Στην καρδιά της Αιγυπτιακής ερήμου, εκεί όπου η όαση Μπαχαρίγια παραδίδει τα κλειδιά της στον άνεμο, εκτείνεται η Λευκή και η Μαύρη Έρημος. Μοναδικά θαύματα της φύσης που σμίλεψαν η άμμος με τον άνεμο και τον χρόνο, τα δύο ερημικά πεδία μαζί με το βουνό των κρυστάλλων και το «θαύμα» της Κοιλάδας του Αγκαμπάτ, συνθέτουν ένα τοπίο βιβλικό και απόκοσμο που παραπέμπει σε άλλο πλανήτη.
Μαύρο και λευκό σε χρυσοκίτρινο φόντο και πικάντικες πινελιές κανέλας και πάπρικας, τα δύο πρόσωπα της Δυτικής Ερήμου είναι ο απόλυτος παράδεισος για τους λάτρεις της περιπέτειας. Εδώ η αρχαία μνήμη έχει φωνή και αποκαλύπτει μυστικά αιώνων.
Ήταν πριν από τουλάχιστον 80 με 100 εκατομμύρια χρόνια, όταν η δημιουργός Γαία ονειρεύτηκε κι έφερε στο φως αυτό το απέραντο σεληνιακό τοπίο. Ένα σουρεαλιστικό όνειρο από μαύρο βασάλτη, λευκή κιμωλία και ασβεστόλιθο.
Εκεί που κάποτε έσφυζε από ζωή ένας αρχαίος ωκεανός, σήμερα αναδύεται μια υπαίθρια γκαλερί έργων τέχνης. Ολόλευκη, εκτυφλωτική κάτω από το ηλιακό φως. Λίγα μέτρα μακρύτερα στις πλαγιές των χρυσαφένιων λόφων γιγάντιοι σχηματισμοί από ασβεστόλιθο μοιάζουν με πέτρινα πλοία που πλέουν στον άνεμο. Και καθώς το βλέμμα μου μαγεμένο απλώνεται πάνω από τα βράχια και τα στενά περάσματα η σκέψη μου δεν μπορεί παρά να ανατρέξει στο δέος που ένιωθαν οι παλιοί νομάδες, όταν με δυσκολίες διέσχιζαν την πανάρχαια αυτή Γη.
Η Διαδρομή
Η διαδρομή ήταν πολύωρη καθώς λόγω των μέτρων ασφαλείας που εφαρμόζει η αιγυπτιακή κυβέρνηση υποχρεωθήκαμε να ακολουθήσουμε τον μακρύτερο δρόμο που θα μας οδηγούσε στην Μπαχαρίγια. Μετά την τραγωδία που συνέβη το 2015 στην Δυτική Έρημο, τέθηκαν σε ισχύ αυστηροί περιορισμοί στις μετακινήσεις, ενώ δρόμοι και μεγάλες περιοχές των οάσεων παρέμειναν επί χρόνια εκτός ορίων για τους τουρίστες.
Να θυμίσουμε ότι τον Σεπτέμβριο του 2015 οι αιγυπτιακές δυνάμεις ασφαλείας βομβάρδισαν ένα γκρουπ τουριστών από το Μεξικό στην περιοχή της όασης Μπαχαρίγια. Ο στρατός θεώρησε λανθασμένα ότι πρόκειται για τρομοκράτες καθώς η ομάδα είχε εισέλθει σε μη εξουσιοδοτημένη στρατιωτική ζώνη. Το τραγικό αυτό συμβάν, καθώς και η αστάθεια στη γειτονική Λιβύη οδήγησε το καθεστώς Σίσι να κηρύξει μεγάλες εκτάσεις των οάσεων και της Δυτικής Ερήμου ως στρατιωτικές ζώνες και να απαγορεύσει ή να περιορίσει δραστικά την πρόσβαση των πολιτών σε αυτές. Έτσι οι οάσεις παρέμειναν για αρκετά χρόνια κλειστές στον έξω κόσμο κι ακόμη και σήμερα παρότι η κατάσταση έχει σταθεροποιηθεί πολλά από τα μέτρα ασφαλείας παραμένουν σε ισχύ. Διαδρομές, όπως ο στρατηγικός δρόμος που συνδέει απευθείας την Μπαχαρίγια με την απομακρυσμένη όαση Σίβα παραμένουν κλειστές για το κοινό με συνεχή στρατιωτικά checkpoints. Επίσης η όαση Φαράφρα που απέχει μόλις 40 χλμ. από την Λευκή Έρημο είναι απαγορευμένη για τους τουρίστες.
