Περίπου δεκαέξι χιλιόμετρα βορειοανατολικά της πόλης της Χίου, στη διαδρομή για τα Καρδάμυλα, ο δρόμος στρίβει και η θάλασσα μπαίνει ξαφνικά μέσα στη στεριά. Ο όρμος της Κολοκυθιάς είναι ένας βαθύς, κλειστός κολπίσκος σαν φιόρδ, με πευκόφυτη πλαγιά από τη μια μεριά και τα σπίτια του χωριού από την άλλη. Στην είσοδο του οικισμού, οι βάρκες δένουν σε ένα στενό κανάλι με ευκαλύπτους, το Γλυφό, που το λένε έτσι επειδή εκεί τα νερά των πηγών σμίγουν με τη θάλασσα και γίνονται γλυφά. Απέναντι, στο βάθος, οι Οινούσσες.
Η Λαγκάδα είναι από τα ελάχιστα χωριά της Χίου που χτίστηκαν πάνω στο κύμα. Οι κάτοικοί της κατέβηκαν σταδιακά από την Κυδιάντα, ένα ορεινό χωριό λίγο πιο πάνω, που εγκαταλείφθηκε οριστικά στα τέλη της δεκαετίας του 1940, και στράφηκαν στη θάλασσα, ως ναυτικοί και ψαράδες. Ο τόπος έχει και αρχαίο αποτύπωμα: στο ακρωτήρι βόρεια του χωριού, στο Δελφίνι, οι Αθηναίοι οχύρωσαν το 412 π.Χ. τη θέση του Δελφινίου, στα χρόνια του Πελοποννησιακού Πολέμου, όπως αναφέρει ο Θουκυδίδης.
Η σάλα του Πάσσα
Στην προκυμαία, με τα τραπέζια ακριβώς πάνω στο νερό, λειτουργεί από το 1952 η παλαιότερη ψαροταβέρνα του χωριού: ο Πάσσας. Πριν από τον πόλεμο ήταν καφενείο, σήμερα τη δουλεύει η τέταρτη γενιά της οικογένειας, ο Γιώργος Πάσσας με τον θείο του τον Νικολή.
Όταν μπήκαμε, τους βρήκαμε όλους στη σάλα: ολόκληρη την οικογένεια και τους συνεργάτες τους, καθισμένους γύρω από τραπέζια γεμάτα φρέσκο γαριδάκι, να το καθαρίζουν με τα χέρια, ένα προς ένα. Δουλειά με υπομονή, που κρατά ώρες ολόκληρες, για έναν από τους πιο δημοφιλείς μεζέδες. Ο Γιώργος μάς μίλησε για το χωριό και για την κουζίνα του χωρίς να παινέψει τίποτα: τα ψάρια έρχονται από τους ψαράδες της Λαγκάδας, το χταπόδι λιάζεται επιτόπου πριν πέσει στα κάρβουνα, το τυρί το φέρνει βοσκός από τα γύρω χωριά. Στο τραπέζι, τα πιάτα που ξεχωρίζουν: γαριδόπιτα, μαριδόπιτα, αθερίνα τηγανητή, ψητό καλαμάρι, μπαρμπούνια.
Μετά το φαγητό περπατήσαμε μαζί του στην προβλήτα. Τα ψαροκάικα ήταν αραγμένα, το νερό ακίνητο μέσα στον κλειστό όρμο, τα φώτα του χωριού καθρεφτίζονταν. Δεν είναι τυχαίο ότι οι Χιώτες της πόλης κατεβαίνουν εδώ τα βράδια για ούζο, αφού η Λαγκάδα είναι το κοντινό τους καταφύγιο, μόλις είκοσι λεπτά μακριά.
Γύρω από τον όρμο
Λίγο πιο κάτω, η Συκιάδα σκαρφαλώνει αμφιθεατρικά στο ύψωμά της, με το μικρό της λιμανάκι, τον Παντουκιό, να κρύβεται ένα χιλιόμετρο ανατολικά. Προς τα Καρδάμυλα, η παραλία του Δελφινιού απλώνεται κάτω από τον λόφο της αρχαίας οχύρωσης. Και επιστρέφοντας προς την πόλη, στον Βροντάδο, αξίζει μια στάση στη Δασκαλόπετρα, τον βράχο όπου η παράδοση θέλει τον Όμηρο να διδάσκει.
Αν βρεθείτε στο νησί στις 17 Σεπτεμβρίου, η Λαγκάδα γιορτάζει την Αγία Σοφία με πανηγύρι στο λιμάνι και γλέντι ως το πρωί. Αλλιώς, μια καλοκαιρινή βραδιά φτάνει: ένα τραπέζι του Πάσσα δίπλα στο νερό, μια γαριδόπιτα, και το γαριδάκι μέσα της καθαρισμένο ένα ένα, το ίδιο μεσημέρι, στη σάλα.
Info: Η Λαγκάδα απέχει περίπου 16 χλμ. από την πόλη της Χίου (20΄ με αυτοκίνητο), στη διαδρομή προς Καρδάμυλα. Ψαροταβέρνα «Ο Πάσσας»: στην προκυμαία, τηλ. 22710 74218.
Διαβάστε ακόμα:
3 ενδιαφέροντα μουσεία μας φέρνουν στην ύπαιθρο της Χίου και σε επαφή με τη μοναδική της φύση
Λιμένας Μεστών: Το άγνωστο λιμάνι της Χίου με το νόστιμο φαγητό και τη μουσική
