Τα ταξίδια με επίκεντρο τη μακροζωία είναι πλέον μία από τις μεγαλύτερες τάσεις στην ταξιδιωτική κουλτούρα, καθώς οι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο γοητεύονται ολοένα και περισσότερο από την ιδέα του να ζήσουν περισσότερο και με καλύτερη ποιότητα ζωής. Πολλοί από αυτούς δαπανούν σημαντικά χρηματικά ποσά, επενδύοντας σε υπερσύγχρονες εξετάσεις και θεραπείες, οι οποίες υπόσχονται να συμβάλουν στην παράταση της ζωής τους. Τι θα γινόταν όμως, αν μπορούσατε να φτάσετε τα 100 χρόνια και να εξακολουθείτε να απολαμβάνετε μια ήρεμη και υγιή ζωή, χωρίς την παρέμβαση της επιστήμης ή της τεχνολογίας;
Βαθιά στον νότο της Ιαπωνίας, πολλά χιλιόμετρα μακριά από την ηπειρωτική της χώρα, βρίσκεται το υποτροπικό νησί της Οκινάουα. Ένας παράδεισος με χαλαρούς ρυθμούς ζωής, που περιβάλλεται από παρθένες παραλίες και φιλοξενεί μια κοινότητα κατοίκων από τους οποίους μπορούμε να μάθουμε πολλά για το πώς να ζούμε καλά. Η Οκινάουα αποτελεί έναν από τους πέντε αρχικούς προορισμούς των λεγόμενων «Μπλε Ζωνών» (Blue Zones), δηλαδή μιας μικρής ομάδας περιοχών όπου οι άνθρωποι ζουν περισσότερο και απολαμβάνουν καλύτερη υγεία.
Οι υπόλοιπες περιοχές που εντάσσονται στη Μπλε Ζώνη, είναι το νησί της Ικαρίας στο Αιγαίο, η χερσόνησος Νικόγια στην Κόστα Ρίκα, η κοινότητα της Λόμα Λίντα στη Νότια Καλιφόρνια και οι ορεινές ανατολικές επαρχίες της Σαρδηνίας.
Οι ερευνητές Τζιάνι Πες και Μισέλ Πουλέν ήταν οι πρώτοι που διατύπωσαν την ιδέα των Μπλε Ζωνών. Ωστόσο, ήταν ο Νταν Μπούτνερ, εξερευνητής του National Geographic, εκείνος που ανέπτυξε περαιτέρω την έννοια στις αρχές της δεκαετίας του 2000. Έπειτα από χρόνια έρευνας σε αυτές τις περιοχές, ο Μπούτνερ διαπίστωσε ότι δεν υπάρχει μία και μοναδική απάντηση στο ερώτημα της μακροζωίας. Αντίθετα, αυτή επηρεάζεται από διάφορους παράγοντες του τρόπου ζωής, οι οποίοι συνδυάζονται και αλληλοσυμπληρώνονται και στις πέντε Μπλε Ζώνες.
Παρατήρησε ότι οι άνθρωποι σε αυτές τις περιοχές δεν ξοδεύουν απαραίτητα χρήματα για συνδρομές σε γυμναστήρια και πανάκριβα smoothies. Αντίθετα· κινούνται με φυσικό τρόπο, συμμετέχοντας τακτικά σε δραστηριότητες χαμηλής έντασης, όπως το περπάτημα και η κηπουρική, ενώ καταναλώνουν εποχικά τρόφιμα φυτικής προέλευσης. Εξίσου σημαντικό είναι ότι δίνουν προτεραιότητα στον χρόνο με τους φίλους και την οικογένειά τους, φροντίζοντας να χαλαρώνουν, να απολαμβάνουν τη ζωή και, ενίοτε, να πίνουν ένα ή δύο ποτήρια κρασί.
Πρόκειται για έναν συνδυασμό συνηθειών, ο οποίος οδήγησε τον Μπούτνερ να συνεργαστεί με την ειδικό σε θέματα ευεξίας Σελίν Βαντάμ, δημιουργώντας διάφορα καταφύγια ευεξίας σε όλο τον κόσμο, από την Κόστα Ρίκα έως την Ταϊλάνδη. Αυτά τα κορυφαία κέντρα ευεξίας διδάσκουν στους ταξιδιώτες τις αρχές του τρόπου ζωής των Μπλε Ζωνών, ενθαρρύνοντάς τους να επιβραδύνουν τους ρυθμούς ζωής τους, να εστιάσουν στην υγεία τους και να αντικαταστήσουν τις παλιές τους συνήθειες με νέες.
Κάθε καταφύγιο αντικατοπτρίζει την κουλτούρα του τόπου που το φιλοξενεί, ενώ οι επισκέπτες συμμετέχουν σε διάφορα εκπαιδευτικά εργαστήρια και μαθήματα μαγειρικής, καθώς και σε συνεδρίες κίνησης, άσκησης και επίγνωσης (mindfulness). Το πρόγραμμα συμπληρώνεται από επισκέψεις σε τοπικά χωριά, όπου οι ταξιδιώτες μπορούν να γνωρίσουν από κοντά τη ζωή στις Μπλε Ζώνες, συνομιλώντας με ανθρώπους για τους οποίους η ευζωία αποτελεί κάτι τόσο φυσικό όσο η αναπνοή.
Εκτός από τη συγκέντρωση γνώσεων και εμπειριών γύρω από τη φιλοσοφία των Μπλε Ζωνών, τα καταφύγια αποτελούν μια εξαιρετική ευκαιρία για σύνδεση με ανθρώπους που έχουν παρόμοιες αντιλήψεις και για αμοιβαία έμπνευση.
Μάθετε από τους ντόπιους
Πέρα από τα οργανωμένα καταφύγια, οι ταξιδιώτες μπορούν να σχεδιάσουν και τις δικές τους εξερευνητικές αποδράσεις στις περιοχές των Μπλε Ζωνών. Για παράδειγμα, εντάσσοντας μερικές ημέρες στην Οκινάουα σε ένα ευρύτερο ταξίδι στην Ιαπωνία, θα ανακαλύψετε έναν τόπο όπου οι άνθρωποι ζουν πολλά χρόνια και όπου τα ποσοστά χρόνιων παθήσεων, όπως οι καρδιοπάθειες και η άνοια, είναι εντυπωσιακά χαμηλά. Για εμάς είναι πολύ εύκολο να οργανώσουμε τις επόμενες διακοπές μας στην Ικαρία, με γνώμονα όμως να ζήσουμε για λίγο όπως οι ντόπιοι· να αφήσουμε την καθημερινότητα και τους ρυθμούς που έχουμε συνηθίσει κατεβαίνοντας από το καράβι και να αφεθούμε στη νέα πραγματικότητα του τόπου.
Η διατροφή διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη μακροζωία των κατοίκων. Τα περισσότερα γεύματα στην Οκινάουα αποτελούνται κυρίως από λαχανικά, με ένα συγκεκριμένο τρόφιμο να πρωταγωνιστεί: το beni imo, δηλαδή η μωβ γλυκοπατάτα της Οκινάουα. Αυτό το άγνωστο σε εμάς λαχανικό, είναι πλούσιο σε ισχυρά αντιοξειδωτικά, γνωστά ως ανθοκυανίνες, που του χαρίζουν το χαρακτηριστικό έντονο χρώμα του. Οι επισκέπτες θα πρέπει επίσης να είναι προετοιμασμένοι να περπατούν αρκετά όσο βρίσκονται εκεί.
Ενδέχεται επίσης να βιώσετε από κοντά, αν την επισκεφτείτε, το εντυπωσιακό σύστημα κοινωνικής υποστήριξης του νησιού. Είναι γνωστό με την τοπική ονομασία moai και αποτελείται ουσιαστικά από μικρές ομάδες ανθρώπων που συνδέονται μεταξύ τους μέσω κοινών ενδιαφερόντων, χόμπι ή εμπειριών. Οι ομάδες αυτές αποτελούν τη βάση της κοινωνικής ζωής στην Οκινάουα, ενισχύοντας το αίσθημα πληρότητας, τη συντροφικότητα και, κατ’ επέκταση, τη μακροζωία.
Πιο κοντά σε εμάς, μια άλλη επιλογή για ένα ταξίδι στις Μπλε Ζώνες είναι το νησί της Ικαρίας. Βρίσκεται στο ανατολικό Αιγαίο και οι περίπου 8.500 κάτοικοί του συγκαταλέγονται στους ανθρώπους με το μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής στον κόσμο. Μάλιστα, λέγεται ότι ένας στους τρεις Ικαριώτες ζει πέρα από τα 90 χρόνια.
Εδώ θα έχετε την ευκαιρία να αποσυνδεθείτε από τους γρήγορους ρυθμούς της καθημερινότητας και να υιοθετήσετε έναν πιο αργό και ενσυνείδητο τρόπο ζωής. Οι περισσότεροι Ικαριώτες δεν φορούν ρολόγια και έχουν μια ξεχωριστή σχέση με τον χρόνο. «Δεν αγχωνόμαστε», «Ζήσε τη στιγμή -αυτό είναι το πιο σημαντικό».
Όπως και στην Οκινάουα, η διατροφή αποτελεί βασικό παράγοντα της μακροζωίας των Ικαριωτών. Τα τρόφιμα του νησιού είναι σχεδόν πάντα τοπικής παραγωγής, συλλέγονται από τη φύση ή καταναλώνονται φρέσκα, ενώ οι περισσότεροι κάτοικοι διαθέτουν τους δικούς τους κήπους με φρούτα, λαχανικά και βότανα. Πολλοί παρασκευάζουν επίσης το δικό τους κρασί, το οποίο καταναλώνουν με μέτρο. «Ένα ή δύο ποτήρια δεν έβλαψαν ποτέ κανέναν. Απολαμβάνουμε το κρασί μας, αλλά συνήθως το πίνουμε μαζί με το φαγητό ή με παρέα, αντί να πηγαίνουμε σε μπαρ ή να πίνουμε μόνοι μας στο σπίτι.
Οι Ικαριώτες έχουν επίσης ισχυρό αίσθημα κοινότητας, το οποίο ενισχύει τις κοινωνικές σχέσεις και τα δίκτυα αλληλοϋποστήριξης. «Βοηθάμε ο ένας τον άλλον», «Αν μια οικογένεια αντιμετωπίζει δυσκολίες, πάντα θα οργανωθούν έρανοι και γιορτές για να συγκεντρωθούν χρήματα». Είναι δύσκολο να αισθανθεί κανείς μοναξιά σε ένα νησί όπου όλοι φροντίζουν ο ένας τον άλλον.
Αν υπάρχει ένα βασικό δίδαγμα που μπορούμε να αντλήσουμε από τις Μπλε Ζώνες, αυτό είναι ότι το μυστικό της μακροζωίας ίσως να είναι πιο απλό απ’ όσο νομίζουμε. «Μην προσπαθείτε να αλλάξετε τη συμπεριφορά σας· αλλάξτε το περιβάλλον σας», συμβουλεύει ο Νταν. «Τρώτε φυτικές τροφές, να μετακινείστε με τα πόδια, δώστε προτεραιότητα σε έναν καλό βραδινό ύπνο, κρατήστε το μυαλό σας σε εγρήγορση και, πάνω απ’ όλα, αφιερώστε χρόνο στον εαυτό σας».
Διαβάστε ακόμα:
Αναζητώντας τα μυστικά της μακροζωίας στην Ικαρία
