Περίπου 80 λεπτά νότια του Πόρτο, κοντά στη λουτρόπολη Luso, ένα από τα ιδιαίτερα φυσικά τοπία της Πορτογαλίας γίνεται ο πρώτος προορισμός της Ιβηρικής Χερσονήσου και της Νότιας Ευρώπης που λαμβάνει επίσημη πιστοποίηση ως «θεραπευτικό δάσος».
Το Bussaco National Forest, μια καταπράσινη έκταση 1.050 στρεμμάτων που περιβάλλεται από τείχος μήκους περίπου 5 χλμ., απέκτησε το Healing Forest Certificate, εντασσόμενο σε μια εξαιρετικά μικρή διεθνή ομάδα δασών που έχουν σχεδιαστεί και αξιολογηθεί ώστε να μπορούν να φιλοξενούν οργανωμένες δραστηριότητες δασικής θεραπείας. Μέχρι σήμερα, οι υπόλοιπες αντίστοιχα πιστοποιημένες περιοχές βρίσκονται στην Αυστρία και τη Γερμανία.
Από το forest bathing στη δασική θεραπεία
Η επαφή με το δάσος έχει τα τελευταία χρόνια αποκτήσει ξεχωριστή θέση στον παγκόσμιο τουρισμό ευεξίας. Η πιο γνωστή εκδοχή της πρακτικής είναι το ιαπωνικό shinrin-yoku, το λεγόμενο «forest bathing», δηλαδή δασική εμβάπτιση, που εισήχθη στην Ιαπωνία στις αρχές της δεκαετίας του 1980 ως τρόπος ενθάρρυνσης της επαφής με τη φύση και της ψυχικής και σωματικής ευεξίας.
Ένα πιστοποιημένο θεραπευτικό δάσος, ωστόσο, προχωρά ένα βήμα παραπέρα. Δεν αρκεί ένα όμορφο φυσικό περιβάλλον ή ένα δίκτυο μονοπατιών, καθώς απαιτούνται συγκεκριμένες προδιαγραφές για την ησυχία και την προστασία από θόρυβο και ανέμους, διαφορετικές διαδρομές ανάλογα με τη φυσική κατάσταση και την κινητικότητα των επισκεπτών, χώροι ξεκούρασης και άσκησης, αλλά και αυστηρά κριτήρια ασφάλειας και προσβασιμότητας. Παράλληλα, προβλέπεται η παρουσία εξειδικευμένου προσωπικού, ώστε να μπορούν να πραγματοποιούνται οργανωμένα προγράμματα θεραπείας και αποκατάστασης μέσα στο φυσικό περιβάλλον. Η διεθνής πιστοποίηση συνδέεται με την International Society of Forest Therapy, η οποία δημιουργήθηκε στην Αυστρία το 2018 και έχει αναπτύξει πρότυπα ποιότητας για τη δασική θεραπεία.
Έρευνες έχουν συσχετίσει την παραμονή σε δασικά περιβάλλοντα με χαμηλότερα επίπεδα στρες και άγχους, καλύτερη ποιότητα ύπνου, μείωση της αρτηριακής πίεσης και θετικές επιδράσεις στη γνωστική λειτουργία και στο ανοσοποιητικό σύστημα. Στην περίπτωση οργανωμένων θεραπευτικών δασών, οι δραστηριότητες μπορούν να λειτουργούν συμπληρωματικά σε προγράμματα που αφορούν, μεταξύ άλλων, καρδιολογικές, αναπνευστικές, ορθοπεδικές και νευρολογικές παθήσεις.
Ένα δάσος με περισσότερα από 250 είδη φυτών
Το Bussaco προσφέρει κάτι περισσότερο από μια ήσυχη βόλτα ανάμεσα στα δέντρα. Φιλοξενεί περισσότερα από 250 είδη δέντρων και θάμνων και θεωρείται μία από τις σημαντικότερες δενδρολογικές συλλογές της Ευρώπης. Το τοπίο χωρίζεται σε διαφορετικές ενότητες, από το Arboretum και την κοιλάδα με τις φτέρες έως το παλαιότερο δάσος και το Pinhal do Marquês, δημιουργώντας ένα φυσικό μωσαϊκό που αλλάζει χαρακτήρα μέσα σε μικρές αποστάσεις.
Η ανθρώπινη παρουσία στην περιοχή έχει ιστορία πολλών αιώνων. Ήδη από τον 6ο αιώνα μοναχοί από το κοντινό μοναστήρι της Vacariça φρόντιζαν τη γη, ενώ το 1628 εγκαταστάθηκαν εκεί οι Ξυπόλυτοι Καρμελίτες, δημιουργώντας έναν απομονωμένο μοναστικό τόπο. Κατά τους επόμενους αιώνες, η βλάστηση εμπλουτίστηκε με είδη που έφθαναν στην Πορτογαλία από μακρινές περιοχές του κόσμου, την εποχή που η χώρα πρωταγωνιστούσε στις θαλάσσιες εξερευνήσεις. Ανάμεσά τους ήταν και ένα είδος κυπαρισσιού από το Μεξικό που έγινε γνωστό ως κέδρος του Bussaco.
Από μοναστικό καταφύγιο σε προορισμό wellness
Τον 19ο αιώνα το τοπίο άρχισε να αποκτά περισσότερο διαμορφωμένο χαρακτήρα, με λίμνες, κήπους και διακοσμητικές παρεμβάσεις. Στα τέλη του ίδιου αιώνα ξεκίνησε η κατασκευή ενός εντυπωσιακού ανακτόρου, που αρχικά προοριζόταν ως κυνηγετικό καταφύγιο του βασιλιά Carlos I. Αργότερα μετατράπηκε στο Palace Hotel do Bussaco, ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα ιστορικά κτίρια της περιοχής, δημιουργώντας σήμερα έναν ασυνήθιστο συνδυασμό δάσους, αρχιτεκτονικής και φιλοξενίας.
Η πιστοποίηση του Bussaco απονεμήθηκε τον Ιούλιο και έχει ισχύ έως το 2031, οπότε και θα απαιτηθεί νέα αξιολόγηση. Για την Πορτογαλία, όμως, η αναγνώριση έχει και μια ευρύτερη ταξιδιωτική διάσταση. Πλέον, ο τουρισμός ευεξίας στρέφεται όλο και περισσότερο από τα παραδοσιακά spa προς εμπειρίες που βασίζονται στη φύση, συνεπώς το Bussaco αποκτά τη δυνατότητα να συνδυάσει σε έναν μόνο προορισμό slow travel, ιστορία, πεζοπορία και οργανωμένη δασική θεραπεία.
Και υπάρχει ακόμη ένας διεθνής στόχος. Το Bussaco βρίσκεται από το 2017 στον προσωρινό κατάλογο της Πορτογαλίας για ένταξη στα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, μαζί με το ιστορικό σύμπλεγμα των Καρμελιτών και το Palace Hotel.
Διαβάστε ακόμα:
Ο Αλέξανδρος Βασιλικός ξανά στην ηγεσία της ευρωπαϊκής Φιλοξενίας
Η σημασία της μείωσης της σπατάλης τροφίμων για τις επιχειρήσεις φιλοξενίας και εστίασης
