Τη σχέση των Ελλήνων με την ιστορία τους, αλλά και με τον ίδιο τους τον εαυτό, έθεσε στο επίκεντρο η ομότιμη καθηγήτρια Ιστορίας του ΕΚΠΑ Μαρία Ευθυμίου, στο πάνελ «Η ελληνική κληρονομιά» του φετινού Greece Talks. Το ετήσιο συνέδριο του Τravel.gr και του Πρώτου Θέματος πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 10 Νοεμβρίου στο ξενοδοχείο Μεγάλη Βρεταννία, με θέμα «NOSTALGIA: Memory, Connection & the Traveler». Στο ίδιο πάνελ, με συντονιστή τον Μπάμπη Κούτρα, συμμετείχαν η τ. Πρόεδρος της Δημοκρατίας και Πρόεδρος του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου Κατερίνα Σακελλαροπούλου, ο Εθνικός Εκπρόσωπος για την Κλιματική Αλλαγή Χρήστος Ζερεφός και ο αρχιτέκτων Δημήτρης Φιλιππίδης.
Αυτογνωσία, αυτοπεποίθηση και «άλματα» 80 χρόνων
Στο ερώτημα πώς μπορεί η ιστορία και η κληρονομιά της χώρας να συνδυαστεί με το μέλλον του τουρισμού, η Μαρία Ευθυμίου ξεκίνησε από τους ίδιους τους Έλληνες. «Αυτό που κυρίως ενδιαφέρει, είναι εμείς οι Έλληνες να ενισχύσουμε την αυτογνωσία μας και την αίσθηση αυτοπεποίθησης για την πορεία που είχαμε μέχρι τώρα και που θα έχουμε μπροστά μας», σημείωσε. Όπως εξήγησε, συχνά περιγράφουμε τον εαυτό μας με τρόπο τόσο αρνητικό, σαν να ζούμε σε μια χώρα «50 χρόνια πριν, 60 χρόνια πριν». Δεν παρέλειψε να αναγνωρίσει ότι υπάρχουν και αδυναμίες: «Η αλήθεια είναι ότι δυσλειτουργούμε σε κάποια σημεία». Πρόσθεσε όμως ότι κάθε κοινωνία έχει τα δικά της προβλήματα: «Δεν είναι όλες οι κοινωνίες ροζ και χωρίς θέμα». Αυτή η στάση, κατά την ίδια, δεν οδηγεί πουθενά. Δημιουργεί ένα κλίμα μιζέριας, και οι νέοι μεγαλώνουν ακούγοντας στο τραπέζι του σπιτιού μόνο αρνητικά πράγματα για όσα συμβαίνουν γύρω τους. «Αυτή η χώρα, μετά τον πόλεμο, που είναι 80 χρόνια πριν, έχει κάνει άλματα σε όλους τους τομείς», υπογράμμισε.
Η ανάγκη για επανασύνδεση με την ιστορία φαίνεται, όπως είπε, και στο ενδιαφέρον του κοινού. Όταν ο συντονιστής θύμισε ότι στις ομιλίες της στην περιφέρεια ο κόσμος μένει να την ακούσει για δύο ώρες, εκείνη διόρθωσε: «Πολύ παραπάνω από δύο ώρες. Όρθιοι, όρθιοι, χωρίς κάθισμα».
Παρακολουθήστε όλη τη συζήτηση εδώ:
Βουνά, καταρράκτες και ένας ναυτικός λαός
«Για να κρατήσουμε τους τουρίστες, πρέπει να κρατήσουμε τον εαυτό μας. Να αποκτήσουμε προσωπικότητα. Να αποκτήσουμε τη χαρά της ζωής που μας αναλογεί», είπε η Ευθυμίου, θυμίζοντας ότι ζούμε σε αυτόν τον τόπο «με όλο το προικιό και την αρματωσιά που έρχεται από τους αιώνες». «Ελάχιστοι λαοί σε αυτή τη γη μπορούν να έχουν τέτοια στηρίγματα», σημείωσε.
Για την ίδια, ο τουρισμός είναι μία μόνο παράμετρος μιας ευρύτερης εικόνας. Η θέση της Ελλάδας στη Μεσόγειο και το ανάγλυφό της την κάνουν «μια προνομιούχο κοινωνία», όπου έχουν αναπτυχθεί ιστορικά όλα τα επαγγέλματα: του γεωργού, του κτηνοτρόφου, του τεχνίτη, του εμπόρου. Μίλησε για τα ψηλά βουνά, τις πεδιάδες, τις κοιλάδες, τις λίμνες, και για έναν θησαυρό που πολλοί αγνοούν. «Δεν ξέρετε πόσους καταρράκτες έχει αυτή η χώρα. Είμαι ορειβάτισσα από τα 17 μου χρόνια, έχω δει χιλιάδες καταρράκτες σε αυτή τη χώρα και δεν το ξέρουμε», ανέφερε.
Πάνω απ’ όλα όμως, όπως τόνισε, η δύναμη της Ελλάδας είναι η θάλασσα. «Είμαστε ένας ναυτικός λαός», είπε, σημειώνοντας ότι αν σε κάτι είμαστε πρώτοι στον κόσμο «δεν είναι ο τουρισμός ούτε τίποτα άλλο. Είναι η ναυτιλία». Η θάλασσα, εξήγησε, μάς έκανε κινητικούς, οι κάμποι μάς έδωσαν σταθερότητα και η ημινομαδική κτηνοτροφία μάς δίδαξε να προσαρμοζόμαστε. «Έχουμε μάθει να αντιμετωπίζουμε το έκτακτο», κατέληξε.
«Δώσε στον Έλληνα χάος να μερακλωθεί»
Με αφετηρία αυτή την παρατήρηση, η Ευθυμίου μοιράστηκε μια σκέψη που, όπως είπε, έκανε περπατώντας. Οι Έλληνες διακρίνονται εκεί όπου κυριαρχεί το απρόβλεπτο, στον αέρα και στη θάλασσα. «Δώσε στον Έλληνα χάος να μερακλωθεί», είπε, αποσπώντας το χειροκρότημα της αίθουσας. «Μην του δώσεις μια γραμμή ίσια, μπερδεύεται». Αναφερόμενη στη συζήτηση του προηγούμενου πάνελ για τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό χωρών όπως η Πορτογαλία, παραδέχθηκε ότι ο σχεδιασμός παραμένει ένα πεδίο όπου υστερούμε. Είπε όμως ότι δεν πρέπει να το δεχτούμε ως μοίρα, αλλά να το γνωρίζουμε και να το παλεύουμε.
Η «χώρα του φωτός» και οι «ταμπέλες» του δημόσιου διαλόγου
Στο ερώτημα για τον συχνά τοξικό δημόσιο διάλογο και τον ρόλο των social media, η Ευθυμίου απάντησε αρχικά με χιούμορ: «Ρωτάτε άνθρωπο που δεν έχει Facebook». Σημείωσε στη συνέχεια ότι, σύμφωνα με όσα διαβάζει, ένα ποσοστό περίπου 20% των χρηστών του διαδικτύου παγκοσμίως μπαίνει σε αυτό κυρίως για να εκφράσει αρνητισμό. Όταν μια κοινωνία δεν μένει ευχαριστημένη από τίποτα, εξήγησε, ο ψυχισμός της βαραίνει: «όταν δεν ακουμπάς σε κανένα φως στη χώρα του φωτός, όταν περιγράφεις τη ζωή σου με τόσα μελανά χρώματα».
Ως ιστορικός, συνέδεσε το φαινόμενο με την πόλωση και αναζήτησε τις ρίζες του στον 20ό αιώνα. Ο μακρύς εθνικός διχασμός και η πόλωση του Εμφυλίου, όπως είπε, άφησαν βαθύ αποτύπωμα στον τρόπο που σκεφτόμαστε, δυσκολεύοντάς μας να κρίνουμε τα πράγματα «χωρίς το βάρος μιας ιδεολογικής υποχρέωσης που πρέπει να υπηρετήσεις». Από εκεί, κατά την ίδια, προέρχεται ένα κλίμα που παρατηρεί στη δημόσια ζωή: ακόμη και η αισιοδοξία αντιμετωπίζεται ως ιδεολογική θέση. Έδωσε ένα απλό παράδειγμα, του ανθρώπου που λέει: «Δεν έχουμε αρκετά σχολεία, αλλά να, φέτος χτίστηκαν τρία σχολεία στην περιοχή μας. Χρειάζονται άλλα δύο. Θα τα διεκδικήσουμε». «Ένας άνθρωπος ο οποίος έχει αισιοδοξία σε αυτή τη χώρα, έχει ιδεολογικοποιηθεί. Όσο πιο μίζερος, γκρινιάρης, μεμψίμοιρος είσαι, τόσο πιο προοδευτικός είσαι; Τέτοιες ταμπέλες βάζουμε. Όσο πιο αισιόδοξος είσαι και έχεις μια δυναμική προς τα εμπρός, τόσο πιο συντηρητικός είσαι», ανέφερε, περιγράφοντας μια σύγχυση που, όπως σημείωσε, μας χαρακτηρίζει «εδώ και δεκαετίες». Αυτός ο φαύλος κύκλος, πρόσθεσε, πολλαπλασιάζεται σήμερα μέσα από το διαδίκτυο: «Αυτός ο κύκλος, ο οποίος μας βλάπτει τόσο πολύ σαν ανθρώπους και όλο το κλίμα στο οποίο ζούμε, το δηλητηριάζει, οπωσδήποτε πολλαπλασιάζεται μέσα από τέτοιες διαδρομές». Η απάντησή της στο αρχικό ερώτημα για την κληρονομιά και τον τουρισμό είχε ήδη δοθεί από νωρίς στη συζήτηση. Για την Ευθυμίου, όλα ξεκινούν από το να ξαναβρούμε τη σχέση με τον εαυτό μας και να δούμε το φως που, όπως είπε, έχουμε γύρω μας.
Διαβάστε ακόμα:
