δάση, δεν υψώνονται για να ξεχωρίσουν, υπάρχουν για να μας περιμένουν. Δεν φτιάχτηκαν για να κατακτηθούν, όπως η κορυφή που άγγιξες σήμερα. Φτιάχτηκαν για να δέχονται σκονισμένες σκέψεις, πόδια βαριά και να προσφέρουν λίγο καθαρό βουνίσιο αέρα και μια δόση από εκείνη την ησυχία που, βαθιά μέσα μας, όλοι λίγο πολύ αναζητάμε.
Τα ορειβατικά καταφύγια της Ελλάδας είναι μέρη που συγκεντρώνουν την ψυχή του βουνού και την αγάπη γι’ αυτό. Είναι πύλες σε έναν κόσμο πιο αληθινό και ξεχωριστά όμορφο. Οι τοίχοι τους φυλάσσουν μνήμες πεζοπόρων, ορειβατών και φυσιολατρών, αρώματα χωριάτικου τραχανά, ζεστού ελληνικού καφέ και καμένου ξύλου. Σκεπασμένα από χιόνι, δυσπρόσιτα, τόσο σημαντικά και ποτέ μοναχικά. Οι προαύλιοι χώροι τους γεμίζουν με ορειβατικά σακίδια και σκηνές, ξεδιπλώνουν κουβέντες και βλέμματα που χάνονται στους χρωματισμούς της φύσης. Είναι η ιστορία που θα μοιραστείς γύρω από τη φωτιά, το βιβλίο που θα διαβάσεις καθισμένος στο περβάζι του παραθύρου, το νερό που θα σε ξεδιψάσει, η απόλαυση των απλών στιγμών, μα τόσο σημαντικών, που σε βρίσκουν χωρίς να τις ζητήσεις. Τα καταφύγια είναι όλα αυτά και άλλα πολλά, που αν δεν τα ζήσεις, κανείς δεν μπορεί να στα περιγράψει.
Από τα τραχιά Βαρδούσια μέχρι τις αγέρωχες κορφές της Τύμφης, από τις ομίχλες της Δίρφης έως τα απομονωμένα Άγραφα και τα περήφανα Τζουμέρκα, τα καταφύγια στέκουν εκεί, καρτερικά. Δεν διαλαλούν την ύπαρξή τους, περιμένουν τον επόμενο που θα τους κρατήσει συντροφιά για λίγο.
Άγραφα
Στα απομονωμένα και άγρια Άγραφα, εκεί που το βλέμμα χάνεται στις καθηλωτικές θέες και η κορυφογραμμή μοιάζει να μην τελειώνει ποτέ, στέκει σε υψόμετρο 1.536 μέτρων το ορειβατικό καταφύγιο της περιοχής. Το διώροφο πέτρινο κτήριο αποτελεί σημείο εκκίνησης για πολλά από τα πεζοπορικά μονοπάτια που οδηγούν στις κορφές που υψώνονται εντυπωσιακά γύρω του. Από εδώ η θέα απλώνεται πανοραμικά, με το βλέμμα να εστιάζει πότε στη Λίμνη Πλαστήρα και πότε στο δάσος της περιοχής. Η πρόσβαση είναι εύκολη μέσω βατού χωματόδρομου και η φιλοξενία ξεχωρίζει. Πρόκειται για ένα πολύ καλά οργανωμένο καταφύγιο που μπορεί να φιλοξενήσει 24 άτομα και να προσφέρει όλες τις βασικές ανέσεις στους επισκέπτες: κεντρική θέρμανση, τζάκι, κουκέτες, κουβέρτες, κουζίνα, τουαλέτα, φαγητό, δυνατότητα μαγειρέματος και άνετη τραπεζαρία για ζεστές κουβέντες μετά από μια μέρα στο βουνό.
Mαζί μας, σε κάθε εξόρμηση στη φύση, το νερό που επιλέγουμε έχει ιδιαίτερη σημασία. Θα πρέπει να είναι φυσικής προέλευσης, όπως το νερό AQUA Carpatica που ξεχωρίζει για την καθαρότητά του.
Δίρφυς
Η Δίρφυς δεν μοιάζει με τα υπόλοιπα βουνά, έχει ανάγλυφο ξεχωριστό και ομίχλη που συχνά καλύπτει τις απόκρημνες κορφές της. Το Ορειβατικό καταφύγιο «Μιχάλης Νικολάου» σε υψόμετρο 1.123 μέτρων, είναι ένα από τα πιο εύκολα προσβάσιμα. Τοποθετημένο σε πλεονεκτική θέση, στη βάση του κώνου της κορυφής, σαν ένα φυσικό μπαλκόνι με ανοιχτή θέα προς πολλές κατευθύνσεις. Βόρεια η Δίρφυς υψώνεται επιβλητικά, προς τον νότο απλώνεται το Ξεροβούνι, ανατολικά η θέα φτάνει ως το Αιγαίο, ενώ δυτικά, τα μάτια χάνονται στον Ευβοϊκό, ιδιαίτερα όταν το φως της δύσης τον βάφει σε ροζ και χρυσαφί αποχρώσεις. Οι ώρες εδώ κυλούν αλλιώς, οι συζητήσεις γύρω από τη σόμπα είναι ανθρώπινες, ενώ το τσάι και ο καφές αποκτούν άλλο άρωμα. Το καταφύγιο μπορεί να φιλοξενήσει 45 άτομα, ενώ οι χώροι συνεστίασης έχουν μεγάλη χωρητικότητα, με ξύλινα τραπέζια, πάγκους και ενεργειακό τζάκι που ζεσταίνει τον χώρο, ενώ δύο πλήρως εξοπλισμένες κουζίνες εξασφαλίζουν όλα τα απαραίτητα για την παρασκευή φαγητού. Για περισσότερες πληροφορίες εδώ.
Βαρδούσια
Στις αιχμηρές πλαγιές των Βαρδουσίων διατηρούνται δύο ορειβατικά καταφύγια στη ράχη Πιτιμάλικο, το καταφύγιο του Ε.Ο.Σ. Άμφισσας «Α. Τζάρτζανος» και το καταφύγιο του Π.Ο.Α. «Γιάννης Γρηγορόπουλος», χτισμένα σε μικρή απόσταση το ένα από το άλλο. Η πρόσβαση γίνεται είτε πεζοπορικά από το χωριό Αθανάσιος Διάκος είτε με όχημα μέσω του χωματόδρομου, 15 περίπου χιλιομέτρων.
Ε.Ο.Σ. Άμφισσας «Α. Τζάρτζανος»
Σε υψόμετρο 2.000 μέτρων το καταφύγιο αυτό λειτουργεί από το 1961 και προσφέρει ζεστασιά και στιγμές βουτηγμένες στη ρουμελιώτικη φύση. Το κτήριο είναι πετρόκτιστο, διώροφο, με χωρητικότητα 75 ατόμων, οργανωμένη κουζίνα, ηλεκτρικό ρεύμα, σταθερό τηλέφωνο και θέρμανση. Το ισόγειο φιλοξενεί το κοινό τραπέζι, εκεί όπου οι άγνωστοι γίνονται παρέα, μοιράζονται ένα πιάτο σπιτικό φαγητό και ζεστό καφέ. Πάνω, βρίσκονται οι κοιτώνες με τα όνειρα να έχουν φόντο το βουνό. Για περισσότερες πληροφορίες εδώ.
Π.Ο.Α. «Γιάννης Γρηγορόπουλος»
Λίγο ψηλότερα, στα 2.015 μέτρα, στέκει το μικρότερο καταφύγιο του Π.Ο.Α. «Γιάννης Γρηγορόπουλος», πιο λιτό, αλλά εξίσου φιλόξενο. Μπορεί να φιλοξενήσει έως 18 άτομα, προσφέροντας οργανωμένη κουζίνα, ξυλόσομπα για θαλπωρή και λάμπες υγραερίου για το φως της βραδινής ανάπαυλας. Είναι το ιδανικό σημείο για εκείνον που αγαπά την απλότητα της φύσης και την ηρεμία του βουνού. Για περισσότερες πληροφορίες εδώ.
Από τα σημεία αυτά ξεκινά η πεζοπορική διαδρομή που οδηγεί στην υψηλότερη κορυφή των Βαρδουσίων, τον Κόρακα. Αν επιχειρήσετε την ανάβαση θα πρέπει να είστε κατάλληλα εξοπλισμένοι, με επαρκές νερό και σνακ, καθώς η διαδρομή είναι απαιτητική και αρκετά δύσκολη.
Τύμφη
Ψηλά, πάνω από το Μικρό Πάπιγκο, εκεί που οι βράχοι της Αστράκας υψώνονται σαν φυσικά κάστρα, βρίσκεται το καταφύγιο της Τύμφης. Στη θέση Ραδόβολη, στον αυχένα ανάμεσα στις κορυφές Αστράκας και Λάπατου, το ορειβατικό καταφύγιο της Αστράκας στέκει στα 1.950 μέτρα, αγκαλιάζοντας το τοπίο ή ίσως αφήνοντας το τοπίο να το αγκαλιάζει. Ανήκει στην Ε.Ο.Ο.Α. και ανακαινίστηκε το 2004, διατηρώντας τον χαρακτήρα του, αλλά προσφέροντας τις απαραίτητες ανέσεις για τον πεζοπόρο. Μπορεί να φιλοξενήσει 51 άτομα και λειτουργεί από τα μέσα Μαΐου έως και τον Οκτώβριο. Εκεί, η οργανωμένη κουζίνα και οι κοινόχρηστοι χώροι είναι σημεία συνάντησης, συζήτησης και ανάπαυσης, με τη φύση γύρω να διδάσκει τι σημαίνει μεγαλείο. Για περισσότερες πληροφορίες εδώ
Τζουμέρκα
Καταφύγιο Μελισσουργών
Λίγο πιο πάνω από τους Μελισσουργούς, ονομασία που συνδέεται με τους εργατικούς κατοίκους του, βρίσκεται το ομώνυμο ορειβατικό καταφύγιο στα 1.260 μέτρα υψόμετρο. Ο σύντομος και βατός χωματόδρομος οδηγεί τον επισκέπτη στον ξενώνα με την οικογενειακή ατμόσφαιρα, τις εντυπωσιακές θέες, τις κουβέντες γύρω από τη φωτιά και τις ζεστές σούπες τις κρύες μέρες του χειμώνα. Η κουζίνα λειτουργεί από το πρωί έως το βράδυ, προσφέροντας σε περιπατητές παραδοσιακά πιάτα, ζεστά ροφήματα και κρασί σε θαμπό γυάλινο ποτήρι.
