Ιωάννινα: Τα πολλά πρόσωπα μίας νεανικής και ζωντανής πόλης

Ραντεβού όλοι έξω από τα Public και φύγαμε για τη βόλτα μας. Απαραίτητη στάση, σχεδόν καθημερινή ιεροτελεστία, η βόλτα στη λίμνη. Γύρω της υπάρχουν καφετέριες, τσιπουράδικα, παιδιά που παίζουν. Αλλά κατά βάση γύρω της πλανώνται τα μυστικά μας, οι βραδινές συζητήσεις με τους φίλους μας, τα πρώτα μας ραντεβού, τα δύσκολα τηλεφωνήματά μας. Όλα όσα μας διαμόρφωσαν γίνονται με θέα την Παμβώτιδα. Τα καραβάκια που πηγαινοέρχονται προς το νησάκι, οι κύκνοι πάνω στο νερό και τα βουνά που δημιουργούν το φόντο συνθέτουν μια εικόνα που δύσκολα συναντάς σε άλλη ελληνική πόλη. Το τοπίο σε μαγεύει, σε μαγνητίζει, σε κάνει να επιστρέφεις ξανά και ξανά.

Η λίμνη αλλάζει μαζί με την πόλη. Το πρωί έχει έναν πιο ήσυχο χαρακτήρα, το απόγευμα γεμίζει κόσμο και το βράδυ τα φώτα των μαγαζιών αντανακλούν στο νερό. Είναι ένα από τα σημεία όπου καταλαβαίνεις πως στα Ιωάννινα η λίμνη δεν βρίσκεται απλώς δίπλα στην πόλη· αποτελεί μέρος της ίδιας της ζωής της.

Σειρά τώρα έχει το Κάστρο, το οποίο μας αποσπά για λίγο από το παρόν και μας μεταφέρει σε μια άλλη, μακρινή εποχή. Εδώ, η ιστορία του τόπου βρίσκεται σε πρώτο πλάνο, κρυμμένη σε κάθε ρωγμή από τις πέτρες των σπιτιών και των στενών του. Σήμα κατατεθέν της καστροπολιτείας, αλλά και ολόκληρης της πόλης, αποτελεί ο επιβλητικός μιναρές στο Φετιχιέ Τζαμί: μια γοητευτική δόση Ανατολής μέσα στη Δύση.

Αν η μία όψη των Ιωαννίνων είναι η λίμνη και το ιστορικό της Κάστρο, η άλλη είναι το ζωντανό της κέντρο με τον εμπορικό πεζόδρομο. Σε απόσταση λίγων μόλις λεπτών, ο επισκέπτης επιστρέφει στο σήμερα, με επίκεντρο τη σύγχρονη αγορά και τους γρήγορους ρυθμούς της καθημερινότητας. Στο κέντρο, οι επιλογές για καφέ, φαγητό και νυχτερινή έξοδο είναι αναρίθμητες. Από εναλλακτικά στέκια και μοντέρνους χώρους, μέχρι ζεστές καφετέριες για τις πολλές, κρύες ημέρες του χειμώνα -οι οποίες είναι πολλές- και φιλόξενα σημεία όπου οι παρέες μπορούν να περάσουν ώρες παίζοντας επιτραπέζια ή απλώς συζητώντας. Η πόλη έχει καταφέρει να προσαρμοστεί στις ανάγκες μιας σύγχρονης μεγαλούπολης, χωρίς να έχει χάσει στο ελάχιστο τον αυθεντικό, παραδοσιακό της χαρακτήρα.

Η πόλη των Ιωαννίνων είναι γνωστή άλλωστε για τις χαμηλές θερμοκρασίες της. Τα βαριά παλτό, τα σκουφάκια και οι δεκάδες ομπρέλες έξω από τα ζεστά μαγαζιά συνθέτουν ίσως την πιο οικεία εικόνα της. Οι χαμηλές θερμοκρασίες, η βροχή και η υγρασία αποτελούν μέρος της καθημερινότητας, αλλά ταυτόχρονα δημιουργούν την ιδανική ατμόσφαιρα για καταφύγιο σε έναν ζεστό χώρο, με μια κούπα σοκολάτα ή έναν καφέ με την παρέα σου. Και όταν ο καιρός το επιτρέπει, οι δρόμοι και τα τραπεζάκια έξω γεμίζουν ξανά με ζωή.

