Μια μικρή ιστορική πόλη, ένα χωριό μακριά από τις πολυσύχναστες τουριστικές διαδρομές, μια τοπική αγορά με παραδοσιακά προϊόντα ή ένας προορισμός που προσφέρεται για λίγες ημέρες ξεκούρασης. Οι επιλογές αυτές αποκτούν όλο και μεγαλύτερη σημασία για τους Ευρωπαίους ταξιδιώτες, οι οποίοι αναζητούν νέες εμπειρίες ακόμη και μέσα στον χειμώνα, χωρίς να εγκαταλείπουν την επιθυμία τους για ταξίδια.
Η διάθεση για αποδράσεις παραμένει ισχυρή, παρά την ακρίβεια, τις γεωπολιτικές εντάσεις και τις ανησυχίες για τις καιρικές συνθήκες. Ταυτόχρονα, οι ταξιδιώτες εμφανίζονται περισσότερο προσεκτικοί στον σχεδιασμό των διακοπών τους, αναζητώντας προορισμούς που συνδυάζουν ασφάλεια, ευχάριστο περιβάλλον, ενδιαφέρουσες δραστηριότητες και λογικό κόστος.
Την εικόνα αυτή καταγράφει η νέα έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ταξιδιών, ETC, με τίτλο Monitoring Sentiment for Intra-European Travel, η οποία εξετάζει τις ταξιδιωτικές προθέσεις για τη φθινοπωρινή και χειμερινή περίοδο έως τον Μάρτιο του 2027.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, το 76% των ερωτηθέντων σχεδιάζει τουλάχιστον ένα ταξίδι με διανυκτέρευση μέσα στο εξάμηνο, ποσοστό αυξημένο κατά 3 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Παράλληλα, το 64% όσων σχεδιάζουν να ταξιδέψουν προτίθεται να επισκεφθεί άλλη ευρωπαϊκή χώρα.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε 6.000 άτομα από 10 σημαντικές ευρωπαϊκές αγορές και αποτυπώνει μια ενδιαφέρουσα αντίφαση, οι οικονομικές ανησυχίες παραμένουν έντονες, αλλά η επιθυμία για ταξίδια όχι μόνο δεν υποχωρεί, αλλά ενισχύεται.
Η Ελλάδα ανάμεσα στους 10 δημοφιλέστερους ευρωπαϊκούς προορισμούς
Η νότια και μεσογειακή Ευρώπη διατηρεί την πρωτοκαθεδρία στις ταξιδιωτικές προτιμήσεις, συγκεντρώνοντας το ενδιαφέρον του 53% όσων σχεδιάζουν διεθνή ταξίδια εντός της ηπείρου. Το αντίστοιχο ποσοστό για τη δυτική Ευρώπη ανέρχεται στο 23%, σημειώνοντας αύξηση 5 ποσοστιαίων μονάδων σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα.
Σε επίπεδο χωρών, η Γαλλία, η Ισπανία και η Ιταλία μοιράζονται την πρώτη θέση, συγκεντρώνοντας από 10% των προτιμήσεων για το επόμενο ταξίδι εντός Ευρώπης. Ακολουθεί η Γερμανία με 8% και το Ηνωμένο Βασίλειο με 5%.
Η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη δεκάδα, με ποσοστό 4%, όσο και η Αυστρία και η Πορτογαλία. Τη δεκάδα συμπληρώνουν η Ολλανδία και η Κροατία, με 3% αντίστοιχα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι προτιμήσεις ορισμένων παραδοσιακών αγορών για τον ελληνικό τουρισμό. Μεταξύ των Βρετανών που συμμετείχαν στην έρευνα, η Ελλάδα καταλαμβάνει την τέταρτη θέση στους προτιμώμενους ευρωπαϊκούς προορισμούς, με 7%, πίσω από την Ισπανία, τη Γαλλία και την Ιταλία. Στην τέταρτη θέση βρίσκεται και στις προτιμήσεις των Γάλλων, με 6%, ενώ περιλαμβάνεται στην πρώτη πεντάδα των Αυστριακών, με 4%.
Τα στοιχεία αυτά αποκτούν ξεχωριστή σημασία επειδή αφορούν το φθινόπωρο και τον χειμώνα, όταν η ταξιδιωτική ζήτηση διαφοροποιείται αισθητά σε σχέση με τη θερινή περίοδο. Δεν αποτελούν πρόβλεψη αφίξεων, δείχνουν όμως ότι η Ελλάδα παραμένει στις επιλογές των Ευρωπαίων και πέρα από τους μήνες των καλοκαιρινών διακοπών.
