Γεννήθηκα και μεγάλωσα στα Βελανίδια του νομού Λακωνίας κι αυτός είναι ο αγαπημένος μου προορισμός. Τόσο που, όταν έρχεται η στιγμή να φύγω, νιώθω το ίδιο τράβηγμα στο στήθος που ένιωσα όταν πρωτοέφυγα κι άφηνα πίσω τους γονείς μου, για να περιηγηθώ στο άγνωστο.
Τόπος μυστηριακός, γεμάτος ιστορίες με πειρατές, φαντάσματα και ξωτικά. Άνθρωποι απλοί, που αγαπούν τον τόπο τους φανατικά. Όπου κι αν ταξιδέψω, κι έχω ταξιδέψει αρκετά, πάντα, μπροστά σ’ ένα καινούργιο τοπίο, έρχεται και μπαίνει μπροστά στα μάτια μου η θέα απ’ το πατρικό μου σπίτι, με το Μυρτώο Πέλαγος να αλλάζει χρώματα και διαθέσεις, παρασέρνοντας την ψυχή μου σε ανάλογα συναισθήματα. «Το χωριό μου είναι πιο όμορφο», λέω και με παίρνουν στο ψιλό… Τοπίο παράξενο, γεμάτο εναλλαγές. Αλλού καταπράσινο και γαλήνιο κι αλλού κακοτράχαλο και άγριο. Κι η θάλασσα, με χιλιάδες αποχρώσεις. Οι άνθρωποι πλασμένοι από τους κραδασμούς του τοπίου. Λίγο αλαφροΐσκιωτοι, λίγο αψίκοροι κι αυταρχικοί, πεισματάρηδες, ξεροκέφαλοι αλλά κι ονειροπόλοι. Δύσκολα τους γυρνάς τη γνώμη, αλλά εύκολα τους κατακτάς στο γλέντι και στο τραγούδι, παρ’ όλο που, με την πρώτη, «δεν τους το ’χεις».
Ο τόπος του κάθε ανθρώπου είναι η ψυχή του. Κι όσο κι αν κανείς απαρνηθεί τον τόπο του, όσο μακριά κι αν πάει, εκείνη η γωνιά όπου μεγάλωσε τον ακολουθεί σαν ίσκιος κι είναι σφραγίδα ανεξίτηλη στη σκέψη και στα έργα του. Εμείς οι Λάκωνες, παραδοσιακά, αν συναντηθούμε σε ξένο τόπο, δενόμαστε και υποστηριζόμαστε φανατικά, κι αυτό γιατί δεν ξεχνάμε ποτέ τη ρίζα μας. Θυμάμαι, από όταν ήμουν μικρή στο χωριό μου, πως, αν ερχόταν κανείς από ταξίδι, έτρεχαν όλοι στο καφενείο να τον ρωτήσουν αν είδε κανέναν συγγενή τους, τι κάνει ο τάδε κι ο δείνα κι αν είναι καλά, λες κι ο κόσμος ήταν τόσο μικρός που όλοι απλά συναντιόμαστε καθώς τον περιδιαβαίνουμε.
Πολλά μπορεί να δει κανείς αν βρεθεί στον τόπο μου. Θα σας περιγράψω, λοιπόν, κάποια σημεία που αξίζει κανείς να επισκεφτεί, αν επιλέξει να βρεθεί στα Βάτικα, που είναι ένα σύνολο από 13 χωριά και οικισμούς, μεταξύ των οποίων και τα Βελανίδια, το χωριό μου. Η περιοχή χαρακτηρίζεται ως το «Μικρό Άγιον Όρος», κι αυτό γιατί θα βρεις πολλά βυζαντινά εκκλησάκια, άλλα συντηρημένα και άλλα μισογκρεμισμένα. Ακόμα ένα σπουδαίο αξιοθέατο, λίγα χιλιόμετρα από τα Βελανίδια, είναι το σπήλαιο της Καστανιάς, από τα πλουσιότερα στην Ευρώπη, με σταλακτίτες και σταλαγμίτες σε εντυπωσιακούς σχηματισμούς. Από τα Βελανίδια ξεκινάει και το πεζοπορικό μονοπάτι που οδηγεί στον Κάβο Μαλιά, το ακρωτήρι που, ο θρύλος λέει, ότι στις φουρτούνες του θυσιάστηκαν κορμιά και πλοία αμέτρητα. Μια διαδρομή μαγευτική και δύσκολη, μιας και το μονοπάτι είναι λαξεμένο στον βράχο, με τη θάλασσα από κάτω να φαντάζει σχεδόν απειλητική. Ο Καρκαβίτσας λέει πως «τις φουρτούνες στον Κάβο Μαλιά δεν τις φτιάχνουν οι αέρηδες, τις φτιάχνουν τα ξωτικά», αυτά που νιώθεις ότι σε παραμονεύουν καθώς πλησιάζεις τον κάβο και ανασαίνεις τον αέρα του, αγναντεύοντας την απέραντη θάλασσα.
Ο παππούς μου, λοιπόν, που ήταν φαροφύλακας εδώ, διηγούνταν απόκοσμες ιστορίες από τη μοναχική του ζωή στον φάρο κι εμείς, μεγαλώνοντας, αναρωτιόμαστε αν ήταν κατασκευάσματα της φαντασίας του, που τα γεννούσε η ερημιά του απόκοσμου τοπίου, ή τελικά αυτή η μοναξιά καλλιεργούσε την επαφή με τα ξωτικά του Καρκαβίτσα. Στην κορυφή της Κριθίνας, του βουνού στην αγκαλιά του οποίου είναι κτισμένο το χωριό, υπάρχει το «Έργο», έτσι το ξέρουμε εμείς, το μισογκρεμισμένο γερμανικό παρατηρητήριο, που έχτισαν κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο οι συγχωριανοί μου, κουβαλώντας τα υλικά με τα γαϊδουράκια και τα μουλάρια τους, αλλά και με τα χέρια τους κάποιες φορές, κάτω από την πίεση των Γερμανών κατακτητών, που ήθελαν από εκεί να εποπτεύουν το Αιγαίο. Εκεί ψηλά, πραγματικά, αν σταθείς για λίγο, νιώθεις λες και είσαι ένα με το βουνό και τη θάλασσα, που απλώνεται αγκαλιάζοντας τις Κυκλάδες, και το μόνο που έχεις να κάνεις είναι ν’ απλώσεις το χέρι σου και να τις αγγίξεις με την άκρη των δαχτύλων σου.
Τα Βελανίδια δεν είναι χειμερινός τουριστικός προορισμός, είναι όμως σίγουρα καλοκαιρινός, μιας και οι μικρές κρυμμένες παραλίες μας είναι εμπειρία μοναδική γι’ αυτούς που αγαπούν την ησυχία και την αυθεντική φύση. Όμως, για μας που έχουμε λατρεία στον τόπο μας, ακόμα και τον χειμώνα, όταν το χωριό ερημώνει και η σιωπή βασιλεύει στα στενά δρομάκια του, τα Βελανίδια είναι τόπος εξαγνισμού και εσωτερικής αναζήτησης, καθώς αγναντεύουμε το αφρισμένο πέλαγος κι ακούμε τη βροχή και τον αέρα να μαστιγώνουν τις σκεπές. Κι ύστερα, όταν ο καιρός κοπάζει, ακούγονται ένα γύρω οι φωνές απ’ το λιομάζωμα και το χωριό παίρνει ζωή για λίγο και πάλι.
Μεγαλώνοντας σ’ αυτόν τον τόπο, έμαθα πως ο άνθρωπος είναι δεμένος άρρηκτα με τη φύση, είναι κομμάτι της. Αυτή τη φύση που συνεχώς δολοφονούμε, προτιμώντας να ζούμε σε πόλεις απρόσωπες, άσχημες και αφρόντιστες, εισπνέοντας τον δηλητηριασμένο αέρα από τα καυσαέρια και αποφεύγοντας να ασχοληθούμε με τον διπλανό μας, μέσα σ’ αυτό το περιβάλλον όπου ο φόβος θεριεύει και το μυαλό αποσυντονίζεται. Η επιστροφή στη ρίζα μου είναι η κινητήριος δύναμη που με κάνει να επιστρέφω πάλι και πάλι και ποτέ να μη χάνω τη σύνδεση, όσο μακριά κι αν βρίσκομαι.
Τα Βελανίδια θα είναι πάντα ο αγαπημένος μου προορισμός. Αυτός είναι ο δικός μου μικρόκοσμος, που καθρεφτίζει τον μακρόκοσμο και που χωράει όλα όσα συνάντησα ως τώρα στη ζωή μου. Φύση, ανθρώπους, χαρακτήρες…
*H Αναστασία Μουτσάτσου είναι τραγουδίστρια.
Το άρθρο αποτελεί προσωπική άποψη και αφήγηση της γράφουσας. Το περιεχόμενο δημοσιεύεται όπως παραδόθηκε από την δημιουργό του, χωρίς ουσιαστική παρέμβαση από την ομάδα του Travel.gr, πέραν των απαραίτητων συντακτικών ή τεχνικών διορθώσεων.