Πέρα από τον εσωτερικό χώρο που προσφέρεται για διανυκτέρευση, καλύπτοντας τις βασικές ανάγκες των φιλοξενούμενων, υπάρχει επίσης και ειδικά διαμορφωμένος χώρος για κατασκήνωση, στο δάσος πίσω από το καταφύγιο. Τα μονοπάτια που ξεκινούν από εδώ έχουν πολύ καλή σηματοδότηση και διαφοροποιούνται σε βαθμό δυσκολίας. Η ζεστασιά αυτού του καταφυγίου το κάνει να ξεχωρίζει από τα υπόλοιπα, ενώ τα απλά ξύλινα τραπεζοκαθίσματα με θέα το βουνό και το δάσος γαληνεύουν και εμπνέουν.
Καταφύγιο Πραμάντων
Ένας βατός χωματόδρομος και περίπου 15 λεπτά αρκούν για να φτάσετε από το χωριό Πράμαντα στο ομώνυμο καταφύγιο. Η Πόλα και ο Μπάμπης, οικοδεσπότες με εγκάρδια φιλοξενία, υποδέχονται τους επισκέπτες σε έναν χώρο με ξύλινα τραπέζια και πάγκους, και μια θέα που κερδίζει ξεχωριστή θέση σε όποιον την αντικρίσει. Η πέτρα και το ξύλο πρωταγωνιστούν, μεγάλες τζαμαρίες χαρίζουν ορατότητα σε κάθε στοιχείο της οργιώδους φύσης που απλώνεται απέξω, ενώ τα ξύλα στην κόκκινη σόμπα σιγοκαίονται. Ο ξενώνας φιλοξενεί μέχρι 26 άτομα, έχει πάντα ζεστασιά, νερό, ενώ σερβίρει ροφήματα και φαγητό. Στον εξωτερικό χώρο ο επισκέπτης θα βρει τραπεζάκια με αποκλειστική θέα στη Στρογγούλα και τις γύρω πλαγιές, ενώ ο πεζοπόρος μπορεί να ξεκουράσει τα πόδια του στο υπαίθριο λουτρό που έχει διαμορφωθεί στον χώρο.
Και από τα δύο καταφύγια ξεκινούν πεζοπορικές διαδρομές προς τον καταρράκτη του Κεφαλόβρυσου, την κορυφή Στρογγούλα, το Σπήλαιο του Κατσαντώνη και άλλες κυκλικές διαδρομές, ενώ συνδέονται μεταξύ τους μέσω σηματοδοτημένου μονοπατιού. Σε κάθε περίπτωση οι παύσεις θα είναι αρκετές και οι ευκαιρίες για μια γουλιά από το AQUA Carpatica ακόμη περισσότερες.
Τα καταφύγια ενώνουν και διαπλάθουν
Τα καταφύγια είναι τόποι συνάντησης για ορειβάτες, φυσιολάτρες, περιηγητές, αλλά και για εκείνους που αναζητούν κάτι αληθινό. Συνδέουν ανθρώπους, γεννούν φιλίες, όνειρα και στόχους, είτε πραγματοποιημένους είτε όχι, μεγιστοποιούν αυτό που ονομάζεται αγάπη για τα απλά αλλά τόσο ουσιαστικά πράγματα που μας διαπλάθουν. Κι αν ακόμη δεν σας έπεισα να πάρετε τα βουνά, τότε δοκιμάστε να περάσετε μερικές ώρες σε ένα από τα καταφύγια της πολύχρωμης αυτής χώρας. Ίσως εκεί βρείτε λίγη από την έμπνευση που αναζητάτε.
Διαβάστε ακόμα:
Τζουμέρκα: Χειμερινό ταξίδι στην ορεινή καρδιά της Ελλάδας
Η Τύμφη τον χειμώνα: Η εμπειρία ανάβασης στον χιονισμένο ορεινό όγκο της Ηπείρου
Δίρφυς: Η εμπειρία της ανάβασης στο ψηλότερο βουνό της Εύβοιας
