Οι λεωφόροι που ενώνουν την πόλη με το αεροδρόμιο είναι μεγάλες και άνετες. Οι οδηγοί των τουριστικών πούλμαν και των λεωφορείων της αστικής συγκοινωνίας, φορώντας λευκά μάλλινα γάντια, καταμετρούν με σχολαστικότητα τον αριθμό των επιβατών κατά την έναρξη του δρομολογίου.
Το μετρό της Σεούλ, αν και δαιδαλώδες, είναι φιλικό στον χρήστη και φθηνό. Χάρτες και ταμπέλες στα αγγλικά βρίσκονται παντού, ενώ αποτελεί μικρό κατόρθωμα να καταφέρεις να επιβιβαστείς σε λάθος τρένο. Εάν κοντοσταθείς προβληματισμένος λίγο παραπάνω σε κάποιο εκδοτήριο, πάντα θα εμφανιστεί κάποιος πολίτης για να σε βοηθήσει, δίνοντάς σου οδηγίες. Μέσα στα βαγόνια επικρατεί απόλυτη ησυχία. Οι θέσεις για την τρίτη ηλικία, τις εγκύους και τα ΑμεΑ μένουν πάντα κενές, ακόμη και όταν δεν βρίσκεται στο βαγόνι κάποιος επιβάτης από αυτές τις κατηγορίες. Ένας ζωντανός μεσογειακός διάλογος στην αποβάθρα μπορεί να προκαλέσει μια μικρή ενόχληση σε κάποιον που δεν είναι προσηλωμένος στην κινητή του συσκευή. Σε πολλά σημεία της πόλης διατίθεται δημόσιο WiFi, αν και οι κορεατικές eSIM είναι φθηνές και εύκολες στη χρήση.
Ο γλωσσικός φραγμός είναι αμελητέος. Οι υπάλληλοι των ξενοδοχείων, όπως και οι εργαζόμενοι σε καφέ, εστιατόρια και εμπορικά καταστήματα δίπλα στις πρεσβείες και τις πολυεθνικές που στεγάζονται στους ουρανοξύστες της πόλης, είναι εξοικειωμένοι με τους ξένους επισκέπτες και μιλούν καλά αγγλικά. Όποια ερώτηση κι αν κάνεις σε κάποιον Κορεάτη, ακόμα και αν ξέρει την απάντηση, θα διπλοτσεκάρει την πληροφορία που θα σου δώσει, ώστε η απάντησή του να είναι 100% ορθή.
Αν και, φαινομενικά, δεν παρατηρούνται σημάδια υπερτουρισμού, στις περιοχές με τα στενά σοκάκια και τις παραδοσιακές κατοικίες, ταμπέλες ενημερώνουν πως είναι επισκέψιμες μέχρι τις 17:00, ενώ εθελοντές με γιλέκα παρακολουθούν συνεχώς τους επισκέπτες, ώστε να μην εισέρχονται στις αυλές των σπιτιών. Εάν ο επισκέπτης φορέσει την παραδοσιακή κορεάτικη αμφίεση, η είσοδος στους αρχαιολογικούς χώρους είναι δωρεάν, αν και η τιμή των εισιτηρίων είναι ούτως ή άλλως συμβολική. Η παράδοση ή η παραλαβή οποιουδήποτε αντικειμένου με τα δύο χέρια εκτιμάται θετικά από τους Κορεάτες και πιθανόν να προκαλέσει χαμόγελα, όπως επίσης και η μικρή υπόκλιση του κεφαλιού στην αρχή και στο τέλος κάθε επαφής μαζί τους.
Στο κέντρο της πόλης, ιστορικά αυτοκρατορικά ανάκτορα γειτνιάζουν με θηριώδεις ουρανοξύστες που διαφημίζουν σε γιγάντιες οθόνες ευρωπαϊκές φίρμες ρούχων. Πεζοί και αυτοκίνητα πηγαινοέρχονται αδιάκοπα στον αστικό ιστό, σε μια πόλη σε συνεχή κίνηση, όπου το εμπόριο και η εστίαση λειτουργούν σε εικοσιτετράωρη βάση. Στις διαβάσεις ο πεζός έχει προτεραιότητα, αλλά πάντα θα υπάρχει κάποιος ανυπόμονος οδηγός που δεν έχει χρόνο για χάσιμο. Στα διάφορα έργα οδοποιίας στην πόλη, το μεσογειακό ανέκδοτο, σύμφωνα με το οποίο ένας δουλεύει και οι υπόλοιποι του συνεργείου παρακολουθούν, αντιστρέφεται. Τα μέλη του κορεάτικου συνεργείου δουλεύουν σαν καλοκουρδισμένη μηχανή, με τον εργοδηγό να παρακολουθεί και να δίνει παράλληλα συνεχείς οδηγίες και παροτρύνσεις. Δίπλα, ένας άλλος υπάλληλος έχει αναλάβει να προτρέπει τους περαστικούς να μην στέκονται κοντά στα έργα.
Την ώρα του μεσημεριανού διαλείμματος βλέπεις μια πιο ανθρώπινη πλευρά της πόλης. Υπάλληλοι κάθε λογής ξεχύνονται στους δρόμους αναζητώντας κάτι να φάνε, μιλώντας δυνατά και γελώντας, καθώς αφήνουν για λίγο πίσω τους την εργασιακή ρουτίνα. Στα εστιατόρια μπορεί να παρατηρήσεις τις παρέες στα διπλανά τραπέζια να σε κοιτούν σχεδόν με παιδική περιέργεια, αλλά μόλις καταλάβουν ότι τους αντιλήφθηκες, θα στρέψουν αλλού το βλέμμα τους. Υπάρχει μια εμμονή με τη νεότητα και τη λευκή επιδερμίδα. Οι Κορεάτες αποφεύγουν όσο μπορούν την έκθεση στον ήλιο, ενώ τα καταστήματα με προϊόντα ομορφιάς είναι πάντοτε γεμάτα.
Αν και το 50% των Κορεατών δηλώνει ότι δεν ασπάζεται κάποια θρησκεία, οι βουδιστικοί ναοί είναι κατάμεστοι, ενώ θα δεις διάσπαρτες στην πόλη εκκλησίες όλων των δογμάτων. Γιγαντοοθόνες στήνονται στο κέντρο της πόλης για τον επικείμενο αγώνα της εθνικής ομάδας της Κορέας στο Μουντιάλ και οι ποδοσφαιρικοί φίλαθλοι φωνάζουν συνεχώς συνθήματα κάτω από τον καυτό ήλιο. Η νίκη στον πρώτο αγώνα των ομίλων προκαλεί ενθουσιασμό, όμως ο αποκλεισμός από τη φάση των «32» έχει ως αποτέλεσμα η ομάδα να γίνει δεκτή στο αεροδρόμιο με αποδοκιμασίες.
Το κάπνισμα σε δημόσιους χώρους επιτρέπεται μόνο σε ειδικούς χώρους, που μοιάζουν με κουβούκλια, και η πόλη, αν και δεν έχει κάδους απορριμμάτων, παραμένει πεντακάθαρη. Στη σπάνια περίπτωση που κάποιος πετάξει ένα σκουπίδι στον δρόμο, από το πουθενά συνήθως εμφανίζεται δημοτικός υπάλληλος για να βεβαιώσει το πρόστιμο. Η εντονότερη αίσθηση που αποκομίζει ο επισκέπτης, πάντως, είναι εκείνη της απόλυτης ασφάλειας. Δεν αισθάνεσαι ότι κινδυνεύεις να σε ενοχλήσει κάποιος ή να σου κλέψει κάτι κατά τη διάρκεια της περιήγησής σου στην πόλη. Ένα ξεχασμένο κινητό σε ένα παγκάκι θα παραμείνει στη θέση του μέχρι ο αφηρημένος ιδιοκτήτης του να επιστρέψει για να το πάρει.
Δεν υπάρχει περίπτωση να μην πετύχεις κάθε μέρα κάποια ομάδα πολιτών να διαδηλώνει στο κέντρο της πόλης. Έξω από την αμερικανική πρεσβεία πραγματοποιείται πικετοφορία και συλλογή υπογραφών κατά της παρεμβατικής αμερικανικής πολιτικής απέναντι στην Κούβα, ενώ οι σημαίες του Τσε ανεμίζουν ασταμάτητα, την ίδια περίοδο που πλησιάζει η εποχή των μουσώνων. Υπάλληλοι μεγάλης αλυσίδας σούπερ μάρκετ πραγματοποιούν απεργία πείνας, ώστε να πιέσουν την κυβέρνηση να παρέμβει στα σχέδια εξυγίανσης της εταιρείας, τα οποία προβλέπουν μαζικές απολύσεις. Στο πεζοδρόμιο, σχολικοί ψυχολόγοι ενημερώνουν τους περαστικούς για τη μείωση της κρατικής χρηματοδότησης.
Το σωματείο των μεταλλωρύχων, ένα από τα δυναμικότερα της χώρας, διαδηλώνει οκλαδόν σε έναν προσωρινά περιφραγμένο χώρο, υπό τη διακριτική επίβλεψη της αστυνομίας. Τη φωνή του εκπροσώπου των εργαζομένων ακολουθεί μια μουσικοχορευτική αναπαράσταση της πάλης των τάξεων. Το βράδυ, στην τηλεόραση, βλέπουμε την υπογραφή της νέας τους συλλογικής σύμβασης. Ο εκπρόσωπος του σωματείου σφίγγει το χέρι του εκπροσώπου των βιομηχάνων. Με καθυστέρηση, ο εκπρόσωπος της κυβέρνησης ακουμπά και εκείνος τα χέρια του πάνω στα δικά τους, ώστε να αποτυπωθεί το φωτογραφικό ενσταντανέ και με τους τρεις.
Η σκληρή εργασιακή πειθαρχία έχει μάλλον το κόστος της. Σε σταθμούς τρένων, σε πάρκα και στα καφέ, βλέπεις αποκαμωμένους ανθρώπους με κοστούμια να κοιμούνται με τις τσάντες τους για προσκέφαλο. Οι Κορεάτες μοιάζουν να έχουν μια μελαγχολία στο βλέμμα, αλλά συνάμα και υπερηφάνεια. Πιθανόν να είναι ακόμα νωπές οι μνήμες από τον Πόλεμο της Κορέας, ο οποίος υπήρξε ουσιαστικά ένας εμφύλιος που χώρισε αδελφό από αδελφό και διέλυσε οικογένειες. Ίσως να ευθύνονται ακόμη η πίεση για άριστες επιδόσεις, η υψηλή εργασιακή ηθική και η κουλτούρα της υπερεργασίας, στην προσπάθειά τους να ξεπεράσουν τους γείτονές τους, την Κίνα και την Ιαπωνία.
Οι Έλληνες είναι πολύ αγαπητοί στην Κορέα, όπως και οι λαοί όλων των χωρών που συνέβαλαν με στρατιωτικές δυνάμεις, εξοπλισμό και ιατροφαρμακευτικό υλικό κατά τη διάρκεια του Πολέμου της Κορέας. Σε πολλά σημεία της πόλης υπάρχουν μνημεία αφιερωμένα στον πόλεμο, ενώ σε ένα από αυτά αναφέρονται ονομαστικά οι 186 Έλληνες πεσόντες. Στις ειδήσεις, η επίσκεψη του Κινέζου προέδρου στη Βόρεια Κορέα είναι πρώτο θέμα. «Σι Τζινπίνγκ, υποστηρίζετε το πυρηνικό πρόγραμμα της Βόρειας Κορέας;» γράφει ο τίτλος που προβάλλεται κάτω από τον παρουσιαστή των ειδήσεων.
Τέσσερις μέρες δεν θα ήταν ποτέ αρκετές για να γνωρίσει κανείς σε βάθος μια μητρόπολη 9,5 εκατομμυρίων κατοίκων. Είναι όμως αρκετές για να πάρει μια πρόγευση από έναν θαυμάσιο τόπο, όπου η τεχνολογική εξέλιξη συνυπάρχει αρμονικά με τη βαθιά ριζωμένη παράδοση. Πρόκειται για έναν προορισμό που ανταμείβει τον επισκέπτη, για έναν λαό που αξίζει να κατανοήσεις και για έναν πολιτισμό στον οποίο αξίζει να αφιερώσεις περισσότερο χρόνο στο μέλλον.
*Σημείωση του συντάκτη: Tο κείμενο είναι αφιερωμένο στη Νάντια και τον Γιάννη.
Διαβάστε ακόμα:
Ιαπωνία: Η Γκέισα της Άπω Ανατολής -Παράδοση, τέχνη και μυστήριο
