Δύο βράδια σε σκηνές οροφής, μία μεγάλη πεζοπορία, βουτιές σε νερά που κάνουν το Αιγαίο τον Αύγουστο να μοιάζει με θερμαινόμενη πισίνα και ένα ορεινό χωριό όπου τον χειμώνα μετρά ελάχιστους μόνιμους κατοίκους. Ανεβήκαμε μέχρι τη Δρακόλιμνη Βερλίγκα, στα 2.050 μέτρα του Λάκμου, και περάσαμε ένα τριήμερο σε μια γωνιά της Πίνδου που ευτυχώς αντιστέκεται ακόμη στην υπερβολική δημοσιότητα.
Η πρώτη εικόνα της Βερλίγκας μπερδεύει λίγο όποιον περιμένει να δει μια κλασική αλπική λίμνη. Δεν υπάρχει απαραίτητα μια μεγάλη, ακίνητη επιφάνεια νερού εγκλωβισμένη ανάμεσα στις κορυφές. Ανάλογα με την εποχή, το νερό απλώνεται στο οροπέδιο, στρίβει, επιστρέφει, σχηματίζει καμπύλες και μικρές λεκάνες. Από ψηλά, οι μαίανδροι μοιάζουν σαν κάποιος να έχει σχεδιάσει με το χέρι μια σειρά από γαλάζιες γραμμές πάνω στο πράσινο. Το όνομα «Βερλίγκα» συνδέεται άλλωστε με τη βλάχικη λέξη για τον μαίανδρο. Βρισκόμαστε στα 2.050 μέτρα, στον Λάκμο ή Περιστέρι, πάνω από το Χαλίκι, σε ένα από τα πιο ιδιαίτερα αλπικά τοπία της Πίνδου.
Η λίμνη είναι εποχική. Τροφοδοτείται κυρίως από τα χιόνια που λιώνουν στις γύρω κορυφές και όσο προχωρά το καλοκαίρι το νερό υποχωρεί, αποκαλύπτοντας ακόμη περισσότερο τους χαρακτηριστικούς μαιάνδρους. Από εδώ ξεκινούν οι πηγές του Ασπροποτάμου, του άνω ρου του Αχελώου. Είναι μια ωραία γεωγραφική λεπτομέρεια να έχεις στο μυαλό σου όταν στέκεσαι εκεί πάνω: το νερό που βλέπεις να κυλά ήσυχα ανάμεσα στα αλπικά χόρτα βρίσκεται στην αρχή της διαδρομής ενός από τους μεγαλύτερους ποταμούς της Ελλάδας. Ο Λάκμος, μάλιστα, αποτελεί περιοχή Natura 2000 και φιλοξενεί σημαντική ορεινή πανίδα, από αλπικούς τρίτωνες μέχρι αρπακτικά πουλιά και την εξαιρετικά σπάνια ελληνική οχιά των λιβαδιών.
Αλλά όλα αυτά τα μαθαίνεις καλύτερα αφού έχεις φτάσει.
Πριν από τη Βερλίγκα υπάρχουν ένας χωματόδρομος, ένα camp, αρκετό φαγητό, άνθρωποι που μέχρι χθες δεν γνώριζες και ένα ξυπνητήρι που χτυπά πολύ νωρίτερα απ’ όσο θα ήθελες ένα Σάββατο.
Παρασκευή: από την άσφαλτο στη σκηνή
Το ραντεβού δόθηκε στη Θεσσαλία και στις 13:30 τα αυτοκίνητα μπήκαν στη σειρά με κατεύθυνση το Χαλίκι.
Όσο ανεβαίνεις προς τον Ασπροπόταμο, το τοπίο κάνει αυτό που ξέρει καλά η Πίνδος: αλλάζει χωρίς ιδιαίτερη προειδοποίηση. Οι δρόμοι στενεύουν, τα έλατα πυκνώνουν, το κινητό αρχίζει να γίνεται όλο και λιγότερο χρήσιμο και κάποια στιγμή συνειδητοποιείς ότι έχεις σταματήσει να κοιτάς ειδοποιήσεις και κοιτάς έξω από το παράθυρο.
Το Χαλίκι βρίσκεται σε υψόμετρο περίπου 1.150 μέτρων και είναι το βορειότερο χωριό της περιοχής του Ασπροποτάμου. Πέτρινα σπίτια, εκκλησίες του 18ου αιώνα, παλιά γεφύρια και ένας οικισμός που τον χειμώνα σχεδόν αδειάζει, για να ξαναζωντανέψει το καλοκαίρι όταν επιστρέφουν οι άνθρωποί του. Από εδώ ξεκινά και η συντομότερη πρόσβαση προς το οροπέδιο της Βερλίγκας.
Γύρω στις 15:30 φτάσαμε στο σημείο όπου θα στήναμε τη βάση μας για τις επόμενες δύο νύχτες. Η εκδρομή είχε οργανωθεί από την Live On Top, μια ομάδα που διοργανώνει εξορμήσεις στη φύση με σκηνές οροφής και εξοπλισμένα οχήματα. Στη δική μας περίπτωση αυτό σήμαινε ότι το camp δεν ήταν απλώς το μέρος όπου θα επιστρέφαμε για ύπνο. Ήταν μεγάλο κομμάτι της εκδρομής.
Οι σκηνές ανοίγουν πάνω στις οροφές των αυτοκινήτων, τραπέζια και καρέκλες στήνονται από κάτω και μέσα σε λίγη ώρα ένα κομμάτι βουνού αποκτά προσωρινά κουζίνα, τραπεζαρία και σαλόνι.
Στις 17:00 ξεκίνησε η προετοιμασία του πρώτου φαγητού. Και κάπου εδώ βρίσκεται ένα από τα ωραία στοιχεία μιας τέτοιας εκδρομής: δεν υπάρχει το «πάμε στο εστιατόριο στις οκτώ». Το φαγητό θέλει προετοιμασία, κάποιος κόβει, κάποιος ψήνει, κάποιος ανακατεύει και κάποιος αναλαμβάνει τον σημαντικό ρόλο του ανθρώπου που στέκεται δίπλα και δίνει συμβουλές χωρίς να του έχει ζητηθεί.
Μετά ήρθαν το επιτραπέζιο, η κουβέντα και το βραδινό.
Τα μέλη της Live On Top το περιγράφουν απλά: «Η πεζοπορία είναι μόνο ένα μέρος της εμπειρίας». Για εκείνους, εξίσου σημαντικό είναι το μαγείρεμα, το camp, το ηλιοβασίλεμα και οι ώρες που περνά μια ομάδα μαζί χωρίς πρόγραμμα πόλης να τρέχει στο παρασκήνιο. Το καταλαβαίνεις ήδη από το πρώτο βράδυ.
Σάββατο: ο δρόμος προς τη Βερλίγκα
Το πρωινό στις 08:30 έχει πρακτικό σκοπό. Μπροστά μας υπάρχει η μεγάλη ημέρα της εκδρομής.
Στις 10:00 ξεκινάμε για τη Βερλίγκα.
Η διαδρομή προς το οροπέδιο περνά από ελατοδάση και στη συνέχεια ανοίγει σταδιακά σε λιβάδια και γυμνές πλαγιές. Όσο κερδίζεις υψόμετρο, τα δέντρα λιγοστεύουν και οι κορυφές του Λάκμου αρχίζουν να κυριαρχούν στο τοπίο.