H επίσκεψη στις οάσεις που άνοιξαν, καθώς και στην Λευκή και Μαύρη έρημο επιτρέπεται μόνο μέσω αδειοδοτημένων τουριστικών γραφείων και απαιτείται έκδοση ειδικών στρατιωτικών αδειών.
Στην Μπαχαρίγια φθάσαμε αργά το βράδυ και οδηγηθήκαμε κατευθείαν στο κατάλυμά μας, ένα παραδοσιακό οίκημα που παραπέμπει στην αρχιτεκτονική των παλιών αγροτόσπιτων της περιοχής, λίγο έξω από τον κεντρικό οικισμό Μπαουίτι.
Το επόμενο πρωινό επιβιβαστήκαμε σε ένα όχημα 4Χ4 και με συντροφιά τον Αχμέτ ακολουθήσαμε τον ασφαλτοστρωμένο δρόμο που οδηγεί στις ερήμους. Σε λιγότερο από 40 λεπτά προσεγγίσαμε την Μαύρη Έρημο.
Η Μαύρη Έρημος
Μπορείς να φανταστείς μία έρημο χαλικώδη, χωρίς χρυσαφένιους αμμόλοφους, καλυμμένη με διάσπαρτα μαύρα πετρώματα βασάλτη και δολερίτη; Με αμέτρητους κωνικούς λόφους που θυμίζουν ηφαίστεια αλλά σε κανέναν από αυτούς δεν υπάρχει κρατήρας; Αυτή είναι η Μαύρη Έρημος ένα τοπίο δραματικό που θυμίζει σκηνικό από ταινία επιστημονικής φαντασίας. Το ηφαιστειακό πεδίο ήταν ζωντανό πριν από 30 με 100 εκατομμύρια χρόνια. Σήμερα η σιωπή που το σκεπάζει πάλλεται από την ηχώ των αρχαίων εκρήξεων που πάγωσε ο χρόνος πάνω στους μαύρους λόφους, θυμίζοντάς μας την δύναμη και την γοητεία που κρύβει η γη στα σπλάχνα της.
Παρά την δραματικότητα εκπέμπει ένα μεγαλείο η Μαύρη Έρημος. Το μαύρο πέπλο των λόφων έρχεται σε αντίθεση με την χρωματική παλέτα της ώχρας του αμμοχάλικου στα πόδια τους, στήνοντας ένα οπτικό υπερθέαμα. Μαγεμένοι περιπλανιόμαστε στο πεδίο, ανηφορίζουμε στους λόφους για μια πανοραμική θέα και απεικόνιση, κινούμαστε ανάμεσα σε αμέτρητα θρυμματισμένα κομμάτια βασάλτη που αντανακλούν την αρχαία μνήμη. Σκότος και φως σε μια έρημο που είναι φτιαγμένη από φλόγα, λάβα και σίδηρο.
Η Μαύρη Έρημος με τις κυματιστές εξάρσεις και τις μαύρες κορυφές χαρακτηρίζεται ως ένα ανάγλυφο ανεστραμμένης γεωλογίας, όπου τα ανθεκτικά πετρώματα από βασάλτη άντεξαν προστατεύοντας τις κορυφές, ενώ τα χαμηλότερα μαλακά ψαμμιτικά διαβρώθηκαν και αποκάλυψαν παλαιότερες στρώσεις. Το ανάγλυφο χαρακτηρίζεται από δεκάδες χαμηλούς λόφους συνήθως ύψους 100 – 200 μέτρων, με ήπιες κλήσεις και σαφή κορυφογραμμή. Το σκούρο χρώμα τους απορροφά την ηλιακή ακτινοβολία με αποτέλεσμα να παρατηρούνται υψηλές θερμοκρασίες κατά την διάρκεια της ημέρας. Το φαινόμενο αυτό εντείνει την θερμική καταπόνηση και επιταχύνει περαιτέρω την φυσική αποσάθρωση των πετρωμάτων.
Η σημερινή μορφή της ερήμου διαμορφώθηκε και χάρις στον άνεμο και τα τρεχούμενα νερά στην διάρκεια των τελευταίων 2,5 εκατομμυρίων ετών, όταν το κλίμα της περιοχής ήταν πιο υγρό. Η παρουσία απολιθωμάτων στην ευρύτερη περιοχή καταγράφει ότι η Μπαχαρίγια και η Μαύρη Έρημος υπήρξαν σε μακρινές γεωλογικές περιόδους ρηχή θάλασσα. Η Μαύρη Έρημος αποτελεί μία ζώνη μετάβασης ανάμεσα στις καλλιεργήσιμες εκτάσεις της όασης και στα εκτεταμένα πεδία της κεντρικής Δυτικής Ερήμου.
Το Βουνό των Κρυστάλλων
Την τέλεια γέφυρα ανάμεσα στην Λευκή και την Μαύρη Έρημο στήνει με την λάμψη του το Βουνό των Κρυστάλλων. Δεν πρόκειται ακριβώς για βουνό, αλλά για χαμηλούς λόφους και βράχια που λαμπυρίζουν διάσπαρτα πάνω στην άμμο. Ένα κρυμμένο κόσμημα της ερήμου με κρυσταλλάκια από χαλαζία γεμάτο λάμψη και φως. Γεννήθηκε από την κατάρρευση της οροφής ενός αρχαίου σπηλαίου με κρυστάλλους χαλαζίτη και ασβεστίτη πριν από εκατομμύρια χρόνια.
Σήμερα μαγεύει τους ταξιδιώτες με το καθαρό φως, την πυκνότητα των κρυστάλλων και τις λαμπερές αντανακλάσεις τους. Όταν οι ακτίνες του ήλιου σημαδεύουν τις πλαγιές τους οι κρυστάλλινοι λόφοι μεταμορφώνονται. Το φως χορεύει πάνω στα λευκά διαφανή πετρώματα αποκαλύπτοντας για ακόμη μια φορά την φίνα ομορφιά που κρύβει η άγρια έρημος μέσα της.
Η Κοιλάδα Αγκαμπάτ
Λίγο πριν φθάσουμε στην Λευκή Έρημο συναντούμε ένα από τα εντυπωσιακότερα τοπία της διαδρομής. Την Κοιλάδα Αγκαμπάτ με τους ογκώδεις σχηματισμούς και τους μοναδικούς τραπεζοειδείς και κωνικούς λόφους του ασβεστίτη. Ένα πέρασμα «θαύμα», μια βιβλική αποκάλυψη.
Το όνομά της στα αραβικά σημαίνει «κοιλάδα των εμποδίων» ή «το δύσκολο πέρασμα», καθώς το πέρασμά της με τις καμήλες παρουσίαζε μεγάλες δυσκολίες, λόγω της κινούμενης επιφάνειας του εδάφους. Οι ντόπιοι την αποκαλούν και «Αριζόνα της Αιγύπτου» παρομοιάζοντάς την με ένα αντίστοιχο πεδίο της αμερικανικής ηπείρου. Ο Αχμέτ σταμάτησε σε ένα υπερυψωμένο κοίλωμα κι είχαμε την ευκαιρία να παρατηρήσουμε τα μεγάλα κύματα άμμου που έσβηναν στα πόδια των απομονωμένων γιγάντιων βράχων από ασβεστόλιθο.
Εδώ η έρημος παύει να είναι επίπεδη, οι βράχοι ξεπηδούν μέσα από το έδαφος σαν πέτρινο φρούριο ενός ξεχασμένου μυθικού βασιλείου. Σε άλλα σημεία της μοιάζουν με πλοία που πλέουν σε μια θερμή θάλασσα άμμου. Ένα ταξίδι στο χρόνο και στον άνεμο που συναρπάζει με το φανταστικό ανάγλυφό του τον ταξιδιώτη.
Η Λευκή Έρημος
Επιτέλους φθάσαμε στην Λευκή Έρημο. Μια στάση στην πράσινη δροσερή πηγή Ain Khadra στην είσοδο του προστατευόμενου Εθνικού πάρκου, όπου βρίσκεται ο μικρός λόφος με τα πυκνά σε φύλλωμα φοινικόδεντρα κι ύστερα το θαύμα της Λευκής Ερήμου, το όνειρο της Γαίας και του ανέμου ξετυλίγεται μπρος στα μάτια μας. Κοιτάζοντας γύρω μου δεν μπορώ να μην αναρωτηθώ: από πού άραγε εμπνεύστηκε η σοφή θεά για να πλάσει αυτή την πεμπτουσία της ομορφιάς; Μια υπαίθρια γκαλερί έργων τέχνης με γλυπτά από κιμωλία σε ένα ασβεστώδες μυστικιστικό τοπίο που όμοιό του δεν υπάρχει στον κόσμο. Η Sahara el Beyda, όπως είναι το όνομά της, αλλά γνωστή ως Λευκή Έρημος πάλλεται κάτω από το λευκό φως, ακτινοβολεί καθαρότητα, γαλήνη και ηρεμία.
Οι βραχώδεις σχηματισμοί από ασβεστόλιθο και κιμωλία που αναδύονται πάνω από την έρημο εντυπωσιάζουν με την μοναδικότητα και τα παράδοξα σχήματά τους. Κάποια από αυτά φθάνουν σε ύψος ακόμη και τα πέντε μέτρα. Η σμίλη χιλιετιών μεταμόρφωσε τους λευκούς βράχους σε ζώα και πουλιά έτοιμα να πετάξουν, κύματα που πάγωσαν στον αέρα, μικροσκοπικές πυραμίδες, φάλαινες, μανιτάρια, ανθρώπινες μορφές και καράβια έτοιμα να σαλπάρουν.
Ο αρχαίος ωκεανός που έδωσε την θέση του στην λευκή παγωμένη σαν να έχει πασπαλιστεί από χιόνι κοιλάδα, μαγνητίζει με τα μοναδικά βραχώδη γλυπτά του ακόμη και τον πιο απαιτητικό ταξιδιώτη.
Όταν ο ήλιος δύει, το τοπίο αλλάζει χρώματα. Το λευκό δίνει την θέση του στις απαλές αποχρώσεις του ροζ, του μελιού και της ώχρας.
Η Λευκή Έρημος έχει ανακηρυχτεί προστατευόμενη περιοχή από το 2002 λόγω της εξαιρετικής γεωλογικής και αισθητικής της αξίας. Βρίσκεται 570 χλμ. νοτιοδυτικά του Καϊρου και καταλαμβάνει έκταση περίπου 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Αποτελείται σχεδόν αποκλειστικά από λευκούς ασβεστόλιθους και κιμωλία, πετρώματα που σχηματίστηκαν πριν από περίπου 66 με 100 εκατομμύρια χρόνια κατά την Ύστερη Κρητιδική Περίοδο. Η ομοιομορφία του υλικού καθιστά τους διάφορους σχηματισμούς εξαιρετικά ευάλωτους στην διάβρωση του ανέμου, ο οποίος σμιλεύει τα ασβεστολιθικά πετρώματα και τους όγκους τους για εκατομμύρια χρόνια.
Η παρουσία θαλάσσιων απολιθωμάτων στο έδαφος επιβεβαιώνει την μακρόχρονη ωκεάνια ζωή της περιοχής, ενώ η απουσία εκτεταμένων αμμοθινών υποδηλώνει ότι το τοπίο δεν διαμορφώθηκε από την απόθεση άμμου, αλλά από απογύμνωση και αποσάθρωση πετρωμάτων που προϋπήρχαν στην περιοχή.
