Καμωμένη με εικόνες και αρώματα η Πρωτομαγιά, ημέρα των λουλουδιών και της άνοιξης. Το βλέμμα αναζητεί τα κάθε είδους άνθη που ξεμυτίζουν από το χορτάρι, ενώ τα βήματα προσπαθούν να μην τα πατήσουν καθώς περιηγούνται πλάι τους. Κάποιες φορές, τα γόνατα λυγίζουν και το σώμα χαμηλώνει ώστε το βλέμμα να παρατηρήσει τις λεπτομέρειες της, κάθε φορά, ανθισμένης ύπαρξης που έχει τις ρίζες της στην πράσινη επιφάνεια της γης.
Η ομορφιά των λουλουδιών είναι περιορισμένης διάρκειας, όσος και ο χρόνος ζωής τους, γι’ αυτό «είναι κρίμα να τα κόψουμε – ας τα αφήσουμε να ζήσουν κι άλλο». Μας το έλεγε η γιαγιά Ανθούλα όταν ήμασταν παιδιά, καθώς πηγαίναμε στην αυλή της να φτιάξουμε το καθιερωμένο μαγιάτικο στεφάνι το οποίο έπειτα το κρεμούσε στην πόρτα του σπιτιού.
Τα αγριολούλουδα είχαν την τιμητική τους, όπως και οι παπαρούνες. Απολαμβάναμε να τις παρατηρούμε στις πράσινες εκτάσεις. Ανάμεσά τους λευκά, κίτρινα, πορτοκαλί και μωβ αγριολούλουδα, αλλά μας κέντριζε το κόκκινο χρώμα του ποώδους φυτού και παρατηρούσαμε κάθε του λεπτομέρεια, όπως η μαύρη πινελιά εντός του κόκκινου, αποτυπωμένη αριστοτεχνικά στη ζωγραφική από τον Σωτήρη Σόρογκα.
Δεν θέλαμε, επίσης, να κόψουμε τα λουλούδια στην αυλή· παρατηρούσαμε τα τριαντάφυλλα, τις γαρδένιες, τους ιβίσκους, την ψηλόλιγνη μιμόζα, τις τουλίπες, τα κυκλάμινα, σαν να ήταν γλυπτά της φύσης. Σπάνιες οι στιγμές που διακρίναμε μια μέλισσα στον «πυρήνα» λουλουδιών και τρέχαμε να τις απαθανατίσουμε.
Όλα αυτά τα λουλουδικά τα φώτιζε όμορφα ο ήλιος και εκείνα, θαρρείς, έλεγαν «καλημέρα». Το έλεγαν με χαρά και οι υπόλοιποι που εξορμούσαν με χαρά όπου υπήρχε πρασινάδα και λουλουδικό, να «πιάσουν τον Μάη», συνδυάζοντας με πικνίκ την εξόρμηση για το μαγιάτικο στεφάνι.
«Του Μαΐου ροδοφαίνεται η μέρα, που ωραιότερη φύση ξυπνάει. Και την κάνουν λαμπρά και γελάει, πρασινάδες, αχτίδες, νερά. Άνθη κι άνθη βαστούνε στο χέρι. Παιδιά κι άντρες, γυναίκες και γέροι, ασπροεντύματα, γέλια και κρότοι, όλοι οι δρόμοι γιομάτοι χαρά. Να χαρείτε του χρόνου τη νιότη, άνδρες, γέροι, γυναίκες παιδιά» (Διονύσιος Σολωμός στο ποίημά του, «Πρωτομαγιά»).
Αυτή η νιότη, στη διαδοχή των εποχών ταυτίζεται με την άνοιξη, την 1η του Μάη οπότε και ανθίζει η γη. Μετά την καταιγίδα –τον χειμώνα– ξεπροβάλει περήφανος ο ήλιος και χαϊδεύει με τις ακτίνες του όλη την πλάση. Το άγγιγμά του είναι υπαίτιο ώστε να ξεμυτίσουν τα μπουμπούκια στα κάθε είδους ποώδη φυτά κι έπειτα να ανοίξουν χρωματίζοντας το απέραντο πράσινο στην επιφάνεια της γης. Μόνο που τα φυτά είναι εύθραυστα, ομοίως και τα ανθρώπινα πλάσματα με ψυχοσύνθεση σπάνια. Αυτή την ευθραυστότητα την αποδίδουμε και στην όψη του «σκελετού» των λουλουδιών: λεπτή.
Παρά την κομψή κορμοστασιά των λουλουδιών, όταν ανθίζουν σε γλάστρες μπαλκονιών σπιτιών στην πόλη, είναι σαν να χαμογελά η φύση ανάμεσα στα κτίρια, υπενθυμίζοντάς μας πως η ομορφιά βρίσκεται οπουδήποτε, όπως στον παρακάτω πίνακα τον οποίο υπογράφει η Άννα Μαρία Τσακάλη.
Με μια διαφορετική ματιά, την άνοιξη ανθίζουν και οι άνθρωποι παρόλο που αυτή η εποχή ενυπάρχει εντός τους και αφορά στην εσωτερική νηνεμία, τη συνύπαρξη, το μαζί που είναι παντοδύναμο. «Ξεδίπλωσε τα χέρια σου. Απλώσου. Το πρόσωπο ν’ ανθίσει. Φέρε κοντά την Άνοιξη. Κοντά φέρε την Άνοιξη» (από το ποίημα «Φέρε κοντά την άνοιξη» της Ασημίνας Ξηρογιάννη). «Και γεύσου της αύρα της, ταξίδεψε με τα αρώματα των λουλουδιών της», συμπληρώνουμε εμείς.
Τι είναι αυτό που προσδοκούμε από την άνοιξη, κάθε Πρωτομαγιά που γιορτάζει η πρώτη εποχή του χρόνου; Τα λουλούδια μας δίνουν το δικό τους μάθημα: πως ο κύκλος τους συνάδει με τον κύκλο των εποχών και αυτός με της ζωής. Και στην όποια διάρκειά τους καλούνται ν’ ανθίζουν. Όπως ο χρόνος επουλώνει πληγές, έτσι η άνοιξη με τα άνθη της μας τονίζει ότι καθείς μπορεί ν’ ανθίσει και αυτό δεν θα παύει να υφίσταται ακόμα και αν η εποχή που προαναγγέλλει τον ερχομό τους, έχει κάπως κουραστεί. «Έρχεται φέτος κουρασμένη η Άνοιξη (να) κουβαλάει τόσα χρόνια τα λουλούδια πάνω της. Σκοτεινοί άνθρωποι στις γωνιές την παραμονεύουν για να την τσακίσουν. Αυτή όμως με κρότο ανάβει ένα-ένα τα λουλούδια της στα μάτια τους τα ρίχνει (για) να τους στραβώσει» (από το ποίημα «Οι εχθροί της Άνοιξης» του Μίλτου Σαχτούρη).
Ανθοκομικές εκθέσεις
Λουλούδια και άλλα φυτά (σπάνια και μη) έχουν αυτές τις μέρες την τιμητική τους, προσμένοντας φροντίδα. Εάν την Πρωτομαγιά βρίσκεστε στην Αττική, επισκεφτείτε την 72η Ανθοκομική Έκθεση Κηφισιάς (έως 17 Μαΐου) όπου η βοτανική τέχνη συναντά την ίδια τη ζωή στην «καρδιά» του ιστορικού Άλσους Κηφισιάς «Δήμαρχος Δημήτριος Ζωμόπουλος». Εκεί, μπορείτε να περιηγηθείτε και να μάθετε για πολλά είδη φυτών ή και να προμηθευτείτε άνθη για να φυτέψετε στην αυλή σας ή να βάλετε στο μπαλκόνι σας.
Εάν είστε στη Θεσσαλονίκη, δεν έχετε παρά να κάνετε μια επίσκεψη στην 38η Ανθοκομική Έκθεση Καλαμαριάς (έως 3 Μαΐου), έναν από τους πιο αγαπημένους και ιστορικούς θεσμούς της πόλης.
Σε οποιοδήποτε μέρος της χώρας και εάν βρεθείτε, ο Μάης θα μοσχομυρίσει δηλώνοντας την παρουσία του.