Οι λιγότερο γνωστοί προορισμοί κερδίζουν τους ταξιδιώτες
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα της έρευνας είναι η αυξανόμενη προτίμηση σε περιοχές που δεν συγκαταλέγονται στους καθιερωμένους τουριστικούς προορισμούς. Συνολικά, το 54% των ταξιδιωτών προτιμά λιγότερο δημοφιλείς ή απομακρυσμένους τόπους, έναντι 50% την αντίστοιχη περσινή περίοδο.
Ειδικότερα, το 44% επιλέγει περιοχές που δέχονται συγκριτικά μικρότερο αριθμό επισκεπτών, ενώ ένα επιπλέον 10% στρέφεται σε πιο απομονωμένα μέρη, μακριά από τις συνηθισμένες ταξιδιωτικές διαδρομές.
Η τάση είναι ιδιαίτερα έντονη στην Ολλανδία, όπου το σχετικό ποσοστό φτάνει το 61%. Ακολουθούν η Ελβετία και η Πολωνία με 60%, καθώς και το Βέλγιο και η Αυστρία με 57%.
Αντίθετα, οι Ιταλοί, οι Βρετανοί και οι Ισπανοί συγκαταλέγονται στους ταξιδιώτες που εξακολουθούν να δείχνουν μεγαλύτερη προτίμηση στους γνωστούς προορισμούς με καθιερωμένα αξιοθέατα.
Η μετατόπιση του ενδιαφέροντος δημιουργεί προοπτικές για μικρότερες πόλεις, παραδοσιακούς οικισμούς και περιοχές της ευρωπαϊκής υπαίθρου, οι οποίες μπορούν να προσφέρουν διαφορετικές εμπειρίες από εκείνες των μεγάλων τουριστικών κέντρων.
Για την Ελλάδα, οι προτιμήσεις αυτές αναδεικνύουν τις δυνατότητες προορισμών που συνδυάζουν ιστορία, φύση, τοπική κουζίνα και ζωντανή καθημερινότητα, χωρίς να βασίζονται αποκλειστικά στις καλοκαιρινές διακοπές.
Η έκθεση επισημαίνει, άλλωστε, ότι η καλύτερη σύνδεση μικρότερων πόλεων και αγροτικών περιοχών με γνωστούς προορισμούς μπορεί να συμβάλει στην ευρύτερη κατανομή των επισκεπτών και των ταξιδιωτικών δαπανών.
Από τις ιστορικές πόλεις στις τοπικές γεύσεις
Οι προτιμήσεις των Ευρωπαίων αλλάζουν και ως προς το περιεχόμενο των διακοπών τους. Τα σύντομα ταξίδια σε πόλεις συγκεντρώνουν το 19% των προτιμήσεων, ενώ τα ταξίδια με επίκεντρο τον πολιτισμό και την ιστορική κληρονομιά ακολουθούν με 18%. Το ίδιο ποσοστό συγκεντρώνουν οι διακοπές που συνδέονται με τον ήλιο και τη θάλασσα, επιβεβαιώνοντας ότι οι παραθαλάσσιοι προορισμοί εξακολουθούν να έχουν σημαντική απήχηση και εκτός καλοκαιριού. Οι δραστηριότητες στη φύση προσελκύουν το 14%, ενώ οι αποδράσεις ευεξίας και χαλάρωσης το 11%.
Ακόμη πιο αποκαλυπτικές είναι οι απαντήσεις σχετικά με τις εμπειρίες που αναζητούν οι ταξιδιώτες. Στην πρώτη θέση βρίσκεται η απόλαυση του φυσικού τοπίου, με 19%, και ακολουθούν οι γαστρονομικές εμπειρίες με 16%. Η γνωριμία με τον τοπικό πολιτισμό συγκεντρώνει 15%, ενώ η περιήγηση στα αξιοθέατα και η ανακάλυψη της ιστορίας και της πολιτιστικής κληρονομιάς από 13%.
Η γαστρονομία αποκτά έτσι έναν σημαντικό ρόλο στο ταξίδι. Η επίσκεψη σε μια αγορά, η δοκιμή παραδοσιακών συνταγών, η γνωριμία με τοπικούς παραγωγούς και η συμμετοχή σε δραστηριότητες μαγειρικής αποτελούν εμπειρίες που μπορούν να εμπλουτίσουν την παραμονή σε έναν προορισμό.
Σύμφωνα με την έκθεση, όσοι ενδιαφέρονται ιδιαίτερα για την τοπική κουζίνα, τον πολιτισμό και την ιστορία δίνουν αυξημένη προτεραιότητα στις δαπάνες για φαγητό και ποτό.
Αυτό σημαίνει ότι η γαστρονομία μπορεί να λειτουργήσει ως ένας επιπλέον λόγος επίσκεψης σε περιοχές με ιδιαίτερη τοπική παραγωγή και μαγειρική παράδοση, ιδιαίτερα κατά τους μήνες που η ζήτηση για τις κλασικές μορφές διακοπών είναι περιορισμένη.
Τα Χριστούγεννα και ο Μάρτιος δημιουργούν δύο διαφορετικές ταξιδιωτικές περιόδους
Η κατανομή της ταξιδιωτικής ζήτησης στη διάρκεια του εξαμήνου παρουσιάζει επίσης ενδιαφέρουσες διαφοροποιήσεις.
Ο Δεκέμβριος είναι ο δημοφιλέστερος μήνας, συγκεντρώνοντας το 23% των προγραμματισμένων ταξιδιών. Η εορταστική περίοδος παραμένει καθοριστική, καθώς αρκετοί Ευρωπαίοι συνδυάζουν τις διακοπές με επισκέψεις σε συγγενείς και φίλους.
Το 32% των ταξιδιών που προγραμματίζονται για τον Δεκέμβριο έχει αυτόν τον σκοπό, έναντι περίπου 10% κατά μέσο όρο τους υπόλοιπους μήνες.
Παράλληλα, η έρευνα καταγράφει αυξημένο ενδιαφέρον για ταξίδια τον Μάρτιο, με άνοδο 6 ποσοστιαίων μονάδων σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή μέτρηση.
Η περίοδος Φεβρουαρίου-Μαρτίου παρουσιάζει μεγαλύτερη δυναμική, με ιδιαίτερη έμφαση στα ταξίδια πολιτισμού και ιστορικής κληρονομιάς, τα οποία συγκεντρώνουν το 21% των προτιμήσεων όσων σχεδιάζουν να ταξιδέψουν αυτούς τους δύο μήνες.
Η διαφοροποίηση αυτή έχει σημασία για προορισμούς που επιδιώκουν να προσελκύσουν επισκέπτες πέρα από τις παραδοσιακές περιόδους αυξημένης ζήτησης.
Οι πολιτιστικές εκδηλώσεις, οι επισκέψεις σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους, οι υπαίθριες δραστηριότητες και οι γαστρονομικές διαδρομές μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για ταξίδια στην αρχή της άνοιξης.
Περισσότερα ταξίδια, αλλά με προσεκτικό υπολογισμό των εξόδων
Παρά τις οικονομικές πιέσεις, οι Ευρωπαίοι δεν σχεδιάζουν απαραίτητα να περιοριστούν σε μία μόνο απόδραση. Το 56% όσων προτίθενται να ταξιδέψουν σχεδιάζει δύο ή περισσότερα ταξίδια μέσα στο εξάμηνο, ποσοστό αυξημένο κατά 6 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με πέρυσι.
Ειδικότερα, το 38% σχεδιάζει δύο ταξίδια και το 18% τουλάχιστον τρία, ενώ το ποσοστό όσων περιορίζονται σε ένα ταξίδι έχει υποχωρήσει στο 38%. Η διάρκεια παραμονής, πάντως, παραμένει σχετικά σταθερή. Το 43% σχεδιάζει ταξίδια τεσσάρων έως έξι διανυκτερεύσεων και το 32% επτά έως δώδεκα διανυκτερεύσεων. Οι μεγαλύτερες ηλικίες εμφανίζουν μεγαλύτερη προτίμηση σε πολυήμερες διακοπές, ενώ οι νεότεροι ταξιδιώτες είναι πιο πιθανό να πραγματοποιήσουν περισσότερες αποδράσεις.
Σε ό,τι αφορά τα χρήματα που σκοπεύουν να διαθέσουν, σχεδόν οι μισοί, ποσοστό 49%, υπολογίζουν συνολικό προϋπολογισμό από 1.001 έως 2.500 ευρώ ανά άτομο για το επόμενο ταξίδι τους. Το ποσό περιλαμβάνει τη μεταφορά, τη διαμονή και τις δραστηριότητες στον προορισμό. Ένα επιπλέον 28% υπολογίζει δαπάνη από 501 έως 1.000 ευρώ.
Παράλληλα, το ποσοστό όσων σχεδιάζουν να δαπανήσουν έως 500 ευρώ έχει μειωθεί από 16% σε 13%. Η αύξηση των προβλεπόμενων δαπανών δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι οι ταξιδιώτες διαθέτουν απαραίτητα μεγαλύτερη οικονομική άνεση. Μπορεί να συνδέεται και με την προσπάθειά τους να καλύψουν το αυξημένο κόστος ενός ταξιδιού παρόμοιας διάρκειας. Οι οικονομικές πιέσεις άλλωστε αποτελούν την κυριότερη πηγή ανησυχίας για το 37% των ερωτηθέντων.
Ένας προορισμός ως βάση για περισσότερες εμπειρίες
Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι οι περισσότεροι ταξιδιώτες δεν επιδιώκουν να επισκεφθούν πολλούς διαφορετικούς προορισμούς κατά τη διάρκεια του ίδιου ταξιδιού.
Το 60% σχεδιάζει να παραμείνει σε μία πόλη ή περιοχή σε όλη τη διάρκεια των διακοπών του. Ένα 36% σκοπεύει να επισκεφθεί περισσότερες πόλεις της ίδιας χώρας, ενώ μόλις το 4% σχεδιάζει ταξίδι που θα περιλαμβάνει διαφορετικές χώρες.
Η προτίμηση για παραμονή σε έναν προορισμό είναι ακόμη μεγαλύτερη μεταξύ όσων σχεδιάζουν διακοπές ήλιου και θάλασσας, με 69%, ταξίδια για σκι, με 67%, και σύντομες αποδράσεις σε πόλεις, με 66%. Αυτό το μοντέλο διακοπών δημιουργεί δυνατότητες για περιοχές που μπορούν να λειτουργήσουν ως αφετηρία μικρών ημερήσιων εκδρομών.
Ένας επισκέπτης μπορεί, για παράδειγμα, να διαμένει σε μια ιστορική πόλη και να οργανώνει επισκέψεις σε γειτονικά χωριά, αρχαιολογικούς χώρους, οινοποιεία ή περιοχές ιδιαίτερου φυσικού ενδιαφέροντος.
Η καλή συγκοινωνιακή σύνδεση και η ύπαρξη οργανωμένων δραστηριοτήτων αποκτούν επομένως αυξημένη σημασία, αφού επιτρέπουν στον ταξιδιώτη να γνωρίσει περισσότερα μέρη χωρίς να χρειάζεται να αλλάζει συνεχώς κατάλυμα.
Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει τον σχεδιασμό των διακοπών
Μια ακόμη σημαντική αλλαγή αφορά τον τρόπο με τον οποίο οι Ευρωπαίοι αναζητούν πληροφορίες για τα ταξίδια τους.
Οι μηχανές αναζήτησης εξακολουθούν να έχουν τον πρώτο λόγο, καθώς χρησιμοποιούνται από το 59% των ταξιδιωτών. Ακολουθούν οι ταξιδιωτικές ιστοσελίδες με 57%.
Ωστόσο, η τεχνητή νοημοσύνη αποκτά ολοένα μεγαλύτερη παρουσία στην αναζήτηση προορισμών, στην οργάνωση του προγράμματος και στην προετοιμασία των διακοπών. Συνολικά, το 40% χρησιμοποιεί εργαλεία και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης σε κάποιο στάδιο του ταξιδιωτικού σχεδιασμού.
Η χρήση τους είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη στις νεότερες ηλικίες, φτάνοντας το 56% στις ομάδες 18-24 και 25-34 ετών και το 50% στους ταξιδιώτες 35-44 ετών. Στην ηλικιακή ομάδα άνω των 55 ετών το αντίστοιχο ποσοστό περιορίζεται στο 26%.
Οι ταξιδιώτες αξιοποιούν αυτές τις δυνατότητες για να ανακαλύψουν προορισμούς, να συγκρίνουν επιλογές και να οργανώσουν δραστηριότητες.
Για μικρότερους και λιγότερο προβεβλημένους προορισμούς, η εξέλιξη αυτή δημιουργεί νέες ευκαιρίες προβολής, υπό την προϋπόθεση ότι διαθέτουν αξιόπιστες, σαφείς και εύκολα προσβάσιμες πληροφορίες στο διαδίκτυο.
Ασφάλεια, καιρός και κόστος καθορίζουν την τελική επιλογή
Παρά τις αλλαγές στις ταξιδιωτικές συνήθειες, ορισμένα κριτήρια παραμένουν σταθερά. Η ασφάλεια ενός προορισμού βρίσκεται στην πρώτη θέση, με 20%, και ακολουθούν οι ευχάριστες και σταθερές καιρικές συνθήκες με 15% και οι ελκυστικές τιμές και προσφορές με 14%.
Οι γεωπολιτικές εξελίξεις εξακολουθούν επίσης να επηρεάζουν τις αποφάσεις των ταξιδιωτών. Το 23% δηλώνει ότι ανησυχεί για τη διεθνή αστάθεια, ενώ το 10% προβληματίζεται για τα ακραία καιρικά φαινόμενα. Η συγκέντρωση υπερβολικά μεγάλου αριθμού επισκεπτών σε ορισμένους προορισμούς αποτελεί πηγή ανησυχίας για το 9%.
Ειδικότερα, η έρευνα διαπιστώνει ότι το 89% λαμβάνει υπόψη τις γεωπολιτικές εντάσεις όταν επιλέγει πού θα ταξιδέψει, είτε επειδή ανησυχεί για την προσωπική του ασφάλεια είτε επειδή επιθυμεί να αποφύγει πιθανές ανατροπές στο πρόγραμμά του.
Σημαντική παράμετρος παραμένει και το κλίμα. Οι ταξιδιώτες αναζητούν ολοένα περισσότερο ήπιες θερμοκρασίες και σταθερότερες συνθήκες, ελέγχουν τις μετεωρολογικές προβλέψεις και προσαρμόζουν τις δραστηριότητές τους ώστε να περιορίζουν την επίδραση πιθανών καιρικών μεταβολών.
Την ίδια στιγμή, το 55% όσων σχεδιάζουν να ταξιδέψουν δεν είχε ακόμη προχωρήσει σε καμία κράτηση όταν πραγματοποιήθηκε η έρευνα. Επομένως, η τελική επιλογή προορισμού, η διάρκεια της διαμονής και οι πραγματικές δαπάνες ενδέχεται να διαφοροποιηθούν ανάλογα με τις τιμές και τις συνθήκες που θα επικρατήσουν.
Τι σημαίνουν οι νέες τάσεις για τα ταξίδια στην Ελλάδα
Η εικόνα που διαμορφώνεται για τον ευρωπαϊκό χειμερινό τουρισμό παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ελλάδα, κυρίως επειδή οι προτιμήσεις των ταξιδιωτών συνδέονται με στοιχεία που δεν εξαρτώνται από την καλοκαιρινή περίοδο.
Οι ιστορικές πόλεις, οι αρχαιολογικοί χώροι, τα μουσεία, τα παραδοσιακά χωριά, οι γαστρονομικές διαδρομές και οι περιοχές ιδιαίτερου φυσικού ενδιαφέροντος μπορούν να προσελκύσουν επισκέπτες που αναζητούν ένα διαφορετικό ταξίδι.
Επιπλέον, η προτίμηση για λιγότερο γνωστούς τόπους δημιουργεί ευκαιρίες για περιοχές που μέχρι σήμερα δεν συγκεντρώνουν μεγάλη διεθνή τουριστική κίνηση.
Η δυνατότητα παραμονής σε έναν προορισμό με παράλληλες επισκέψεις στη γύρω περιοχή, η ύπαρξη δραστηριοτήτων ανεξάρτητα από τις καιρικές συνθήκες και η προσφορά επιλογών για διαφορετικούς προϋπολογισμούς μπορούν να ενισχύσουν την ελκυστικότητά τους.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ταξιδιών προτείνει, μεταξύ άλλων, καλύτερη σύνδεση των γνωστών προορισμών με μικρότερες πόλεις και περιοχές της υπαίθρου, ανάπτυξη πολιτιστικών και γαστρονομικών εμπειριών και περισσότερες οικονομικά προσιτές επιλογές κατά τη χειμερινή περίοδο.
Το σημαντικότερο συμπέρασμα της έρευνας είναι ότι η ζήτηση για ταξίδια παραμένει ισχυρή, αλλά οι προτεραιότητες των Ευρωπαίων διαφοροποιούνται. Πέρα από τα γνωστά αξιοθέατα, όλο και περισσότεροι αναζητούν την τοπική ζωή, τις γεύσεις, την ιστορία και τη δυνατότητα να γνωρίσουν έναν τόπο με πιο προσωπικό τρόπο.
Και αυτή είναι μια εξέλιξη που μπορεί να δώσει νέα ταξιδιωτική αξία σε περιοχές οι οποίες έχουν πολλά να προσφέρουν ακόμη και όταν τελειώνει το καλοκαίρι.
Διαβάστε ακόμα:
Η αγορά που θέλουν να κερδίσουν Ελλάδα και Κύπρος πέρα από την υψηλή τουριστική περίοδο
Έρευνα ΕΟΤ: Η Ελλάδα στις κορυφαίες επιλογές των Ευρωπαίων ταξιδιωτών
Η ζήτηση για τουριστικά καταλύματα στην Ευρώπη αναμένεται να αυξηθεί κατά 32% έως το 2036
