Λίγα μόλις χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Απολλωνίας, σε μία, από πάντα, αγροτική περιοχή της Σίφνου, μια οικογένεια διατηρεί και διαφημίζει τον παραδοσιακό τρόπο αγροτικής ζωής του νησιού.
Τον Γιάννη Λουμίδη τον γνώρισα μόλις το προηγούμενο βράδυ. Βασικά, πρώτα γνώρισα τους γιους του Άγγελο, Σίμο και το μικρό Γιώργο στην καρότσα του αγροτικού τους το οποίο μας μετέφερε στο πανηγύρι της Αγίας Μαρίνας στο Φλάμπουρο. Ο Άγγελος με το βιολί του και ο Σίμος με το λαούτο του, ήταν το «τακίμι» της γιορτής προς τιμήν της Αγίας, δίνοντάς μου αμέσως την εικόνα ότι αυτή είναι μια από τις οικογένειες της Σίφνου με άμεση και έντονη σύνδεση με την ιστορία και τις παραδόσεις της.
Το επόμενο μεσημέρι, κάτω από έναν λαμπρό ήλιο, μια ζέστη μεγαλύτερη από τα φυσιολογικά επίπεδα και έναν αέρα κάπως ανισόρροπο, οδηγώ προς τη θέση Βλάχα, λίγα χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Απολλωνίας, στο δρόμο για το Φάρο. Ο κατηφορικός χωματόδρομος είναι ένα μείγμα από πέτρες και καφετιά γη, αποτέλεσμα της ανομβρίας του ελληνικού καλοκαιριού. Παρκάρω μπροστά από έναν πανέμορφο κύβο, ένα κελί κάτασπρο με ένα μπλε παράθυρο και μια ψάθινη καρέκλα στο πλάι. Δίπλα βλέπω το γνωστό αγροτικό αυτοκίνητο από χθες το βράδυ. Ένας ελαιώνας απλώνεται στα δεξιά, άνυδρες καλλιέργειες στα αριστερά, σκεπασμένες με καφάσια με πέτρες βαριές επάνω τους για να προστατευτούν οι καρποί από ανεπιθύμητους επισκέπτες, ουράνιους και επίγειους.
Ο Γιώργος, ο νεαρότερος από τα τρία αγόρια του Γιάννη, με τα μεγάλα εκφραστικά μάτια και με μεγάλη οικονομία στα λόγια, με οδηγεί μέσα στο κτήμα και προς τους στάβλους, δίπλα στο αλώνι όπου ο Γιάννης Λουμίδης τελειώνει μια ξενάγηση, έχοντας εξηγήσει τις δραστηριότητες, τα ζώα που φιλοξενεί το κτήμα αλλά και την ιστορική διαδρομή της αγροτικής ζωής της Σίφνου. Ένα ζευγάρι Ελληνοαμερικανών, παρακολουθεί με ενθουσιασμό τον Γιώργο, ο οποίος φορά μια φανέλα της Εθνικής Ελλάδος, να κρατά στα χέρια του ένα νεογέννητο, σχεδόν, καφετί κατσικάκι, κερδίζοντας την εμπιστοσύνη του ζώου, κάνοντας τους επισκέπτες να ξοδέψουν αμέτρητα kilobytes σε κλικ των ψηφιακών τους φωτογραφικών μηχανών.
Η αρχιτεκτονική των κτισμάτων είναι ένα ταξίδι στο χρόνο. Ξύλινες πόρτες χωρίζουν τους στάβλους σε μικρότερα τμήματα, ανάλογα στα ζώα που φιλοξενούν. Οι κατασκευές είναι έξυπνες, λειτουργικές, δίνοντας στα ζωντανά, τετράποδα και πτηνά, να ακολουθούν διαδρομές κυκλικές, με είσοδο και έξοδο, οριοθετώντας τους χώρους αλλά αφήνοντας απόλυτη ελευθερία κινήσεων. Οι παλιοί τοίχοι, τα χαμηλά παράθυρα και οι στέγες από ξύλο ελιάς, καλάμια και χώμα, προστατεύουν τη σοδειά και τα ζώα εδώ και αιώνες. Καθώς ξεναγούμαι στο κτήμα από τον Γιάννη, διαπιστώνω την αρμονική συνύπαρξη των ζώων με τους ανθρώπους, αφού σχεδόν κάθε στιγμή συνοδευόμαστε από κάποιο, είτε τον γάτο ο οποίος ξαπλώνει επάνω σε ένα άνυδρο καρπούζι και μπλέκεται και στα πόδια μας, μέχρι τις κατσίκες στο πιο όμορφο κομμάτι του κτήματος, όπου μοιραζόμαστε βήματα, αγγίγματα μέχρι και το πιο φυσικό μασάζ, όταν μια αίγα σπρώχνει με το μέτωπό της την πλάτη με δύναμη, αρκετή να λύσει κάθε μυϊκό κόμπο.
Ο Γιάννης Λουμίδης με τα παιδιά του και με τη βοήθεια της συζύγου του, Κατερίνας Ψαραύτη, συνεχίζουν μια παράδοση τουλάχιστον 5 – 6 γενεών πίσω. Στο δροσερό κελί όπου καθόμαστε και συζητάμε, με το τραπέζι γεμάτο εδέσματα φτιαγμένα με προϊόντα αποκλειστικά από τη φάρμα, με κρασί και τσίπουρο δικής τους παραγωγής, η φωτογραφία του πατέρα του Γιάννη δεσπόζει σε ένα περβάζι. «Μέχρι τα 95 του χρόνια βρισκόταν καθημερινά στη φάρμα», μου λέει ο Γιάννης, «κάνοντας όλες τις δουλειές για τη σωστή διαβίωση των ζώων, αλλά και στο μπαχτσέ», συνεχίζει, με ένα μικρό ράγισμα στη φωνή του αφού ο πατέρας του έφυγε από τη ζωή πριν ένα μόλις χρόνο, στα 97 του. Στους τοίχους του κελιού κρέμονται φωτογραφίες από άλλες εποχές, περιγράφοντας και αυτές με τον τρόπο τους το ταξίδι στο χρόνο που νιώθει ο κάθε επισκέπτης εδώ. Η οικογένεια Λουμίδη συνεχίζει μια παράδοση αιώνων, με τις ίδιες τεχνικές καλλιέργειας, με σπόρους γηγενείς και με σεβασμό στα ζώα που ζουν εδώ.
Παράγουν, άνυδρα, αγγούρια, τομάτες, κολοκύθια, φασολάκια, μελιτζάνες, ακόμη και λευκές, κρεμμύδια, σκόρδα, κουκιά, φάβα, καρπούζια, ακόμη και σουσάμι. Έχουν μελίσσια σε κυψέλες φτιαγμένες μέσα στις ξερολιθιές, λάδι, φυσικά αλλά και κρασί από ποικιλίες ντόπιες, μαντηλαριά, ποταμίσι, ροδίτη και άλλες, λιγότερο γνωστές, καθώς και ένα γλυκό κρασί για το οποίο είναι ιδιαίτερα περήφανοι και όχι χωρίς λόγο. Η άνυδρη καλλιέργεια κάνει ιδιαίτερη εντύπωση στους αλλοδαπούς επισκέπτες, αφού τους είναι δύσκολο να κατανοήσουν την ανάπτυξη των φυτών χωρίς πότισμα και μόνο από την υφάλμυρη υγρασία του κλίματος του νησιού. Μόλις πριν ένα χρόνο αποφάσισαν να κάνουν τη φάρμα επισκέψιμη, προσφέροντας μια ολοκληρωμένη εμπειρία, από ξενάγηση στους μπαχτσέδες, όπου γίνεται η όποια έτοιμη συγκομιδή καρπών, επαφή με τα ζώα, τις αγελάδες, τα κατσίκια και τα πρόβατα, όπου μπορούν ακόμη και να αρμέξουν οι ίδιοι μέχρι και να συλλέξουν αυγά.
Κατόπιν μαζεύονται στο σπιτάκι όπου τους περιμένουν κάποια έτοιμα εδέσματα αλλά και ένα μαγείρεμα των αυγών στο γκαζάκι, συνοδεία οίνου, γλυκού οίνου και τσίπουρου, σε συνδυασμό με κουβέντες και ιστορίες. «Ειδικά τα παιδιά των ξένων επισκεπτών τρελαίνονται με την τόσο άμεση επαφή με τα ζώα, τις αίγες, τα κοτοπουλάκια, τα κουνέλια, τα άλογα αλλά και με την Έλλη, το θηλυκό γάιδαρο», συμπληρώνει ο Γιάννης.
Στις χαλαρές πια κουβέντες που ανταλλάσσουμε λίγο πριν φύγω από τη φάρμα τους, ξαναβλέπω τις φωτογραφίες που είχα τη χαρά να αποτυπώσω, την κατσίκα η οποία με τη βοήθεια του Άγγελου ανέβηκε ψηλά για να βοσκήσει από τα κλαδιά των δέντρων, το μασάζ διαρκείας στην πλάτη του Γιάννη, τα χάδια στα ιπποειδή και στην Έλλη, το βλέμμα των αγελάδων από πολύ μικρή απόσταση αλλά και τον απίθανο Γιώργο να καβαλάει το άλογο χωρίς σέλα κρατώντας απαλά τη χαίτη, βολτάροντας μέσα στο πανέμορφο κτήμα τους.
Διαβάστε ακόμα:
Απολλωνία: Η αρχοντική, ορεινή πρωτεύουσα της Σίφνου -Εδώ συμβαίνουν τα πάντα
