Μπολόνια: Ένα διήμερο γνωριμίας με την εκθαμβωτική «Κόκκινη Πόλη» της Ιταλίας

Πράγματι, στη Μπολόνια η γαστρονομική παράδοση ανάγεται σε μια μορφή τέχνης, η οποία συναγωνίζεται επάξια τη μοναδική αρχιτεκτονική της ταυτότητα, υπογραμμίζοντας από κοινού το ξεχωριστό προφίλ μιας πόλης όπου τα πάντα συνωμοτούν στην απόλαυση, ή πιο σωστά στις αλλεπάλληλες απολαύσεις. Αναμφίβολα, ο ρόλος της Μπολόνια ως αυθεντικός και εξαιρετικός γαστρονομικός προορισμός την έχει φέρει δυναμικά στο προσκήνιο τα τελευταία χρόνια. Το φαγητό είναι σοβαρή υπόθεση για τους Μπολονέζους – αρκεί να ειπωθεί ότι πάνω από 30 επίσημες συνταγές, στις οποίες περιλαμβάνονται τα αγαπημένα τορτελίνι, λαζάνια και ταλιατέλες μπολονέζ, είναι καταγεγραμμένες από το Εμπορικό Επιμελητήριο, ενώ το αποτύπωμα της τοπικής κουζίνας είναι εμφανές στις περίφημες αγορές τροφίμων, σε ατμοσφαιρικά wine bar, ιστορικά alimentary και ντελικατέσεν, παραδοσιακούς φούρνους, εστιατόρια-θεσμούς που αποθεώνουν τις παραδοσιακές γεύσεις και σε gelaterie με λαχταριστούς πειρασμούς.

Το να θεωρήσει όμως κάποιος ότι η πόλη απευθύνεται μόνο στους λάτρεις του φαγητού, την αδικεί σίγουρα. Η ολοζώντανη Μπολόνια, με αξιοζήλευτη τοποθεσία διαμέσου απέραντων πεδιάδων και απαλών λόφων, επίκεντρο μιας περιοχής με ιστορικές, μοναδικής ομορφιάς μικρότερες πόλεις, επιδεικνύει ως κομψή Ιταλίδα την ακαταμάχητη γοητεία της ανάμεσα σε πανύψηλους μεσαιωνικούς πύργους, ατέλειωτες σειρές ιστορικών στοών, πλατείες με μνημειώδεις ναούς και θεαματικά ανάκτορα. Όλα μοιάζουν έτοιμα ν΄αποκαλύψουν συναρπαστικές ιστορίες από ένα λαμπρό παρελθόν, αλλά ταυτόχρονα φανερώνουν μια πόλη που ξέρει πως ν’ απολαμβάνει τη ζωή. Έστω κι ένα σύντομο, διήμερο ταξίδι γνωριμίας που ιδανικά θα εξελίσσονταν ως εξής, αρκεί για να μας παρασύρει στους ρυθμούς μιας πόλης που κρατά στην καρδιά της το χθες κι αποθεώνει την ευζωία απολαμβάνοντας το σήμερα.

• 1^η Μέρα – Πρωί

Η καρδιά της πόλης που κάποτε κύκλωναν 13 πύλες, αιώνες τώρα χτυπά στην εντυπωσιακή κεντρική πλατεία Piazza Maggiore, οπότε αυτή είναι και η ιδανική αφετηρία γνωριμίας με τη σαγηνευτική Μπολόνια. Ο κανόνας που θέλει τις ιταλικές πλατείες να στολίζονται με εντυπωσιακά palazzi και βασιλικές, τηρείται και εδώ: από τη μια η Basilica San Petronio που ξεχωρίζει με τον όγκο της ανάμεσα στα θεαματικά palazzi και την ημιτελή της πρόσοψη, αποτελεί τη μεγαλύτερη γοτθικού ύφους, κατασκευασμένη από τούβλα εκκλησία παγκοσμίως και είναι αφιερωμένη στον πολιούχο της Μπολόνια. Στο λιτό εσωτερικό ξεχωρίζει το Παρεκκλήσι των Μάγων για τις εντυπωσιακές νωπογραφίες του, αλλά η βασιλική χρωστά τη δημοφιλία της περισσότερο στον μήκους 67μ. μεσημβρινό στο δάπεδό της -τον μακρύτερο στον κόσμο-, τον οποίο φωτίζουν οι ηλιακές ακτίνες το μεσημέρι.