Τα Γιάννενα όμως ανήκουν στην Ήπειρο και αν η τελευταία είναι γνωστή για κάτι, αυτό είναι αναμφίβολα η πλούσια γαστρονομία της. Η ηπειρώτικη κουζίνα, οι παραδοσιακές πίτες και τα τοπικά γλυκά έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο, ενώ δίπλα στις κλασικές επιλογές βρίσκουμε σύγχρονα εστιατόρια, μεζεδοπωλεία και χώρους που απευθύνονται σε κάθε γευστική προτίμηση. Σε κάθε γωνιά της πόλης μπορεί κανείς να βρει παραδοσιακές λαχανόπιτες, χορτόπιτες και τη μοναδική πλατσίντα -μια αυθεντική πίτα φτιαγμένη με ζύμη που περιέχει μαγιά, μπόλικο ελαιόλαδο ή βούτυρο και πλούσια γέμιση από τυρί. Στην πιο σύγχρονη κουζίνα της περιοχής έχει πλέον εδραιωθεί η κρέπα, με σαφή προτίμηση στη φημισμένη «Γιαννιώτικη». Ναι, κι όμως, οι άνθρωποι στα Γιάννενα τρώνε τόσες πολλές κρέπες που έχουν δημιουργήσει μια δική τους εκδοχή με το όνομα της πόλης, η οποία έχει αναδειχθεί στην πρώτη επιλογή σε κατανάλωση.

Φυσικά, ιδιαίτερη θέση στην καθημερινότητα της πόλης έχουν και τα τσιπουράδικα -ή μεζεδοπωλεία- τα οποία έχουν την τιμητική τους από νωρίς μέσα στην ημέρα. Στην περιοχή γύρω από τη λίμνη, αλλά και σε διάφορα άλλα σημεία του κέντρου, οι παρέες συναντιούνται για φαγητό, μεζέδες και συζήτηση. Η έξοδος στα Ιωάννινα δεν χρειάζεται άλλωστε ιδιαίτερη αφορμή: μπορεί να ξεκινήσει με έναν απλό καφέ και να συνεχιστεί μέχρι αργά το βράδυ. Το μεσημέρι και νωρίς το απόγευμα, τα παραδοσιακά αυτά στέκια κατακλύζονται από εργαζόμενους που μόλις έχουν σχολάσει από τη δουλειά τους για ένα γρήγορο τσίπουρο. Δίπλα τους, οι συνταξιούχοι δίνουν το δικό τους καθημερινό ραντεβού για το καθιερωμένο τσιπουράκι με λίγους και καλούς φίλους. Όσο βραδιάζει, οι ηλικίες και οι παρέες στα τραπεζάκια αλλάζουν, όμως τα μαγαζιά παραμένουν ολοζώντανα. Κάπου εκεί ανάμεσα, αν παρατηρήσετε καλύτερα, είναι βέβαιο ότι θα συναντήσετε και κάποιο γνωστό σας πρόσωπο.

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σημεία της πόλης είναι η ιστορική οδός Ανεξαρτησίας. Ο πλακόστρωτος αυτός δρόμος αποτελεί σημείο αναφοράς για την καθημερινή ζωή των Ιωαννίνων, καθώς μεταμορφώνεται ριζικά ανάλογα με την ώρα που θα τον επισκεφτείτε. Κατά τη διάρκεια της ημέρας λειτουργεί ως εμπορικός πυρήνας, γεμάτος μαγαζιά και καφετέριες, ενώ το βράδυ γεμίζει από παρέες που βγαίνουν για φαγητό, ποτό και μουσική μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες. Εδώ η πόλη δείχνει, ίσως περισσότερο από οπουδήποτε αλλού, τον φοιτητικό της χαρακτήρα. Οι εναλλακτικές ικανοποιούν κάθε διάθεση: από ένα ήσυχο ποτό και μπαράκια με ζωντανή μουσική, μέχρι στέκια για όσους επιθυμούν να συνεχίσουν τη βραδιά τους μέχρι αργά. Και επειδή οι αποστάσεις στο κέντρο είναι μικρές, είναι εύκολο να αφήσεις το ένα μαγαζί και να βρεθείς λίγα λεπτά αργότερα σε ένα άλλο. Αυτό είναι άλλωστε ένα από τα χαρακτηριστικά που κάνουν τα Ιωάννινα να ξεχωρίζουν. Δεν είναι μια πόλη τόσο μεγάλη ώστε να χάνεσαι μέσα της, αλλά ούτε τόσο μικρή ώστε να νιώθεις εγκλωβισμένος σε ένα περιβάλλον όπου όλοι γνωρίζονται μεταξύ τους. Μπορείς να κινηθείς ελεύθερα, να δημιουργήσεις τις δικές σου παρέες και να βρεις τον δικό σου, προσωπικό τρόπο να ζήσεις την πόλη.

Και όλα καταλήγουν εκεί από όπου ξεκίνησαν

Οι διαδρομές μας ενώνονται και χωρίζουν έξω από το κατάστημα των Public στη συμβολή των οδών Πυρσινέλλα Βασιλείου 4 & Μελανίδη Γ, ένα από τα αγαπημένα σημεία της πόλης που γίνονται και τόπος συνάντησης, «Ραντεβού στα Public» και από εκεί ξεκινά η βόλτα η οποία τελικά μας οδηγεί και στο εσωτερικό τους. Άλλοτε για κάτι που χρειαζόμαστε και άλλοτε απλώς για να δούμε τι νέο υπάρχει. Μπορεί να αναζητούμε νέα ακουστικά, έναν φορτιστή που αντικαθιστά εκείνον που μυστηριωδώς εξαφανίστηκε ή το επόμενο gadget για το setup του υπολογιστή ή το νέο παιχνίδι που περιμέναμε για την κονσόλα μας. Η τεχνολογία και το gaming είναι πάντα μία καλή αφορμή για μία στάση να εξερευνήσουμε τις νέες κυκλοφορίες.

Όμως, στα Public υπάρχει και ένας ολόκληρος κόσμος που αξίζει να ανακαλύψεις με τον δικό σου ρυθμό. Στον όροφο των βιβλίων μπορούμε να περάσουμε ώρες, ο καθένας χαμένος στη δική του αγαπημένη κατηγορία, μέχρι να ακουστεί από κάποιο ράφι το αναπόφευκτο: «Κοίτα τι βρήκα! Νομίζω θα σου αρέσει». Λογοτεχνία και ποίηση, manga και comics, βιβλία αυτοβελτίωσης, ιστορίας ή οικονομίας: οι επιλογές είναι αρκετές για να χαθείς ανάμεσα στα ράφια και να φύγεις τελικά με κάτι που δεν είχες προγραμματίσει να ανακαλύψεις. Και στα Ιωάννινα, ειδικά ένα βροχερό απόγευμα, αυτό αποκτά τη δική του γοητεία. Δεν είναι καθόλου απίθανο να συναντήσεις εδώ περισσότερους γνωστούς απ’ ό,τι στα café της γύρω περιοχής. Αυτήν την περίοδο που έχουμε την έναρξη της σχολικής χρονιάς, το σκηνικό αλλάζει. Μολύβια, πολύχρωμα στυλό, ιδιαίτερες γόμες, ξυλομπογιές, κασετίνες και τετράδια συνθέτουν έναν μικρό παράδεισο. Δίπλα, σε σειρές, οικιακές συσκευές κάθε μεγέθους περιμένουν να τις ανακαλύψεις, με το φιλικό προσωπικό έτοιμο να σου δείξει το κόλπο που θα σου γλιτώσει χρόνο από μια δουλειά που όλοι αποφεύγουμε.

Κάπως έτσι, μια στάση «για ένα καλώδιο» μπορεί να καταλήξει με τρία στυλό, ένα τετράδιο, από ένα βιβλίο για τον καθένα, ένα steamer  και ένα επιτραπέζιο για εκείνες τις βραδιές που η βροχή των Ιωαννίνων αποφασίζει ότι θα μείνουμε μέσα. Και ίσως αυτό είναι τελικά το ωραίο με τα Public Ιωαννίνων: μπορεί να ξεκινήσεις από εκεί για τη βόλτα σου στην πόλη και, χωρίς να το έχεις σχεδιάσει, να καταλήξεις πάλι εκεί, έχοντας ανακαλύψει κάτι καινούργιο.

Καθώς οι δείκτες του ρολογιού δείχνουν εννέα, το κατάστημα κλείνει και εμείς γυρνάμε στο σπίτι να ετοιμαστούμε για τη βραδινή μας έξοδο. Με πρώτη στάση ένα τσιπουράδικο και δεύτερη την οδό Ανεξαρτησίας για ποτό, η βραδιά προμηνύεται μεγάλη.

Μια τελευταία βόλτα δίπλα στην Παμβώτιδα, με τα φώτα της πόλης να καθρεφτίζονται στο νερό και το Μιτσικέλι να δεσπόζει απέναντι, είναι ίσως ο καλύτερος τρόπος για να κλείσει μια ημέρα στα Γιάννενα. Είναι αυτή η εικόνα που μένει ανεξίτηλη στη μνήμη και που κάνει πολλούς από όσους έζησαν εδώ τα φοιτητικά τους χρόνια να θέλουν να επιστρέψουν. Οι βροχές και οι κρύοι χειμώνες αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής εδώ, όπως και η ομίχλη που συχνά σκεπάζει τη λίμνη. Όμως, ακριβώς αυτές οι συνθήκες είναι που δημιουργούν μεγάλο μέρος της ιδιαίτερης ατμόσφαιρας των Ιωαννίνων – μιας εμπειρίας που δύσκολα περιγράφεται χωρίς να τη ζήσεις.

Τα Ιωάννινα είναι μια πόλη που μπορεί να σε υποδεχθεί ως φοιτητή, να σε κρατήσει ως κάτοικο και να σε κάνει να επιστρέφεις ως επισκέπτη. Ανάμεσα στη λίμνη, το Κάστρο, το πανεπιστήμιο, τα στενά του κέντρου και τα βουνά της Πίνδου, υπάρχει πάντα μια ακόμη διαδρομή να ανακαλύψεις και μια ακόμη παρέα να συναντήσεις.