Εδώ χρειάζεται μια μικρή διευκρίνιση για όσους βλέπουν τις φωτογραφίες της Βερλίγκας και σκέφτονται «ωραία, πάμε μια βόλτα». Η ανάβαση μπορεί να είναι απαιτητική, ανάλογα με το σημείο εκκίνησης και τη διαδρομή που θα ακολουθηθεί. Από το ίδιο το Χαλίκι υπάρχουν μεγάλες πεζοπορικές διαδρομές με σημαντική υψομετρική διαφορά. Δεν χρειάζεται απαραίτητα να είναι κανείς έμπειρος ορειβάτης για μια οργανωμένη εξόρμηση, αλλά καλή φυσική κατάσταση, σωστός εξοπλισμός και ενημέρωση για τη συγκεκριμένη διαδρομή είναι απαραίτητα.
Στο μονοπάτι περνάμε δίπλα από τρεχούμενα νερά, μικρούς καταρράκτες και αγριολούλουδα. Και μετά το τοπίο ανοίγει.
Η Βερλίγκα δεν αποκαλύπτεται με θεατρικό τρόπο. Δεν στρίβεις σε μια γωνία και βλέπεις ξαφνικά μια τεράστια μπλε λίμνη. Αρχίζεις πρώτα να διακρίνεις το αλπικό οροπέδιο και μετά τις λεπτές καμπύλες του νερού πάνω του.
Οι μαίανδροι είναι αυτό που τελικά τραβά περισσότερο το βλέμμα.
«Η εικόνα που θα θέλαμε να κρατήσει κάποιος είναι εκείνη της παρέας μέσα στο τοπίο. Μικροί άνθρωποι μέσα σε ένα τεράστιο βουνό, κάπου μακριά από ό,τι τους απασχολεί στην καθημερινότητά τους», μας λένε τα μέλη της ομάδας.
Είναι αρκετά ακριβής περιγραφή.
Στα 2.050 μέτρα οι ανθρώπινες αναλογίες αλλάζουν. Οι κορυφές της Τσουκαρέλας και του Μέγα Τράπου κλείνουν το οροπέδιο γύρω σου, τα αυτοκίνητα και τα σπίτια έχουν εξαφανιστεί και για λίγο ό,τι θεωρούσες επείγον χαμηλότερα μοιάζει να μπορεί να περιμένει.
Στις 14:00 ανοίγουμε τα σνακ δίπλα στη λίμνη. Είναι από εκείνα τα γεύματα που υπό άλλες συνθήκες δεν θα θυμόσουν ποτέ, αλλά σε υψόμετρο 2.050 μέτρων ένα απλό σάντουιτς αποκτά αδικαιολόγητα υψηλή γαστρονομική αξία.
Η εποχή παίζει μεγάλο ρόλο στο τι θα δει κανείς εδώ. Η Βερλίγκα γεμίζει με το λιώσιμο των χιονιών και το νερό μειώνεται όσο προχωρά το καλοκαίρι. Τέλη άνοιξης και αρχές καλοκαιριού προσφέρουν περισσότερο νερό και έντονο πράσινο, ενώ αργότερα αποκαλύπτονται καθαρότερα οι γραμμές των μαιάνδρων.
Υπάρχει όμως και κάτι που πρέπει να ειπωθεί όσο η περιοχή γίνεται περισσότερο γνωστή: το οροπέδιο είναι ευαίσθητο αλπικό οικοσύστημα. Η κατασκήνωση πάνω στη λίμνη και στους μαιάνδρους προκαλεί φθορά και διάβρωση. Η ομορφιά της Βερλίγκας εξαρτάται ακριβώς από το ότι παραμένει όσο γίνεται ανέγγιχτη, επομένως η επίσκεψη απαιτεί την αντίστοιχη συμπεριφορά.
Και μετά ήρθαν οι βάθρες
Η επιστροφή είχε ένα εξαιρετικά αποτελεσματικό κίνητρο: τις βάθρες. Στις 17:15 φτάνουμε στα Ελατάκια, όπου το νερό έχει σκάψει με τον χρόνο φυσικές λεκάνες στον βράχο. Είναι καθαρό, διάφανο και τόσο κρύο ώστε η πρώτη επαφή προκαλεί μια σύντομη επανεξέταση όλων των αποφάσεων που σε έφεραν μέχρι εδώ. Μετά βουτάς.
Για λίγα δευτερόλεπτα δεν σκέφτεσαι τίποτα. Κυρίως επειδή ο εγκέφαλος ασχολείται αποκλειστικά με το γεγονός ότι το υπόλοιπο σώμα βρίσκεται μέσα σε παγωμένο ορεινό νερό.
Όταν βγαίνεις, όμως, καταλαβαίνεις γιατί η βουτιά έχει γίνει ένα από τα highlights της διαδρομής.
Στις 18:00 επιστρέφουμε στη γνωστή πλέον διαδικασία του camp. Μαγείρεμα, φαγητό, επιτραπέζιο και δεύτερο βραδινό αργότερα. Μετά από τόσες ώρες στο βουνό, κανείς δεν ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για plating.
Και ίσως εδώ βρίσκεται η ουσία της συγκεκριμένης εκδρομής. Η Βερλίγκα είναι ο προορισμός, αλλά η εμπειρία δεν εξαντλείται στην άφιξη στη λίμνη. Είναι η διαδρομή μέχρι εκεί, η βουτιά μετά, το φαγητό που ετοιμάζεται από κοινού και οι ώρες στο camp όταν έχει πλέον σκοτεινιάσει.
Κυριακή: καφές στο Χαλίκι
Το πρωινό της Κυριακής είναι πιο αργό.
Στις 09:30 τρώμε για τελευταία φορά στο camp και μία ώρα αργότερα αρχίζει η λιγότερο φωτογενής αλλά αναπόφευκτη πλευρά κάθε κατασκήνωσης: πρέπει να μαζευτούν όλα όσα πριν από δύο ημέρες έμοιαζαν εξαιρετική ιδέα να ξεπακετάρουμε.
Στις 11:00 βρισκόμαστε στο Χαλίκι για καφέ.
Και αξίζει να μείνει κανείς λίγο εδώ αντί να χρησιμοποιήσει το χωριό απλώς ως σημείο εκκίνησης για τη Βερλίγκα.
Στην πλατεία βρίσκεται το «Λα Βερλίγκα», ένα καφενείο-μεζεδοπωλείο που λειτουργεί όλο τον χρόνο και έχει εξελιχθεί σε μικρό σημείο αναφοράς για όσους περνούν από τον Ασπροπόταμο. Η επίσημη τουριστική σελίδα της Θεσσαλίας το αναφέρει ως στάση που αξίζει πριν φύγει κανείς από το Χαλίκι.
Το χωριό, άλλωστε, έχει δική του ιστορία. Η Αγία Παρασκευή χρονολογείται από το 1725, στην περιοχή σώζονται παλιά αρχοντικά και γεφύρια, ενώ λίγο πριν από τον οικισμό βρίσκεται η Μονή Προφήτη Ηλία.
Ένας καφές εδώ λειτουργεί σαν ήπια επιστροφή στον πολιτισμό. Όχι πολύ απότομη. Υπάρχει ακόμη βουνό παντού γύρω.
Μια τελευταία στάση πριν από την Αθήνα
Στις 12:00 αναχωρούμε από το Χαλίκι, αλλά η επιστροφή δεν ξεκινά αμέσως.
Το πρόγραμμα γράφει «Secret Location» και, για να μη χαλάσουμε την ιδέα, ας παραμείνει έτσι.
Εκεί γίνεται το τελευταίο γεύμα της εκδρομής, μέσα σε ελατοδάσος. Στις 14:30 τα αυτοκίνητα παίρνουν πλέον πραγματικά τον δρόμο της επιστροφής και γύρω στις 19:00 φτάνουμε στην Αθήνα.
Το περίεργο είναι ότι η Βερλίγκα δεν είναι απαραίτητα η μοναδική εικόνα που επιστρέφει μαζί σου.
