Στην αυλή της Παναγίας, στις Καρυές Λακωνίας, το βλέμμα πέφτει πρώτα στους κορμούς. Ογκώδεις, με βαθιές κοιλότητες και ακανόνιστα ανοίγματα, δίνουν στα πλατάνια μια όψη που αλλάζει καθώς περπατάς γύρω τους. Χρειάζεται να απομακρυνθείς για να παρακολουθήσεις τα κλαδιά ψηλότερα, πάνω από την εκκλησία. Τον Νοέμβριο, η φυλλωσιά εξαφανίζεται και το περίγραμμα των δέντρων διαγράφεται καθαρότερα. Είναι μια καλή εποχή για να συνδυάσεις τη στάση εδώ, με περπάτημα στο χωριό και στα δάση του Πάρνωνα.
Στην αυλή της Παναγίας
Τα πλατάνια βρίσκονται στον περίβολο του ναού της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στη βόρεια άκρη του χωριού. Η εκκλησία είναι γνωστή ως Παναγία και τα δέντρα ως «πλατάνια του Μενελάου». Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, τα φύτεψε ο βασιλιάς της Σπάρτης. Ο θρύλος εξηγεί την ονομασία τους, χωρίς βέβαια να αποτελεί τεκμήριο για την ηλικία τους.
Η εντύπωση που προκαλούν οφείλεται κυρίως στη μορφή των κορμών. Τα μεγάλα ανοίγματα στους κορμούς, αφήνουν να φανεί το εσωτερικό τους, ενώ στην εξωτερική επιφάνεια το ξύλο σχηματίζει πτυχώσεις, εξογκώματα και βαθιές εσοχές. Σε ορισμένα σημεία, οι κοιλότητες μοιάζουν με περάσματα. Από άλλη γωνία, το ίδιο άνοιγμα χάνεται πίσω από μια προεξοχή και το δέντρο δείχνει σχεδόν συμπαγές.
Η μνημειακή τους αξία έχει απασχολήσει και την επιστημονική έρευνα. Σε έκθεση επίσκεψης πανεπιστημιακών δασολόγων, τον Σεπτέμβριο του 2021, καταγράφονται τρεις μεγάλοι πλάτανοι μπροστά στον ναό, με περίμετρο κορμού από 9,05 έως 10,50 μέτρα, μετρημένη σε ύψος 1,30 μέτρων από το έδαφος. Η μέτρηση αποκτά άλλο νόημα μπροστά στα ίδια τα δέντρα, όταν επιχειρείς να παρακολουθήσεις με το βλέμμα ολόκληρη την περιφέρεια του κορμού.
Η αυλή προσφέρεται για μια ήσυχη στάση. Η εκκλησία βοηθά να αντιληφθείς την κλίμακα των δέντρων, ενώ η απόσταση ανάμεσα στους κορμούς επιτρέπει να τους παρατηρήσεις από διαφορετικές πλευρές. Το φθινόπωρο, με τα φύλλα να συγκεντρώνονται χαμηλά και τα κλαδιά να αποκαλύπτονται σταδιακά, οι λεπτομέρειες του ξύλου κερδίζουν περισσότερο χώρο στην εικόνα.
Από τα πλατάνια στις Καρυάτιδες
Η συνέχεια της βόλτας περνά μέσα από τις Καρυές, κοντά στα όρια της Λακωνίας με την Αρκαδία. Πέτρινα σπίτια, ανηφορικοί δρόμοι και μικρές πλατείες συνθέτουν έναν οικισμό που χρειάζεται να τον περπατήσεις για να καταλάβεις τη διάταξή του. Οι γειτονιές ακολουθούν τις κλίσεις του εδάφους και οι διαδρομές ανάμεσά τους αποκαλύπτουν διαδοχικά τις στέγες και τις γύρω πλαγιές.
Σε περίοπτη θέση βρίσκεται το μνημείο των Καρυάτιδων, αντίγραφο της νότιας πλευράς του Ερεχθείου, που κατασκευάστηκε το 1983. Η παρουσία του παραπέμπει στη σύνδεση των αρχαίων Καρυών με τη λατρεία της Αρτέμιδος Καρυάτιδος και τους γυναικείους λατρευτικούς χορούς. Στις αρχαίες μαρτυρίες, οι γυναίκες των Καρυών εμφανίζονται να χορεύουν προς τιμήν της θεάς. Σήμερα, οι έξι γυναικείες μορφές του μνημείου είναι από τις πιο αναγνωρίσιμες εικόνες του χωριού.
Το σημείο αξίζει και για τη θέα στον οικισμό. Από ψηλά, τα σπίτια διαβάζονται διαφορετικά, οι αποστάσεις ανάμεσα στις γειτονιές γίνονται πιο κατανοητές και η θέση του χωριού μέσα στο ορεινό τοπίο αποκτά σαφέστερο περίγραμμα.
Περπάτημα στα δάση του Πάρνωνα
Έξω από τον οικισμό, το δίκτυο Caryatides Trails περιλαμβάνει επτά σηματοδοτημένες πεζοπορικές διαδρομές. Οι ονομασίες τους προϊδεάζουν για το τοπίο: Μονοπάτι του Χωριού, του Νερού, της Καστανιάς, της Βελανιδιάς. Παλιές διαδρομές της υπαίθρου συνδέουν γειτονιές, πηγές, κτήματα και δασωμένες εκτάσεις, προσφέροντας διαφορετικές επιλογές ανάλογα με τον διαθέσιμο χρόνο.
Για μια πρώτη γνωριμία, το Μονοπάτι του Χωριού έχει μήκος περίπου 4,7 χιλιόμετρα και συνδυάζει τον περίπατο με στάσεις στα αξιοθέατα. Μια μεγαλύτερη διαδρομή προς τις καστανιές ή τις βελανιδιές χρειάζεται ξεχωριστό προγραμματισμό. Τον Νοέμβριο, η μικρότερη διάρκεια της ημέρας και η υγρασία στο έδαφος επηρεάζουν την επιλογή της πορείας. Μετά τη βροχή, ιδιαίτερα, τα πεσμένα φύλλα μπορεί να καλύπτουν πέτρες και ολισθηρά σημεία.
Μια στάση για φαγητό στο χωριό
Η επιστροφή στις Καρυές αφήνει χρόνο για φαγητό και καφέ. Κάστανα, καρύδια και πατάτες συγκαταλέγονται στα χαρακτηριστικά προϊόντα του τόπου, ενώ οι ταβέρνες και τα καφενεία δίνουν συνέχεια στη βόλτα μέσα στον οικισμό. Το μεσημεριανό τραπέζι χωρά καλύτερα στο τέλος του περιπάτου, όταν έχουν ολοκληρωθεί οι ανηφόρες και δεν χρειάζεται πλέον να υπολογίζεις τον χρόνο μέχρι την επόμενη στάση.
Πριν από την αναχώρηση, μια επιστροφή στην Παναγία δίνει την ευκαιρία για λίγες ακόμη φωτογραφίες. Το ενδιαφέρον εδώ παραμένει στους κορμούς, στα ανοίγματα και στα κλαδιά που απλώνονται πάνω από τον περίβολο. Η αλλαγή της γωνίας αρκεί για να φέρει στο προσκήνιο μια διαφορετική λεπτομέρεια, ακόμη κι αν η πρώτη στάση ήταν αρκετά μεγάλη και το φως έχει στο μεταξύ αλλάξει ελαφρά.
Διαβάστε ακόμα:
Μέτσοβο: Το μοναστήρι με το βαρέλι του 1782 και το κρασί των μοναχών
5 προορισμοί στην Ελλάδα για να ζήσετε την αληθινή εμπειρία του χειμώνα
