Προβολές ταινιών από νωρίς το μεσημέρι έως αργά το βράδυ και εποικοδομητικό Q&A με σκηνοθέτες και συντελεστές, εκθέσεις για την έρημο και την εμπειρία σε αυτή, συζητήσεις και masterclasses για τη γλώσσα του σινεμά και τους δημιουργούς, προβολές VR και παρακολούθηση podcast. Ανάγνωση των ειδικών εκδόσεων για την έρημο, το Balkan Horror και τον Α-Κατάλογο με φόντο τον Θερμαϊκό και εκατοντάδες σινεφίλ που περπατούσαν αφότου είχαν δει ή θα έβλεπαν στα αμέσως επόμενα λεπτά ταινία (ή ταινίες) στις αίθουσες του Λιμανιού «Φρίντα Λιάππα», «Τώνια Μαρκετάκη», «Τζον Κασσαβέτης» και «Σταύρος Τορνές» ή λίγα μέτρα πιο μακριά, στις αίθουσες «Ολύμπιον» και «Σταύρος Ζάννας» ή –ακόμα λίγο πιο μακριά, σε μικρή απόσταση από τον Λευκό Πύργο– στον κινηματογράφο «Μακεδονικόν».
Στις αίθουσες όπου κατά τη διάρκεια του 67ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (5-15 Νοεμβρίου) προβλήθηκαν συνολικά 258 ταινίες οι οποίες συγκίνησαν το κοινό και συνέβαλαν στη διαδικασία της ενδοσκόπησης καθώς «μιλούσαν» για τον άνθρωπο και την κοινωνία με φόντο άλλοτε ένα φυσικό και άλλοτε ένα αστικό τοπίο, για τα τροχοπέδη στη ζωή και τη δύναμη που κρύβει καθένας μέσα του, για την ταυτότητα καθενός και τη διαφορετικότητα. Έντεκα ημέρες με πλούσιο και ποιοτικό σινεμά, με ξεχωριστούς ανθρώπους. Όλα αυτά συμπυκνώνονται σε εμπειρίες και εικόνες που αποθηκεύονται στη συναισθηματική μάς μνήμη, καθώς το σινεμά, το φεστιβάλ, ο πολιτισμός, αγγίζουν τις φλέβες της ευαισθησίας.
Το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης κατάφερε και αυτόν τον Νοέμβριο να μαγέψει το κοινό του και να αφήσει το αποτύπωμά του στην πόλη· όχι μόνο γεμίζοντάς την με σινεφίλ και καλλωπίζοντάς την με τις αφίσες τις οποίες φιλοτέχνησε η Σοφία Ροζάκη, αλλά εκπαιδεύοντας το βλέμμα του κοινού με άρτιες ταινίες και μέσα από το σύνολο του προγραμματισμού του να πετύχει –αυτό που λέμε– πως «κάτι γίνεται». Γίνεται ότι η πόλη γιορτάζει και μαζί της γιορτάζει το εθνικό σινεμά.
Κατά τη διάρκεια του Φεστιβάλ οι προβολείς στρέφονται στην Ελλάδα και αυτή με τη σειρά της πρωταγωνιστεί στην Ευρώπη. Τα φώτα πέφτουν στα «στολίδια» του TIFF67: το πρόγραμμά του και τους προσκεκλημένους. Ταινίες τις οποίες ξεχωρίσαμε κατά το τριήμερο που βρεθήκαμε στη Θεσσαλονίκη και παρακολουθήσαμε το πρόγραμμα του Φεστιβάλ, ήταν ο «Άγγελος στα πέριξ», μία κινηματογράφηση από τον Φρέντυ Βιανέλλη με πρωταγωνιστή τον Άγγελο Παπαδημητρίου σε μία τρυφερή διαδρομή ανάμεσα στη ζωή και την τέχνη.
Το τιμημένο με το Βραβείο Καλύτερης Ταινίας Μεγάλου Μήκους «Χρυσός Αλέξανδρος»,«Φυτεύω το χέρι μου στον κήπο» όπου ο Σέρβος Μπόρις Χάτζιγια και η Ιρανή Χόντα Ταχερί είναι σκηνοθέτες και συνάμα πρωταγωνιστές μίας ταινίας στην οποία η πραγματική ζωή «παντρεύεται» με τη μυθοπλασία, και προσφέρουν έναν καθρέφτη της ευρωπαϊκής κοινωνίας συμπεριλαμβανομένου του Βερολίνου και του Βελιγραδίου ως μελέτες περίπτωσης για τα προνόμια του διαβατηρίου και της ελευθερίας κινήσεων.
Τις «Τρεις αδερφές» του Εμίν Αλπέρ ο οποίος τοποθετεί το αφήγημά του σε ένα φτωχό χωριό της Ανατολίας. Το εμβληματικό τοπίο έρχεται σε αντίστοιχη με τον αυταρχικό πατέρα με τον οποίο μοιράζονται την ίδια στέγη τρεις αδερφές που είχαν σταλεί παρακόρες σε πλούσιες οικογένειες στην πόλη. Μια ταινία που συνδυάζει Τσέχοφ και αδερφούς Γκριμ και σκιαγραφεί αριστοτεχνικά τους χαρακτήρες και την καταπάτηση των επιθυμιών τους.
Το «Apart» της Στελάνας Κλήρη, που τιμήθηκε με το Βραβείο Κοινού Fischer «Μιχάλης Κακογιάννης» – Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου, συγκίνησε τόσο για την πλοκή όσο και για το πώς ολοκληρώθηκε: με τη συγχώρεση και το μαζί των ανθρώπων. Η υπόθεση εκτυλίσσεται το 1974 όταν, μετά την εισβολή στην Κύπρο, μία γυναίκα διαφεύγει μέσω προξενιού στην Νότια Αφρική την εποχή του απαρτχάιντ.
Ακόμα μία ταινία την οποία ξεχωρίσαμε και μάλιστα τιμήθηκε με το Βραβείο Προσβασιμότητας της Alpha Bank και το Βραβείο «Ανθρώπινες Αξίες» της Βουλής των Ελλήνων, είναι το «Stand Up» του Μάρι Σάντερς, μία δημιουργία που μιλά για την αναπηρία αλλά και τη δύναμη που κρύβει μέσα του ο άνθρωπος, που μόλις την προτάξει μπορεί να πετύχει όσα θέλει.
Καθηλωτική ήταν επίσης, η ταινία που προβλήθηκε στην τελετή λήξης, η βραβευμένη με τον Χρυσό Λέοντα του Φεστιβάλ Βενετίας, «Άγνωστη Γυναίκα» της Μάι ελ-Τούκι, με πρωταγωνίστρια τη βραβευμένη με το Κόπα Βόλπι Καλύτερης Ηθοποιού, Ματίλντε Αρσέλ, η οποία υποδύεται μία οικιακή βοηθό που ετοιμάζεται να παντρευτεί τον πλούσιο εργοδότη της. Με την αφήγηση να εκτυλίσσεται στη Δανία λίγες μόλις μέρες μετά τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η ταινία σχολιάζει το σύνθετο ζήτημα των γυναικών που συνδέθηκαν με τους Ναζί και της αντιμετώπισης που υπέστησαν μεταπολεμικά από τα μέλη της αντίστασης, θέτοντας επί τάπητος το γυναικείο σώμα ως πεδίο μάχης και ως δημόσια υπόθεση. Μεταξύ όσων μάς γοήτευσαν στην ταινία, είναι η επιλογή της Μάι ελ-Τούκι να αναφερθεί σε ένα μείζον ζήτημα μέσα από τη γυναικεία ματιά.
Μεταξύ των προσωπικοτήτων του ελληνικού και παγκόσμιου πολιτισμού που «έδωσαν το παρών» στο TIFF67 ήταν ο πολυβραβευμένος Γαλικιανός σκηνοθέτης και σεναριογράφος Όλιβερ Λάσε, δημιουργός του «Sirãt» και curator του αφιερώματος του φεστιβάλ «Καλώς ήρθατε στην έρημο», ο Νίκος Γραμματικός στον οποίο το Φεστιβάλ διοργάνωσε αφιέρωμα και απένειμε τιμητικό Χρυσό Αλέξανδρο, η ακαδημαϊκός, συγγραφέας, θεωρητικός του σινεμά και σκηνοθέτις Λόρα Μάλβεϊ, ο σημαντικός Τούρκος σκηνοθέτης Εμίν Αλπέρ και ο Γερμανός σκηνοθέτης τουρκικής καταγωγής Φατίχ Ακίν, ο Χριστόφορος Παπακαλιάτης ως ambassador της Αγοράς, ο Δανός ηθοποιός Κλες Μπανγκ, ο Άγγελος Παπαδημητρίου που τιμήθηκε με Χρυσό Αλέξανδρο για την προσφορά του στον πολιτισμό.
To μεγάλο βραβείο του Φεστιβάλ, Καλύτερης Ταινίας Μεγάλου Μήκους «Χρυσός Αλέξανδρος – Θόδωρος Αγγελόπουλος», απονεμήθηκε στην ταινία της Ζακλίν Λέντζου, «Μια μέρα στη ζωή της Τζο: Κεφάλαιο Φαίδρα» για την τρυφερότητα με την οποία προσεγγίζει την εφηβεία, τους κλυδωνισμούς της και τη λαχτάρα της να γίνει ορατή και να αγαπηθεί.
Αγαπητό είναι και το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, μία γιορτή που συγκεντρώνει στη συμπρωτεύουσα ανθρώπους που θέλουν να δουν και να μάθουν, να εκπαιδεύσουν τον αμφιβληστροειδή και να καλλιεργήσουν την ψυχή τους δια της τέχνης. Το TIFF δεν είναι μόνο οι προβολές του, είναι όλα όσα κάθε φορά συνθέτουν τον προγραμματισμό του που δεν άπτεται μόνο του σινεμά αλλά αγγίζει και άλλες μορφές τέχνης και συμβάλλει –όπως το σινεμά– ώστε να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο ερμηνεύουμε τον κόσμο. Ένα φεστιβάλ που γίνεται το «σπίτι» των δημιουργών, ένα φεστιβάλ που παρά του ότι, επί του παρόντος, έχει ολοκληρωθεί, συνεχίζει να προβάλει ποιοτικό σινεμά στις αίθουσές του και ανανεώνει το ραντεβού του για τον Μάρτιο, όπου, από τις 4 έως τις 14 Μαρτίου 2027 θα διεξαχθεί το 29ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης.
*Το 67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης πραγματοποιείται με την υποστήριξη της Βουλής των Ελλήνων, του Υπουργείου Πολιτισμού, του προγράμματος ΕΣΠΑ του ΠΕΠ Κ. Μακεδονίας 2021-2027 και του προγράμματος MEDIA. Πολύτιμη είναι η στήριξη του Υπουργείου Τουρισμού, του ΕΚΚΟΜΕΔ, της ΕΡΤ, επίσημου Χορηγού Επικοινωνίας του Φεστιβάλ, της TELEKOM, Mεγάλου Xορηγού του Φεστιβάλ, της Alpha Bank Χορηγού Προσβασιμότητας, της Fischer, Χορηγού των Βραβείων Κοινού, της Aegean, Επίσημου Αερομεταφορέα, και της Jameson.
Διαβάστε περισσότερα:
Εικαστικό ταξίδι στην έρημο: H διαδρομή προς το φως
Ο Άγγελος Παπαδημητρίου έγινε ταινία και ανακάλυψε έναν εαυτό που μέχρι τότε δεν είχε γνωρίσει

