Γνωρίστε το «αντίπαλον δέος» του Ολύμπου, τον Κίσσαβο, που τον στολίζουν υπέροχα χωριά όπως τα Αμπελάκια και το Μεταξοχώρι και απολαύστε τις σπάνιες φυσικές του ομορφιές, αλλά και τις κοντινές παραλίες του Αγιόκαμπου.

47

Ο Κίσσαβος

Είναι το δεύτερο ψηλότερο βουνό της Θεσσαλίας, μετά τον Όλυμπο, από τον οποίο το χωρίζει η κοιλάδα των Τεμπών. Είναι γνωστό και με την αρχαία ονομασία Όσσα, ενώ η ψηλότερη κορυφή του φτάνει τα 1.978 μέτρα. Σύμφωνα με τη μυθολογία, το βουνό συνδέεται με τις Νύμφες, τον Ηρακλή και τη Δήμητρα, καθώς η περιοχή των Τεμπών θεωρούνταν πέρασμα με έντονο μυθολογικό συμβολισμό.

Ο Κίσσαβος είναι γεμάτος από πυκνά δάση, φαράγγια και ορμητικά ποτάμια και έχει χαρακτηριστεί ως ατόφιος «βοτανόκηπος της Ελλάδας» χάρη στη βιοποικιλότητα, το ποικίλο ανάγλυφο και το κλίμα του. Ξεκινώντας από χαμηλά και ανεβαίνοντας προς τις κορυφές συναντά κανείς δάση οξιάς, βελανιδιάς, ελάτης, αλλά και αλπικά λιβάδια που προσφέρουν εντυπωσιακά θεάματα την άνοιξη με τα ανθισμένα λουλούδια και το φθινόπωρο όταν τα φυλλώματα των δέντρων αλλάζουν χρώματα. Το βουνό είναι ιδανικό για περπάτημα, ποδήλατο βουνού και βόλτες με SUV οχήματα καθώς διαθέτει πολλούς χωματόδρομους. Τα άφθονα νερά σχηματίζουν ρέματα, καταρράκτες για rappel και μικρές λίμνες. Η ανατολική του πλευρά είναι η ωραιότερη, ενώ προς τη μεριά της Λάρισας είναι πιο άγονη, με πουρνάρια και γυμνούς βράχους.

Τα ιστορικά Αμπελάκια

Μια ανάσα από τα Τέμπη και 30 χλμ. από τη Λάρισα, τα πέτρινα σπίτια των Αμπελακίων με τις κεραμιδένιες στέγες τους απλώνονται αμφιθεατρικά στη δασωμένη πλαγιά του Κισσάβου.
Η σπουδαία ιστορία του χωριού, που έχει χαρακτηριστεί ως παραδοσιακός οικισμός, οφείλεται στην ευρηματικότητα και την επιθυμία των ανθρώπων που έζησαν εκεί τον 18ο αιώνα για μόρφωση, προκοπή και πλούτο. Τα περίφημα πορφυρά βαμβακονήματα, η Κοινή Συντροφία με τα 6.000 μέλη και τα 17 υποκαταστήματα σε όλη την Ευρώπη, τα αρχοντικά των Σβαρτς, η Μανιάρειος Σχολή και πολλά ακόμη έχουν αποτυπωθεί σε τουλάχιστον 350 ειδικές εκδόσεις. Αξίζει να πούμε πως τον 18ο αιώνα, οι Αμπελακιώτες μιλούσαν με ευχέρεια τέσσερις γλώσσες, στο Ελληνομουσείο δίδαξαν το 1749 φημισμένοι λόγιοι της εποχής και η Μανιάρειος Σχολή ήταν το ένα από τα τρία σχολεία του χωριού, όπου, από το 1773 τα παιδιά μάθαιναν γράμματα δωρεάν.

Οι περίπατοι στον οικισμό θα σας φέρουν στον ναό του Αγίου Αθανασίου και της Αγίας Παρασκευής, στη συνοικία του Χαλκιά με το αρχοντικό Σολωμού και στη γειτονιά του Δεσπότη με το πέτρινο γεφύρι. Ένα από τα σημαντικά εκκλησιαστικά αξιοθέατα στα Αμπελάκια είναι ο ξυλόγλυπτος μονόχωρος ναός του Αγίου Γεωργίου. Κτίστηκε μεταξύ 1480 και 1520 και είναι ο μοναδικός που έχει εικόνα του Αη Γιώργη σε θρόνο και στο προαύλιό του υπάρχει ένας μεγάλος πλάτανος που θεωρείται πάνω από 1.100 ετών.