Θυμάσαι τους μαιάνδρους, φυσικά. Θυμάσαι τις κορυφές και το κρύο νερό στις βάθρες. Αλλά θυμάσαι επίσης ένα τραπέζι στημένο δίπλα στις σκηνές, κάποιον να μαγειρεύει ενώ κάποιος άλλος ψάχνει πού άφησε το πιρούνι του, το πρώτο φως το πρωί πάνω στα έλατα και μια παρέα που μέσα σε τρεις ημέρες έπαψε να μοιάζει με ομάδα αγνώστων.
Ρωτήσαμε τα μέλη της Live On Top τι θα ήθελαν να κρατήσει κάποιος από τη Βερλίγκα, αν μπορούσε να πάρει μαζί του μόνο μία εικόνα και ένα συναίσθημα.
Για την εικόνα, διάλεξαν την παρέα μέσα στο τοπίο: ανθρώπους μικρούς μπροστά στο μέγεθος του βουνού.
Για το συναίσθημα, την ελευθερία.
Και πρόσθεσαν κάτι πολύ λιγότερο ποιητικό, αλλά μάλλον πιο ακριβές για το πώς τελειώνουν τέτοια τριήμερα:
«Πότε φεύγουμε για το επόμενο;»
Πότε να πάτε
Η Βερλίγκα αλλάζει εντυπωσιακά μέσα στη χρονιά. Για να δείτε περισσότερο νερό στη λίμνη και στους μαιάνδρους, προτιμήστε την περίοδο μετά το λιώσιμο των χιονιών, στα τέλη της άνοιξης και στις αρχές του καλοκαιριού. Καθώς προχωρά το καλοκαίρι η στάθμη υποχωρεί. Οι καιρικές συνθήκες στο βουνό μπορούν να αλλάξουν γρήγορα ακόμη και τους θερμούς μήνες, οπότε χρειάζεται πάντα έλεγχος πρόγνωσης και κατάλληλος εξοπλισμός.
Πώς θα φτάσετε
Βασικό σημείο αναφοράς είναι το Χαλίκι Τρικάλων, σε υψόμετρο περίπου 1.150 μέτρων. Δημόσια συγκοινωνία μέχρι το χωριό πρακτικά δεν εξυπηρετεί τον ταξιδιώτη, επομένως χρειάζεται αυτοκίνητο. Από το Χαλίκι ξεκινούν διαδρομές προς το οροπέδιο της Βερλίγκας, όμως η διάρκεια και η δυσκολία μεταβάλλονται σημαντικά ανάλογα με το ακριβές σημείο εκκίνησης. Για όσους δεν έχουν εμπειρία σε ορεινό πεδίο, η οργανωμένη ανάβαση με ανθρώπους που γνωρίζουν την περιοχή είναι η ασφαλέστερη επιλογή.
Τι να έχετε μαζί σας
Ορειβατικά ή καλά πεζοπορικά παπούτσια, νερό, αντιανεμικό και αδιάβροχο, καπέλο, αντηλιακό, ένα επιπλέον ζεστό ρούχο και μικρό σακίδιο ημέρας. Και μαγιό, εφόσον σκοπεύετε να δοκιμάσετε τις βάθρες. Εκεί, πάντως, κανένα άρθρο δεν μπορεί να σας προετοιμάσει επαρκώς για τη θερμοκρασία του νερού.
Διαβάστε ακόμα:
Οι αλπικές λίμνες της Ελλάδας: Μεγαλοπρεπή απομεινάρια των παγετώνων που ονομάζονται και δρακόλιμνες
Ασπροπόταμος: Αφρισμένα νερά, ορεινές διαδρομές και πανέμορφα δάση
Τα χωριά του Ασπροποτάμου: Πανέμορφοι, γραφικοί οικισμοί στις όχθες του Αχελώου
