Ανοιξιάτικος ρομαντισμός σε 4 μαγευτικούς ιταλικούς κήπους

Giardino di Ninfa, Cisterna di Latina, Λάτσιο

Ο αγαπημένος προορισμός των ερωτευμένων και λάτρεων της κηπουρικής απέχει μόλις 85 χιλιόμετρα -μιάμιση ώρα οδικώς- από το κέντρο της Ρώμης και διεκδικώντας τον τίτλο του πιο ρομαντικού κήπου στον κόσμο, σου κόβει την ανάσα με το που βρεθείς στην είσοδο των οχτώ εκταρίων που καλύπτει. Οι κήποι διαμορφώθηκαν στη θέση ενός ρωμαϊκού ναού προς τιμήν της θέας Νίνφα, προστάτιδας των υδάτινων πηγών, και ενός μεταγενέστερου μεσαιωνικού χωριού που αν και υπό σημαντική παπική επιρροή, αργότερα εγκαταλείφθηκε και ερειπώθηκε για αιώνες. Η γη παρέμεινε αναξιοποίητη ως τις αρχές του 20ου αιώνα, όταν το 1920, ο Roffredo Caetani – απόγονος της οικογένειας Caetani η οποία από το 1298 είχε στην ιδιοκτησία της το ακμάζον μεσαιωνικό χωριό- με τη συνδρομή της Βρετανίδας μητέρας του Ada Wilbraham, εισήγαγαν δέντρα από κάθε άκρη του κόσμου προκειμένου να δημιουργήσουν τους Κήπους Νίνφα. Ήταν όμως η Αμερικανίδα σύζυγός του Marguerite Chapin, εκείνη η οποία εμπλούτισε τους κήπους με λουλούδια, ενώ η κόρη τους Lelia, μια ταλαντούχα ζωγράφος, εργάστηκε πάνω στο σχέδιό τους, ολοκληρώνοντας αυτό το ολοζώντανο έργο τέχνης.

Απέχοντας λιγότερο από 30 χιλιόμετρα από την Τυρρηνική Θάλασσα και απλωμένα στους πρόποδες των Monti Lepini τα φυτά που συνθέτουν αυτό το «οργανωμένο χάος» – όπως το αποκαλούν οι ίδιοι οι ξεναγοί του – ευδοκιμούν ευνοημένα από το μικροκλίμα της περιοχής. Έχει μάλιστα δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στον σχεδιασμό τους, ώστε η αίσθηση που αναδίδουν να είναι αυτή ενός απόλυτα φυσικού τοπίου. Εντός του, σφένδαμοι συνυπάρχουν με κερασιές, μηλιές με μπανανιές και άλλα εξωτικά φυτά, ενώ την εντυπωσιακή ποικιλία τριανταφυλλιών συναγωνίζονται σε θέαμα οι γλυσίνες που μαζί με την πλούσια βλάστηση σκαρφαλώνουν στα ερείπια του μεσαιωνικού οικισμού. Για την απόλυτα ρομαντική εμπειρία, ακολουθήστε τα ευωδιαστά μονοπάτια που πλαισιώνονται από θάμνους λεβάντας ως το θεαματικό κιόσκι από μπαμπού κι ύστερα περπατήστε στις γεμάτες βρύα γέφυρες του ποταμού που διασχίζει τους κήπους.

Προκειμένου να προστατευθεί αυτό το εύθραυστο οικοσύστημα, ο Giardino di Ninfa ανοίγει για το κοινό μόνο συγκεκριμένες μέρες: από τον Απρίλιο ως τον Οκτώβριο, το πρώτο Σαββατοκύριακο κάθε μήνα, καθώς και την τρίτη Κυριακή Απριλίου, Μάϊου και Ιουνίου και την πρώτη Κυριακή Νοεμβρίου. Τυχόν αλλαγές ανακοινώνονται στην επίσημη ιστοσελίδα του κήπου, μαζί με πληροφορίες για να φτάσετε ως εδώ με τρένο από τη Ρώμη. Η είσοδος στοιχίζει 15€ και απαιτείται ηλεκτρονική προκράτηση.

