Ένα κρυφό καταφύγιο, ένας μικρός και άγριος παράδεισος μακριά από τον μαζικό τουρισμό, που στέκει περήφανος στο νοτιότερο σημείο των Δωδεκανήσων. Ξαπλώνουμε στα βότσαλα, πυρωμένη από τον καυτό ήλιο του Αιγαίου, στην άγρια, απομονωμένη παραλία του Αντιπέρατου.
Το σώμα μας απορροφά την ενέργεια της γης. Οι παλάμες μας, ανοιχτές κι εκτεθειμένες στον ουρανό, καίνε από το έντονο μεσημεριάτικο φως. Βυθιζόμαστε στη λάμψη του. Κι αυτή είναι η προσευχή μας. Τη σιωπή σπάει μια μεγάλη παρέα ανθρώπων γύρω στα 50, που καταφθάνει με νεανική ορμή και γέλια. Βουτούν στη ρυτιδιασμένη θάλασσα και παίζουν σαν μικρά παιδιά «ψαράκι». Βγάζουν φωτογραφίες, γελάνε, πετάνε βότσαλα στο νερό και αρχίζουν τα πειράγματα για τους λαγοκέφαλους. Μας πιάνουν την κουβέντα και γινόμαστε όλοι μια παρέα, παρασυρμένοι από μια σχεδόν εφηβική ξεγνοιασιά.
Το απόγευμα τους συναντάμε στην εκκλησία της Αγίας Μαρίνας, στο ομώνυμο χωριό με τα γραφικά σοκάκια. Καταφθάνουν ο ένας μετά τον άλλον· τα παιδιά φορώντας τα καλά τους, οι γυναίκες με λακ στα μαλλιά και πολύχρωμες βεντάλιες στο χέρι, ενώ οι άντρες, παραταγμένοι απέναντί τους, ρίχνουν κλεφτές ματιές και περιμένουν τους ιερείς. Σε έναν χώρο παραδίπλα, στα μεγάλα μαγειρεία, ετοιμάζεται το παραδοσιακό φαγητό που θα προσφερθεί δωρεάν. Τα ξύλα ήδη καίνε στις «παρανιστιές», καθώς οι άντρες προετοιμάζουν το κρέας, το κασιώτικο πιλάφι και τις τηγανητές πατάτες. Το σκηνικό είναι έτοιμο για τη μουσική, τον χορό και το αυθεντικό γλέντι που θα κρατήσει μέχρι το πωρί, όπως λένε στην Κάσο το ξημέρωμα.
Ξυπνάμε αργά το μεσημέρι και κατευθυνόμαστε για έναν καλό καφέ στο φιλόξενο «Free Café» πλάι στη θάλασσα. Ύστερα, περνάμε από το «Sweet Memory», κρυμμένο σε ένα όμορφο, ήσυχο στενάκι κοντά στο λιμάνι, για να δοκιμάσουμε τις χειροποίητες πίτες του.
Το απόγευμα παίρνουμε τον δρόμο για τις Χαδιές, έτοιμοι για πεζοπορία. Η Κάσος διαθέτει ένα οργανωμένο και εξαιρετικά σηματοδοτημένο δίκτυο μονοπατιών, το Kasos Trails. Το μονοπάτι για την παραλία Τριτά ξεδιπλώνεται μπροστά μας, άγριο και επιβλητικό, καθώς ακολουθούμε την άνυδρη κοίτη του ρέματος. Ένα πρόβατο μας συνοδεύει, παντού μυρίζει θυμάρι και η μουσική μας είναι ο δυνατός άνεμος, που φυσά ασταμάτητα και μας παρασύρει. Η διαδρομή θυμίζει μια μικρογραφία του Γκραν Κάνυον, με χαράδρες, σπηλιές και εντυπωσιακούς γεωλογικούς σχηματισμούς. Είμαστε ολομόναχοι και η σύνδεσή μας με τον τόπο δυναμώνει στην απλωσιά του Αιγαίου, στα βήματα πάνω στον ξερό τόπο, στην αμεριμνησία των μελτεμιών. Κάνουμε στάση σε ένα πηγάδι. Τα γλαροπούλια λικνίζονται στον ουρανό. Όλα λούζονται σε ένα φως που δεν έχω συναντήσει πουθενά στον κόσμο, το αιγαιοπελαγίτικο, υπερβατικό φως· έναν «αδυσώπητο κριτή» με μια απόλυτη, σχεδόν τρομακτική καθαρότητα που ξεγυμνώνει τα πάντα και προσδίδει στον τόπο μια αίσθηση αιωνιότητας στον τόπο.
Δεν είναι τυχαίο που αυτό το μικρό, αλλά γεμάτο δύναμη νησί, γέννησε ήρωες. Η ιστορία της Κάσου είναι μακρά, ανεξίτηλα σημαδεμένη από τη ναυτική της δόξα, τη σπουδαία προσφορά του ισχυρού της στόλου στην Επανάσταση του 1821 και το τραγικό Ολοκαύτωμα του 1824. Τότε που ο αιγυπτιακός στόλος του Χουσεΐν Μπέη ισοπέδωσε το νησί, σκορπίζοντας τον θάνατο και την αιχμαλωσία.