Λίγο πριν ο ήλιος βυθιστεί στον ορίζοντα οι οδηγοί στρώνουν πάνω στην λευκή έρημο τα βεδουίνικα χαλιά και μας καλούν να απολαύσουμε τις τοπικές γεύσεις. Μελιτζάνα και κοτόπουλο που έχουν ψηθεί με τον παραδοσιακό τρόπο στην έρημο. Η νοστιμιά τους θα μου μείνει αξέχαστη.
Θα ήθελα να μείνω εκεί μέχρι το πρωί ξαπλωμένη στην έρημο κάτω από τον διαμαντένιο αφρικανικό ουρανό που κεντά άστρα. Το πρόγραμμα όμως άλλα προέβλεπε κι έτσι επιστρέψαμε αργά το βράδυ στο Μπαουϊτι.
ΟΙ Χρυσές Μούμιες της Μπαχαρίγια
Η Μπαχαρίγια, η μεγάλη πράσινη όαση ατενίζει με κρυφό καμάρι τα πολλαπλά απόκοσμα πρόσωπα της Δυτικής Ερήμου. Πλούσια σε ορυκτά, φυσικούς πόρους, παραδόσεις και ιστορία, η όαση συγκέντρωσε το ενδιαφέρον της παγκόσμιας κοινότητας με την ανακάλυψη των χρυσών μουμιών το 1996. Ωστόσο η περιοχή είχε ανακαλυφθεί πολύ νωρίτερα από τους Φαραώ της 6ης Δυναστείας (2345-2181 π.Χ ) όπως μαρτυρά η παρουσία Μασταμπά στην περιοχή, όπου αναπαύονταν οι κυβερνήτες των οάσεων. Επίσης διατηρούσε σχέσεις με την Άβυδο και τις Θήβες και υπήρξε γέφυρα μεταξύ Λιβύης και Αιγύπτου υπό τον έλεγχο των Φαραώ της 25ης Δυναστείας (747-656 π.Χ).
Η αποκάλυψη της νεκρόπολης, γνωστής και ως «Κοιλάδα των Χρυσών Μουμιών» έγινε εντελώς τυχαία, όταν το πόδι ενός γαϊδάρου βυθίστηκε σε μια τρύπα στο έδαφος. Οι ανασκαφές που ακολούθησαν από τον διάσημο αρχαιολόγο Zahi Hawass αποκάλυψαν ένα τεράστιο ελληνορωμαϊκό νεκροταφείο. Έως σήμερα έχουν βρεθεί περισσότερες από 250 χρυσές μούμιες, ηλικίας σχεδόν 2000 ετών με ιδιαίτερη επιχρυσωμένη διακόσμηση που ρίχνει φως στα ταφικά έθιμα και τον πλούτο της όασης. Εκατόν πέντε από τις επιχρυσωμένες μούμιες προέρχονται από τέσσερις τάφους.
Βεβαίως εκτιμάται ότι η κοιλάδα κρύβει πολύ περισσότερες, πάνω από 10.000 γι’ αυτό και η ανασκαφή συνεχίζεται και ο αρχαιολογικός χώρος δεν είναι επισκέψιμος. Μερικές από τις μούμιες εκτίθενται στο μικρό Μουσείο του Μπαουίτι, το οποίο θα επισκεφθούμε νωρίς το πρωί.