Giardini di Augusto, Κάπρι, Καμπανία

Υπερυψωμένοι και απομονωμένοι – αν και μόλις 5΄ με τα πόδια από τα κοσμοπολίτικα εστιατόρια και τα πολυτελή καταστήματα του Κάπρι-, οι Κήποι του Αυγούστου κρέμονται στην πλαγιά ενός απότομου λόφου, με τα φιδωτά μονοπάτια των κλιμακωτών επιπέδων τους, να εκτείνονται προς τη θάλασσα. Το δραματικό σκηνικό συμπληρώνουν οι γύρω πευκόφυτες, βραχώδεις πλαγιές που πέφτουν κάθετα προς τα βαθυγάλανα νερά, περιβάλλοντας τον βοτανικό κήπο ο οποίος αρχικά ονομάζονταν Giardini Krupp, φέροντας το όνομα του Γερμανού μεγαλοβιομήχανου του 20ου αιώνα και επίτιμου πολίτη του Κάπρι, Friedrich August Krupp. Ο ίδιος χάρισε στο νησί και την περίφημη Via Krupp, έναν από τους ιστορικότερους και πιο θεαματικά απότομους δρόμους στον κόσμο, κράτησε όμως για την προσωπική του γαλήνη τον χειμερινό κήπο με τα εκατοντάδες παχύφυτα όπου απολάμβανε το διάβασμα.

Ο κήπος μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο μετονομάστηκε προς τιμήν του αγαπημένου επισκέπτη του διάσημου νησιού, αυτοκράτορα Αυγούστου, τα παχύφυτα αντικαταστάθηκαν από λουλούδια, θάμνους και δέντρα της τοπικής χλωρίδας, παρέμειναν όμως τα δύο μνημειώδη μαρμάρινα λιοντάρια στην είσοδο του πανοραμικού εξώστη. Την απίστευτη ομορφιά του στολισμένου με αγάλματα κήπου, στου οποίου τα γεωμετρικά παρτέρια ανθίζουν γεράνια, ντάλιες, μπιγκόνιες και βουκαμβίλιες, επισκιάζει μόνο η εκπληκτική θέα της Marina Piccola και των διάσημων βράχων Faraglioni, στο βάθος.

Ένα θέαμα που κόβει την ανάσα, συνδυάζοντας το κάλλος της primavera italiana με την κοσμοπολίτικη dolce vita που ανέκαθεν χαρακτήριζε το Κάπρι. Πληροφορίες για το ωράριο λειτουργίας των Giardini di Agusto, που παραμένουν ανοιχτοί και επισκέψιμοι όλο το χρόνο, θα βρείτε στο τουριστικό γραφείο της Piazzetta (Piazza Umberto I).

Giardino dell’ Isola Bella, Λίμνη Maggiore, Πιεμόντε

Επιπλέοντας διαμέσου της Λίμνης Maggiore, ο επίσημος, διαμορφωμένος σε μπαρόκ στυλ κήπος της Isola Bella, αποτελεί ένα σκηνικό μεγαλοπρεπές, έναν τόσο εκθαμβωτικό και σπάνιο συνδυασμό αρχιτεκτονικής, τέχνης και βλάστησης, που δίκαια θεωρείται από τους μαγευτικότερους παγκοσμίως. Ιδωμένος από τα πλοιάρια που διασχίζουν τη Lago Maggiore και καθώς αναπτύσσεται σε μια σειρά από τεχνητές, κλιμακωτές βεράντες, μοιάζει με κομψό πλοίο από πέτρα και λουλούδια που πλέει μέσα στο έντονο μπλε της διάσημης λίμνη της βόρειας Ιταλίας. Ο giardino σχεδιάστηκε εξαρχής ως ένα οργανικό συμπλήρωμα του Palazzo Borromeo που δεσπόζει στη λίμνη, σχηματίζοντας ένα αρμονικό σύνολο επιβλητικού μπαρόκ χαρακτήρα, με μια μικρή αυλή, το Atrio di Diana, να συνδέει την έπαυλη με τους υπαίθριους χώρους.

Από εδώ, ανεβαίνοντας μία από τις δύο σκάλες του κήπου, αντικρύζεις μια σύνθεση με εντυπωσιακά θεατρικό σχεδιασμό, όπου κυριαρχεί το μνημειώδες Teatro Massimo. Αυτή η αμφιθεατρική κατασκευή περιτριγυρίζεται από γεμάτα λουλούδια παρτέρια σε διαφορετικά επίπεδα, που συνδέονται με σκάλες και στολίζονται αφειδώς με αγάλματα, οβελίσκους και σιντριβάνια, δημιουργώντας μια προσεκτικά σχεδιασμένη αρχιτεκτονική προοπτική. Στην κορυφή επιβάλλεται ο κολοσσιαίος μονόκερος, το εραλδικό σύμβολο της οικογένειας Borromeo, πλαισιωμένος από γλυπτά που αντιπροσωπεύουν την Τέχνη και τη Φύση – που όπως και τα περισσότερα αγάλματα φιλοτεχνήθηκαν από τον Carlo Simonetta στα τέλη του 17ου αιώνα. Φτάνοντας στο ψηλότερο επίπεδο στην κορυφή, 37 μέτρα πάνω από το επίπεδο της λίμνης, η θέα εκτείνεται πανοραμικά από τον κόλπο Borromeo στον υδάτινο ορίζοντα της Lago Maggiore, αφήνοντας τον επισκέπτη άφωνο και αμήχανο μπροστά στην συγκλονιστική ομορφιά που τον περιβάλλει.

Από αυτό το σημείο θα εντοπίσετε και τον μαγευτικό Κήπο της Αγάπης, όπου φράχτες περιβάλλουν παρτέρια που θυμίζουν περίπλοκα κεντήματα γύρω από μια κεντρική λίμνη γεμάτη με νούφαρα. Γύρω τους, σύμφωνα με την ακρίβεια και τη συμμετρία που χαρακτηρίζει τους ιταλικούς κήπους, γλάστρες, δέντρα με γεωμετρικά σχήματα και εσπεριδοειδή που ευδοκιμούν εδώ κι αιώνες στην περιοχή, ολοκληρώνουν την πανδαισία χρωμάτων και σχημάτων. Τουλάχιστον ως το σημείο αυτό, γιατί η μαγεία του κήπου δεν εξαντλείται εδώ. Ακολουθώντας την Viale degli Aranci φτάνει κανείς προς τον Torre dei Venti, όπου στεγάζεται ένα βιβλιοπωλείο, ενώ στην απέναντι πλευρά, ο Torre della Noria φιλοξενεί ένα υπαίθριο café. Από εδώ, η Viale di Ponente μας προσκαλεί να ανακαλύψουμε τη Serra Elisa, ένα εντυπωσιακό θερμοκήπιο από σίδερο και γυαλί, που αρχικά σχεδιάστηκε ως χειμερινός κήπος, ενώ πλέον στεγάζει σπάνια φυτά και βότανα.

Περισσότερες συλλογές εξωτικών φυτών -που προστέθηκαν στον κήπο τον 19ο αιώνα- βρίσκουμε στο Piano della Canfora, το οποίο πήρε το όνομά του από την μεγαλοπρεπή καμφορά που βασιλεύει εδώ για περισσότερους από δύο αιώνες. Την εποχή αυτή, μπορεί κανείς να θαυμάσει και τα πανάρχαια είδη αζαλέας που ευδοκιμούν στο Parterre delle Azalee, διανθίζοντας τον κήπο με αποχρώσεις του λευκού και του φούξια, ενώ η Terrazza delle Rose, από την άλλη πλευρά, ξετυλίγει μια παλέτα χρωμάτων που κυμαίνονται από το βαθυκόκκινο στο κοραλλί και το απαλό ροδακινί, με τις αναρριχώμενες ποικιλίες τριαντάφυλλων που ανθίζουν πλουσιοπάροχα, να διακρίνονται ακόμη κι από τη λίμνη. Αν αναρωτιέστε τι θα μπορούσε να λείπει, την απάντηση δίνουν τα λευκά παγώνια που περιφέρονται ελεύθερα, σύμβολα ενός τόπου που αποπνέει την αιώνια ομορφιά ενός παραδείσου – αυτή τη φορά όχι επί γης, αλλά επί ύδατος.

Ο κήπος παραμένει ανοιχτός μεταξύ Μαρτίου και Νοεμβρίου και προσεγγίζεται με πλοιάριο που ξεκινά από την Piazza Marconi στην Στρέζα.

Giardini di Villa della Pergola, Alassio, Λιγουρία

Ίσως καμία περιοχή της γείτονος δεν αποπνέει τον κοσμοπολιτισμό των ακτών της Ιταλικής Ριβιέρας και σίγουρα κανένα τμήμα της Λιγουρίας δεν συγκρίνεται σε ρομαντισμό με το ιστορικό πάρκο της Villa della Pergola, ένα ακόμη αριστούργημα ανθοκομίας, με bonus την απαράμιλλη θέα σε ολόκληρο τον κόλπο του Αλάσιο και στο νησί Gallinara. Η έπαυλη που από το 1875 αποτελούσε το χειμερινό ενδιαίτημα δύο Σκωτσέζων αριστοκρατών, πωλήθηκε το 1922 στον Daniel Hanbury -μια εμβληματική προσωπικότητα που μεταμόρφωσε το Alassio σε κοσμικό θέρετρο-, ο οποίος έθεσε ως στόχο ζωής τη μετατροπή του περιβάλλοντος χώρου σε μια υπερπαραγωγή κηπουρικής τέχνης: ένα σπάνιο ως τις μέρες μας δείγμα αγγλικού κήπου στην Ιταλία.

Καταλαμβάνοντας 22.000 τ.μ. και πλήρως ανακαινισμένοι, οι Giardini di Villa della Pergola σε καλούν να χαθείς ανάμεσα σε γιασεμιά που μοσχοβολούν, λωτούς, ευκαλύπτους και μια πανδαισία χρωμάτων και σχημάτων από ορτανσίες και βουκαμβίλιες. Το υπερθέαμα του Hanbury επιτείνει μια μοναδική στην Ευρώπη συλλογή σχεδόν 500 διαφορετικών ποικιλιών αγαπάνθου, όμως το εντυπωσιακό μωβ χρώμα των ταξιανθιών του συναγωνίζονται τα 34 είδη γλυσίνας, δημιουργώντας μαγευτικούς ανθικούς καταρράκτες που σκιάζουν ρομαντικά μονοπάτια και αγκαλιάζουν την υπόλοιπη πλούσια βλάστηση.

Τον μεσογειακό τόνο υπογραμμίζουν πεύκα, χαρουπιές, ελαιόδεντρα, αμυγδαλιές, κυπαρίσσια, λιβανέζικοι κέδροι, εσπεριδοειδή, πικροδάφνες, αρωκάρια, φοίνικες, ενώ με το κοσμοπολίτικο πνεύμα της περιοχής είναι σύμφωνη η μεγάλη συλλογή κάκτων από κάθε γεωγραφικό πλάτος. Μέρος των δικτύων «Grandi Giardini Italiani» και «Garden Route Italia», οι κήποι που είναι επισκέψιμοι από τον Μάρτιο μέχρι τον Οκτώβριο κατόπιν ηλεκτρονικής κράτησης στην επίσημη ιστοσελίδα τους, βραβεύτηκαν το 2022 ως «Ο πιο όμορφος κήπος στην Ιταλία». Αναγνώριση που σίγουρα δικαιώνει τον Βρετανό συγγραφέα και ποιητή Cecil Roberts, οποίος το 1955 με το ταξιδιωτικό χρονικό του «Portal to Paradise: An Italian Excursion» εξύμνησε τη σπάνια ομορφιά αυτού του τόπου.

Διαβάστε ακόμα:

Πορτοφίνο και Ιταλική Ριβιέρα

Porto Ercole: Ανακαλύπτοντας το άγνωστο παραθαλάσσιο διαμάντι της Τοσκάνης

Πρώτη φορά στην Τοσκάνη – Πώς να δείτε σε 5 ημέρες έναν κινηματογραφικά όμορφο προορισμό