Μια προσωπική συζήτηση για τη νοσταλγία, τη μνήμη, την τέχνη και τον χρόνο είχε ο Δημήτρης Καταλειφός με την Τίνα Μανδηλαρά, στο πλαίσιο του Greece Talks 2026, που διοργάνωσαν το Travel.gr και το Πρώτο Θέμα στο ξενοδοχείο Grande Bretagne. Στο πάνελ με τίτλο «Η Αξία του Χρόνου», ο ηθοποιός και σκηνοθέτης αναφέρθηκε στις εμπειρίες που καθόρισαν την καλλιτεχνική του διαδρομή, στους ανθρώπους και στους τόπους που εξακολουθούν να τον συγκινούν, αλλά και σε όσα θεωρεί ότι έχουν αλλάξει στη σύγχρονη καθημερινότητα.
Μιλώντας για τη νοσταλγία, την περιέγραψε ως ένα συναίσθημα που άλλοτε είναι γλυκό, άλλοτε πικρό και άλλοτε οδυνηρό, με ξεχωριστή θέση στις αναμνήσεις του να κατέχουν τα παιδικά χρόνια στη Νέα Σμύρνη. Θυμήθηκε τις γειτονιές με τις μονοκατοικίες, τους κήπους και τους κινηματογράφους, αλλά και τη μαγεία των πρώτων εμπειριών, όπως την πρώτη φορά που είδε χιόνι. Ανατρέχοντας στα πρώτα του βήματα στον κόσμο του θεάτρου, μίλησε για την παράσταση με την Έλλη Λαμπέτη που παρακολούθησε το 1967, στο τότε θέατρο Διονύσια της οδού Αμερικής, σημερινό θέατρο Δημήτρης Χορν. «Αν ήταν δυνατόν, θα ήθελα να την ξαναδώ», εξομολογήθηκε, χαρακτηρίζοντας την Έλλη Λαμπέτη και το Θέατρο Τέχνης του Καρόλου Κουν καθοριστικές επιρροές στην πορεία του. Ανάμεσα στις εικόνες που νοσταλγεί ξεχώρισε και την κόκκινη αυλαία των παλαιότερων θεάτρων, η οποία, όπως παρατήρησε, έχει σχεδόν εξαφανιστεί.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη συλλογικότητα που χαρακτήριζε το ελληνικό θέατρο μετά τη Μεταπολίτευση, όταν η αισιοδοξία της εποχής ευνόησε τη δημιουργία θεατρικών ομάδων και παραστάσεων με κοινωνικό προβληματισμό. Αντίστοιχα, θυμήθηκε τη συμμετοχή του στο νέο ρεύμα του ελληνικού κινηματογράφου, αναφέροντας δημιουργούς όπως ο Παντελής Βούλγαρης και ο Θόδωρος Αγγελόπουλος. Αντιπαραβάλλοντας εκείνη την περίοδο με το σήμερα, επισήμανε ότι η οικονομική κρίση και η τεχνολογική εξέλιξη επηρέασαν τη δυναμική των θεατρικών ομάδων, ενώ η έμφαση μετατοπίστηκε περισσότερο στις ατομικές καριέρες και στην αναγνωρισιμότητα στα κοινωνικά δίκτυα. Εξέφρασε επίσης την αίσθηση ότι το σύγχρονο θέατρο έχει χάσει μέρος της ιδιαίτερης ταυτότητάς του, χωρίς να παραγνωρίζει την αξία των σημερινών δημιουργών.
Μία από τις πιο συγκινητικές αναμνήσεις του συνδέεται με ένα ταξίδι στη Χίο το 1975, όταν αντίκρισε για πρώτη φορά τα φώτα της απέναντι μικρασιατικής ακτής, του τόπου καταγωγής του, τον οποίο μέχρι τότε δεν είχε επισκεφθεί. Όπως αποκάλυψε, η εικόνα αυτή τον έκανε να δακρύσει. «Η νοσταλγία έχει και κάτι που δεν το ελέγχουμε», ανέφερε, χαρακτηρίζοντάς την «μία γέφυρα τρομερά πολύτιμη». Στην ίδια συναισθηματική ανάγκη απέδωσε και την απόφασή του να αρχίσει να γράφει ποίηση στα 66 του χρόνια, κατά την περίοδο της καραντίνας, μια δημιουργική διαδρομή που οδήγησε σε τρεις ποιητικές συλλογές. Μάλιστα, απήγγειλε ένα ποίημα αφιερωμένο στις παιδικές του αναμνήσεις. Παράλληλα, υπογράμμισε την ανεκτίμητη σημασία της καλλιτεχνικής κληρονομιάς της Ελλάδας, αναφέροντας δημιουργούς όπως ο Παπαδιαμάντης, ο Καβάφης, ο Σολωμός, ο Σεφέρης και ο Σικελιανός, την οποία τοποθέτησε δίπλα στην ιστορική και αρχαιολογική κληρονομιά της χώρας.
Στρέφοντας τη συζήτηση στη σύγχρονη ζωή, ο Δημήτρης Καταλειφός στάθηκε στη διαρκή βιασύνη, στον καταιγισμό πληροφοριών και στη δυσκολία των ανθρώπων να αφιερώσουν ουσιαστικό χρόνο σε μια εμπειρία. Εκείνο, ωστόσο, που νοσταλγεί περισσότερο είναι η ανθρώπινη εγγύτητα. «Αυτό που νοσταλγώ πιο πολύ ως ένας άνθρωπος του ’54 είναι ότι έχει δυστυχώς χαθεί η κοντινότητα μεταξύ των ανθρώπων», ανέφερε χαρακτηριστικά. «Να φανταστείτε, είχα τη γιορτή μου πριν ένα μήνα και σχεδόν πήρα 100 μηνύματα γραπτά και ούτε τρεις άνθρωποι δεν με πήραν να μου πούνε με τη φωνή τους χρόνια πολλά».
Παρά τον προβληματισμό του, εξέφρασε την αισιοδοξία ότι η ανθρώπινη ανάγκη επιστροφής στις ρίζες παραμένει ισχυρή, αναφέροντας ως παραδείγματα το ενδιαφέρον των νεότερων γενεών για τους δίσκους βινυλίου και την επιθυμία των ταξιδιωτών να ανακαλύπτουν τις παλιές συνοικίες των πόλεων. «Η νοσταλγία δεν μπορεί να τελειώσει ποτέ», σημείωσε, υποστηρίζοντας ότι οι πρώτες εικόνες, οι μυρωδιές και τα αγγίγματα της παιδικής ηλικίας παραμένουν μέσα μας, όσο κι αν αλλάζει ο κόσμος. Κλείνοντας, απηύθυνε στους νέους την προτροπή να διαβάζουν βιβλία, ιδιαίτερα σε μια εποχή όπου οι οθόνες απορροφούν μεγάλο μέρος της προσοχής μας. «Οι λέξεις είναι ό,τι πιο πολύτιμο έχει ένας πολιτισμός», τόνισε, υπενθυμίζοντας την αξία της γλώσσας, της ανάγνωσης και της ουσιαστικής επαφής με την τέχνη.
