Οι γεωπολιτικές εξελίξεις, όπως διαμορφώθηκαν το πρώτο μισό του έτους με επίκεντρο τη Μέση Ανατολή, δημιούργησαν συνθήκες ανακατανομής της εισερχόμενης ταξιδιωτικής κίνησης σε δημοφιλείς προορισμούς της Μεσογείου. Σε αυτό το περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας τα βασικά τουριστικά μεγέθη της Ισπανίας και της Ελλάδας κινήθηκαν σε υψηλότερα επίπεδα ενώ της Τουρκίας και της Κύπρου κατέγραψαν απώλειες.
Όπως επισημαίνεται στο νέο τεύχος της σειράς μελετών «Τάσεις του Επιχειρείν» της Διεύθυνσης Οικονομικής Ανάλυσης της Εθνικής Τράπεζας, τουριστικός τομέας στην Ελλάδα διατήρησε προσδοκίες ανοδικής χρονιάς ακόμη και στο αποκορύφωμα της κρίσης, επιβεβαιώνοντας την ανθεκτικότητα της τουριστικής ζήτησης. Το εύρημα είναι ενθαρρυντικό, αλλά όχι καθησυχαστικό. Και αυτό γιατί όσο οι γεωπολιτικές και ενεργειακές διαταραχές αποκτούν πιο συχνό και επίμονο χαρακτήρα, η προληπτική διαχείριση του αεροπορικού κινδύνου εξελίσσεται σε κρίσιμο στοιχείο της τουριστικής στρατηγικής της χώρας.
Με βάση αυτές τις εξελίξεις, ιδιαίτερη σημασία αποκτά η ετήσια Έρευνα Συγκυρίας της Εθνικής Τράπεζας στα ελληνικά ξενοδοχεία, καθώς διεξήχθη στην κορύφωση της κρίσης, την περίοδο Απριλίου-Μαΐου. Το βασικό μήνυμα είναι ότι, ακόμη και στο σημείο μέγιστης αβεβαιότητας, οι προσδοκίες του κλάδου παρέμειναν θετικές, παραπέμποντας σε αύξηση πωλήσεων της τάξης του 3% το 2026, έναντι 4,5% το 2025. Η εκτίμηση αυτή φαίνεται μάλιστα συντηρητική, καθώς έκτοτε ο δείκτης εμπιστοσύνης του κλάδου βελτιώνεται, σε συνέπεια με την ομαλοποίηση της συγκυρίας. Η θετική εικόνα είναι επίσης συμβατή τόσο με τις διεθνείς εκτιμήσεις για τον ευρωπαϊκό τουρισμό, που παραπέμπουν σε αύξηση 3% – 4% το 2026, όσο και με την αεροπορική κίνηση στα ελληνικά αεροδρόμια, όπου οι πτήσεις για την περίοδο Μαΐου-Αυγούστου κινούνται ανοδικά κατά 3,6%, έναντι περίπου 1,6% στην Ευρώπη.
Ωστόσο, η θετική εικόνα δεν σημαίνει ότι ο ελληνικός τουρισμός έμεινε ανεπηρέαστος από τη γεωπολιτική και ενεργειακή διαταραχή. Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου, που κορυφώθηκε τον Απρίλιο στα 120 δολάρια ανά βαρέλι, αύξησε το κόστος των αερομεταφορών, με τις τιμές των αεροπορικών καυσίμων να διπλασιάζονται, ενώ ενίσχυσε και τις πληθωριστικές πιέσεις στην Ευρώπη, περιορίζοντας το διαθέσιμο εισόδημα στις βασικές αγορές προέλευσης. Η έρευνα της Εθνικής Τράπεζας επιβεβαιώνει ότι οι ελληνικές ξενοδοχειακές επιχειρήσεις είχαν εντονότερη έκθεση στις επιπτώσεις της κρίσης σε σχέση με τον υπόλοιπο επιχειρηματικό τομέα καθώς το 80% δήλωσε πίεση κόστους και σχεδόν το ήμισυ αναγνώρισε επιπτώσεις στη ζήτηση και στον επενδυτικό σχεδιασμό, έναντι 70% και 30% αντίστοιχα στο σύνολο των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων.
