Εκεί όπου ο Αμβρακικός κόλπος συναντά το Ιόνιο, λίγα χιλιόμετρα έξω από την πόλη της Πρέβεζας, βρίσκεται μια από τις πιο σημαντικές αρχαίες πόλεις της δυτικής Ελλάδας. Ο λόγος για την αρχαία Νικόπολη, που άκμασε ως μεγάλο ρωμαϊκό κέντρο και εξελίχθηκε σε σημαντική χριστιανική μητρόπολη κατά τους παλαιοχριστιανικούς χρόνους.
Πόλη της νίκης, χτισμένη ανάμεσα στον Αμβρακικό κόλπο και το Ιόνιο, η Νικόπολη είναι ένας αρχαιολογικός χώρος ιδιαίτερης σημασίας, με σπάνια παλαιοχριστιανικά και βυζαντινά κατάλοιπα μέσα σε ένα ηπειρώτικο τοπίο με ελαιώνες, χωράφια με εσπεριδοειδή και χαμηλή μεσογειακή βλάστηση.
Η Νικόπολη ιδρύθηκε μετά το 31 π.Χ. από τον Οκταβιανό, τον μετέπειτα Αύγουστο, σε ανάμνηση της νίκης του εναντίον του Μάρκου Αντωνίου και της Κλεοπάτρας στη ναυμαχία του Ακτίου. Θέλοντας να τιμήσει και να διαιωνίσει τη νίκη του, ο Οκταβιανός δημιούργησε μια πόλη που θα συμβόλιζε την ισχύ και τον θρίαμβο των Ρωμαίων στη δυτική Ελλάδα. Το αποτέλεσμα ήταν μια σύγχρονη για τα ρωμαϊκά δεδομένα πόλη, που γρήγορα εξελίχθηκε σ’ ένα από τα σημαντικότερα διοικητικά και εμπορικά κέντρα της περιοχής. Για να αυξήσει τον πληθυσμό της νέας πόλης, ο Αύγουστος μετέφερε κατοίκους από γειτονικές πόλεις, ανάμεσά τους την Κασσώπη και την Αμβρακία, δίνοντας στη Νικόπολη ένα ιδιαίτερο προνομιακό καθεστώς για τα ρωμαϊκά δεδομένα.
Τα μεγάλα τείχη της Νικόπολης, το ωδείο, το στάδιο, το θέατρο, το υδραγωγείο που μετέφερε νερό από τις πηγές του ποταμού Λούρου και τα πολυτελή λουτρά μαρτυρούν την κλίμακα και τη σημασία της πόλης, αναδεικνύοντας τον σημαντικό ρόλο που έπαιζε η Νικόπολη στη ρωμαϊκή Ήπειρο και στη δυτική Ελλάδα.
Πολυτελή ψηφιδωτά, όπως εκείνα της έπαυλης του Μάνιου Αντωνίνου, με τους ομόκεντρους κύκλους και τα περίτεχνα θέματα, αποκαλύπτουν όψεις της εύπορης ζωής στη ρωμαϊκή Νικόπολη, ενώ οι παλαιοχριστιανικές βασιλικές του Αλκίσωνος και του Δουμετίου, που χρονολογούνται στον 5ο και τον 6ο αιώνα μ.Χ., εξακολουθούν να εντυπωσιάζουν με τα υψηλής καλλιτεχνικής αξίας ψηφιδωτά τους και την ιδιαίτερη για τα δεδομένα της εποχής αρχιτεκτονική τους.
Ωστόσο, οι σεισμοί, οι επιδρομές και οι γενικότερες ανακατατάξεις της Ύστερης Αρχαιότητας και των πρώιμων βυζαντινών χρόνων συνέβαλαν στο να εγκαταλειφθεί σταδιακά η πόλη και να οδηγηθεί με τον χρόνο στην παρακμή της. Ο πληθυσμός μετακινήθηκε σε ασφαλέστερες και πιο βιώσιμες περιοχές, σε γειτονικούς οικισμούς και παράκτιες θέσεις της περιοχής, ενώ στους επόμενους αιώνες η Νικόπολη είχε ουσιαστικά χάσει την παλιά της ακμή.
Σήμερα, η περιήγηση στην αρχαία Νικόπολη μοιάζει με ένα ολοκληρωμένο ταξίδι στον χρόνο. Μια έρημη αρχαία πόλη που σώζεται σε αρκετά μεγάλο βαθμό αποκαλύπτει λίγο λίγο τα μυστικά της σε όσους θέλουν να την ανακαλύψουν, ενώ μια σύντομη στάση στο Αρχαιολογικό Μουσείο Νικόπολης, όπου εκτίθενται γλυπτά, επιγραφές, νομίσματα, σαρκοφάγοι, αρχιτεκτονικά μέλη και άλλα ευρήματα από τη ρωμαϊκή και παλαιοχριστιανική Νικόπολη, είναι αρκετή για να σας δώσει μια πληρέστερη εικόνα της αρχαίας πόλης.
Αν και τμήματα της αρχαίας Νικόπολης παραμένουν μη προσβάσιμα στο ευρύ κοινό λόγω ανασκαφών και εργασιών συντήρησης, μεγάλο μέρος του αρχαιολογικού χώρου είναι επισκέψιμο, δίνοντας στους επισκέπτες μια σαφή εικόνα της έκτασης και της σημασίας της αρχαίας ρωμαϊκής πόλης.
Διαβάστε ακόμα:
Ρωμαϊκό Υδραγωγείο Νικόπολης: Tο αρχαίο θαύμα που αξιοποίησε τις πηγές του ποταμού Λούρου
Αχέροντας: Βαρκάδα στον μυθικό «ποταμό της βαθιάς θλίψης»
Κυριακάτικη επίσκεψη στο Νεκρομαντείο του Αχέροντα