Κοινωνικές τάξεις και μουμιοποίηση
Σύμφωνα με τους ειδικούς η «Κοιλάδα με τις Χρυσές Μούμιες» ξεχωρίζει από άλλα αρχαία νεκροταφεία, καθώς εδώ εφαρμόστηκαν τέσσερις ξεχωριστοί τρόποι μουμιοποίησης, που παραπέμπουν στον πλούτο και την κοινωνική θέση στην ελληνορωμαϊκή Αίγυπτο. Ωστόσο η νεκρόπολη δεν προοριζόταν μόνο για τους πλούσιους, αλλά για όλα τα κοινωνικά στρώματα της Μπαχαρίγια. Οι επιχρυσωμένες μούμιες ανήκαν σε κυβερνήτες πλούσιους εμπόρους και ανώτατους ιερείς. Οι περίτεχνες γύψινες νεκρικές μάσκες τους (cartonnage) είναι καλυμμένες με φύλλα χρυσού που συμβολίζει τον Άμμωνα Ρα, τον θεό του ήλιου, ο οποίος αναγεννιόταν κάθε πρωί. Στο στήθος τους είναι ζωγραφισμένοι θεοί, όπως ο Όσιρις, η Ίσιδα και ο Άνουβις, ενώ στα πρόσωπά τους ξεχωρίζουν τα πολύ έντονα ρεαλιστικά μάτια. Μια δεύτερη κατηγορία μουμιών ανήκε σε πολίτες της μεσαίας τάξης, τεχνίτες, γιατρούς, γραφείς. Οι μάσκες και το στήθος τους φέρουν γύψινα καλύμματα, τα οποία είναι ζωγραφισμένα με έντονα χρώματα, όπως κόκκινο, μπλε και κίτρινο κι απεικονίζουν σκηνές από τη μυθολογία της μεταθανάτιας ζωής, θρησκευτικά σύμβολα, αλλά και λεπτομέρειες των ρούχων ή των κοσμημάτων του νεκρού. Οι μούμιες των δημοσίων υπαλλήλων και των εύπορων αγροτών τοποθετούνταν μέσα σε ανθρωπόμορφες σαρκοφάγους, πήλινες ή ξύλινες. Οι σαρκοφάγοι έχουν το σχήμα του ανθρώπινου σώματος και τα πρόσωπα ήταν σκαλισμένα έτσι ώστε να μοιάζουν στον νεκρό, μια τάση έντονα επηρεασμένη από την ρωμαϊκή τέχνη των πορτρέτων Φαγιούμ.
Η πλειοψηφία του πληθυσμού, εργάτες κι αγρότες ήταν απλές μούμιες, τυλιγμένες με πολλές στρώσεις από λινό ύφασμα χωρίς χρυσό, χρώματα ή σαρκοφάγο. Παρόλα αυτά η διαδικασία της ταρίχευσης είχε γίνει με προσοχή και συνήθως ανάμεσα στα υφάσματα είχαν τοποθετηθεί κλαδιά από φοίνικες, που συμβόλιζαν την αναγέννηση. Εντυπωσιακό είναι επίσης ότι σε πολλούς τάφους βρέθηκαν ολόκληρες οικογένειες θαμμένες μαζί, με τις μούμιες των γονιών και των παιδιών να είναι τοποθετημένες η μία δίπλα στην άλλη, διατηρώντας τους οικογενειακούς δεσμούς ακόμα και στον θάνατο.
Το Μουσείο του Μπαουϊτι
Στο Μουσείο του Μπαουίτι μια μακρόστενη αίθουσα σε έναν αύλειο χωμάτινο τειχισμένο χώρο φιλοξενούνται 8 μούμιες από την ελληνορωμαϊκή περίοδο. Από αυτές οι τέσσερις είναι οι πλέον αναγνωρίσιμες «χρυσές μούμιες» οι οποίες ξεχωρίζουν για τις εντυπωσιακές επιχρυσωμένες μάσκες και τις περίτεχνες διακοσμήσεις που συνδυάζουν στοιχεία από την αιγυπτιακή θρησκεία και τις ρωμαϊκές συνήθειες καλλωπισμού, όπως τα εντυπωσιακά χτενίσματα.
Τα σπάνια αυτά εκθέματα δίνουν την ευκαιρία στον επισκέπτη να ρίξει μια ματιά στην ζωή των απλών ανθρώπων της Μπαχαρίγια κατά την ελληνορωμαϊκή περίοδο, εποχή που εκτιμάται ότι η όαση είχε περισσότερους από 30.000 κατοίκους.
