Αν τα περισσότερα παραμύθια ξεκινούν με τη φράση «Μια φορά κι έναν καιρό…» και τα πιο συναρπαστικά από αυτά περιλαμβάνουν αφηγήσεις με ιππότες, τότε η Βαλέτα δικαιολογημένα συνοδεύεται από τον χαρακτηρισμό μιας πόλης παραμυθένιας. Πράγματι, η πρωτεύουσα της Μάλτας την οποία ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Μπέντζαμιν Ντισραέλι περιέγραψε το 1830 ως «μια πόλη ανακτόρων, χτισμένη από ευγενείς για ευγενείς», έχει να διηγηθεί αμέτρητες ιστορίες για θρυλικούς ιππότες ευγενούς καταγωγής, ισχυρής επιρροής και εκτεταμένης πολιτικής δύναμης. Πρόκειται για τους Ιππότες του Αγίου Ιωάννη, που κυριολεκτικά και μεταφορικά έθεσαν τον θεμέλιο λίθο μιας λαμπρής πόλης, στολισμένης με ασύγκριτους θησαυρούς, η οποία πλέον αποτελεί Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Unesco.
Η δοξασμένη πρωτεύουσα με τη στρατηγική θέση στην άκρη της χερσονήσου Sceberras, τη γοητευτική όψη μιας εκτεταμένης καστροπολιτείας, τον εξαιρετικό πολεοδομικό σχεδιασμό και τις χρυσαφένιες αποχρώσεις της περίφημης μαλτέζικης πέτρας, οφείλει την ύπαρξή της στο Τάγμα των Ιωαννιτών Ιπποτών, που έφτασαν στο λιμάνι της όταν εκδιώχθηκαν από τη Ρόδο, πέντε αιώνες πριν. Και φρόντισαν, η πόλη την οποία άρχισαν να χτίζουν αμέσως μετά τη Μεγάλη Πολιορκία του 1565 και στην οποία έδωσαν το όνομα του Μεγάλου Μάγιστρου Jean Parisot de Valette, να μνημονεύεται στο διηνεκές για την πλούσια πολιτιστική της κληρονομιά. Μέσα στα στιβαρά τείχη της Βαλέτας, το μεγαλοπρεπές εναλλάσσεται με το θεαματικό, οι καλλιτεχνικοί θησαυροί με τα ιστορικά μνημεία, η μνήμη με το δέος.
Αναζητώντας τα συναρπαστικά της αφηγήματα και τους ηρωικούς θρύλους που κρύβονται ανάμεσα σε αναγεννησιακά σοκάκια και palazzi με ιστορικά οικόσημα, εντοπίζουμε την παρακαταθήκη των Ιπποτών σε μια πόλη που -για να επανέλθουμε στον Ντισραέλι- «στέκει ισάξια, αν όχι ανώτερη, οποιασδήποτε άλλης ιστορικής πρωτεύουσας της Ευρώπης».
Παλάτι Μεγάλου Μαγίστρου
Ο Μαλτέζος αρχιτέκτονας Gerolamo Cassar χάρισε στη Βαλέτα κάποια από τα εντυπωσιακότερα αξιοθέατά της μεταξύ των οποίων ο εκθαμβωτικός Καθεδρικός του Αγίου Ιωάννη και η επί δύο αιώνες μεγαλοπρεπής κατοικία του επικεφαλής του Τάγματος των Ιπποτών. Εδώ, στο Παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου, στεγάζεται σήμερα το γραφείο του Προέδρου της Μάλτας, τον 16ο αιώνα όμως πρώτος ο Fra Pietro del Monte και εν συνεχεία όσοι τον ακολούθησαν στο αξίωμα του Μεγάλου Μαγίστρου, υποδέχονταν ξένους απεσταλμένους, αξιωματούχους και Ευρωπαίους αριστοκράτες σε αίθουσες και διαμερίσματα με εκπληκτικά μωσαϊκά, τοιχογραφίες και επιδεικτική διακόσμηση, αντάξια του κύρους του Τάγματος και των Γλωσσών των Ιπποτών.
Οι διαρκείς επεκτάσεις στην πορεία των 450 χρόνων της ιστορίας του ως κέντρο εξουσίας και σύμβολο του έθνους, είχαν σαν αποτέλεσμα το σημερινό παλάτι που δεσπόζει πάνω στην Πλατεία Αγίου Γεωργίου να καταλαμβάνει ένα ολόκληρο οικοδομικό τετράγωνο. Ταυτόχρονα, μια πρόσφατη σχολαστική ανακαίνιση ανέδειξε ακόμη περισσότερο τη λαμπρότητα επίσημων χώρων και ιδιωτικών διαμερισμάτων, εντείνοντας την αίσθηση δέους που προκαλούν οι επισκέψιμοι χώροι – το 85% της έκτασης του κτηρίου-, στους οποίους εφεξής περιλαμβάνονται η «La Vecchia Uccelliera» -αίθουσα εξωτικών και σπάνιων πτηνών-, οι διάδρομοι της πρώην ανοιχτής loggia Piano Nobile, το Γραφείο-Καθιστικό του Μεγάλου Μαγίστρου, η Αίθουσα του Θρόνου, η Αίθουσα των Ακολούθων, η Αίθουσα των Πρέσβεων και ένα από τα τέσσερα παρεκκλήσια.
Περνώντας από την Αυλή του Ποσειδώνα με το εντυπωσιακό άγαλμα του μυθολογικού θεού της θάλασσας, κάθε χώρος φαντάζει μεγαλοπρεπέστερος από τον προηγούμενο: από τη ζωοφόρο της πορφυρής Αίθουσας των Πρέσβεων με τις απεικονίσεις σημαντικών στιγμών της ιστορίας του Τάγματος, ως τα πορτρέτα των Βρετανών μοναρχών που κοσμούν την Κρατική Τραπεζαρία, κι από τα μωσαϊκά από ζωηρόχρωμα μάρμαρα στα δάπεδα των Διαδρόμων των Ιπποτών, ως τους θυρεούς των Μεγάλων Μαγίστρων και τον πανταχού παρόντα μαλτέζικο σταυρό. Τις εντυπώσεις αναμφίβολα κλέβει η απεικόνιση της Μεγάλης Πολιορκίας του 1565, μια πληρέστατη εικαστική αφήγηση του Matteo Perez d’Aleccio η οποία εξυμνεί τα ανδραγαθήματα των Ιπποτών και το σοβαρό πλήγμα που κατάφεραν στα οθωμανικά επεκτατικά σχέδια, και κοσμεί μαζί με τις εξαίσιες μπαρόκ, trompe-l’oeil οροφογραφίες την αίθουσα του Ανώτατου Συμβουλίου.
Τέλος, δύναμη, αίγλη και μεγαλείο συνδυάζονται στην αρχική αίθουσα του ιστορικού Οπλοστασίου και πρώην Αίθουσα του Κοινοβουλίου, όπου αναδεικνύεται όσο πουθενά ο πρωταρχικός ρόλος του Τάγματος του Αγίου Ιωάννη ως σθεναρός υπερασπιστής της καθολικής πίστης απέναντι στις επιθέσεις της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η εκπληκτική συλλογή που θεωρείται από τις καλύτερες στον κόσμο, περιλαμβάνει πάνω από 7.000 αντικείμενα ιταλικής, γερμανικής, γαλλικής και ισπανικής προέλευσης: οπλισμός εποχής – λόγχες, δόρατα, σπαθιά-, ομοιώματα ακόμη και έφιππων ιπποτών, πανοπλίες με περίπλοκα εγχάρακτα σχέδια, ζωγραφικές απεικονίσεις μαχών και πορτρέτα Μεγάλων Μαγίστρων. Καθώς λάμπουν μέσα σε προθήκες και απλώνονται στους διαδρόμους και τους τοίχους της αίθουσας, δημιουργούν την ψευδαίσθηση ότι ζωντανεύουν μπροστά μας οι Μεγάλοι Μάγιστροι Alof de Wignacourt και Jean de Valette, φορώντας τις αστραφτερές πανοπλίες τους που σώζονται στο ακέραιο.
Συν-Καθεδρικός του Αγίου Ιωάννη
Αυστηρός και λιτός εξωτερικά, ο Καθεδρικός του Αγ. Ιωάννη δεν προϊδεάζει σε καμία περίπτωση για τη μπαρόκ φαντασμαγορία του εσωτερικού του. Πρόκειται αναντίρρητα για έναν από τους πιο μεγαλειώδεις ναούς στον κόσμο, με τόσο λεπτοδουλεμένη διακόσμηση στα διαδοχικά παρεκκλήσια των Γλωσσών που σχεδόν ζαλίζει τον επισκέπτη. «Μην αγγίζετε και προσέξτε να μην ακουμπήσουν οι τσάντες σας», ακούς συνέχεια από το προσωπικό που επιβλέπει το χώρο κι ο λόγος δεν είναι άλλος από τα φύλλα χρυσού που καλύπτουν σχεδόν τα πάντα. Απαράμιλλης τεχνικής και υψηλής καλλιτεχνικής αξίας ξυλόγλυπτα χερουβείμ, οικόσημα, κρίνοι, φυλλώματα δάφνης, γιρλάντες, ροζέτες, ο μαλτέζικος σταυρός και μοτίβα γεμάτα συμβολισμούς στολίζουν τοίχους, πόρτες, κόχες, αψίδες, εσοχές και φατνώματα, αντικατοπτρίζοντας την ισχύ και το κύρος του Τάγματος και την ανωτερότητα της καθολικής πίστης.
Το εκθαμβωτικό σκηνικό που ολοκληρώθηκε μεταξύ 1573-1578 που μοιάζει καλυμμένο από κάποιο βαρύτιμο, χρυσοΰφαντο μπροκάρ ύφασμα, συμπληρώνουν δάπεδο και οροφή με τρόπο που για μια ακόμη φορά ο επισκέπτης μένει άφωνος. Κάτω από τα πόδια μας, ένα ιριδίζον μωσαϊκό από μαρμάρινες πλάκες σε ζωηρά χρώματα αποτελεί τον τόπο ταφής επιφανών ιπποτών και ευγενών, με καθένα από τα ταφικά μνημεία που χρονολογούνται μεταξύ 17ου και 19ου αιώνα, να φέρει το διακριτικό του οικόσημο. Όσο ασφυκτικά γεμάτο είναι το δάπεδο του καθεδρικού, άλλο τόσο κοσμείται από τις εξαίσιες νωπογραφίες του Mattia Preti η θολωτή οροφή. Ο σπουδαίος Ιταλός ζωγράφος ζωντανεύει σκηνές από τη ζωή του Αγίου Ιωάννη, μεταμορφώνοντας τη λιτή προγενέστερη εικόνα του κεντρικού κλίτους, κάνοντας το βλέμμα να σηκωθεί ψηλά, καθηλώνοντας και πάλι τον επισκέπτη. Για άλλη μια φορά, χρώματα και σχέδια γίνονται η ισχυρή γλώσσα που μιλά για θριάμβους, στιγμές δόξας και αθάνατη φήμη σ’ ένα ταξίδι στην πιο λαμπρή σελίδα της μαλτέζικης ιστορίας. Στο βάθος αυτής της μπαρόκ πανδαισίας, το ιερό του καθεδρικού πλαισιώνουν δύο εκκλησιαστικά όργανα και μαρμάρινες κολώνες που φέρουν το σταυρό της Μάλτας με τις οκτώ αιχμές, όσες και οι Γλώσσες των Ιπποτών που εκπροσωπούνται στα αντίστοιχα παρεκκλήσια.
Σε αυτά, η υπερβολή σε διάκοσμο και πολυτέλεια φτάνουν στο απόγειό τους, καθώς κάθε Γλώσσα -διαφορετική περιοχή και χώρα της Ευρώπης από την οποία προέρχονταν οι Ιππότες- ανταγωνίζεται την άλλη σε εντυπώσεις και δραματικότητα. Ακολουθήστε την πορεία που υποδεικνύει ο ηχητικός οδηγός του καθεδρικού και προσέξτε λεπτομέρειες όπως το έργο του Mattia Preti «Ο μυστικός γάμος της Αγίας Αικατερίνης» στη μαρμάρινη Αγία Τράπεζα του παρεκκλησιού της Ιταλικής Γλώσσας, την «Προσκύνηση των Μάγων» του Stefano Erardi στο παρεκκλήσι της Γερμανικής Γλώσσας, τις σκηνές από τη ζωή του Αγίου Παύλου στο αφιερωμένο σ’ αυτόν παρεκκλήσι της Γαλλικής Γλώσσας και τον έφιππο Άγιο Γεώργιο πάλι απ΄ τον Mattia Preti, στο παρεκκλήσι της Γλώσσας της Αραγονίας.
Τίποτα ωστόσο δεν συγκρίνεται με τη δραματική ένταση που σκηνοθετεί ο Caravaggio στο χώρο του Oratorium. Αφιερωμένο στον αποκεφαλισμό του Αγίου Ιωάννη, το Ορατόριο είναι ο χώρος όπου στεγάζεται αφενός το σημαντικότερο θρησκευτικό κειμήλιο της Μάλτας, αφετέρου δύο από τα σπουδαιότερα έργα τέχνης της χώρας. Στο κέντρο δεσπόζει από το 1689 η εντυπωσιακή μπαρόκ λειψανοθήκη από ασήμι και επιχρυσωμένο μπρούτζο, που ο Μεγάλος Μάγιστρος Gregorio Carafa παρήγγειλε στη Ρώμη προκειμένου να φυλάσσεται το ιερό λείψανο του δεξιού χεριού του Αγ. Ιωάννη, με το οποίο βάπτισε τον Ιησού στον ποταμό Ιορδάνη. Πίσω της, ο μάγος του μπαρόκ Ιταλός ζωγράφος δίνει μια θεατρική διάσταση στον χώρο προσευχής, αποτυπώνοντας στον καμβά τον «Αποκεφαλισμό του Αγίου Ιωάννη» με εκφραστικές λεπτομέρειες που συγκλονίζουν. Θαυμάστε το μοναδικό τρόπο που χειρίζεται την φωτοσκίαση στην αναγνωρίσιμη τεχνική του chiaroscuro που αποτελεί την καλλιτεχνική του υπογραφή, τόσο εδώ όσο και στο έργο «Ο Άγιος Ιερώνυμος γράφει», επίσης στο Ορατόριο, και κατόπιν επισκεφθείτε τη μικρή αλλά εξαιρετική έκθεση για την περίοδο που πέρασε ο Caravaggio στη Μάλτα, τον χρησμό του Ιππότη, την κατάληξή του στη φυλακή, καθώς μια εντυπωσιακά αναλυτική αποκωδικοποίηση των δυο παραπάνω έργων.
Πριν αφήσετε τον θεαματικό Καθεδρικό για τη επόμενη παρακαταθήκη των Ιπποτών στη λαμπερή τους πρωτεύουσα, μπορείτε να ανεβείτε στον πύργο του ρολογιού-κωδωνοστάσιο, όπου θα πληροφορηθείτε τον τρόπο που ο ναός σημαίνει την ώρα σε όλη τη Βαλέτα και θα απολαύσετε μια μοναδική άποψή της από ψηλά. Κι αν σας έμεινε η απορία γιατί η επίσημη ονομασία του ναού είναι «Συν-καθεδρικός», η απάντηση βρίσκεται στην αναβάθμιση του συγκεκριμένου ναού σε ισότιμο σε κύρος και προνόμια, με τον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Παύλου στη Mdina -την επίσημη έδρα του Αρχιεπισκόπου της Μάλτας-, βάσει παπικού διατάγματος του 1816.
Εθνική Βιβλιοθήκη της Μάλτα
Στην πολύβουη πλατεία Pjazza Regina, μεταξύ του Καθεδρικού και του Παλατιού του Μεγάλου Μαγίστρου, ανάμεσα στα πάντα γεμάτα τραπέζια των café, τις φυλλωσιές των δέντρων και το εντυπωσιακό άγαλμα της Βρετανής βασίλισσας Βικτωρίας, το κομψό νεοκλασικό κτίσμα του 18ου αιώνα που ξεπροβάλλει, είναι και το τελευταίο δημόσιο κτήριο που έχτισαν οι Ιππότες στην πρωτεύουσά τους. Πρόκειται για την Εθνική Βιβλιοθήκη της Μάλτας, γνωστή και ως Bibliotheca, που αν και βρίσκεται στην καρδιά της Βαλέτας, αποτελεί ένα από τα λιγότερο προβεβλημένα στοιχεία της πολιτιστικής κληρονομιάς της Μάλτας. Κι όμως, όσοι απλά κάνουν τη βόλτα τους κάτω από τις καμάρες της ατμοσφαιρικής στοάς που απλώνεται στο κατώφλι της, προσπερνώντας την είσοδό της και αγνοώντας τις ιστορίες που κρύβονται στο εσωτερικό της, χάνουν την ευκαιρία να ανακαλύψουν ένα άγνωστο κεφάλαιο της ιστορίας της πόλης.
Αν και ιδρύθηκε το 1776, οι ρίζες της Εθνικής Βιβλιοθήκης ανάγονται στο 1555, όταν ο Μέγας Μάγιστρος Claude de la Senglea όρισε ότι όλα τα βιβλία που ανήκαν σε αποθανόντα μέλη του Τάγματος του Αγίου Ιωάννη έπρεπε να περιέλθουν στο ταμείο του Τάγματος. Αυτό το Αρχείο του Τάγματος που εξακολουθεί να φυλάσσεται στους ψηλοτάβανους χώρους της, αποτελεί κι ένα από τα σημαντικότερα αποκτήματα των συλλογών της, μαζί με άλλα σπάνια αντικείμενα, όπως μια πρώιμη έκδοση έργων του Νοστράδαμου, ένα έγγραφο σε πάπυρο που χρονολογείται από τον 4ο αιώνα και ένα παπικό διάταγμα του Πάπα Πασχάλη Β’ που επιβεβαιώνει την ίδρυση του Τάγματος του Αγίου Ιωάννη και σώζεται από το 1113. Χιλιάδες ακόμη σπάνια βιβλία, λογοτεχνικά αριστουργήματα, περιοδικά, εφημερίδες, χειρόγραφα, χάρτες, μαζί με ηχητικές και οπτικές καταγραφές έργων Μαλτέζων δημιουργών, συνθέτουν μια εκτενή συλλογή που καλύπτει αιώνες της μεσογειακής και ευρύτερης ευρωπαϊκής ιστορίας, από τα μεσαιωνικά χρόνια έως την ψηφιακή εποχή. Ενεργή και ζωντανή, ποτισμένη με ιστορία και τυλιγμένη σε μια σιωπή που μοιάζει σχεδόν ιερή, αφιερωμένη στη μελέτη και τη μνήμη, η εξαιρετική Εθνική Βιβλιοθήκη είναι ίσως η πιο αναπάντεχη έκπληξη που επιφυλάσσουν οι Ιωαννίτες Ιππότες στο σημερινό επισκέπτη της Βαλέτας.
Τα μέγαρα των Γλωσσών
Με κάθε «Γλώσσα» να αντιστοιχεί και σε μια εθνική ή και διοικητική υποδιαίρεση του Τάγματος των Ιπποτών του Αγίου Ιωάννη, είναι λογικό καθεμιά να είχε αναγείρει το δικό της επίσημο διοικητικό μέγαρο – κατάλυμα, μια ακόμη ευκαιρία επίδειξης ισχύος και ευγενούς καταγωγής των μελών της. Σήμερα, κάποια από τα μεγαλοπρεπέστερα «Auberge» -σύμφωνα με τον γαλλικό όρο που έχει επικρατήσει- έχουν μετατραπεί σε δημόσια κτήρια στεγάζοντας κρατικές υπηρεσίες ή φιλοξενώντας σπουδαίες πολιτιστικές συλλογές υιοθετώντας το ρόλο του μουσείου. Σε κάθε περίπτωση, αξίζει να τα εντοπίσετε κατά τον περίπατό σας στο γοητευτικό λαβύρινθο από σοκάκια και πλακόστρωτους δρόμους της Βαλέτας.
Ξεκινήστε από το Αρχαιολογικό Μουσείο της Μάλτας, ένα ούτως ή άλλως συναρπαστικό ταξίδι στα βάθη των προϊστορικών χρόνων. Το κτήριό του, επί της κεντρικής αρτηρίας Triq Ir-Repubblika, έχει τον δικό του ιστορικό ρόλο, όντας το Auberge de Provence – κατάλυμα και διοικητικό κέντρο των Ιπποτών της Γλώσσας της Προβηγκίας, σχεδιασμένο σε μανιεριστικό στυλ από τον περίφημο Μαλτέζο αρχιτέκτονα Girolamo Cassar στο δεύτερο μισό του 16ου αιώνα. Την εποχή εκείνη το κτήριο παρείχε στους Ιππότες πλήρη αυτάρκεια, με το δικό του φούρνο, ιππήλατο μύλο, κήπο με ελαιόδεντρα, σφαγείο, αποθηκευτικά κελάρια και στάβλους. Στις μέρες μας, μπορείτε να θαυμάσετε την καλοδιατηρημένη οροφογραφία στον χώρο υποδοχής όπου στεγάζεται ένα κατάστημα με καλαίσθητα αναμνηστικά, χωρίς εισιτήριο εισόδου για το μουσείο. Αν όμως δείτε τις συλλογές του, ρωτήστε αν είναι ανοιχτό το εκθαμβωτικό Gran Salon, η μεγαλοπρεπής σάλα όπου λάμβαναν χώρα τα δείπνα και οι δεξιώσεις των Ιπποτών, που βρίσκεται σε φάση ανακαίνισης αυτή την περίοδο. Οι πλούσια ζωγραφισμένοι με ανθικά μοτίβα τοίχοι και η ξυλόγλυπτη οροφή με τα εκπληκτικά σκαλίσματα είναι μοναδικά στο νησί, καθιστώντας τη μεγαλοπρεπή αίθουσα από τους θεαματικότερους εσωτερικούς χώρους της Μάλτας.
Την είσοδο του έτερου εξαιρετικού χώρου πολιτισμού της Βαλέτας, του Εθνικού Μουσείου Τέχνης MUŻA, που περνούν σήμερα εκατοντάδες επισκέπτες καθημερινά, κάποτε διάβαιναν οι Ιππότες της Γλώσσας της Ιταλίας. To Auberge d’ Italie κάθε άλλο παρά στερείται μεγαλοπρέπειας, ενώ την ολοκλήρωσή του το 1580 ακολούθησαν αρκετές τροποποιήσεις ειδικά στην πρόσοψη, και διαδοχικές χρήσεις στην πορεία της ιστορίας του: από το 1931 υπήρξε έδρα της πρώτης Όπερας της Μάλτας με παραστάσεις που ανέβαιναν κυρίως την περίοδο του καρναβαλιού, αλλά και του Μουσείου της Βαλέτας από το 1922. Έχοντας πληγεί από δύο σφοδρούς βομβαρδισμούς κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και γλιτώνοντας από τα μετέπειτα σχέδια κατεδάφισης, αποτελεί το στολίδι της οδού Merchant και τον χώρο ανάδειξης ενός μεγάλου κεφαλαίου της καλλιτεχνικής κληρονομιάς της Μάλτας.
Καθώς οι Γλώσσες των Ιπποτών διέθεταν εκτός από ξεχωριστά διοικητικά μέγαρα και εκκλησίες, μην παραλείψετε μια επίσκεψη στην παρακείμενη εκκλησία της Ιταλικής Γλώσσας, αφιερωμένη στην Αγία Αικατερίνη της Αλεξάνδρειας. Η εντυπωσιακή οκταγωνική σιλουέτα της στις ζεστές αποχρώσεις της μαλτέζικης πέτρας, κρύβει ένα κομψό λευκό εσωτερικό που αφήνει τα έργα του Mattia Preti στην Αγία Τράπεζα και στο θόλο να κλέψουν τις εντυπώσεις. Ελάχιστα βήματα παραπέρα, το μεγαλοπρεπές μπαρόκ μέγαρο που χτίστηκε από τους Ιππότες της Γλώσσας της Καστίλλης βρίσκεται απέναντι από τους μαγευτικούς Κήπους Άνω Μπαράκα και τον προμαχώνα Santa Barbara, με την επίβλεψη του οποίου ήταν επιφορτισμένοι οι εν λόγω Ιππότες. Με τη σημαία της χώρας να κυματίζει πάνω από τους ανάγλυφους θυρεούς των Ιπποτών της Καστίλλης, της Λεόν και της Πορτογαλίας, το Auberge de Castille, που κάποτε αποκαλούνταν «το ωραιότερο κτήριο στη Μάλτα», στεγάζει πλέον το γραφείο του πρωθυπουργού της χώρας. Οι Ιππότες μπορεί να μη βρίσκονται πια εδώ, τα χνάρια τους όμως για άλλη μια φορά, μαγεύουν.
Διαβάστε ακόμα:
