Στις 30 Ιανουαρίου 1963, η έντονη και πολυήμερη βροχόπτωση προκάλεσε μια κατολίσθηση στα Άγραφα, η οποία έφραξε την κοίτη του Κουμπουριανίτικου ποταμού. Έτσι, μέσα σε λίγους μήνες, δημιουργήθηκε η νεότερη λίμνη της Ελλάδας, η Στεφανιάδα, σε υψόμετρο 750 μέτρων. Κάτω από την επιφάνειά της, πνιγμένα για πάντα, δύο σπίτια και ένας νερόμυλος. Σήμερα, έξι δεκαετίες μετά, οι κορυφές των βυθισμένων δέντρων που ξεπροβάλλουν από το νερό συνθέτουν ένα από τα πιο ιδιαίτερα τοπία που μπορείς να δεις με καγιάκ στην Ελλάδα.
Η πρόσβαση στη Στεφανιάδα είναι μια ξεχωριστή διαδρομή. Από το Μουζάκι, 45 χιλιόμετρα που αντιστοιχούν σε περίπου 75 λεπτά οδήγησης. Ο δρόμος απαιτεί προσοχή, καθώς έχει πολλές στροφές, αλλά η φύση και η θέα που αποκαλύπτονται κάθε φορά αποζημιώνουν. Κατά τη διαδρομή περνάς από το Πετρίλο, με τους 11 οικισμούς του διάσπαρτους στην περιοχή.
Στο «Μπονσάι της Αργιθέας»
Στη μέση της κοίτης του Πετριλιώτη, εκεί που ο ποταμός κατεβαίνει με ορμή προς τον Αχελώο, ένας μοναχικός βράχος στέκεται στο νερό κι από πάνω του φυτρώνει ένα πουρνάρι. Είναι το «Bonsai της Αργιθέας», όπως το έχουν βαφτίσει οι ντόπιοι και όσοι το έχουν φωτογραφίσει εκατοντάδες φορές. Έχει στριμωχτεί με πείσμα μέσα στις ρωγμές της πέτρας, βυθίζοντας τις ρίζες του βαθιά στα σωθικά της για να βρει χώμα και νερό. Κάθε χειμώνα τα ορμητικά νερά του ποταμού σαρώνουν ό,τι βρουν μπροστά τους, ενώ το δέντρο κρατιέται. Το μικροσκοπικό του μέγεθος, σε αντιδιαστολή με την αιωνόβια ηλικία του, είναι αυτό που παραπέμπει στην ιαπωνική τέχνη του δέντρου-μινιατούρα κι αυτό που του χάρισε το όνομα. Στις εξορμήσεις καγιάκ με τη Βασιλική, αποτελεί την πρώτη στάση, λίγα λεπτά πριν φτάσεις στη λίμνη, και έχεις ήδη καταλάβει πού βρίσκεσαι.
Στο νερό με τη Βασιλική
Η Βασιλική Κοϊμτζίδου ηγείται της Finix Adventures, της εταιρίας υπαίθριων δραστηριοτήτων που έχει δημιουργήσει στο Πετρίλο, και είναι η κύρια οδηγός στο καγιάκ της Στεφανιάδας. Πιστοποιημένη συνοδός βουνού και οδηγός ποταμού, ξέρει τη λίμνη καλύτερα από κάθε άλλον. Για τη Βασιλική θα μιλήσουμε σε άλλο αφιέρωμα, καθώς η ιστορία της αξίζει τη δική της σελίδα. Εδώ μετράει τι κάνει πάνω στο νερό. Τα τελευταία μέτρα της διαδρομής ήταν χωματόδρομος. Αφήσαμε το αυτοκίνητο ψηλά, απολαμβάνοντας μια πανοραμική εικόνα της λίμνης που δεν περιμέναμε, και περπατήσαμε ως το σημείο που οι ντόπιοι ονομάζουν «λιμανάκι της Βασούλας», εκεί που η Βασιλική δένει τα σκάφη. Ξεκινήσαμε αμέσως.