Ο πλούσιος διάκοσμος των χρυσών μουμιών αναδεικνύει επίσης την δύναμη και την επιρροή του αιγυπτιακού πολιτισμού με τα ταφικά έθιμα που ακόμη και η ρωμαϊκή κατάκτηση δεν κατάφερε να αλλάξει. Ο θάνατος για τους αρχαίους Αιγυπτίους δεν αντιπροσώπευε ένα τέλος, αλλά μια μεταμόρφωση που απαιτούσε προσεκτική προετοιμασία. Κάθε λεπτομέρεια στους τάφους, όπως η στάση του σώματος, τα σύμβολα, οι θρησκευτικές εικόνες είχαν έναν σκοπό, να βοηθήσουν τον νεκρό να βρει τον δρόμο του στην μεταθανάτια ζωή.
Η Κοιλάδα των Χρυσών Μουμιών βρίσκεται 6 χιλιόμετρα νότια του Μπαουίτι. Η γειτνίασή της με τον ναό του Μεγάλου Αλεξάνδρου που ανακαλύφθηκε στην περιοχή έχει οδηγήσει τους αρχαιολόγους να πιστεύουν ότι στην κοιλάδα είχαν ταφεί επίσης άνθρωποι που έζησαν, εργάστηκαν, διοίκησαν και λάτρεψαν τους θεούς στο ναό κατά την Πτολεμαϊκή και Ρωμαϊκή Περίοδο. Ανάμεσα στις μούμιες αναγνωρίστηκε ο τάφος με την μούμια του Jed Khenso Ifuankh, ο οποίος ήταν τοπικός κυβερνήτης, διοικητής της Μπαχαρίγια. Αυτός ο άνθρωπος είχε την ευθύνη για την συντήρηση και την λειτουργία των ναών της περιοχής, συμπεριλαμβανομένου και του ναού του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
Ο ναός του Μεγάλου Αλεξάνδρου
Ο ναός του Αλέξανδρου τον οποίο επισκεπτόμαστε στη συνέχεια βρίσκεται περίπου 3 χιλιόμετρα βορειότερα της Κοιλάδας. Εξωτερικά είναι ένα απλό κτίσμα από ψαμμίτη με διάσπαρτα ερείπια γύρω του. Εσωτερικά στους τοίχους των δύο θαλάμων του ναού διασώζονται ανάγλυφες παραστάσεις που απεικονίζουν τον Μέγα Αλέξανδρο ντυμένο ως Φαραώ να περιβάλλεται από κορυφαίες αιγυπτιακές θεότητες, όπως ο Ώρος, η Ίσιδα και ο Όσιρις και να προσφέρει θυσίες στον θεό Άμμωνα Ρα. Οι θεοί εμφανίζονται να του προσφέρουν το σύμβολο της ζωής Άνχ και το σκήπτρο της εξουσίας, επιβεβαιώνοντας ότι είναι ο εκλεκτός κυβερνήτης βασιλιάς. Οι αρχαιολόγοι θεωρούν ότι είναι ο μοναδικός επιβεβαιωμένος ναός σε ολόκληρη την Αίγυπτο, που χτίστηκε από τον Αλέξανδρο κατά την επιστροφή του από το μαντείο της Σίβα το 332 π.Χ. Ο ναός ήταν αφιερωμένος στον Άμμωνα Ρα.
Κατά τις ανασκαφές στο εσωτερικό του κτηρίου βρέθηκε η επίσημη Αιγυπτιακή Δέλτος με το όνομα του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Στο εσωτερικό και στον χώρο έξω από τον ναό βρέθηκαν επίσης πλούσια αρχαιολογικά ευρήματα, όπως ο Βωμός από κόκκινο γρανίτη, το χάλκινο άγαλμα γυναίκας βασίλισσας, ένα άγαλμα ιερέα, αγγεία και αντικείμενα καθημερινής χρήσης, όπως ελληνικά, ρωμαϊκά και κοπτικά κεραμικά, καθώς και ελληνικά φυλαχτά και νομίσματα που χρονολογούνται από τον 5ο και 6ο αιώνα μ.Χ. αιώνα. Ο ναός είχε περισσότερα από 45 δωμάτια κτισμένα από λασπότουβλα, πολλά από τα οποία χρησιμοποιήθηκαν αργότερα ως κατοικίες από τους χριστιανούς, ο οποίοι παρέμειναν στην περιοχή τουλάχιστον μέχρι τον 12ο μ.Χ. αιώνα.
Η Μπαχαρίγια σήμερα
Η Μπαχαρίγια από τις σημαντικότερες οάσεις της Δυτικής ερήμου, εκτείνεται σε απόσταση 365 χλμ. νοτιοδυτικά του Καΐρου σε μια φυσική κοιλότητα μήκους 94 χλμ. Συνδέεται με την Γκίζα, στο κυβερνείο της οποίας ανήκει διοικητικά, μέσω ασφαλτοστρωμένου δρόμου και με την όαση Φαράφρα 200 χιλιόμετρα νοτιότερα. Η όαση διαθέτει συνολικά 8 οικισμούς, με πρωτεύουσα την μεγαλύτερη πόλη Μπαουίτι η οποία μαζί με τον οικισμό Al Qasr συγκεντρώνει 20.000 κατοίκους. Ο συνολικός πληθυσμός της όασης ανέρχεται περίπου στους 40.000 κατοίκους. Οι χωμάτινοι δρόμοι και τα πλινθόκτιστα από λάσπη και τοπικό ασβεστόλιθο σπίτια του Μπαουίτι μοιάζουν να αναδύονται μέσα από την σκόνη. Στους τοίχους των σπιτιών ξεχωρίζουν οι απλωμένες χρωματιστές μπουγάδες, οι κεραίες στις ταράτσες και τα γιαπιά και πάνω από αυτά οι αγέρωχοι μιναρέδες.
Την Φαραωνική εποχή η Μπαχαρίγια ήταν σημαντικό αγροτικό κέντρο και εξήγαγε μεγάλες ποσότητες κρασιού στην Κοιλάδα του Νείλου. Σήμερα φημίζεται για τους χουρμάδες και τις ελιές της. Στην περιοχή καλλιεργούνται επίσης μάνγκο, σιτηρά, κηπευτικά, ζωοτροφές και αρωματικά φυτά. Η τοπική οικονομία στηρίζεται στην γεωργία, τον τουρισμό και στα ορυχεία σιδηρομεταλλεύματος. Οι κάτοικοι είναι στην πλειοψηφία τους μουσουλμάνοι και κατάγονται από φυλές Βεδουΐνων.
Η όαση τροφοδοτείται από έναν τεράστιο υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα, διαθέτει μία μεγάλη λίμνη την Μαρούν με υψηλή περιεκτικότητα σε αλάτι, η οποία βρίσκεται βόρεια του Μπαουίτι, καθώς και εκατοντάδες φυσικές πηγές, κρύες και θερμές, οι οποίες χρησιμοποιούνται παραδοσιακά για την άρδευση των καλλιεργειών και για θεραπευτικούς σκοπούς. Η περιοχή συγκεντρώνει αξιοσημείωτη πανίδα, όπως πάπιες, ελάφια και αποδημητικά πουλιά. Επίσης είναι γνωστή για την ανεύρεση απολιθωμάτων δεινοσαύρων που χρονολογούνται 100 με 94 εκατομμύρια χρόνια πριν. Η Μπαχαρίγια κρύβει αρκετούς ακόμη αρχαιολογικούς θησαυρούς, όπως ο ναός Ain Al-Muftella διακοσμημένος με εξαιρετικά ανάγλυφα, οι Τάφοι των Ευγενών, που διατηρούν τα αυθεντικά έντονα χρώματα εδώ και 2.500 χιλιάδες χρόνια, το Ρωμαϊκό Οχυρό κ.α.
Διαβάστε ακόμα:
Κάιρο: Η πρωτεύουσα των αντιθέσεων και του όμορφου χάους
Στην Όαση της Σίβα: Ένα θαύμα της φύσης στη μέση της ερήμου
Ιορδανία: Ένα ταξίδι-οδηγός στη χώρα του παραμυθιού και της ερήμου