Η κάψα σβήνει όταν αντικρίζουμε τον προορισμό μας: μια ερημική, βοτσαλωτή ακτή με μια μεγάλη, φυσική πέτρινη καμάρα που σκίζει το γαλάζιο. Η κούραση της διαδρομής χάνεται στην πρώτη βουτιά στα κρυστάλλινα, βαθιά νερά. Νυχτώνει και, λουσμένοι ακόμα από το φως, ξεκουραζόμαστε μες στο σκοτάδι.
Για δείπνο, επιλέγουμε το «Καφενείο της Μαρούκλας» στο Αρβανιτοχώρι, ένα χωριό αυθεντικό, περιποιημένο, που μυρίζει γιασεμί. Απολαμβάνουμε χειροποίητες μακαρούνες με καβουρντισμένο κρεμμύδι και ντόπιο τυρί, δοκιμάζουμε ροΐκιο και τσουγκρίζουμε τα ποτήρια μας με ντόπια ρακή. Τη γαλήνη σπάνε οι ενθουσιώδεις φωνές των ποδοσφαιρόφιλων, που, καθηλωμένοι μπροστά στην οθόνη του καφενείου, παρακολουθούν με πάθος ποδόσφαιρο.
Την επόμενη μέρα, σειρά έχει η εξερεύνηση του σπηλαίου της Ελληνοκαμάρας. Στο καλοσυντηρημένο, πετρόκτιστο μονοπάτι για το σπήλαιο, συναντάμε μια ηλικιωμένη κυρία· φοράει πένθος και έχει βγει να μαζέψει ένα βότανο για το καντήλι. Μας μιλά για το παρελθόν της, ξετυλίγοντας αναμνήσεις από τις μεγαλουπόλεις της Αμερικής, από τη Νέα Υόρκη, την Καλιφόρνια, μέχρι τη Βαλτιμόρη. Αυτό το μικρό νησάκι, που ορθώνει περήφανα το ανάστημά του στα μελτέμια, είναι πλέον το τελευταίο της καταφύγιο. Παρηγοριά της, τα εγγόνια της, που έρχονται κάθε καλοκαίρι για να τη δουν. Φτάνουμε στο σπήλαιο και η κεντρική πόρτα είναι κλειδωμένη, αλλά μπαίνουμε από μια μικρή καμάρα στο πλάι. Τα ευρήματα εδώ, όπως μας είπαν οι ντόπιοι, μαρτυρούν την ανθρώπινη παρουσία ήδη από την προϊστορική εποχή. Βγαίνοντας, η θέα ανοίγεται εντυπωσιακή μπροστά μας. Στο βάθος ξεπροβάλλουν τα Αρμάθια, ένα ακατοίκητο νησάκι, ένας απόκοσμος παράδεισος με χρυσαφένια άμμο και πρασινοζαφειρένια νερά, όπου μπορείς να φτάσεις με καραβάκι από το λιμάνι.
Το τελευταίο βράδυ τρώμε στη φημισμένη ταβέρνα «Εμπορειός», γνωστή και ως «ταβέρνα του Κίκη», φρέσκο ψάρι και κασιώτικα ντολμαδάκια, τόσο μικρά που είναι πραγματικά έργα τέχνης. Ο Κίκης, με το ηλιοκαμένο του πρόσωπο, σμιλεμένο από τις διαδρομές του στη ζωή, μας κερνάει μεζέδες καθώς μας διηγείται ιστορίες από την περιπετειώδη πορεία του. Στο βλέμμα και στα λόγια του κρύβεται όλη η Κάσος: θαρραλέα, ευγενική, λιτή, ανθεκτική και γοητευτική.
*Η Μαρία Γιαννούλη σπούδασε σκηνοθεσία στη σχολή Σταυράκου και Φιλοσοφία, ξεκίνησε ως βοηθός σκηνοθέτη σε ελληνικές και ξένες παραγωγές και τα τελευταία χρόνια εργάζεται ως σκηνοθέτιδα στην τηλεόραση, τον κινηματογράφο και το θέατρο. Το 2003 συμμετείχε στo Talent Campus της Berlinale με τη μικρού μήκους ταινία της «Αθηνάς 12:00». Ντοκιμαντέρ της («Επιζώντες», «Samios» κα),έχουν βραβευτεί σε φεστιβάλ στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Το 2025, η ταινία της «Health and Healing in Ancient Greece and China»για το Πανεπιστήμιο της Κρήτης (ΕΣΠΑ) βραβεύτηκε στο: 18ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Πιονγιάνγκ στη Βόρεια Κορέα.Εχει εκδώσει δυο μυθιστορήματα «Κλειδωμένα Λόγια» (Εμπειρία Εκδοτική) και το παιδικό «Το δασος της ελπίδας» (Ακρίτας).
Το άρθρο αποτελεί προσωπική άποψη και αφήγηση της γράφουσας. Το περιεχόμενο δημοσιεύεται όπως παραδόθηκε από τη δημιουργό του, χωρίς ουσιαστική παρέμβαση από την ομάδα του Travel.gr, πέραν των απαραίτητων συντακτικών ή τεχνικών διορθώσεων.
Διαβάστε ακόμα:
