Ζωγράφος και γλύπτης, ηθοποιός και τραγουδιστής, performer και κωμικός, σχολιαστής της καθημερινότητας. Είναι ορισμένες από τις ιδιότητες του Άγγελου Παπαδημητρίου, ενός καλλιτέχνη ο οποίος δεν μένει εντός τεσσάρων τοίχων αλλά βγαίνει έξω, στους δρόμους και τα σοκάκια της Αθήνας, και παρατηρεί. Περπατά και κάνει στάση σε τοπόσημα όπως η γέφυρα του Όθωνα και εκεί όπου βρισκόταν η Πηγή της Καλλιρρόης, κάνει αναδρομή στην ιστορία ενώ από τα χείλη του βγαίνουν ρήσεις όπως ότι «ο έρωτας είναι γέννημα ομορφιάς» και «από το σκοτάδι στο φως είναι ένας υπόγειος δρόμος».

16

Καθοδόν προς την πρόβα του συναντά ανθρώπους που τον φέρνουν αντιμέτωπο με διαφορετικές όψεις της ανθρώπινης εμπειρίας, όπως μία γυναίκα με οπτική αναπηρία, ένας άστεγος ζωγράφος και καλλιτέχνες που αναζητούν τον δρόμο τους. Δίνει χρόνο να τους ακούει και να μαθαίνει, προτρέπει όσους χρειάζονται ένα ελαφρύ «χτύπημα» ενθάρρυνσης στην πλάτη. Εκφράζει θλίψη για όσα αρνητικά εκτυλίσσονται, σε καθημερινή βάση, στην Αθήνα, και αφορούν στην αναλγησία των ανθρώπων έναντι άλλων και πασχίζει για τη διατήρηση των ουσιαστικών αξιών που τείνουν να εξαλειφθούν.

Η διαδρομή αυτή του Άγγελου Παπαδημητρίου, ενός ανθρώπου που περιδιαβαίνει στην πόλη και φιλοσοφεί, ξετυλίγεται στην ταινία του Φρέντυ Βιανέλλη, «Άγγελος στα πέριξ» (Angel Downtown). Μία ταινία «αναπάντεχη, νεανική, τολμηρή, ένας ωκεανός συναισθημάτων» και συνάμα «η πιο ευχάριστη έκπληξη των τελευταίων χρόνων» όπως τη χαρακτήρισε ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (ΦΚΘ), Ορέστης Ανδρεαδάκης, προτού απονείμει στον Άγγελο Παπαδημητρίου, τιμητικό Χρυσό Αλέξανδρο για την συνολική προσφορά του στον κινηματογράφο και τον ελληνικό πολιτισμό.

Η βράβευση πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα «Τζον Κασσαβέτης», στο πλαίσιο της 67ης φεστιβαλικής διοργάνωσης και αποτέλεσε δικαίως μία από τις πιο συγκινητικές στιγμές του ΦΚΘ. Η ταινία διερευνά τη λεπτή σχέση ανάμεσα στη ζωή και την τέχνη, παράλληλα, αποτυπώνει ένα κομμάτι προσωπικού πολιτισμού που παραμένει αναλλοίωτο παρά τη βαρβαρότητα της καθημερινότητας. Τονίζει ότι η ευγένεια είναι και αυτή μία απόφαση, πως έπειτα από μία δυσκολία που οξύνεται θα έρθει μία δυνατή στιγμή ευημερίας, καθώς και ότι το φως των ανθρώπων είναι ανεξίτηλο.

Ιδιαίτερα τρυφερές είναι οι στιγμές κατά τις οποίες μιλά για τον εαυτό του, όπως ότι «ήθελε να πει μητέρα αλλά έλεγε μαμά». Η φροντίδα την οποία παρείχε και το γεμάτο ζωντάνια βλέμμα του να δει, μάς παραπέμπει στην αεικίνητη φύση του παιδιού το οποίο πράττει και κινείται δίχως να διαχωρίζει ανθρώπους. Στο παιδί αναφέρθηκε -μεταξύ άλλων- και ο Άγγελος Παπαδημητρίου κατά τη συζήτηση που ακολούθησε με το πέρας της προβολής «Angel Downtown».

«Μέσα από την ταινία του Βιανέλλη βρήκα τον εαυτό μου όπως δεν τον είχα δει ποτέ.Συμπαθούσα τον Άγγελο-παιδί και τον προστάτευα. Τώρα, ξαφνικά, ανακάλυψα και τον μεγαλύτερο σε ηλικία εαυτό μου, τον συμπάθησα κι αυτόν και συμφιλιώθηκα περισσότερο μαζί του. Με το ένστικτο που έχω για την τέχνη, διαισθάνθηκα ότι πρόκειται για κάτι καλό. Δεν μπορώ να το εξηγήσω, απλώς αφουγκράζομαι τα πράγματα. Ποτέ δεν το βαρέθηκα, για τίποτα δεν ντράπηκα, αντίθετα άνθισα μέσα μου. Και νομίζω ότι στο μέλλον αυτό θα φουσκώνει σαν ψωμί. Βρίσκω στην ταινία διαρκείς αναφορές σε ουσιαστικές αξίες, που μας κάνουν, εμένα και τους άλλους, λίγο καλύτερους. Είναι σαν να μην έχει κακία μέσα της και να προχωράει προς το καλό. Όχι αγνοώντας το κακό που υπάρχει, αλλά επιλέγοντας το καλό», όπως υπογράμμισε ο Άγγελος Παπαδημητρίου.

Η προσωπική μας ματιά δεν ηδύνατο να μην διατυπωθεί. Θα λέγαμε, δε, ότι ο Παπαδημητρίου αποτελεί, κατά μία έννοια, έναν «άνθρωπο του κόσμου, άνθρωπο του πλήθους και παιδί», φράση που προέρχεται από το δοκίμιο «Ο ζωγράφος της σύγχρονης ζωής» (1863) του Γάλλου ποιητή και κριτικού τέχνης Σαρλ Μπωντλαίρ. Καθότι, και ο Παπαδημητρίου είναι ένας σύγχρονος καλλιτέχνης και συνάμα περιπλανώμενος παρατηρητής της πόλης, ένας άνθρωπος που ξεχωρίζει (και) για το φως του.

Σχετικά με τα γυρίσματα της ταινίας «Άγγελος στα πέριξ» ξεκίνησαν το 2024 χωρίς σενάριο αλλά με βασικές σκηνές που η μία «γέννησε» την άλλη. Κάθε σκηνή διαρκούσε περί τα 7-8 λεπτά και γυρίστηκε σε μονοπλάνο, οπότε η ταινία, θεωρητικά, αποτελείται από 15 μονοπλάνα, όπως ανέφερε ο σκηνοθέτης της ταινίας, Φρέντυ Βιανέλλης, σημειώνοντας πως αυτή ολοκληρώθηκε το 2026 και δεν χρησιμοποιήθηκαν σχεδόν καθόλου φώτα.

Καίριας σημασίας –θα έλεγε κανείς– για την πραγματοποίηση της ταινίας, είναι η 50 ετών φιλία που ενώνει τους Βιανέλλη και Παπαδημητρίου. Μία λεπτομέρεια που ανταποκρίνεται στην αλήθεια πως το μαζί των ανθρώπων είναι παντοδύναμο και θα έχει αντίστοιχα αποτελέσματα.

Η ταινία αποτελεί «μια ώριμη νιότη» για τον Βιανέλλη και ο Παπαδημητρίου επισήμανε ότι θα ήθελε να τον θυμούνται όπως τον απεικονίζει η ταινία. Εμείς απολαύσαμε μια αυθεντική ταινία και σε αυτό συνέβαλε τόσο το περιεχόμενο όσο και η φόρμα της, κυρίως η επιλογή του ασπρόμαυρου χρώματος· προσέδιδε στο «Angel Downtown» μία αίσθηση αρχειακού υλικού, κάτι το οποίο, παρά τον πανδαμάτωρα χρόνο, έχει και θα αποκτά ολοένα και περισσότερο αναλλοίωτη αξία.

Εκτός από τον Άγγελο Παπαδημητρίου, το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (5-15 Νοεμβρίου) απένειμε Χρυσό Αλέξανδρο στον Σταύρο Ξαρχάκο για το σύνολο της προσφοράς του στον πολιτισμό, καθώς και τιμητικό Χρυσό Αλέξανδρο στον Νίκο Γραμματικό διοργανώνοντας αντίστοιχο αφιέρωμα.

Διαβάστε περισσότερα:

Μία κινηματογραφική έρημος απλώνεται στη Θεσσαλονίκη

Θάλασσα από γυαλί: Κινηματογραφικό οδοιπορικό στην Εύβοια

Γιώργος Αγγελόπουλος: Η νέα εποχή του Φεστιβάλ Δράμας και το ντοκιμαντέρ μικρού μήκους στην Ελλάδα