Σχεδόν όλοι στη Χίο πηγαίνουν νότια, στα Μαστιχοχώρια, ή μένουν στις παραλίες κοντά στην πόλη. Η βορειοδυτική άκρη, 42 χιλιόμετρα από τη Χώρα, σπάνια μπαίνει στο πρόγραμμα. Κι όμως εκεί κρύβεται η πιο ειλικρινής εκδοχή του νησιού. Προορισμός η Βολισσός. Το ταξίδι όμως το κάνει ο δρόμος ως εκεί.
Πρώτη στάση, ένα μοναστήρι με μυστικά
Βγαίνεις από την πόλη κι ανηφορίζεις δυτικά. Το πράσινο αραιώνει, ο ασβεστόλιθος παίρνει τη θέση του, και σε λίγο στέκεσαι μπροστά στη Νέα Μονή. Το μοναστήρι του 11ου αιώνα, χτισμένο με εντολή του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Θ΄ Μονομάχου, κρύβει κάτι απρόσμενο για τέτοια ερημιά: βυζαντινά ψηφιδωτά που του χάρισαν θέση στον κατάλογο μνημείων της UNESCO. Σε ένα παρεκκλήσι φυλάσσονται τα οστά των σφαγιασθέντων του 1822. Εκεί καταλαβαίνεις πως ο τόπος δεν ήταν πάντα ήσυχος.
Δύο χωριά, δύο μοίρες
Λίγα χιλιόμετρα πιο πέρα, στα 475 μ., τα Αυγώνυμα. Μεσαιωνικό χωριό από πέτρα, αναστημένο με μεράκι, με σοκάκια που ανοίγουν ξαφνικά σε θέα προς το πέλαγος και ταβέρνες που δουλεύουν ως αργά. Τρία χιλιόμετρα βορειότερα στέκει ο Ανάβατος. Άδειος πάνω σε κάθετο βράχο, με τα σπίτια κολλημένα το ένα στο άλλο σαν φρούριο, τον λένε Μυστρά του Αιγαίου. Το 1822, όταν έφτασαν οι Οθωμανοί, πολλοί κάτοικοι προτίμησαν να πέσουν από τον γκρεμό παρά να παραδοθούν. Ανεβαίνεις τα σκαλιά του και σωπαίνεις χωρίς να το θες.
Ο δρόμος που είναι ο προορισμός
Από εκεί και πάνω αρχίζει ο πραγματικός λόγος του ταξιδιού. Το τοπίο γυμνώνεται, ορεινό, με τον Πελιναίο, το ψηλότερο βουνό της Χίου, να δεσπόζει στον βορρά. Η άσφαλτος στριφογυρίζει ανάμεσα σε ξερολιθιές και κουμαριές, η θάλασσα εμφανίζεται και χάνεται σε κάθε στροφή, κι ώρα πολλή δεν συναντάς άλλο αυτοκίνητο. Πέτρα, φως, πού και πού ένα μοναχικό κτίσμα στη μέση του πουθενά. Τη Χίο αυτή δεν τη φωτογραφίζει σχεδόν κανείς.
Η Βολισσός και το κάστρο της
Η Βολισσός εμφανίζεται αμφιθεατρικά στην πλαγιά, στεφανωμένη από το βυζαντινό της κάστρο. Τραπεζοειδές, με έξι κυκλικούς πύργους, ερειπωμένο αλλά επιβλητικό, βλέπει ως το ανοιχτό πέλαγος. Ο θρύλος το αποδίδει στον στρατηγό Βελισάριο, κι από εκεί, λένε, βγήκε και το όνομα του χωριού. Η παράδοση πάει πιο πίσω ακόμα: για μια παλιά αιολική πόλη εδώ γράφει ο Θουκυδίδης, ενώ φημολογείται πως στη Βολισσό έζησε ο Όμηρος. Περπατάς στα καλντερίμια κάτω από το κάστρο, ανάμεσα σε πέτρινα σπίτια στραμμένα στο ηλιοβασίλεμα, και το χωριό δεν βιάζεται να σου δείξει τίποτα. Στην κεντρική εκκλησία, της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος, το πανηγύρι πέφτει στις 6 Αυγούστου.
Οι κρυμμένες παραλίες
Ύστερα κατεβαίνεις στη θάλασσα, γιατί κι εδώ η Βολισσός κρατάει τις παραλίες της κρυμμένες. Δύο χιλιόμετρα πιο κάτω, στα Λιμνιά, το μικρό λιμάνι σερβίρει φρέσκο ψάρι και σούμα, το τσίπουρο του νησιού, με τα πόδια σχεδόν στο νερό. Παρακάτω απλώνεται ο Μάναγρος, η μεγαλύτερη παραλία της Χίου, αμμουδερή, περιοχή Natura, τόσο μεγάλη που πάντα βρίσκεις τη γωνιά σου. Στα Λευκαθιά, στη Λήμνο και στα Λαμψά, χοντρή άμμος και ψιλό βότσαλο σε καθαρά νερά. Και η Αγία Μαρκέλλα, με τα σκούρα βότσαλα και τα βαθιά νερά, δίπλα στο μοναστήρι της πολιούχου του νησιού, εκεί που κάθε καλοκαίρι καταφθάνουν προσκυνητές απ’ όλη τη Χίο.
Ο δρόμος της επιστροφής
Γυρίζεις πίσω το βράδυ από τον ίδιο δρόμο. Το σκοτάδι σβήνει τη θάλασσα κι αφήνει μόνο τις στροφές μέσα στα φώτα και, πού και πού, μια φωτισμένη αυλή ψηλά στην πλαγιά.
Διαβάστε ακόμα:
Αποστολή στη Χίο: Ένα 24ωρο στην πόλη της
Οι ωραιότερες παραλίες της Χίου -Γαλάζιες ακτές και κρυστάλλινα νερά