Η διαδρομή είναι κυκλική, ξεκινά από τη βορειοανατολική όχθη και διαρκεί περίπου τρεισήμισι ώρες. Ακούγεται πολύ για μια μικρή λίμνη, και εδώ ακριβώς είναι το ζουμί. Η Στεφανιάδα δεν είναι μόνο ένας υδάτινος καθρέφτης για να κάνεις κύκλους. Υπάρχουν πράγματα να δεις και να ακούσεις σε κάθε μέτρο.
Τα βυθισμένα δέντρα είναι η πρώτη εικόνα που σε σταματά. Στέκονται κάτω από την επιφάνεια, με τις κορυφές τους να ξεπροβάλλουν σαν να αρνούνται να υποχωρήσουν. Το φως τα κάνει ακόμα πιο απόκοσμα, ειδικά το πρωί, όταν η ομίχλη δεν έχει διαλυθεί ακόμα. Στη συνέχεια, η διαδρομή σε οδηγεί στις πηγές του ποταμού που τροφοδοτεί τη λίμνη, εκεί που το νερό αλλάζει χρώμα και δεν ακούς τίποτα άλλο εκτός από τον ήχο του κουπιού. Η Βασιλική δεν δίνει οδηγίες σαν ξεναγός σε μουσείο. Μιλά για τη νύχτα της κατολίσθησης, για τους ανθρώπους που κοιμήθηκαν αλλού και ξύπνησαν άστεγοι, για το χωριό που βρισκόταν εκεί. Με τον τρόπο της, το νερό από κάτω σου αρχίζει να σημαίνει κάτι διαφορετικό.
Ο εξοπλισμός, καγιάκ, σωσίβια, κουπί, παρέχεται, και στο τέλος σε περιμένει ένα γεύμα με τοπικά προϊόντα: τυρί, αλλαντικά, παραδοσιακή πίτα. Η λίμνη δεν έχει ρεύματα, δεν έχει εκπλήξεις, ταιριάζει και σε αρχάριους και σε παιδιά.
Όμως οι δραστηριότητες δεν σταματούν στο νερό. Υπάρχουν πεζοπορίες στα ιστορικά μονοπάτια της περιοχής, αστροπαρατήρηση τα βράδια του καλοκαιριού, καθώς εδώ δεν υπάρχει φωτορύπανση, τοξοβολία και ιππασία για τους μικρότερους. Κάθε Αύγουστο, το Stefaniada Lake Festival συγκεντρώνει κόσμο για τέσσερις μέρες ορεινών δραστηριοτήτων, μουσικής και εργαστηρίων. Για το 2026, προγραμματίζεται για τις αρχές Αυγούστου. Πάνω από τη λίμνη, σκαρφαλωμένη σε απόκρημνο βράχο, βρίσκεται η Μονή Παναγίας Σπηλιάς. Ο παλαιότερος ναός της χρονολογείται από το 1677. Η ανάβαση αξίζει, και η θέα από εκεί είναι το κάτι άλλο. Πάρτε μαζί σας ζακέτα ακόμα και τον Αύγουστο. Τα βράδια στα Άγραφα η θερμοκρασία πέφτει αισθητά. Μην κάνετε τη διαδρομή νύχτα, καθώς θα χάσετε την ευκαιρία να θαυμάσετε μοναδικές εικόνες στη διαδρομή.
Διαβάστε ακόμα:
Road trip στα ημιορεινά Άγραφα – Ένα διαφορετικό οδοιπορικό σε έναν μαγευτικό τόπο
Από τη Ναύπακτο στα Άγραφα: Μία από τις ωραιότερες διαδρομές στην ορεινή Ελλάδα
Ανθοχώρι -Ένας μικρός χειμερινός παράδεισος στα Άγραφα
