Το κρασί της Λήμνου αναφέρεται ήδη από την αρχαιότητα στην Ιλιάδα (Ραψωδία Ζ), όταν ο Εύνηος, γιος του Ιάσονα και της Υψιπύλης, προμήθευσε τους Αχαιούς που πολιορκούσαν την Τροία με μεγάλες ποσότητες κρασιού, ζητώντας ως αντάλλαγμα μέταλλα. Ο Όμηρος είναι από τους πρώτους που κατέγραψαν τη φήμη του λημνιού κρασιού, δείχνοντας ότι το νησί του βορείου Αιγαίου είχε ήδη από τότε σημαντική παρουσία. Ακολούθησαν ο Αριστοτέλης και ο Αριστοφάνης, οι οποίοι το μνημονεύουν ανάμεσα στα αξιόλογα κρασιά της εποχής τους, ενώ αργότερα ο Πολυδεύκης στο «Ονομαστικόν» αφιέρωσε σχετικό λήμμα στο κρασί της Λήμνου.
Μπορεί από την εποχή του Αριστοτέλη να άλλαξαν πολλά, ωστόσο η παράδοση του κρασιού της Λήμνου παραμένει ζωντανή, χαρίζοντας ποικιλίες με πλούσια γεύση και άρωμα. Δεν είναι τυχαίο ότι η ένδειξη ΠΟΠ Λήμνος εμφανίζεται σε αρκετές ετικέτες, αποδεικνύοντας ότι τα νησιά του βορείου Αιγαίου εξακολουθούν να έχουν ισχυρή οινική ταυτότητα.
Νησί σχετικά απομονωμένο από τον ηπειρωτικό κορμό, η Λήμνος ανέπτυξε τη δική της οινική παράδοση ήδη από τα αρχαία χρόνια, ενώ στη μυθολογία συνδέθηκε με τον Ήφαιστο. Τα εδάφη της, με ηφαιστειακά στοιχεία και πλούσια σε θρεπτικά συστατικά, συμβάλλουν σημαντικά στην ανάπτυξη της αμπελουργίας στο νησί.
Η αμπελουργία στη Λήμνο έχει ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό. Εδώ τα αμπέλια είναι εκτεθειμένα στους ανέμους που διασχίζουν το νησί, τόσο στους βοριάδες όσο και στους νοτιάδες, ενώ η θαλασσινή αύρα που γεμίζει τον αέρα επηρεάζει το μικροκλίμα των καλλιεργειών. Τα κρασιά του νησιού φέρνουν σε ισορροπία στεριά και θάλασσα, γεύση και άρωμα, αναδεικνύοντας ποικιλίες που ξεχωρίζουν για τη στρογγυλή γεύση και την απαλή υφή τους.
Τα αμπέλια στη Λήμνο επηρεάζονται έντονα από τον θαλασσινό αέρα που έρχεται από το Θρακικό Πέλαγος και αναπτύσσονται σε εδάφη που συμβάλλουν καθοριστικά στον χαρακτήρα των κρασιών. Τα τελευταία χρόνια, μάλιστα, πειραματικές μέθοδοι οινοποίησης, όπως η χρήση πιθαριών που τοποθετούνται στο έδαφος, δίνουν κρασιά με ακόμη πιο ιδιαίτερα χαρακτηριστικά.
Σε αντίθεση με τις διεθνείς ποικιλίες που έχουν διαδοθεί ευρέως στους ελληνικούς αμπελώνες, οι οινοπαραγωγοί της Λήμνου επιμένουν στην αρχαία και ντόπια ερυθρή ποικιλία, το γνωστό Λημνιό. Σημαντική θέση κατέχει και το Μοσχάτο Αλεξανδρείας, που καλλιεργείται στη Λήμνο από τις αρχές του 20ού αιώνα. Έμποροι με καταγωγή από το νησί, οι οποίοι δραστηριοποιούνταν στην Αίγυπτο, έφεραν την ποικιλία αυτή στη Λήμνο, επηρεάζοντας καθοριστικά τον οινικό της χάρτη και τον χαρακτήρα της.
Από τότε, το Μοσχάτο Αλεξανδρείας διαδόθηκε ευρέως στο νησί και καλλιεργείται σε μεγάλο μέρος των αμπελώνων της Λήμνου. Σήμερα, από την ποικιλία αυτή παράγονται οι οίνοι ΠΟΠ του νησιού, όπως το γλυκό Μοσχάτο Λήμνου και τα λευκά κρασιά ΠΟΠ Λήμνου. Η αρχαία ερυθρά ποικιλία Λημνιό, ή αλλιώς καλαμπάκι, όπως την αποκαλούν οι ντόπιοι, είναι μια ποικιλία απαιτητική στην οινοποίηση, που δίνει κρασιά με μέτρια οξύτητα, σώμα και τανίνες.
Στην περιοχή του Αγίου Δημητρίου Ατσικής συγκεντρώνεται σημαντικό μέρος της έκτασης του αμπελώνα του νησιού, ενώ η συνολική του έκταση υπολογίζεται μεταξύ 6.000 και 6.500 στρεμμάτων. Στη Λήμνο, εκτός από την παραγωγή κρασιού, ιδιαίτερα διαδεδομένη είναι και η παραγωγή άλλων προϊόντων, όπως μούστος ή πετιμέζι, σταφίδα και τσίπουρο. Προϊόντα που συνδυάζονται άριστα με το τοπικό τυρί, το γνωστό Καλαθάκι Λήμνου, αλλά και το εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο του νησιού.
Σήμερα, στο νησί δραστηριοποιούνται αρκετά οινοποιεία, με παλαιότερο όλων τον Αγροτικό Συνεταιρισμό Λήμνου. Με έτος ίδρυσης το 1937, ο αγροτικός συνεταιρισμός λειτούργησε αρχικά ως συνεταιρισμός εκκόκκισης βαμβακιού, προϊόν για το οποίο φημιζόταν η Λήμνος, ενώ από το 1960 στράφηκε στην αμπελουργική και οινοποιητική δραστηριότητα. Σήμερα, ο Συνεταιρισμός επεξεργάζεται περίπου 2.500 τόνους σταφύλια από τα 450 μέλη του, ενώ εμφιαλώνει 13 ετικέτες, κυρίως από τις δύο βασικές ποικιλίες του νησιού, με παλαιότερη το Λημνιό. Εξίσου αγαπητή από το αγοραστικό κοινό είναι και η δεύτερη ποικιλία, το Μοσχάτο Αλεξανδρείας, που μοσχοβολάει τριαντάφυλλο, γιασεμί και φλούδα λεμονιού.
Εκτός από το οινοποιείο του Αγροτικού Συνεταιρισμού, στο νησί λειτουργούν τα οινοποιεία: Κτήμα Χατζηγεωργίου, Σαββόγλου-Τσιβόλα/Lemnos Organic Wines, Εμ. Γκαράλη, Ν. Κουκουλίθρα, Ι. Κρεμμύδα, Α. Τζάνερου, Δ. Μαγιά και Π. Βαστάρδου-Χωνά.
Στη Λήμνο, η χρήση σταφυλιών βιολογικής καλλιέργειας εφαρμόζεται σε συγκεκριμένα οινοποιεία. Στην περιοχή του Αγίου Δημητρίου, ενδιαφέρον παρουσιάζει η διαμόρφωση των κλημάτων σε κύπελλα, ενώ η άρδευση είναι περιορισμένη και συχνά αποφεύγεται. Παράλληλα, πολλοί αμπελουργοί της περιοχής επιλέγουν να οργώνουν σταυρωτά. Εδώ, η αρχαία παράδοση του αμφορέα έχει οδηγήσει τα τελευταία χρόνια ορισμένους παραγωγούς να πειραματιστούν στην οινοποίηση με πιθάρια τοποθετημένα στο έδαφος, προσφέροντας κρασιά με πιο ιδιαίτερο χαρακτήρα.
Διαβάστε ακόμα:
Για φαγητό στη Λήμνο -Οι τοπικές γεύσεις και οι καλύτερες διευθύνσεις για να τις δοκιμάσετε
