Ο Μανώλης Πλατής, 33 ετών, είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά πρόσωπα της νέας γενιάς της λεριακής μουσικής. Το βίντεό του με τον «Λέρικο» και τον «Σκοπό του Χέχα» κυκλοφόρησε από στόμα σε στόμα και έγινε σημείο αναφοράς για το νησιώτικο ακροατήριο, ενώ το «Γιαβρί», που έπαιξε το 2019 στην εκπομπή της ΕΡΤ «Το Αλάτι της Γης», το ηχογράφησε το 2023 δίπλα στη Στέλλα Κονιτοπούλου, φέρνοντάς τον ακόμη πιο κοντά στο ευρύτερο κοινό των νησιώτικων τραγουδιών. Κι όμως, όπως λέει ο ίδιος, μέχρι σήμερα δεν είχε δώσει συνέντευξη.
Τον συναντήσαμε εκεί όπου ταιριάζει σε έναν Λεριό μουσικό: πάνω σε ένα καΐκι που κάνει εκδρομές γύρω από το νησί, με το βιολί στο χέρι και τον Δημήτρη Σδρέγα δίπλα του στο λαούτο. Και καθώς η ακτή της Λέρου απομακρυνόταν στο βάθος, μας μίλησε για ένα νησί που ξέρει να γλεντά και τον χειμώνα.
«Κόλλησα στο βιολί»
Όλα ξεκίνησαν, πώς αλλιώς, σε ένα πανηγύρι. «Από μικρός πήγαινα στα πανηγύρια και στα γλέντια. Κόλλησα στο βιολί. Καθόμουν και χάζευα», θυμάται. Ήταν δέκα χρονών όταν ο πατέρας του τού πήρε το πρώτο όργανο. Δάσκαλοι δεν υπήρχαν τότε στο νησί. Έτσι, ταξίδευε στη Ρόδο και σε άλλα νησιά για να μάθει. Στην οικογένειά του δεν έπαιζε κανείς. «Ή υπήρχε μέσα μου ή απλώς μου άρεσε», λέει γελώντας.
Κι επειδή, όπως λέει, «δεν μπορείς να ζήσεις εύκολα από τη μουσική», σπούδασε ιχθυολογία. Το βιολί το λέει «χόμπι», αλλά είναι τόσο δημοφιλής που δεν σταματά να παίζει. «Τα τελευταία χρόνια έχει ξεφύγει η κατάσταση, είναι πια σαν δεύτερη δουλειά. Το καλοκαίρι παίζουμε τέσσερις και πέντε φορές την εβδομάδα, σε άλλα νησιά, στην Αθήνα, σε γάμους και γλέντια όπου μας καλούν. Με γεμίζει η μουσική. Με γεμίζει πολύ», λέει.
Η Λέρος, εξηγεί, δεν μοιάζει με τα άλλα νησιά. «Στα περισσότερα νησιά γλέντια και πανηγύρια γίνονται κυρίως το καλοκαίρι. Κάνουν πέντε, δέκα πανηγύρια. Εδώ γίνονται σε γενέθλια, σε γιορτές, σε γάμους, σε αντίγαμους, τα γλέντια της επόμενης μέρας του γάμου, όπως τα λένε στα Δωδεκάνησα. Ό,τι φανταστείτε, γίνεται γλέντι. Το έχει ανάγκη ο κόσμος». Μιλά για ένα νησί που το διασχίζεις σε είκοσι λεπτά με το αυτοκίνητο, με κάπου οκτώ χιλιάδες κατοίκους, όπου «τον χειμώνα και το καλοκαίρι γλεντάνε στα σπίτια, βρίσκουν πρόφαση να έχουν μουσική και όργανα». Το φαινόμενο έχει διαδρομή στον χρόνο: «Είναι πάντα έτσι, όσο το ζω εγώ».
Το βιολί που κρατάει έχει τη δική του διαδρομή. «Είναι περίπου διακοσίων χρονών. Ήταν του δασκάλου μου, που είχε καταγωγή από τη Λέρο αλλά ζούσε χρόνια στην Αθήνα». Όταν εκείνος γύρισε στο νησί για τον καθαρό αέρα, το έδωσε στον Μανώλη. «Είμαι συναισθηματικά δεμένος μαζί του. Δεν το αποχωρίζομαι». Σαν επιβεβαίωση, πιάνει έναν σκοπό εκεί, στο κατάστρωμα. Το λαούτο του Δημήτρη Σδρέγα απαντά και, για λίγα λεπτά, το καΐκι γίνεται το μικρότερο πανηγύρι του Αιγαίου. Έτσι, στα ξαφνικά, όπως συμβαίνουν πολλές φορές τα πιο όμορφα πράγματα στη ζωή.
Η επόμενη γενιά πιάνει το μικρόφωνο
Στο σπίτι του έχει στήσει στούντιο και τα παιδιά του ανεβαίνουν ήδη στο «πάλκο» της οικογένειας. Ο μεγάλος του γιος ντρεπόταν κάποτε όταν έβαζαν στο σχολείο τραγούδια του πατέρα του. Τώρα, που το νησιώτικο γλέντι «έχει γίνει μόδα» σε όλη την Ελλάδα και οι συμμαθητές του μιλούν για τον μπαμπά του, έχει αρχίσει να το αποδέχεται. Η μικρή, τριών χρονών, πήρε πρόσφατα για πρώτη φορά το μικρόφωνο, σε γλέντι μπροστά σε τετρακόσια άτομα.
Μουσικούς δεν θέλει να τους κάνει, το ξεκαθαρίζει. Θέλει να πάρουν από τη μουσική κάτι βαθύτερο: «Έχω συναντήσει ανθρώπους σε αυτόν τον κλάδο που δεν έχουν πάει ούτε σχολείο και μπορούν να σταθούν στην κοινωνία. Από τη μουσική αποκτάς παιδεία και εμένα αυτό μου φτάνει».
Στα μεγάλα πανηγύρια του νησιού ξεχωρίζουν εκείνα της 18ης Ιουλίου, της 21ης Αυγούστου και της 4ης Σεπτεμβρίου, ενώ γλέντια στήνονται και στα γύρω νησιά.
Διαβάστε ακόμα:
Αυθεντικές εμπειρίες στη Λέρο του φετινού καλοκαιριού
Ο Φανούρης είναι η «ψυχή» του ποδηλατικού τουρισμού στη Λέρο