Απέναντί του το Palazzo del Podestà του 13^ου αιώνα, ξεχωρίζει για τον πύργο του, αλλά και για την ιδιαιτερότητα της αναγεννησιακής του στοάς: δοκιμάστε να μιλήσετε κοντά στον τοίχο στις «γωνιές των ψιθύρων» και ακούστε πώς οποιοσδήποτε ήχος μεταφέρεται καθαρά στην απέναντι πλευρά. Ο έτερος πύργος που δεσπόζει στην πλατεία, ανήκει στο μνημειωδών διαστάσεων και φουριακής αρχιτεκτονικής Palazzo d’Accursio, όπου στεγάζεται η δημοτική αρχή της Μπολόνια. Οι νωπογραφίες στο εσωτερικό, η λαμπερή αίθουσα τέλεσης γάμων και η συλλογή τέχνης της Δημοτικής Πινακοθήκης που εκτίθεται σ’ αυτό, είναι εντυπωσιακά, αλλά είναι η μαγευτική θέα από τον πύργο του ρολογιού που μένει πραγματικά αξέχαστη. Όσο για την παρακείμενη, μικρή πλατεία Piazza del Nettuno, το σιντριβάνι του Ποσειδώνα μνημονεύει την εποχή που οι υδάτινοι δρόμοι της Μπολόνια έφεραν τεράστια εμπορική και οικονομική ανάπτυξη και αποτελεί ένα από τα πιο πολυφωτογραφημένα σημεία της. Αν σας θυμίζει κάτι η τρίαινα του θεού της θάλασσας, ναι, είναι αυτή που έδωσε την έμπνευση για το σήμα της Maserati.

• Μεσημέρι

Από την Piazza Maggiore ακολουθήστε την οδό Via Clavature για να μεταφερθείτε από το μεγαλοπρεπές σκηνικό των πλατειών στο απίθανο πλέγμα από δρομάκια που κυκλώνουν την αγορά τροφίμων Mercato di Mezzo. Ένας παράδεισος των απανταχού foodies απλώνεται μπροστά σας, σαγηνεύοντας όλες τις αισθήσεις: η φημισμένη μορταδέλα της Μπολόνια, ιταλικά αλλαντικά, τυριά με πρωταγωνίστρια φυσικά την παρμεζάνα, φρούτα, λαχανικά, ολόφρεσκα χειροποίητα ζυμαρικά και κρασιά από κάθε γωνιά της Ιταλίας. Πάρτε μια γεύση από τις τοπικές λιχουδιές στις καντίνες της αγοράς ή ακόμη καλύτερα στα λιγοστά -και εξαιρετικά περιζήτητα τραπέζια- των ιστορικών alimentari και salumerie που συγκεντρώνονται εδώ και δεκάδες χρόνια στην περιοχή Quadrilattero.

Αυτό είναι και το ιδανικότερο σημείο για να κάνετε τις προμήθειές σας επιλέγοντας από τις τοπικές λιχουδιές: στη Salumeria Simoni must είναι η μορταδέλα, το μαλακό τυρί squacquerone και η μακράς ωρίμανσης Parmigiano Reggiano από παραγωγούς των γύρω βουνών, στο Tamburini θα βρείτε ό,τι τραβά η όρεξή σας σε αλλαντικά και μια πλούσια γκάμα αυθεντικού balsamico από τη Μόντενα, ενώ στο Gilberto που βρίσκεται στα χέρια της τέταρτης γενιάς της ίδιας οικογένειας, θα δοκιμάσετε την αυτοσυγκράτησή σας μπροστά σε αμέτρητους σοκολατένιους πειρασμούς. Μην προσπεράσετε τα παραδοσιακά μπολονέζικα γλυκά του 150 ετών φούρνου Paolo Atti, και μην παραλείψετε να πιείτε ένα ποτήρι κρασί σ’ ένα ζωντανό θρύλο της Μπολόνια, την ιδιαίτερα ατμοσφαιρική Osteria del Sole, που χρονολογείται στο 1465. Εδώ, απλά θα παραγγείλτε στο μπαρ, θα πιάσετε θέση σ΄ένα από τα μεγάλα ξύλινα τραπέζια και θ’ απολαύστε τα καλούδια που μόλις αγοράσατε – ένα ιδιότυπο σύστημα που τιμούν καθημερινά εδώ κι αιώνες ντόπιοι κι επισκέπτες.

