«Η ομορφιά βρίσκεται πίσω από αυτό που αισθάνεσαι, όχι πίσω από αυτό που βλέπεις», σημείωνε ο ζωγράφος Αλέκος Φασιανός (1935-2022) αποκλείνοντας από την επιφάνεια και εστιάζοντας στα συναισθήματα και τις βιωματικές εμπειρίες που προκύπτουν από τις συναναστροφές με τους ανθρώπους και τα πράγματα. Ομοίως στη ζωγραφική καθώς και σε κάθε μορφή τέχνης, ενυπάρχει, κάθε φορά, κάτι τι το ξεχωριστό που θα μαγνητίσει το βλέμμα μας αγγίζοντας συνάμα τις φλέβες της ευαισθησίας. Και αυτό το κάτι, αφορά κυρίως στον άνθρωπο.
Ο άνθρωπος είναι αυτός που πρωταγωνιστεί στο έργο του Φασιανού, στις φιγούρες του καθένας – συνειρμικά – αναζητά κάποιο στοιχείο από τη δική του, ατομική υπόσταση. Σε αυτή τη διαδικασία μέλλει να βρεθούν και όσοι περάσουν το κατώφλι της Πινακοθήκης Σύγχρονης Τέχνης της Μονής Παναχράντου «Τέχνης Φυλακτήριον», στην Άνδρο, για να θαυμάσουν τα έργα της μεγάλης αναδρομικής έκθεσης του Αλέκου Φασιανού, με τίτλο «Ο αινιγματικός κόσμος του ανθρώπου», η οποία θα διαρκέσει το διάστημα μεταξύ 27 Ιουνίου και 30 Σεπτεμβρίου 2026, σε επιμέλεια του Χρήστου Κεχαγιόγλου.
Η έκθεση προσεγγίζει το έργο του Φασιανού ως μια διαρκή αναζήτηση της ανθρώπινης παρουσίας, της μνήμης, της ζωής και της πνευματικότητας. Οι εμβληματικές μορφές του ζωγράφου – ο ποδηλάτης, ο εραστής, ο καπνιστής, ο ψαράς – εμφανίζονται όχι ως πρόσωπα μιας αφήγησης αλλά ως διαχρονικές εκφράσεις της ανθρώπινης ύπαρξης η οποία είναι συνυφασμένη με το αίνιγμα. Το αινιγματικό στοιχείο το οποίο δίνει διαχρονική διάσταση στο έργο του Φασιανού, πραγματεύεται, επίσης, την αδιάκοπη προσπάθεια της τέχνης να συλλάβει και να αποδώσει το μυστήριο της ανθρώπινης παρουσίας μέσα στον κόσμο.
Παρατηρούμε ότι οι φιγούρες στα έργα του έχουν κάπου στραμμένο το βλέμμα τους, γνωρίζουμε όμως τι είναι αυτό που πράγματι κοιτούν ή σκέφτονται; Δεν θα μάθουμε, μόνο να υποθέσουμε μπορούμε και αυτό ακόμα, συνάδει με τον χαρακτήρα της τέχνης που δεν δέχεται μία καθολική ερμηνεία αλλά πολλές, μεταξύ τους διαφορετικές που γεννιούνται από την παρατήρηση πολλών ανθρώπων προς το ίδιο κάθε φορά αντικείμενο.
Ένα από τα στοιχεία στα οποία θα μπορούσαμε να σταθούμε, είναι η στιβαρότητα των μορφών και πόσο αγέρωχες στέκονται απέναντι στον άνεμο που, ωστόσο, «ταρακουνά» τα μαλλιά τους. Η αντίστασή τους στον άνεμο θα μπορούσε να παραλληλιστεί με την ανάγκη σταθερών δεσμών και αξιών σε έναν ευμετάβλητο κόσμο. Ίσως, αυτό που έχει σημασία είναι ο άνθρωπος και το μέσα του, από αυτό το «μη ορατό» από τους άλλους πορεύεται η ύπαρξη.
