Όλα έχουν τις ρίζες τους στο αρχέγονο έδαφος του παιχνιδιού: το παιχνίδι ενέχει κανόνες, κανόνες διέπουν επίσης την κοινωνία. Είναι ένα πέρασμα από την πραγματική ζωή σε μια προσωρινή σφαίρα δραστηριότητας και συνιστά μία εκγύμναση του νεαρού πλάσματος για το σοβαρό έργο το οποίο θα απαιτήσει αργότερα η ζωή από αυτό.
Διατυπωμένα από τον Ολλανδό ιστορικό Γιοχάν Χουιζίνγκα στο βιβλίο του «Ο άνθρωπος και το παιχνίδι», τα παραπάνω λόγια συνοψίζουν την ουσία του παιχνιδιού και τη διαχρονικότητά του, ώστε ουδείς να μην παραιτηθεί από αυτό. Συνώνυμο της εξερεύνησης και της μάθησης, το παιχνίδι κάνει ποδαρικό στο ξεκίνημα του εκθεσιακού προγράμματος του Μουσείου Μπενάκη για το φθινόπωρο, ταξιδεύοντάς μας σε προηγούμενους χρόνους και σε εικόνες που μας είναι γνωστές μέσα από παλιές φωτογραφίες.
Ξεκινώντας με έκθεση-αφιέρωμα στο επιτραπέζιο παιχνίδι κροκέ, η σκυτάλη περνά σε αναδρομική έκθεση του δημιουργού και ακαδημαϊκού Αλέκου Λεβίδη όπου η ζωγραφική αποτελεί ένα βίου παιχνίδι, καθώς και στην πολυαναμενόμενη έκθεση φωτογραφίας του Platon ο οποίος, εκτός από τη φωτογραφική του δεινότητα, διακατέχεται από τη μοναδική ικανότητα να συνδέεται με τα πρόσωπα που απαθανατίζει. Στο μεταξύ, το Μουσείο Μπενάκη συμμετέχει στον εορτασμό των 100 χρόνων από την πρώτη κυκλοφορία των Cahiers d’Art μέσα από μία έκθεση που εντάσσεται στο ευρύ πλαίσιο δράσεων που συντονίζει ο εκδοτικός οίκος και στο οποίο συμμετέχουν σημαντικά μουσεία ανά την υφήλιο.
Αναμφίβολα, πρόκειται για ένα πλούσιο και ποιοτικό εκθεσιακό πρόγραμμα του οποίου το ξεκίνημα αντικατοπτρίζει την άσβεστη επιθυμία κάθε οντότητας να ανακαλύψει, να μάθει, να προχωρήσει.
Focus στο επιτραπέζιο κροκέ
Παίζεται με μπάλες, ξύλινα ραβδιά που μοιάζουν με σφυριά, και σύρματα σε μορφή ημικυκλίου τα οποία τοποθετούνται στο έδαφος με τρόπο τέτοιο ώστε μέσα από αυτά να περάσουν οι μπάλες. Ο λόγος για το κροκέ, το παιχνίδι δεξιοτεχνίας που ξεκίνησε ως άθλημα στη Βρετανία το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα και έπειτα διαδόθηκε στη Γαλλία και σε άλλες χώρες. Υπήρξε άθλημα στην Ολυμπιάδα του 1900 στο Παρίσι, ενώ αμερικανική παραλλαγή του καταγράφηκε στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1904 στο Σεντ Λούις των ΗΠΑ.
Η εσωτερική εκδοχή του διάσημου υπαίθριου κροκέ, το επιτραπέζιο κροκέ, προσαρμόστηκε στα σαλόνια και τη χειμερινή ψυχαγωγία και εντάχθηκε στην οικιακή κουλτούρα των αστικών οικογενειών στα τέλη του 19ου αιώνα. Είναι αυτό (σ.σ. το επιτραπέζιο κροκέ) που βγαίνει από τις αποθήκες του Μουσείου Μπενάκη Παιχνιδιών αυτό το φθινόπωρο και προσκαλεί τους μικρούς μας φίλους να το γνωρίσουν από κοντά. Οι ενήλικες δεν απορρίπτονται. Όλοι μαζί, μικροί και μεγάλοι, θα έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν μια επίδειξη συγκέντρωσης και σταθερότητας, να «βουτήξουν» στις αναμνήσεις, την ιστορία, την κοινωνική συναναστροφή μιας άλλης εποχής.
Το επιτραπέζιο κροκέ παρουσιάζεται στο πλαίσιο της εκθεσιακής δράσης «Παιχνίδια στο Φως» που αναδεικνύει αφανείς θησαυρούς από τη συλλογή του Μουσείου Μπενάκη Παιχνιδιών. Στην προκειμένη, το κροκέ παρουσιάζεται το διάστημα μεταξύ 24 Σεπτεμβρίου 2026 και 10 Ιανουαρίου 2027.
Μουσείο Μπενάκη Παιχνιδιών, Λεωφ. Ποσειδώνος 14 & Τρίτωνος 1, Παλαιό Φάληρο
Η ζωγραφική ως δια βίου παιχνίδι
Στον ζωγράφο και ακαδημαϊκό Αλέκο Λεβίδη (γενν. 1944) άρεσε από μικρό παιδί να περνάει ατέλειωτες ώρες ζωγραφίζοντας και σχεδιάζοντας. Γι’ αυτόν, η ζωγραφική ήταν μια διαδικασία που, όπως κάθε ώρα παιχνιδιού για παιδιά, απαιτούσε προσήλωση, δημιουργική φαντασία και επιμονή ενώ του πρόσφερε γόνιμη απόλαυση. Αυτή η δημιουργική εσωστρέφεια, που οδηγεί στη μέθεξη, δεν έπαψε να τον συντροφεύει και στα ώριμα χρόνια του, όταν πια η ζωγραφική τον είχε ολότελα κερδίσει.
Η ζωγραφική απεδείχθη για τον Λεβίδη μία διαδικασία δημιουργικής μάθησης, εξ ου και ο τίτλος της αναδρομικής του έκθεσης «Ζωγραφική 1961-2026. Δια βίου παιχνίδι» που παρουσιάζεται στο Μουσείο Μπενάκη επί της Πειραιώς 138, από τις 8 Οκτωβρίου 2026 έως τις 14 Φεβρουαρίου 2027. Το εκθεσιακό γεγονός περιλαμβάνει πάνω από 500 έργα –συνθέσεις με χρώμα, σχέδια, ζωγραφικές μακέτες εξωφύλλων βιβλίων, εικαστικά σημειωματάρια, τοιχογραφίες, εγκαταστάσεις και σκηνικά– τα οποία φιλοτεχνήθηκαν από τα νεανικά του χρόνια μέχρι σήμερα και σκιαγραφούν την πορεία του στον χρόνο από κοινού με τη γόνιμη απόλαυση που του έχει προσφέρει η ζωγραφική.
Αλέκος Λεβίδης, «Ενθύμιον Κέρου-Δήλου», 150×150 εκ., μικτή τεχνική σε ξύλο, 6/2006-5/2007, Ιδιωτική συλλογή/Photo: Μουσείο Μπενάκη
Με την αφορμή της έκθεσης θα κυκλοφορήσει ομώνυμο βιβλίο σε συνέκδοση της Ακαδημίας Αθηνών και των eκδόσεων «Άγρα», υπό την επιμέλεια του ζωγράφου και της συνεπιμελήτριας της έκθεσης, Μαρίκας Ρόμπου-Λεβίδη.
Μουσείο Μπενάκη, Πειραιώς 138
Ένας αιώνας Cahiers d’Art
Ένας αιώνας συμπληρώνεται φέτος από την πρώτη έκδοση του γαλλικού καλλιτεχνικού και λογοτεχνικού περιοδικού «Cahiers d’Art» από τον Κριστιάν Ζερβός και το Μουσείο Μπενάκη συμμετέχει στο διεθνές επετειακό αφιέρωμα που συντονίζει ο εκδοτικός οίκος Cahiers d’Art σε συνεργασία με τον επιμελητή Ντάνιελ Μπιρνμπάουμ, και παρουσιάζει (14 Οκτωβρίου 2026 – 24 Ιανουαρίου 2027) στο κτίριο επί της Κουμπάρη 1, την έκθεση «Cahiers d’Art 100 χρόνια. Μέσα από τις συλλογές του Μουσείου Μπενάκη».
Υπό την επιμέλεια των Πολύνας Κοσμαδάκη και Βασιλικής Δανιήλ, οι προβολείς της έκθεσης πέφτουν στον παγκόσμιο, πολυχρονικό και διαπολιτισμικό χαρακτήρα των Cahiers d’Art. Για πρώτη φορά εκτίθενται αντικείμενα από τις ετερογενείς συλλογές του Μουσείου Μπενάκη σε άμεση συσχέτιση με την αναπαραγωγή, την κυκλοφορία και την ερμηνεία τους στις σελίδες του περιοδικού. Ακόμα, παρουσιάζονται επιλεγμένα αντικείμενα σε έναν χώρο όπου ζωντανεύουν οι σελίδες του περιοδικού μέσα από εγκατάσταση πολυμέσων σε επιμέλεια της εικαστικού Ναταλίας Παπαδοπούλου. Αναδεικνύεται, έτσι, η ουσιαστική ιστορική και εννοιολογική συνάφεια ανάμεσα στο εκδοτικό όραμα του Κριστιάν Ζερβός και τη συλλεκτική φιλοσοφία του Αντώνη Μπενάκη.
Το διεθνές εκθεσιακό αφιέρωμα στο πλαίσιο του οποίου πραγματοποιείται η έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη, περιλαμβάνει εκθέσεις, εκδόσεις και ποικίλες εκδηλώσεις σε σημαντικά σημεία του κόσμου. Μεταξύ των διεθνών μουσείων που συμμετέχουν είναι η Peggy Guggenheim Collection (Βενετία), το MDAM – Collection Zervos (Vézelay), το LUMA Arles (Γαλλία), το Musée National Picasso-Paris (Παρίσι), το Museum of Modern Art (Νέα Υόρκη) και το Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía (Μαδρίτη).
Μουσείο Μπενάκη Ελληνικού Πολιτισμού, Κουμπάρη 1
Οι άνθρωποι στον φωτογραφικό φακό
Καθένας μας έχει ένα πρόσωπο που το καθιστά μοναδικό ανάμεσα στα υπόλοιπα της ανθρωπότητας. Είναι αυτό με το οποίο ταυτοποιούμαστε και αυτό που, όσο και να προσπαθούμε να το αποκρυπτογραφήσουμε, ίσως κάτι να μας ξεφεύγει. Η απαθανάτισή του στον φακό είναι μία γρήγορη διαδικασία, εκείνο το οποίο επίκειται είναι η σύνδεση με τον άνθρωπο. Ο Platon είναι ένας φωτογράφος γνωστός για τη μοναδική του ικανότητα να συνδέεται με τα πρόσωπα που απαθανατίζει, κατέχει δε, τα πρωτεία στην αποτύπωση στον φακό, περισσότερων παγκόσμιων ηγετών από οποιονδήποτε άλλον στην ιστορία. Μεταξύ όσων έχει απαθανατίσει είναι οι Μπαράκ Ομπάμα, Μπιλ Κλίντον, Ντόναλντ Τραμπ, Βλαντίμιρ Πούτιν, Μουαμάρ Καντάφι, Τόνι Μπλερ, Σίλβιο Μπερλουσκόνι και Κυριάκος Μητσοτάκης.
Τα αποκαλυπτικά πορτραίτα του Platon έχουν κοσμήσει περισσότερα από 30 εξώφυλλα του περιοδικού «Time» ενώ, εδώ και 40 χρόνια οι φωτογραφίες του δημοσιεύονται σε διεθνή μέσα ενημέρωσης όπως τα «The New Yorker», «Rolling Stone», «Vogue» και «Vanity Fair». Γι’ αυτό και είναι ευτύχημα για το Μουσείο Μπενάκη και εντάσσεται στα σημαντικά εκθεσιακά γεγονότα του φθινοπώρου η πολυαναμενόμενη αναδρομική έκθεση του Platon, κορυφαίου φωτογράφου πορτραίτων της εποχής μας.
Photo: ©Platon
Η έκθεση φέρει τον τίτλο «People Power» και διαρθρώνεται σε δύο ενότητες. Στην πρώτη παρουσιάζονται πορτραίτα ανθρώπων που διαμόρφωσαν την ιστορία, διασημότητες, κορυφαίες μορφές του πολιτισμού, ανατρεπτικές προσωπικότητες, περιθωριακοί χαρακτήρες, καλλιτέχνες, κολοσσοί της τεχνολογίας, σχεδιαστές μόδας, παγκόσμιοι ηγέτες και ακτιβιστές για τα ανθρώπινα δικαιώματα,. Στην δεύτερη παρατίθεται μια επιλογή φωτογραφιών από την Πάρο, μέσω των οποίων ο Platon αποτίνει φόρο τιμής στην ελληνική του καταγωγή και τον ελληνικό πολιτισμό.
Photo: ©Platon
Το εκθεσιακό γεγονός παρουσιάζεται στο Μουσείο Μπενάκη/ Πειραιώς 138 από τις 5 Νοεμβρίου 2026 έως τις 31 Ιανουαρίου 2027, σε συνδιοργάνωση με το Studio Platon ενώ θα κυκλοφορήσει και η νέα μονογραφία με τίτλο «PLATON PAROS».
Μουσείο Μπενάκη, Πειραιώς 138
Διαβάστε επίσης:
Γιάννης Ψιλάκης: Ο φωτογράφος που απαθανάτισε γηγενείς φυλές του πλανήτη
Μaria La Callas: Έκθεση κοστουμιών τα οποία φόρεσε η Τζολί ως Κάλλας