Μετά το γεύμα, εξερευνήστε τις αποκαλούμενες Επτά Εκκλησίες–Sette Chiese -τέσσερις στην πραγματικότητα- του Santo Stefano, στην ομώνυμη, τριγωνική, πλακόστρωτη πλατεία. Σ΄ αυτόν τον εκκλησιαστικό λαβύρινθο αρχαίων και μεσαιωνικών ναών, το διαδοχικό πέρασμα από τον ένα στον επόμενο διαφορετικής αρχιτεκτονικής, συνιστά μια μοναδική εμπειρία αλλεπάλληλων εκπλήξεων. Από αυτούς, τη Basilica del Sepolcro θεωρείται ότι έχτισε ο πολιούχος της Μπολόνια, ενώ το ρομανικό περιστύλιο ήταν το αγαπημένο σημείο του Dante στην πόλη. Μ΄ ένα χειροποίητο gelato στο χέρι από την Cremeria La Vecchia Stalla που φημίζεται για τις γεύσεις με βάση το φιστίκι, και διασχίζοντας τα διαδοχικά μέρη της ανακαινισμένης μεσαιωνικής στοάς Corte Isolani, θα οδηγηθείτε στην σχεδόν κατακόκκινη οδό Strada Maggiore, που θα σας οδηγήσει τους δύο ψηλόλιγνους μεσαιωνικούς πύργους-σύμβολα της πόλης: τον ψηλότερο Asinelli που επιβλέπει την Κόκκινη Πόλη από τα 97,2 μέτρα και τον μικρότερο, ύψους 48μ. Garisenda – αμφότεροι σε φάση αναστήλωσης λόγω επιδείνωσης της κλίσης τους.

• Απόγευμα – Βράδυ

Αφήνοντας πίσω σας τους πύργους, κατηφορίστε την Via Rizzoli κι αφήστε την όρεξή σας, που σ’ αυτή την πόλη προκαλείται συνεχώς, να σας οδηγήσει στην άλλη διάσημη αγορά τροφίμων, τη σκεπαστή Mercato delle Erbe. Ανοιχτή από το 1910, όταν μεταφέρθηκαν οι πάγκοι φαγητού που ως τότε βρίσκονταν στην Piazza Maggiore, είναι γεμάτη δελεαστικές νοστιμιές όπως γεμιστή piadina –παραδοσιακή ζυμωτή πίτα της περιοχής- και κομμάτια λαχταριστής πίτσας. Τα καφέ που απλώνουν τραπέζια στο πεζοδρόμιο στην πίσω είσοδο της αγοράς είναι από τα αγαπημένα στέκια των ντόπιων, ειδικά κατά τα ανοιξιάτικα και καλοκαιρινά απογεύματα. Στο ιδιαίτερα αγαπητό Bar Senza Nome μπορείτε να δοκιμάσετε το χαρακτηριστικό της Εμίλια Ρομάνια λευκό κρασί Albana, ενώ για βραδινό γεύμα κατηφορίστε ως το Il Rovescio, όπου θα δοκιμάσετε εξαιρετικές ταλιατέλες ραγού, ριζότο μανιταριών με σπανάκι και φουντούκια, ή πίτσες σε ξυλόφουρνο στο απλό σκηνικό μιας λιτής osteria.

• 2^η Μέρα – Πρωί

Ακολουθείστε το παράδειγμα των ντόπιων και συνδυάστε την passeggiata κάτω από τα portici, τις περίφημες θολωτές στοές της πόλης των οποίων το εντυπωσιακό μήκος φτάνει συνολικά τα 62χλμ.-38χλμ. εντός τoυ αστικού ιστού-, με πρωινό καφέ και μίνι γλυκά, όπως στο ιστορικό Caffé Zanarini, αλλοτινό στέκι λογίων που μετρά σχεδόν έναν αιώνα λειτουργίας. Αναγνωρισμένες από την UNESCO για την καλλιτεχνική, κοινωνική και πολιτιστική αξία τους και το ρόλο τους ως επίκεντρο της κοινωνικής ζωής της Μπολόνια εδώ κι αιώνες, οι θολωτές στοές της «Κόκκινης Πόλης» συνιστούν το μεγαλύτερο δίκτυο στοών του κόσμου, κι ένα από πλέον χαρακτηριστικά στοιχεία της φυσιογνωμίας της. Ξεχωρίζουν τα Portico Dei Servi, που εκτείνεται προς την Porta Maggiore και είναι το πλατύτερο παγκοσμίως και Portico San Luca, που με τις 666 αψίδες του και μήκος 3.796μ. κατέχει το ρεκόρ της μακρύτερης στοάς. Θα σας οδηγήσει νότια του ιστορικού κέντρου διαμέσου της πύλης Porta Saragozza, σε μια ανηφορική διαδρομή ως την βασιλική της Santa Luca, με ανταμοιβή από το λόφο όπου δεσπόζει -κι ακόμη περισσότερο από τον τρούλο της-, τη συγκλονιστική θέα στην πόλη και τη γύρω περιοχή των λόφων Coli Bolognese. Αν και υπέροχη, η διαδρομή είναι ανηφορική και αρκετά κουραστική, οπότε έχετε υπόψη ότι καλύπτεται και από τουριστικό τρένο που αναχωρεί από την Piazza Galvani κάθε 30΄ για το θεαματικό Santuario della Madonna di San Luca -όπως είναι tο πλήρες όνομα το ναού- με τη βυζαντινού ύφους, μεσαιωνική εικόνα της Παναγίας που αστράφτει στο μπαρόκ ιερό και θεωρείται ότι αγιογράφησε ο Άγιος Λουκάς ο Ευαγγελιστής.

• Μεσημέρι – Απόγευμα

Επιστρέψτε είτε με τα πόδια είτε με τρένο, αλλά φροντίστε το μεσημέρι να σας βρει στην καρδιά του ιστορικού κέντρου για να μοιραστείτε με τους ντόπιους τα θρυλικά πιάτα του Da Gianni, μιας από τις καλύτερες τρατορίες της Μπολόνια: tortellini in brodo που λειώνουν στο στόμα, ταλιατέλες, νιόκι και φυσικά αυθεντικό ραγού μπολονέζ. Στη συνέχεια εντρυφήστε στις λιγότερο γνωστές πλευρές της ιστορίας και της πολιτιστικής κληρονομιάς της πόλης, ξεκινώντας από τη μεγαλοπρεπή, γεμάτη καλλιτεχνικούς θησαυρούς Basilica di San και δύο πρώιμα γλυπτά του Μιχαήλ Αγγέλου ως μέρος μιας θεαματικής γλυπτικής σύνθεσης, το φιλοτεχνημένο από τον Filippino Lippi έργο «Μυστικός γάμος της Αγίας Αικατερίνης» και το εκκλησιαστικό όργανο όπου έπαιξε σε νεαρή ηλικία ο Μότσαρτ. Εναλλακτικά, κάντε μια στάση στο μικροσκοπικό Oratorio di Santa Cecilia για να θαυμάσετε έναν εκπληκτικό κύκλο αναγεννησιακών νωπογραφιών, όπου αποτυπώνονται σκηνές από τη ζωή της Αγίας Καικιλίας, προστάτιδα της μουσικής.

Περάστε το υπόλοιπο απόγευμα στο επιβλητικό Palazzo Pepoli, κατοικία κατά τα μεσαιωνικά χρόνια της οικογένειας των τοπικών αρχόντων Pepoli, όπου πλέον στεγάζεται το πρωτοποριακό Μουσείο Ιστορίας της Μπολόνια. Η διαδραστική εμπειρία κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον ακόμη και των μικρότερων επισκεπτών και προσφέρει μια διεισδυτική ματιά στην εξέλιξη της πόλης από τα Ετρουσκικά χρόνια ως τις μέρες μας, με τη χρήση πολυμέσων και εικονικής πραγματικότητας. Μη χάσετε το τμήμα που είναι αφιερωμένο στο διάσημο αλλαντικό της Μπολόνια, τη μορταδέλα, της οποίας η παραγωγή ρυθμίζεται με κανόνες ήδη από το 1661. Εναλλακτικά, οι φιλότεχνοι θα αποτίνουν φόρο τιμής στα τρία μέλη της οικογένειας Carracci, καθώς και στους Raffaello, Tiziano, Tintoretto και Guido Reni στην Εθνική Πινακοθήκη της Μπολόνια, όπου μεταξύ αριστουργημάτων κυρίως Μπολονέζων καλλιτεχνών, εκτίθεται ένα πρώιμο έργο του El Greco από την περίοδο που πέρασε στη Βενετία.

• Βράδυ

Αφήνοντας πίσω σας το μουσείο και τους δύο μεσαιωνικούς γίγαντες της πόλης, ήρθε η ώρα για ένα ακόμη ταξίδι στο χρόνο, αυτή τη φορά στα σοκάκια του πρώην Γκέτο, στα όρια του οποίου κατά το 16^ο αιώνα ήταν υποχρεωμένη να ζει η Εβραϊκή κοινότητα της Μπολόνια. Τα ατμοσφαιρικά στενά προσφέρονται για χαλαρές βόλτες – ειδικά η Viadell’ Inferno όπου βρίσκονταν η παλιά Συναγωγή θα σας μεταφέρει αιώνες πίσω, ενώ η κεντρική και πάντα πολυσύχναστη οδός Via Guglielmo Oberdan, είναι γεμάτη δελεαστικές στάσεις -είτε για αγορές, είτε για νόστιμα τσιμπολογήματα. Προσέξτε πως εδώ, στο Ghetto Ebraico, οι στεγασμένες στοές στενεύουν και φαίνονται πιο φτωχικές. Κάντε μια στάση για ένα ποτήρι κρασί στο ρουστίκ περιβάλλον της In Cantina Enotecanel Ghetto, πριν κατευθυνθείτε μόλις λίγα βήματα πιο μακριά, όπου δίπλα σχεδόν στην Porta Govese βρίσκεται ο προορισμός σας για βραδινό γεύμα, στη ζεστασιά του ξύλου που ντύνει την οικογενειακή τρατορία Serghei.

Ένα από τα πιάτα που σερβίρουν κι αξίζει να δοκιμάστε είναι τα γεμιστά κολοκυθάκια με κεφτέδες, από τα λιγότερο γνωστά αλλά χαρακτηριστικά γαστρονομικά διαμαντάκια της Μπολόνια. Φεύγοντας από το εστιατόριο, σταθείτε για λίγο στον παρακείμενο τοίχο και κοιτάξτε μέσα από το παράθυρο Finestrella Canale di Reno, όπου ξεπροβάλει ένα από τα κάποτε πολυσύχναστα κανάλια της πόλης. Μια εικόνα μαγική, απρόσμενα γοητευτική και πάντα κατακόκκινη, όπως η ίδια η Μπολόνια.

Διαβάστε ακόμα:

7 προτάσεις διαμονής στις πιο γοητευτικές συνοικίες της Βενετίας

Ταξίδι στη Λίμνη Γκάρντα -Γραφικά χωριά, μεσαιωνικά κάστρα και μαγευτικά τοπία

Πρώτη φορά στην Τοσκάνη