Παρατηρώντας τις υπάρξεις στα έργα του Φασιανού θα διαπιστώσετε πόσο βαθιά ανθρωποκεντρική και άμεσα αναγνωρίσιμη είναι η ζωγραφική του η οποία συνδέει με μοναδικό τρόπο την αρχαιότητα, το Βυζάντιο, τη λαϊκή παράδοση και τη σύγχρονη εικαστική γλώσσα. Η κάθε φορά φιγούρα δεν παρουσιάζεται μόνη της, αλλά πλάι σε στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος και του ζωϊκού βασιλείου – όπως τσαμπί από σταφύλια αμπελώνα, καρότα, στάχυα, πουλιά, άλογο – καθώς και μπροστά από κάποιο κτίσμα, σημειώνοντας, ίσως, πως τα αναγκαία για την επιβίωσή του είναι συνάμα τα απλά. Και η μαγεία συνεχίζεται κατά την περιδιάβαση στα έργα που δημιούργησε μία από τις σημαντικότερες μορφές της σύγχρονης ελληνικής τέχνης.
Εκτός από τους ζωγραφικούς πίνακες, η εξέλιξη και το εύρος της καλλιτεχνικής διαδρομής του Φασιανού παρουσιάζεται μέσα από χαρακτικά, γλυπτά και αντικείμενα τέχνης, πολλά από τα οποία παρουσιάζονται για πρώτη φορά στο κοινό. Πρόκειται για σπάνια και σημαντικά έργα από το Alekos Fassianos Estate και τη Συλλογή Χρήστου Π. Μοσχανδρέου.
Πλην της έκθεσης για τον Φασιανό, που αποτελεί την πρώτη μεγάλη διοργάνωση του νέου κύκλου περιοδικών εκθέσεων της Πινακοθήκης Σύγχρονης Τέχνης της Μονής Παναχράντου, το κυκλαδίτικο νησί της Άνδρου με την πλούσια βλάστηση, τα τρεχούμενα νερά και τα γραφικά χωριά γίνεται αυτή την περίοδος πόλος έλξης για τους φιλότεχνους και για ακόμα μία έκθεση. Φέρει τον τίτλο «Germaine Richier (1902-1959) – Συνομιλίες» (14/06-27/09) και αποτελεί αφιέρωμα στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης του Ιδρύματος Γουλανδρή, με έργα που πραγματεύονται τη διερεύνηση των ζώντων μορφών και φέρουν την υπογραφή της Ζερμαίν Ρισιέ, μίας από τις σημαντικότερες μορφές της ευρωπαϊκής γλυπτικής του 20ου αιώνα.
Ακόμα, στο Ίδρυμα Κυδωνιέως φιλοξενείται, έως τον Οκτώβριο 2026, ομαδική έκθεση με θέμα το αίνιγμα της εικόνας. Πλην των εκθέσεων, μπορείτε επίσης να επισκεφτείτε τα αρχαιολογικά μουσεία στην Χώρα της Άνδρου και στην Παλαιόπολη της Άνδρου, το Μουσείο Ελιάς Κυκλάδων στον οικισμό Άνω Πιτροφός του νησιού, την Καΐρειο Βιβλιοθήκη με σπάνιες και δυσεύρετες εκδόσεις, να θαυμάσετε το Κάστρο της Φανερωμένης, τον πύργο του Αγίου Πέτρου, τον φάρο Τουρλίτη, μεταξύ άλλων.
Info: H Πινακοθήκη Σύγχρονης Τέχνης της Μονής Παναχράντου «Τέχνης Φυλακτήριον», απέχει περίπου 7 χλμ. από τη Χώρα (Άνδρος) – δηλαδή 15-20 λεπτά με το αυτοκίνητο, και προσφέρει εντυπωσιακή θέα προς την ανατολική ακτογραμμή του νησιού και το Αιγαίο.
Διαβάστε ακόμα:
Οι ωραιότερες παραλίες στην Άνδρο