Σε διάφορα σημεία του χωριού κτίστηκαν μεταξύ 1787 και 1810 17 αρχοντικά. Ήταν διώροφα ή τριώροφα και είχαν φρουριακή μορφή με πολεμίστρες, μικρά ανοίγματα στο ανώγι, φεγγίτες με πολύχρωμα τζάμια. Στον όροφο όπου έμενε η οικογένεια υπήρχε η κρεβάτα, ο κεντρικός χώρος δηλαδή, με τους οντάδες γύρω και τους σοφάδες που ήταν υπερυψωμένοι. Κορωνίδα όλων ήταν το μεγαλοπρεπές Αρχοντικό του Γεωργίου Σβαρτς και πολύ αξιόλογο το, γκρεμισμένο ακόμη, αρχοντικό του Δημητρίου Σβαρτς.

Το περίφημο Αρχοντικό Σβαρτς και η Κοινή Συντροφία

Αποκατεστημένο και υπέροχα φωτισμένο, το θαυμάσιο τριώροφο αρχοντικό του Γεωργίου Μαύρου (Σβαρτς), προέδρου της Κοινής Συντροφίας, θα σας μείνει αξέχαστο όταν το επισκεφθείτε, καθώς συγκαταλέγεται στα σπουδαιότερα του είδους του στην Ελλάδα. Η ανέγερσή του ξεκίνησε το 1787 και ολοκληρώθηκε το 1798, ενώ χρειάστηκαν συνολικά οκτώ χρόνια για την κατασκευή του και τρία ακόμη για τον ζωγραφικό και διακοσμητικό του διάκοσμο. Το αποτέλεσμα αποτυπώνει έναν σπάνιο συνδυασμό αμπελακιώτικης αρχιτεκτονικής, ευρωπαϊκού μπαρόκ και επιρροών από τη Μικρά Ασία.

Στα θερινά διαμερίσματα του δευτέρου ορόφου, όπου γίνονταν και οι συνελεύσεις, ξεχωρίζουν τα ξυλόγλυπτα, ο οντάς και το τζάκι του αετού. Στο δωμάτιο αυτό μοναδική είναι η διακόσμηση της οροφής με το σύμβολο του ροδιού στο επίκεντρο. Οι τοιχογραφίες στον τρίτο και στον δεύτερο όροφο είναι γεμάτες σύμβολα ευημερίας και ευτυχίας, όπως παγώνια, φρούτα, λουλούδια, μαζί με απεικονίσεις της Κωνσταντινούπολης και του Βοσπόρου.

Το αρχοντικό έχει τρεις πύργους-παρατηρητήρια, είναι γεμάτο κρύπτες και κρυφά περάσματα. Στον ημιώροφο λειτουργούσε ιδιωτική τράπεζα και στο ισόγειο υπάρχει ένα θησαυροφυλάκιο. Ύστερα από πολλά χρόνια που παρέμενε ερειπωμένο, το σπάνιο αυτό οικοδόμημα αγοράστηκε από το ελληνικό κράτος το 1965 και, αφού αναστηλώθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού, αποτελεί επισκέψιμο μνημείο.

Τηλέφωνο επικοινωνίας: 24950 93302

Ο συνεταιρισμός εμπόρων, τεχνιτών και εργατών παρασκευής κόκκινων νημάτων στα Αμπελάκια άκμασε στα τέλη του 18ου και στις αρχές του 19ου αιώνα. Οι Αμπελακιώτες ανέπτυξαν τη νηματουργία και την τέχνη της βαφής γνέθοντας βαμβάκι και βάφοντάς το με το κόκκινο χρώμα από τις ρίζες του φυτού ριζάρι και δημιούργησαν σχέσεις με Ευρωπαίους εμπόρους εξάγοντας τα νήματά τους. Η πρώτη Συντροφία δημιουργήθηκε το 1750-60 και μέσα σε λίγα χρόνια συστήθηκαν κι άλλες φθάνοντας να απασχολούν 1.000 τεχνίτες.

Το 1778 οι αρχηγοί από τις διάφορες συντροφιές αποφάσισαν την ένωσή τους στην Κοινή Συντροφία και Αδερφότητα των Αμπελακίων με πρόεδρο τον Γεώργιο Μαύρο. Μέτοχοι στην επιχείρηση ήταν όλοι οι κάτοικοι του χωριού. Το 1780 τα μέλη του συνεταιρισμού έφτασαν τις 6.000 και από τα 24 εργαστήρια εξάγονταν κόκκινα νήματα σε πολλές πόλεις της Ευρώπης όπου ιδρύθηκαν πρακτορεία και υποκαταστήματα του Συνεταιρισμού. Η άνθισή του διήρκεσε μέχρι το 1812, οπότε διαλύθηκε.

Το Λαογραφικό και Ιστορικό Μουσείο Αμπελακίων

Στεγάζεται στο αναστηλωμένο αρχοντικό του Μολά, πολύ κοντά στην κεντρική πλατεία. Φιλοξενεί μια σειρά από ενδυμασίες, φωτογραφίες, σκεύη, εργαλεία, διακοσμητικά αντικείμενα, καθώς και έπιπλα στημένα έτσι ώστε να αναπαριστούν το Αμπελακιώτικο σπίτι. Οι χώροι του περιλαμβάνουν το χαγιάτι, ο χειμωνιάτικος οντάς που ήταν και χώρος εργασίας, ο οντάς όπου δέχονταν τους μουσαφίρηδες, η κουζίνα, η σάλα με το συνεχόμενο σαχνισί που είναι ένα από τα χαρακτηριστικά της αρχιτεκτονικής των Αμπελακίων και το υπνοδωμάτιο όπου βρίσκεται και η προίκα της νύφης.

Τηλέφωνο επικοινωνίας: 24950 93090

Η κοιλάδα των Τεμπών και ο Πηνειός

Χιλιάδες άνθρωποι κάθε χρόνο έρχονται στην κοιλάδα των Τεμπών, κατεβαίνουν στο εκκλησάκι της Αγίας Παρασκευής, περπατούν και κάνουν δραστηριότητες, πίνουν καφέ κάτω από τα θεόρατα πλατάνια, μέσα στο κατάφυτο τοπίο που μοιάζει ευλογημένο από τη φύση. Κολλημένο στον βράχο το εκκλησάκι της Αγίας Παρασκευής κτίστηκε από τον ΟΣΕ στις αρχές του 20ου αιώνα με χρηματοδότηση των υπαλλήλων του, έπειτα από θαύμα που συνδέθηκε με την περιοχή.

Αν και μικρό, είναι μεγάλο προσκύνημα στη Θεσσαλία καθώς το συνοδεύουν οι θρύλοι για τα θαύματα της αγίας. Δίπλα υπάρχει η λιλιπούτεια σπηλιά με το αγιασμένο -όπως θεωρείται- νερό. Στον εορτασμό της Αγίας Παρασκευής, στις 26 Ιουλίου, χιλιάδες πιστοί συρρέουν εκεί από πολλές περιοχές.

Η περίφημη κρεμαστή γέφυρα των Τεμπών, πάνω από τον Πηνειό, περιβάλλεται από πλατάνια και χαρίζει πάντα μοναδικές φωτογραφίες από μακριά, καθώς τα κάγκελά της δημιουργούν λευκές φωτοσκιάσεις, σαν αχλύ. Η αρχική γέφυρα που έφτιαξε ο ΟΣΕ ανακατασκευάστηκε και εγκαινιάστηκε το 2004. Η διάσχιση του Πηνειού μέσα από την κοιλάδα των Τεμπών είναι μια μοναδική εμπειρία, όποια εποχή και αν επιλέξετε.

Οι εταιρείες που ασχολούνται με τα σπορ στη φύση προσφέρουν πολλές επιλογές: rafting, monoraft, canoe-kayak, τοξοβολία, πεζοπορία και αναρρίχηση στα βράχια της βόρειας πλευράς της κοιλάδας με έμπειρους οδηγούς. Η ωραιότερη πεζοπορική διαδρομή κάνει τον κύκλο της κοιλάδας και ακολουθεί την παλιά σιδηροδρομική γραμμή δίπλα στον Πηνειό (13 χλμ.). H πλωτή διάσχιση ξεκινάει συνήθως από την Αγία Παρασκευή και καταλήγει στο Δέλτα του Πηνειού, περνώντας μέσα από τα απίθανα τοπία της κοιλάδας στη σκιά των κάθετων βράχων. Ο βαθμός δυσκολίας (1 και 2) κάνει την πλεύση κατάλληλη και για οικογένειες.

Ο τεκές του Χασάν Μπαμπά

Το αναστηλωμένο μνημείο βρίσκεται λίγο πριν την είσοδο προς την κοιλάδα των Τεμπών. Όπως δείχνει μια χαλκογραφία του 1819 που έχει διασωθεί, το κτίριο ήταν μεγάλο, είχε τζαμί με μιναρέ, τεκέ, ξενώνα και μαγειρείο και τον περιέβαλλαν κυπαρίσσια. Στον τεκέ λειτουργούσε το φιλοσοφικό τάγμα των μπεκτασήδων δερβίσηδων (φτωχών μοναχών). Επικεφαλής ήταν ο Χασάν Μπαμπάς που τον προσκυνούσαν ως άγιο και θεραπευτή. Στο σημείο όπου κτίστηκε ο τεκές, το 15ο αιώνα, πρέπει να υπήρχε παλαιότερα η χριστιανική επισκοπή Λυκοστομίου και ακόμη πιο παλιά αρχαιοελληνικός ναός.
Το τζαμί γκρεμίστηκε στις αρχές του 20ου αιώνα και λίγα χρόνια μετά έπεσε και ο μιναρές.

Το κάστρο της Ωριάς

Με αφετηρία τα Αμπελάκια μπορείτε να ανακαλύψετε το λεγόμενο κάστρο της Ωριάς ρωτώντας τους ντόπιους για συγκεκριμένες οδηγίες (με την ίδια ονομασία είναι γνωστά τουλάχιστον 15 κάστρα στην Ελλάδα (μεταξύ αυτών στα Καλάβρυτα, στους Ωρεούς Ευβοίας, στο Ξηροκάμπι Αρκαδίας, στον Έλατο Κυνουρίας, στη Μάνη, στην Αντίπαρο). Για το κάστρο της Ωριάς στα Τέμπη οι τοπικοί θρύλοι θέλουν την όμορφη βασιλοπούλα, την «Ωραία», να πέφτει στο κενό από τα κατακόρυφα βράχια του φαραγγιού, του «λάκκου της Ωριάς», για να γλιτώσει από τους Τούρκους. Στο σημείο όπου έπεσε φύτρωσε μια ροδιά που βγάζει κάθε χρόνο τρία κούφια ρόδια.

Το κάστρο είναι ένας ερειπωμένος πύργος-παρατηρητήριο κτισμένος πάνω σε κάθετα βράχια, 270 μέτρα πάνω από το στενότερο σημείο της κοιλάδας των Τεμπών. Είναι φτιαγμένος με γκρίζο ασβεστόλιθο, έχει διαστάσεις 6,30×10 μέτρα και το πάχος των τοίχων του φθάνει το 1,30 μέτρο. Η συγκλονιστική πανοραμική θέα κόβει την ανάσα και σε κάνει να συνειδητοποιείς πόσο στρατηγική ήταν η θέση του παρατηρητηρίου. Όπως γράφουν οι περιηγητές, κτίστηκε αρχικά κατά τη ρωμαϊκή, ή τη βυζαντινή εποχή, αλλά είναι πολύ πιθανό στην ίδια θέση να υπήρχε αρχαίο οχυρό.

Το οινοποιείο Ντούγκου

To επισκέψιμο οινοποιείο της οικογένειας Ντούγκου στην Ιτέα Τεμπών έχει ιστορία 20 ετών. Οι αμπελώνες του εκτείνονται σε υψόμετρο 550-700 μ. στις νοτιοανατολικές πλαγιές του Ολύμπου και εκεί καλλιεργούνται 12 ελληνικές και ξένες ποικιλίες αμπελιών: ξινόμαυρο, κρασάτο, σταυρωτό, λημνιώνας, ροδίτης, ασύρτικο και οι γαλλικές Syrah, Μerlot, Cabernet Sauvignon, Cabernet Franc, Grenache. Διαθέτει ετικέτες κρασιών όπως Μαυροτράγανο, Ραψάνη ΠΟΠ και Ραψάνη Παλαιά Κλήματα.

Website

Το πανέμορφο Μεταξοχώρι

Η ρεματιά του Άμυρου ποταμού με τα θεόρατα πλατάνια και τα παλιά κτίσματα προσφέρει μια εικόνα που μοιάζει με παλιά καρτ-ποστάλ. Ίσως γι’ αυτό το Μεταξοχώρι, που βρίσκεται στους πρόποδες του Κισσάβου και πολύ κοντά στην κωμόπολη της Αγιάς έχει γίνει εδώ και χρόνια ένας δημοφιλής προορισμός. Την αρχή είχε κάνει ήδη ο Μποστ όταν το ’69 έφτασε εδώ κυνηγημένος από τη δικτατορία και αναστήλωσε ένα σπίτι του 1890. Το παράδειγμά του ακολούθησαν αργότερα και αρκετοί άλλοι, όπως ο Λουκιανός Κηλαηδόνης με την Άννα Βαγενά, η Αλίκη Γεωργούλη, η Κάτια Αντωνοπούλου, ο Θανάσης Παπακωνσταντίνου.

Αυτό που κάνει το χωριό μοναδικό είναι πως τα αξιοθαύμαστα και μεγάλα πέτρινα οικήματά του φιλοξενούσαν μαζί με τις οικογένειες και τους μεταξοσκώληκες τους οποίους εξέτρεφαν από το Μάιο μέχρι τον Ιούλιο σε μεγάλες σάλες που αερίζονταν καλά, μέχρι το στάδιο της χρυσαλλίδας, από το οποίο αργότερα προέκυπτε η πεταλούδα. Από το 1760 μέχρι το 1830 κάθε κουκουλόσπιτο λειτουργούσε ως μικρή βιοτεχνία όπου δούλευε όλη η οικογένεια και κυρίως μεταξύ 1855-75 η παραγωγή και το εμπόριο μεταξιού και νημάτων έφερε στο χωριό πλούτο και δύναμη.

Το Μεταξοχώρι ξεχωρίζει και χάρη στις δώδεκα βυζαντινές εκκλησίες μεταξύ των οποίων είναι ο Άγιος Νικόλαος με τον ασημένιο τρούλο και το παρεκκλήσι του Αγίου Χαραλάμπους, καθώς και η Αγία Παρασκευή. Ιδιαίτερης αξίας είναι το μοναστήρι των Εισοδίων της Θεοτόκου, κτισμένο τον 18ο αιώνα μέσα στον οικισμό, που το χαρακτηρίζει το ξυλόγλυπτο τέμπλο του. Τα κελιά της μονής χρησιμοποιήθηκαν για την εκτροφή μεταξοσκώληκα. Διασχίζοντας τη ρεματιά του χωριού θα βρεθείτε στην όμορφη παλιά γειτονιά του και θα φτάσετε μέχρι το ξωκλήσι του Προφήτη Ηλία που είναι κτισμένο στα μέσα του 17ου αιώνα για να θαυμάσετε την πανοραμική θέα.

Στην πλατεία (μεσοχώρι) ζητήστε να σας δείξουν το αρχοντικό Βατζιά του 1871, ένα οικιστικό σύνολο με μεγάλο ενδιαφέρον. Επιτάχθηκε από τους Ιταλούς και τους αντάρτες και εκεί γίνονταν οι συνελεύσεις των κατοίκων. Δείτε επίσης το αρχοντικό Τζήμερου, όπου γινόταν παραγωγή σπόρου μεταξιού, καθώς και το παλιό Παρθεναγωγείο που έχει μετατραπεί σε Πολιτιστικό κέντρο. Δίπλα του υπάρχει η περίφημη γκαβτζιά, το ψηλό δέντρο που έχει φυτρώσει μέσα στον βράχο στο σημείο όπου, όπως λέγεται, ανέβηκε για να μιλήσει στους κατοίκους ο Κοσμάς ο Αιτωλός το 1765. Περπατώντας στον χωματόδρομο πάνω από το Αρχοντικό Σουλιώτη θα ανακαλύψετε το μεταβυζαντινό υδραγωγείο από το οποίο έχουν απομείνει 8 καμάρες.

Στο Μεταξοχώρι βρίσκεται και το κτήμα Μανωλίδη που παράγει λευκά και κόκκινα κρασιά έχοντας αναβιώσει με τις αρχές της βιολογικής γεωργίας αμπελώνες στις νότιες παρυφές του Κισσάβου από το 2012. Το κτήμα παράγει οργανικά κρασιά από τις ποικιλίες μαλαγουζιά, sauvignon, ασύρτικο, λημνιό, chardonnay, cabernet, merlot και ξινόμαυρο. Είναι επισκέψιμο και ανάλογα με την εποχή οργανώνονται και αγροτουριστικές δράσεις.

Website

Το αρχοντικό Φαβρ και ο ρόλος του Ελβετού βαρόνου

Ιστορίες πλούτου και απαγορευμένου έρωτα αντηχούν στους τοίχους του ερειπωμένου εδώ και πολλά χρόνια αρχοντικού στο Μεταξοχώρι. Ο Ελβετός βαρόνος Ευγένιος Φαβρ και η αγαπημένη του Στεφανία, χορεύτρια των Μουλέν Ρουζ, ήρθαν στο χωριό το 1872 φέρνοντας μαζί τα πλούτη και την, πρωτόγνωρη για τους ντόπιους, κουλτούρα τους. Το 1876 έφτιαξαν το πολυτελές αρχοντικό τους, με ορόφους που εκτείνονταν σε 300 τ.μ., και το γέμισαν με ακριβά έπιπλα και τοιχογραφίες. Οι επενδύσεις τους στον τόπο ήταν πρωτοποριακές. Νοίκιασαν τα εκκλησιαστικά κτήματα, ασχολήθηκαν με το εμπόριο γιδόμαλλου, έστησαν εργοστάσια κηροποιείας, σαπωνοποιίας, μακαρονοποιίας και μεταξιού. Ο Φαβρ έγινε ένα είδος πρεσβευτή του τόπου επί Τουρκοκρατίας, ενώ η Στεφανία, γνωστή στο χωριό ως «Μαντάμα», εντυπωσίαζε τους ντόπιους περπατώντας στο Μεταξοχώρι με τα καπελίνα και τα μοντέρνα για την εποχή ρούχα της. Έγινε μάλιστα προστάτιδα των γυναικόπαιδων και αργότερα υιοθέτησε ένα κοριτσάκι.

Στην ιστορία του ζεύγους, πάντως, δεν είχε ευτυχή κατάληξη. Η απιστία της «Μαντάμας» με τον Ιταλό οικονόμο τους Κάρολο Βιανέλι ράγισε την καρδιά του βαρόνου και τον έκανε να πνιγεί στον Πηνειό. Η υιοθετημένη κόρη τους δεν έκανε απογόνους. Έτσι η γενιά των Φαβρ έσβησε -όχι όμως και οι αναμνήσεις του εντυπωσιακού περάσματός τους από την περιοχή.

Η Αγιά

Η Αγιά είναι το επίκεντρο όλης της περιοχής, μια κωμόπολη γεμάτη κίνηση. Τη διασχίζει ο Άμυρος ποταμός και τις όχθες του ενώνουν τρία πέτρινα γεφύρια, το ένα από τα οποία κτίστηκε το 1802. Στη μεγάλη πλατεία υψώνεται ο μητροπολιτικός ναός του Αγίου Αντωνίου και του Οσίου Αντωνίου του Νέου εκ Βεροίας που κτίστηκε πάνω σε παλαιότερο ναό του 1635. Υπάρχουν πολλά καταστήματα κι ένας πεζόδρομος με καφέ-μπαρ και εστιατόρια. Μπορεί να μην της φαίνεται, καθώς έχει όλα τα χαρακτηριστικά των κωμοπόλεων της Ελλάδας με την άναρχη δόμηση και τα πολλά κακόγουστα κτίσματα, αλλά η Αγιά έχει μακρά ιστορία και κάποια ενδιαφέροντα παλιά οικοδομήματα που θα ανακαλύψετε περπατώντας.

Με δυο λόγια η ιστορία της Αγιάς είναι ότι τον 11ο αιώνα άνθισε οικονομικά και είχε έντονη θρησκευτική ζωή. Αναπτύχθηκε πολύ το 17ο και 18ο αιώνα χάρη στην παραγωγή βαμβακιού και μεταξιού. Στην περιοχή υπήρχαν 23 βυζαντινοί ναοί και μοναστήρια που ξεχώριζαν για τα καμπαναριά τους και τις μοναδικές εικονογραφήσεις τους. Αξιοθέατο στον οικισμό είναι το αρχοντικό του Ευστρατιάδη Αλεξούλη που ήταν ένα από τα μεγαλύτερα κτίρια της Θεσσαλίας. Κατασκευασμένο στα τέλη του 18ου αιώνα, έχει τα χαρακτηριστικά των κατοικιών της εύπορης τάξης που ασχολούνταν με την κατεργασία νημάτων και την εξαγωγή τους. Εκτός από τον 400 τ.μ. όροφο, υπάρχουν κελάρια, παράσπιτο και αυλή με ψηλό περίβολο. Ανήκει στο ΥΠ.ΠΟ. και αποκαθίσταται ώστε να λειτουργήσει ως μουσείο της οικογένειας με την πλήρη οικοσκευή του και ψηφιακό υλικό. Στα 3 χλμ. από την Αγιά στο δρόμο προς τη Μελιβοία υπάρχει το μοναστήρι του Αγίου Παντελεήμονα (13ος αι.) και στην ίδια απόσταση στο δρόμο προς τον Αγιόκαμπο, η μονή των Αγίων Αναργύρων, που θεωρείται πως ιδρύθηκε στα μέσα του 16ου αιώνα.

Γιάμ, χειροποίητες γεύσεις σε βαζάκια

Η Αύρα Πανουσοπούλου, κόρη του σκηνοθέτη Γιώργου Πανουσόπουλου, ανακάλυψε από νωρίς την αγάπη της για τη φύση, τις πρώτες ύλες που δίνουν σε αφθονία οι γύρω κάμποι και τις αυθεντικές γεύσεις. Εγκαταστάθηκε λοιπόν στην Αγιά το 1998 και έκλεισε σε βαζάκια για τις αλμυρές και τις γλυκές γεύσεις που δημιουργεί με την ετικέτα Yiam. Στη διάρκεια των χρόνων το αρχικό μικρό εργαστήριο εξελίχθηκε πολύ και σήμερα τα προϊόντα εξάγονται σε όλη την Ελλάδα και στο εξωτερικό.
Ο μεγάλος γιος της Αύρας, ο Κωστής, με σπουδές κοντά σε γνωστούς σεφ του εξωτερικού και εμπειρία σε πολύ καλά εστιατόρια σε διάφορες χώρες, ανέλαβε να διευρύνει μαζί της το αντικείμενο της επιχείρησης δημιουργώντας τις δικές του γεύσεις με την υπογραφή «by Kostis». Στο yiam.gr θα βρείτε εκτός από τα προϊόντα και τις πρωτότυπες γευστικές εμπειρίες που προτείνουν.

Το Μεγαλόβρυσο

Διανύοντας μόλις 5 χλμ. δασικής διαδρομής από το Μεταξοχώρι θα φτάσετε στη μεγάλη πλατεία του Μεγαλόβρυσου που είναι από τα ωραιότερα χωριά της περιοχής του Κισσάβου. Στο σημείο αυτό οικισμός κτίστηκε για πρώτη φορά μεταξύ του 11ου και του 13ου αιώνα και τα σπίτια που βλέπετε επάνω στους δύο λόφους του Κισσάβου κατασκευάστηκαν από Ηπειρώτες μάστορες. Οι κάτοικοι του Μεγαλόβρυσου ήταν εξοικειωμένοι με τον τουρισμό από παλιά, καθώς έγινε παραθεριστικός οικισμός μετά την Τουρκοκρατία λόγω του υγιεινού του κλίματος. Αξίζει να κάνετε μια βόλτα στη βρύση Μεσοχώρι, να περπατήσετε μέχρι την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου με το ωραίο καμπαναριό, να δείτε την εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου του 1639 κτισμένη στη θέση παλαιότερων ναών και να περπατήσετε μέχρι την πηγή Μεγάλη Βρύση (1 χλμ.). Εξαιρετική θέα προσφέρει η θέση Καραούλι, 200 μέτρα έξω από το Μεγαλόβρυσο. Στον οικισμό θα βρείτε παραδοσιακό καφενείο και ταβέρνα.

Το πολυεθνικό μοναστήρι της Ανατολής

Στα 4 χλμ. από το χωριό Ανατολή Αγιάς στον Κίσσαβο (14 χλμ. από το Μεταξοχώρι), βρίσκεται η Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Ανατολής Αγιάς. Θεωρείται ότι ιδρύθηκε τον 16ο αιώνα, περιλαμβάνει το παλαιό μοναστήρι του 1550 και νέα κτίσματα. Από το 2000 ανασυστάθηκε με πολύ κόπο και προσπάθεια από μια μικρή ομάδα γυναικών μοναχών. Η συγκεκριμένη μονή έχει πολλά χαρακτηριστικά που τη διαφοροποιούν από άλλες -με βασικότερο το ότι οι μοναχές έχουν έρθει από διάφορες χώρες του κόσμου και αφιερώνουν τη ζωή τους στη θρησκεία, αλλά και την οικολογία, δουλεύοντας πολλές ώρες την ημέρα. Με σπουδαίες πρωτοβουλίες επί σειρά ετών και διαρκή καθοδήγηση από την αεικίνητη ηγουμένη, έχει δημιουργηθεί κτηνοτροφική μονάδα και βιολογικές καλλιέργειες στα κτήματα του μοναστηριού και πωλούνται πολλά προϊόντα μεταξύ των οποίων εξαιρετικά γαλακτοκομικά, βουνίσιο μέλι, ζυμαρικά, βότανα, θεραπευτικές κρέμες, φυσικά σαπούνια, εργόχειρα, ψηφιδωτά και εικόνες.

Website

Η μεγάλη ακτογραμμή του Αγιόκαμπου

Ένας φιδογυριστός ασφαλτόδρομος (21 χλμ.) θα σας φέρει από την Αγιά στην περιοχή της παραλίας του Αγιόκαμπου βραβευμένη με Γαλάζια Σημαία. Από εκεί και προς τα βόρεια εκτείνεται μια πολύ μεγάλη ακτογραμμή με οργανωμένα και με ελεύθερα σημεία. Οι παραλίες έχουν άμμο και ψιλό βότσαλο και είναι συνεχόμενες (Σωτηρίτσα-Βελίκα που απλώνεται σε 12 χλμ. και στη συνέχεια Παλιουριά-Κουτσουπιά-Κόκκινο Νερό κ.α.). Σε όλο το παραλιακό μέτωπο το καλοκαίρι λειτουργούν beach bars, ψαροταβέρνες, ενοικιαζόμενα δωμάτια και ξενοδοχεία παλαιότερης αισθητικής, σούπερ μάρκετ κ.α.

Γαλάζια Σημαία έχει πάρει και η παραλία της Βελίκας, όπου ξεχωρίζει το τμήμα μετά τα λεγόμενα Βραχάκια, με το ωραίο τοπίο και την οργανωμένη παραλία που είναι πολύ δημοφιλής. Εφόσον βρεθείτε στην περιοχή αξίζει να κάνετε μια εύκολη και όμορφη διαδρομή μέσα στο ρέμα της Βελίκας που είναι γεμάτο πλατάνια, καστανιές και καρυδιές, ξύλινα γεφυράκια και σημεία για πικ νικ. Από τον παραλιακό οικισμό Κόκκινο Νερό οδηγώντας προς την Καρίτσα θα ανακαλύψετε το φαράγγι της Καλυψούς, με την πολύ πλούσια βλάστηση όπου μπορείτε να φτάσετε στη βάση του πρώτου καταρράκτη των 75 μ. με τη λιμνούλα. Οι πιο έμπειροι κάνουν εκεί καταρρίχηση με σκοινί διαδοχικά σε τρεις καταρράκτες που φτάνουν τα 40 μέτρα ύψος. Για αυτήν και για πολλές άλλες δραστηριότητες στην περιοχή μπορείτε να απευθυνθείτε στην Trekking Hellas Ανατολικής Θεσσαλίας.