Το γεγονός ότι η κρίση δεν μετατράπηκε τελικά σε σοβαρή διαταραχή οφείλεται, σε μεγάλο βαθμό, στο ότι ορισμένα χαρακτηριστικά του ελληνικού τουριστικού μοντέλου λειτούργησαν στη συγκεκριμένη συγκυρία υποστηρικτικά. Η υψηλή εξάρτηση από ευρωπαϊκές αγορές (περίπου 90% των διανυκτερεύσεων εξωτερικού, έναντι περίπου 80% στη Μεσόγειο) και η έμφαση στο προϊόν «ήλιος-θάλασσα» ενίσχυσαν τη ζήτηση, καθώς οι Ευρωπαίοι τουρίστες εμφάνισαν αυξημένη διάθεση για θερινά ταξίδια αναψυχής σε μεσογειακούς προορισμούς.
Κρισιμότερη, όμως, ήταν η τρίτη δομική παράμετρος, η αεροπορική συνδεσιμότητα. Λόγω της χαμηλής εγχώριας βάσης και της γεωγραφικής απόστασης από τις βασικές αγορές, μία παρατεταμένη διαταραχή στις αεροπορικές μεταφορές θα μπορούσε να πλήξει δυσανάλογα τον ελληνικό τουρισμό. Τελικά, ο κίνδυνος αυτός δεν ενεργοποιήθηκε. Οι αρχικοί φόβοι για ελλείψεις καυσίμων δεν επιβεβαιώθηκαν, ενώ η εκτόξευση των τιμών ήταν σύντομη και σημειώθηκε σε περίοδο που επέτρεψε στις αεροπορικές εταιρείες να απορροφήσουν μέρος της πίεσης μέσω στρατηγικών αντιστάθμισης κόστους.
Ισπανία: Πάνω από 50 δισ. ευρώ τα συνολικά τουριστικά έσοδα στο 5μηνο
Κατά τους πρώτους πέντε μήνες του 2026, ο αριθμός των τουριστών που επισκέφθηκαν την Ισπανία αυξήθηκε κατά 5%, ξεπερνώντας τα 36,8 εκατ. σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποίησε σήμερα το Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικής της χώρας. Οι κύριες χώρες προέλευσης στο διάστημα αυτό ήταν το Ηνωμένο Βασίλειο (με πάνω από 7 εκατ. τουρίστες, αύξηση 3,6%), η Γαλλία (με πάνω από 4,6 εκατ. τουρίστες, αύξηση 1,5%) και η Γερμανία (με πάνω από 4,5 εκατ. τουρίστες, αύξηση 0,3%). Τον Μάιο η Ισπανία δέχθηκε 10,3 εκατ. διεθνείς τουρίστες, 9,5% περισσότερους σε σχέση με τον ίδιο μήνα του 2025. Το Ηνωμένο Βασίλειο ήταν η σημαντικότερη αγορά, με σχεδόν 2,2 εκατ. τουρίστες και αύξηση 6,1% σε σύγκριση με τον Μάιο του 2025. Οι αφίξεις από τη Γαλλία αυξήθηκαν κατά 11,1% και από τη Γερμανία κατά 9%.
Εξάλλου, στο πεντάμηνο οι συνολικές δαπάνες των διεθνών τουριστών που επισκέφθηκαν την Ισπανία αυξήθηκαν κατά 7,8%, φτάνοντας τα 50,26 δισ. ευρώ. Οι δαπάνες τον Μάιο ανήλθαν σε 13,55 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση κατά 10,9% σε σύγκριση με τον ίδιο μήνα του 2025. Η μέση δαπάνη ανά τουρίστα ήταν 1.321 ευρώ, σημειώνοντας αύξηση κατά 1,2% ενώ η μέση ημερήσια δαπάνη αυξήθηκε κατά 1,7% στα 214 ευρώ. Οι κύριες χώρες προέλευσης όσον αφορά τις δαπάνες τον Μάιο ήταν το Ηνωμένο Βασίλειο (18,5% επί του συνόλου), η Γερμανία (11,1% επί του συνόλου) και η Γαλλία (7,8% επί του συνόλου). Οι δαπάνες των Βρετανών αυξήθηκαν κατά 6,2% σε ετήσια βάση, των Γερμανών κατά 13,4% και των Γάλλων κατά 7,2%.
Μειωμένες οι διεθνείς αφίξεις επισκεπτών στην Τουρκία
Στην Τουρκία οι διεθνείς αφίξεις επισκεπτών στο πεντάμηνο μειώθηκαν κατά 2,6% και διαμορφώθηκαν σε 15,23 εκατ. από 15,63 εκατ. το ίδιο διάστημα του 2025 σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού της γειτονικής χώρας. Στην εξέλιξη αυτή συνέβαλαν οι διαδοχικές μειώσεις στην κίνηση τον Απρίλιο και τον Μάιο. Ειδικότερα, τον Απρίλιο ο αριθμός των διεθνών αφίξεων μειώθηκε κατά 9,5% φθάνοντας σε 3,5 εκατ. από 3,9 εκατ. και τον Μάιο μειώθηκε κατά 3,6% φθάνοντας σε 4,86 εκατ. από 5 εκατ. Πρώτη αγορά για την Τουρκία στο πεντάμηνο ήταν η Γερμανία με 1,83 εκατ. αφίξεις και ακολούθησαν η Ρωσία με 1,74 εκατ. η Βρετανία με 1,12 εκατ., η Βουλγαρία με 1,03 εκατ. και το Ιράν με 904.185 αφίξεις.
Μείωση αφίξεων και τουριστικών εσόδων στην Κύπρο
Για την περίοδο Ιανουαρίου – Μαΐου, οι αφίξεις τουριστών στην Κύπρο ανήλθαν σε 1,17 εκατ. σε σύγκριση με 1,34 εκατ. την αντίστοιχη περίοδο του 2025, σημειώνοντας μείωση κατά 13,3% σύμφωνα με στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας της χώρας.
Οι αφίξεις τουριστών τον Μάιο ανήλθαν σε 455.680 σε σύγκριση με 479.160 τον Μάιο του 2025, σημειώνοντας μείωση κατά 4,9%. Οι αφίξεις από το Ηνωμένο Βασίλειο υπήρξαν η κυριότερη πηγή τουρισμού για τον Μάιο, αφού αποτέλεσαν το 36,3% (165.600) των συνολικών αφίξεων, οι αφίξεις από το Ισραήλ 11,8% (53.649), οι αφίξεις από την Πολωνία το 8,2% (37.307), οι αφίξεις από τη Γερμανία το 6,3% (28.546) και οι αφίξεις από τη Σουηδία το 4,9% (22.111). Ο σκοπός ταξιδιού τον Μάιο ήταν για ποσοστό 75,9% των τουριστών οι διακοπές, για 14,9% η επίσκεψη σε φίλους ή συγγενείς και για ποσοστό 9,2% επαγγελματικός.
Τα ταξίδια των κατοίκων Κύπρου στο εξωτερικό τον Μάιο ανήλθαν στις 140.892 σε σύγκριση με 143.296 τον Μάιο 2025, σημειώνοντας μείωση κατά 1,7%. Οι κυριότερες χώρες από τις οποίες επέστρεψαν οι κάτοικοι Κύπρου τον Μάιο ήταν η Ελλάδα με 32,4% (45.668), το Ηνωμένο Βασίλειο με 8,8% (12.399), η Ιταλία με 5,9% (8.324) και η Πολωνία με 4,4% (6.199). Ο σκοπός ταξιδιού των κατοίκων Κύπρου τον Μάιο ήταν κυρίως οι διακοπές με ποσοστό 71,5%, ενώ οι επαγγελματικοί λόγοι κατείχαν ποσοστό 23,9%, οι σπουδές ποσοστό 3,1% και οι άλλοι λόγοι ποσοστό 1,4%.
Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, τα έσοδα από τον τουρισμό για την περίοδο Ιανουαρίου – Απριλίου στην Κύπρο υπολογίζονται σε 443 εκατ. ευρώ σε σύγκριση με 582,5 εκατ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2025, σημειώνοντας μείωση κατά 23,9%.
Τον Απρίλιο τα έσοδα στην Κύπρο ανήλθαν σε 197,5 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας μείωση κατά 35,1% σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του προηγούμενου έτους (304,2 εκατ. ευρώ). H κατά κεφαλή δαπάνη τουριστών τον Απρίλιο ανήλθε σε 651,77 ευρώ σε σύγκριση με 726,42 ευρώ τον αντίστοιχο μήνα του 2025, σημειώνοντας μείωση κατά 10,3%. Οι τουρίστες από το Ηνωμένο Βασίλειο ξόδεψαν κατά μέσο όρο 86,43 ευρώ ημερησίως, οι Πολωνοί τουρίστες ξόδεψαν κατά μέσο όρο 81,89 ευρώ και οι Γερμανοί τουρίστες 85,99 ευρώ.
Διαβάστε ακόμα:
Από την Κνωσό ως τις Αρχάνες: Η Κρήτη ενισχύει την παρουσία της στην ιταλική αγορά
Στον αέρα από την 1η Ιουλίου το νέο VisitGreece.gr
Σε κορυφαία ταξιδιωτική εκπομπή της Ρουμανίας η Κάρπαθος και η Κάσος