Η Μελίβοια

Το χωριό είναι κτισμένο σε υψόμετρο 420 μ. μέσα στο πράσινο και έχει αρκετά παλιά, πέτρινα σπίτια και πολλές εκκλησίες μεταξύ των οποίων της Κοίμησης της Θεοτόκου του 1800. Οι κάτοικοί του ασχολούνται κυρίως με την παραγωγή κάστανων πρώτης ποιότητας που έχουν τον πιο μεγάλο καρπό στην αγορά, ξεφλουδίζονται εύκολα και φτιάχνονται με όλους τους τρόπους. Η ιστορία του οικισμού είναι σημαντική και μακρόχρονη, καθώς η αρχαία Μελιβοία αναφέρεται ήδη από τον Όμηρο και στον όρμο της ξεβράστηκαν ναυάγια του στόλου του Ξέρξη. Το σημερινό χωριό συγκροτήθηκε μεταξύ 1425-1455 από 28 οικογένειες. Λεγόταν χωρίον Θανάτου και αργότερα Αθανάτη, ενώ σε Μελίβοια μετονομάστηκε το 1920. Το κρασί και το μετάξι της την έκαναν πολύ γνωστή στην περιοχή.

Η Σκήτη Μαυροβουνίου

Η θέση όπου σήμερα βρίσκονται τα απομεινάρια του κάστρου της Σκήτης, σε στρατηγικό σημείο σε ένα πλάτωμα του όρους Μαυροβούνι (γειτονικό του Κισσάβου) ταυτίζεται με τη βυζαντινή Κενταυρούπολη: ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα από τον αυτοκράτορα Ιουστινιανό με σκοπό να προστατεύσει τους πληθυσμούς της περιοχής. Τα τείχη είναι κτισμένα με αρκετά μεγάλες πέτρες με πλάτος 2 μ. και ύψος 2-3 μ. σήμερα. Στα βορειοανατολικά υπάρχει προσθήκη των μεσοβυζαντινών χρόνων, στην οποία ανήκει ο μοναδικός σωζόμενος πύργος. Στο εσωτερικό της οχύρωσης έχουν εντοπιστεί δεξαμενή και μια εκκλησία των μεσοβυζαντινών χρόνων.

Αρκετά ερείπια κτισμάτων μαρτυρούν ότι στο σημείο αυτό βρισκόταν η αρχική θέση του οικισμού, αλλά αργότερα οι κάτοικοι μεταφέρθηκαν προς τα ανατολικά. Το όνομα προέρχεται από τη σκήτη των Αγίων Αναργύρων που ιδρύθηκε το 12ο αιώνα στη χαράδρα βόρεια από το κάστρο και η μοναστική χρήση της ευρύτερης περιοχής συνεχίστηκε στα μεταβυζαντινά χρόνια (πηγή: kastra.eu). Το χωριό προσφέρει ωραιότατη θέα προς τα παράλια και τα γύρω δάση, ξεχωρίζει για τους ξενώνες του που είναι οι καλύτεροι στην περιοχή, αλλά και για το μυστηριακό τοπίο της τεχνητής λίμνης του όπου η Trekking Hellas διοργανώνει μαθήματα τοξοβολίας.

Το δάσος του Πολυδενδρίου

Βρίσκεται σε υψόμετρο 1.054 μ. και είναι ένας πολύ δημοφιλής και οργανωμένος χώρος αναψυχής στο γειτονικό Μαυροβούνι. Απλώνεται σε 35.000 στρέμματα ανάμεσα στα ρέματα του Ρακοπόταμου και της Μπουρμπουλήθρας και διαθέτει πλούσια βλάστηση, φυσικές λίμνες και μικρούς καταρράκτες. Εκεί έχουν δημιουργηθεί πολλά μονοπάτια με ήπιες κλίσεις ιδανικά για περπάτημα και ποδήλατο, ενώ υπάρχουν και δύο εκκλησίες: της Παναγίας που κτίστηκε στο τέλος του 16ου αι. και της Κοίμησης της Θεοτόκου του 1568 με παλιές τοιχογραφίες.

Διαβάστε ακόμα:

Κίσσαβος: Το αντίπαλο δέος του Ολύμπου με την άγρια φύση και τα ανεξερεύνητα χωριά

Στη Γειτονιά του Κισσάβου -Παραμυθένιο αισθητικό δάσος, καταρράκτες και όμορφα χωριά

Σκήτη, Μελίβοια, Πολυδένδρι, Σωτηρίτσα, Καρίτσα: Στην πιο πράσινη μεριά του Κισσάβου